യദ്ധരിണോ യവമ് അത്തി ന പുഷ്ടം ബഹു മന്യതേ । ശൂദ്രോ യദ് അര്യായൈ ജാരോ ന പോഷമ് അനു മന്യതേ
മാൻ യവം തിന്നുമ്പോൾ, അതിനെ വലിയ പോഷണമെന്നു കരുതുന്നില്ല. ശൂദ്രൻ ആര്യസ്ത്രീയുടെ പ്രേമികനായാൽ, അതിനെ പോഷണമെന്നു കരുതുന്നില്ല.
ദധിക്രാവ്ണോ ഽ അകാരിഷം ജിഷ്ണോര് അശ്വസ്യ വാജിനഃ । സുരഭി നോ മുഖാ കരത് പ്ര ണ ഽ ആയൂꣳഷി താരിഷത്
ജയശാലിയായ വേഗമുള്ള കുതിരയായ ദധിക്രാവ്ണിനെ ഞാൻ ഒരുക്കി. അവന്റെ വായ് ഞങ്ങൾക്ക് സുഗന്ധമായിരിക്കട്ടെ; അവൻ ഞങ്ങളെ ദീർഘായുസ്സിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകട്ടെ.
ഗായത്രീ ത്രിഷ്ടുബ് ജഗത്യ് അനുഷ്ടുപ് പങ്ക്ത്യാ സഹ । ബൃഹത്യ് ഉഷ്ണിഹാ കകുപ് സൂചീഭിഃ ശമ്യന്തു ത്വാ
ഗായത്രീ, ത്രിഷ്ടുപ്, ജഗതീ, അനുഷ്ടുപ്, പങ്ക്തി, ബ്രിഹതീ, ഉഷ്ണിഹ്, കകുപ് എന്നിവയും സൂചീവാക്യങ്ങളും നിന്നെ ശമിപ്പിക്കട്ടെ.
ദ്വിപദാ യാശ് ചതുഷ്പദാസ് ത്രിപദാ യാശ് ച ഷട്പദാഃ । വിച്ഛന്ദാ യാശ് ച സച്ഛന്ദാഃ സൂചീഭിഃ ശമ്യന്തു ത്വാ
രണ്ടു കാലുള്ളവ, നാലു കാലുള്ളവ, മൂന്നു കാലുള്ളവ, ആറു കാലുള്ളവ, വ്യത്യസ്തമായവയും ശരിയായവയും സൂചീവാക്യങ്ങളോടെ നിന്നെ ശമിപ്പിക്കട്ടെ.
മഹാനാമ്ന്യോ രേവത്യോ വിശ്വാ ആശാഃ പ്രഭൂവരീഃ । മൈഘീര് വിദ്യുതോ വാചഃ സൂചീഭിഃ ശമ്യന്തു ത്വാ
മഹത്തായവ, പ്രകാശമുള്ളവ, എല്ലാ ദിക്കുകളും, ശക്തിയുള്ളവ, മേഘംപോലെയുള്ളവ, മിന്നൽപോലെയുള്ള ശബ്ദങ്ങൾ, സൂചീവാക്യങ്ങളോടെ നിന്നെ ശമിപ്പിക്കട്ടെ.
നാര്യസ് തേ പത്ന്യോ ലോമ വിചിന്വന്തു മനീഷയാ । ദേവാനാം പത്ന്യോ ദിശഃ സൂചീഭിഃ ശമ്യന്തു ത്വാ
പുരുഷനേ, നിന്റെ ഭാര്യമാർ വിവേകത്തോടെ നിന്റെ മുടി വേർതിരിക്കട്ടെ; ദേവന്മാരുടെ ഭാര്യമാരായ ദിശകളും സൂചീവാക്യങ്ങളോടെ നിന്നെ ശമിപ്പിക്കട്ടെ.
രജതാ ഹരിണീഃ സീസാ യുജോ യുജ്യന്തേ കര്മഭിഃ । അശ്വസ്യ വാജിനസ് ത്വചി സിമാഃ ശമ്യന്തു ശമ്യന്തീഃ
വെള്ളി, ഹരിണികൾ, സീസം, കൂട്ട് എന്നിവ പ്രവർത്തികളാൽ ഒന്നിച്ച് ചേർക്കപ്പെടുന്നു. കുതിരയുടെ ചർമ്മത്തിൽ ഉള്ള അതിരുകളും കെട്ടുകളും ഉറപ്പായി കെട്ടപ്പെടട്ടെ.
കുവിദ് അങ്ഗ യവമന്തോ യവം ചിദ് യഥാ ദാന്ത്യ് അനുപൂര്വം വിയൂയ । ഇഹേഹൈഷാം കൃണുഹി ഭോജനാനി യേ ബര്ഹിഷോ നമ ഽ ഉക്തിം യജന്തി
യവം ഉള്ളവർ, യവം തന്നെ ക്രമമായി പൊടിയാക്കുമ്പോൾ, ഇവിടെയുണ്ടാകുന്നവർക്കു, അർപ്പണവാക്കുകളോടെ ദർഭയിൽ പൂജ ചെയ്യുന്നവർക്ക്, നീ ഭക്ഷണം ഒരുക്കണം.
കസ് ത്വാ ഛ്യതി കസ് ത്വാ വി ശാസ്തി കസ് തേ ഗാത്രാണി ശമ്യതി । ക ഽ ഉ തേ ശമിതാ കവിഃ
ആർ നിന്നെ മുറിക്കുന്നു? ആർ നിന്നെ ആജ്ഞാപിക്കുന്നു? ആർ നിന്റെ അവയവങ്ങൾ കെട്ടുന്നു? ആരാണ് നിന്റെ കെട്ടുന്നവൻ, ആ ജ്ഞാനി?
ഋതവസ്ത ഽ ഋതുഥാ പര്വ ശമിതാരോ വി ശാസതു । സംവത്സരസ്യ തേജസാ ശമീഭിഃ ശമ്യന്തു ത്വാ
കാലങ്ങൾ, കാലചക്രത്തിലെ ബന്ധങ്ങൾ, കെട്ടുന്നവർ, ഇവർ നിന്നെ നിയന്ത്രിക്കട്ടെ. വർഷത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ, കെട്ടുകളാൽ, അവർ നിന്നെ ഉറപ്പിച്ചു കെട്ടട്ടെ.
അര്ധമാസാഃ പരൂꣳഷി തേ മാസാ ഽ ആ ച്ഛ്യന്തു ശമ്യന്തഃ । അഹോരാത്രാണി മരുതോ വിലിഷ്ടꣳ സൂദയന്തു തേ
അർദ്ധമാസങ്ങൾ, നിന്റെ അവയവങ്ങൾ, കെട്ടട്ടെ; മാസങ്ങൾ, കെട്ടിക്കൊണ്ട്, നിന്നെ മുറിക്കട്ടെ; പകലും രാത്രിയും, മരുത് ദേവന്മാർ, നിന്നെ ചിതറട്ടെ, തകർക്കട്ടെ.
ദൈവ്യാ ഽ അധ്വര്യവസ് ത്വാ ഛ്യന്തു വി ച ആസതു । ഗാത്രാണി പര്വശസ് തേ സിമാഃ കൃണ്വന്തു ശമ്യന്തീഃ
ദൈവിക യജ്ഞകർ നിന്നെ മുറിക്കട്ടെ, നിയന്ത്രിക്കട്ടെ; നിന്റെ അവയവങ്ങൾ, സംയുക്തങ്ങളിൽ, അതിരുകൾ ഉണ്ടാക്കട്ടെ, അവ കെട്ടപ്പെടട്ടെ.
ദ്യൌസ് തേ പൃഥിവ്യന്തരിക്ഷം വായുശ് ഛിദ്രം പൃണാതു തേ । സൂയസ് തേ നക്ഷത്രൈഃ സഹ ലോകം കൃണോതു സാധുയാ
ആകാശം, ഭൂമി, അന്തരീക്ഷം, വായു എന്നിവ നിന്റെ തുറവുകൾ നിറയ്ക്കട്ടെ; സൂര്യനും നക്ഷത്രങ്ങളും കൂടെ, നിന്റെ ലോകം ശുഭമാക്കട്ടെ.
ശം തേ പരേഭ്യോ ഗാത്രേഭ്യഃ ശമ് അസ്ത്വ് അവരേഭ്യഃ । ശമ് അസ്ഥഭ്യോ മജ്ജഭ്യഃ ശമ് വ് അസ്തു തന്വൈ തവ
നിന്റെ മുകളിലുള്ള അവയവങ്ങൾക്കു സമാധാനം ഉണ്ടാകട്ടെ, താഴെയുള്ളവയ്ക്കും സമാധാനം; അസ്ഥികൾക്കും മജ്ജയ്ക്കും സമാധാനം; നിന്റെ ശരീരത്തിനും സമാധാനം.
കഃ സ്വിദ് ഏകാകീ ചരതി ക ഽ ഉ സ്വിജ് ജായതേ പുനഃ । കിꣳ സ്വിദ്ധിമസ്യ ഭേഷജം കിമ് വ് ആവപനം മഹത്
ആർ ഒരാളായി സഞ്ചരിക്കുന്നു? ആർ വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു? ഹിമത്തിനുള്ള ഔഷധം എന്ത്? വലിയ മറയ്ക്കൽ എന്ത്?
സൂര്യ ഽ ഏകാകീ ചരതി ചന്ദ്രമാ ജായതേ പുനഃ । അഗ്നിര് ഹിമസ്യ ഭേഷജം ഭൂമിര് ആവപനം മഹത്
സൂര്യൻ ഒരാളായി സഞ്ചരിക്കുന്നു; ചന്ദ്രൻ വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു; അഗ്നിയാണ് ഹിമത്തിനുള്ള ഔഷധം; ഭൂമിയാണ് വലിയ മറയ്ക്കൽ.
കിꣳ സ്വിത് സൂര്യസമം ജ്യോതിഃ കിꣳ സമുദ്രസമꣳ സരഃ । കിꣳ സ്വിത് പൃഥിവ്യൈ വര്ഷീയഃ കസ്യ മാത്രാ ന വിദ്യതേ
സൂര്യന്റെ പ്രകാശത്തിന് തുല്യമായത് എന്ത്? സമുദ്രത്തിന് തുല്യമായ തടാകം എന്ത്? ഭൂമിയെക്കാൾ വലിയത് എന്ത്? ആരുടെ അളവാണ് അറിയപ്പെടാത്തത്?
ബ്രഹ്മ സൂര്യസമം ജ്യോതിര് ദ്യൌഃ സമുദ്രസമꣳ സരഃ । ഇന്ദ്രഃ പൃഥിവ്യൈ വര്ഷീയാന് ഗോസ് തു മാത്രാ ന വിദ്യതേ
ബ്രഹ്മം സൂര്യന്റെ പ്രകാശത്തിന് തുല്യമാണ്; ആകാശം സമുദ്രത്തിന് തുല്യമായ തടാകം; ഇന്ദ്രൻ ഭൂമിയെക്കാൾ വലിയവൻ; പശുവിന്റെ അളവ് അറിയപ്പെടുന്നില്ല.
പൃച്ഛാമി ത്വാ ചിതയേ ദേവസഖ യദി ത്വമ് അത്ര മനസാ ജഗന്ഥ । യേഷു വിഷ്ണുസ് ത്രിഷു പദേഷ്വ് ഏഷ്ടസ് തേഷു വിശ്വം ഭുവനമ് ആ വിവേശാꣳ൩ഽ
ദേവസഖാ, ബോധം ലഭിക്കാനായി ഞാൻ നിന്നോട് ചോദിക്കുന്നു; നീ മനസ്സോടെ ഇതു ഗ്രഹിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, വിഷ്ണു പൂജിക്കപ്പെട്ട ആ മൂന്നു പടികളിൽ, ആ പടികളിൽ, സകല ലോകവും പ്രവേശിച്ചു.
അപി തേഷു ത്രിഷു പദേഷ്വ് അസ്മി യേഷു വിശ്വം ഭുവനമ് ആവിവേശ । സദ്യഃ പര്യ് ഏമി പൃഥിവീമ് ഉത ദ്യാമ് ഏകേനാങ്ഗേന ദിവോ ഽ അസ്യ പൃഷ്ഠമ്
ആ ലോകം പ്രവേശിച്ച ആ മൂന്നു പടികളിലാണു ഞാൻ; ഞാൻ ഭൂമിയും ആകാശവും വേഗത്തിൽ ചുറ്റുന്നു, ഈ ദിവസ്സിന്റെ ഒരു ഭാഗം കൊണ്ട്.
കേഷ്വ് അന്തഃ പുരുഷ ഽ ആ വിവേശ കാന്യ് അന്തഃ പുരുഷേ ഽ അര്പിതാനി । ഏതദ് ബ്രഹ്മന്ന് ഉപവല്ഹാമസി ത്വാ കിꣳ സ്വിന് നഃ പ്രതി വോചാസ്യ് അത്ര
ഏതിൽ ആ പുരുഷൻ പ്രവേശിച്ചു? ഏതൊക്കെയാണ് പുരുഷനിൽ സ്ഥാപിതമായത്? ബ്രഹ്മൻ, ഇതിനെക്കുറിച്ച് ഞങ്ങൾ നിന്നോട് ചോദിക്കുന്നു; നീ ഞങ്ങൾക്ക് ഇവിടെ എന്ത് പറയും?
പഞ്ചസ്വ് അന്തഃ പുരുഷ ഽ ആ വിവേശ താന്യ് അന്തഃ പുരുഷേ ഽ അര്പിതാനി । ഏതത് ത്വാത്ര പ്രതിമന്വാനോ ഽ അസ്മി ന മായയാ ഭവസ്യ് ഉത്തരോ മത്
അഞ്ചിൽ ആ പുരുഷൻ പ്രവേശിച്ചു; അവയാണ് പുരുഷനിൽ സ്ഥാപിതമായത്; ഞാൻ നിന്നെ ഇവിടെ അന്വേഷിക്കുന്നു, മായയാൽ അല്ല, ചിന്തയിൽ നീ മേലുള്ളവൻ.
കാ സ്വിദ് ആസീത് പൂര്വചിത്തിഃ കിꣳ സ്വിദ് ആസീദ് ബൃഹദ് വയഃ । കാ സ്വിദ് ആസീത് പിലിപ്പിലാ കാ സ്വിദ് ആസീത് പിശങ്ഗിലാ
മുൻ ഉദ്ദേശം എന്തായിരുന്നു? വലിയ വേഗം എന്തായിരുന്നു? പിലിപ്പിലാ എന്തായിരുന്നു? പിശങ്ങിലാ എന്തായിരുന്നു?
ദ്യൌര് ആസീത് പൂര്വചിത്തിഃ അശ്വഽ ആസീദ് ബൃഹദ് വയഃ । അവിര് ആസീത് പിലിപ്പിലാ രാത്രിര് ആസീത് പിശങ്ഗിലാ
ആകാശം മുൻ ഉദ്ദേശമായിരുന്നു; കുതിര വലിയ വേഗമായിരുന്നു; ആട് പിലിപ്പിലായായിരുന്നു; രാത്രി പിശങ്ങിലായായിരുന്നു.
കാ ഽ ഈമരേ പിശംഗിലാ കാ ഽ ഈം കുരുപിശംഗിലാ । ക ഽ ഈമ് ആസ്കന്ദമ് അര്ഷതി ക ഽ ഈം പന്ഥാം വി സര്പതി
ആരാണ് ഈ പിശംഗിലാ? ആരാണ് ഈ കുറുപിശംഗിലാ? ആരാണ് കൊമ്പിലേക്ക് ചാടുന്നത്? ആരാണ് വഴിയിലൂടെ സരിയുന്നത്?
അജാരേ പിശംഗിലാ ശ്വാവിത് കുരുപിശംഗിലാ । ശശ ആസ്കന്ദമ് അര്ഷത്യ് അഹിഃ പന്ഥാം വി സര്പതി
ആടാണ് പിശംഗിലാ, നായയാണ് കുറുപിശംഗിലാ. മുയൽ കൊമ്പിലേക്ക് ചാടുന്നു, പാമ്പ് വഴിയിലൂടെ സരിയുന്നു.
കത്യ് അസ്യ വിഷ്ഠാഃ കത്യ് അക്ഷരാണി കതി ഹോമാസഃ കതിധാ സമിദ്ധഃ । യജ്ഞസ്യ ത്വാ വിദഥാ പൃച്ഛമ് അത്ര കതി ഹോതാര ഽ ഋതുശോ യജന്തി
എത്രയാണ് അതിന്റെ വിസർജ്ജനം? എത്ര അക്ഷരങ്ങൾ? എത്ര ഹോമങ്ങൾ? എത്ര വിധത്തിൽ സമിദ് തെളിയിക്കുന്നു? യജ്ഞസഭയിൽ ഞാൻ ചോദിക്കുന്നു, എത്ര ഹോതാക്കൾ കാലാനുസൃതമായി യജ്ഞം ചെയ്യുന്നു?
ഷഡ് അസ്യ വിഷ്ഠാഃ ശതമ് അക്ഷരാണ്യ് അശീതിര് ഹോമാഃ സമിധോ ഹ തിസ്രഃ । യജ്ഞസ്യ തേ വിദഥാ പ്ര ബ്രവീമി സപ്ത ഹോതാര ഋതുശോ യജന്തി
ആറാണ് അതിന്റെ വിസർജ്ജനം, നൂറ് അക്ഷരങ്ങൾ, എൺപത് ഹോമങ്ങൾ, മൂന്നു സമിദുകൾ. യജ്ഞസഭയിൽ ഞാൻ പറയുന്നു: ഏഴു ഹോതാക്കൾ കാലാനുസൃതമായി യജ്ഞം ചെയ്യുന്നു.
കോ ഽ അസ്യ വേദ ഭുവനസ്യ നാഭിം കോ ദ്യാവാപൃഥിവീ ഽ അന്തരിക്ഷമ് । കഃ സൂര്യസ്യ വേദ ബൃഹതോ ജനിത്രം കോ വേദ ചന്ദ്രമസം യതോജാഃ
ആരാണ് ഈ ലോകത്തിന്റെ നടുവിനെ അറിയുന്നത്? ആരാണ് ആകാശവും ഭൂമിയും അന്തരീക്ഷവും അറിയുന്നത്? ആരാണ് സൂര്യന്റെ മഹത്തായ ഉത്ഭവം അറിയുന്നത്? ആരാണ് ചന്ദ്രന്റെ ജനനം എവിടുനിന്നാണെന്ന് അറിയുന്നത്?
വേദാഹമ് അസ്യ ഭുവനസ്യ നാഭിം വേദ ദ്യാവാപൃഥിവീ ഽ അന്തരിക്ഷമ് । വേദ സൂര്യസ്യ ബൃഹതോ ജനിത്രം അഥോ വേദ ചന്ദ്രമസം യതോജാഃ
ഞാൻ ഈ ലോകത്തിന്റെ നടുവിനെ അറിയുന്നു. ഞാൻ ആകാശവും ഭൂമിയും അന്തരീക്ഷവും അറിയുന്നു. ഞാൻ സൂര്യന്റെ മഹത്തായ ഉത്ഭവം അറിയുന്നു, ചന്ദ്രൻ എവിടുനിന്നാണ് ജനിച്ചതെന്ന് ഞാൻ അറിയുന്നു.