ഹിരണ്യഗര്ഭഃ സമ് അവര്തതാഗ്രേ ഭൂതസ്യ ജാതഃ പതിര് ഏക ഽ ആസീത് । സ ദാധാര പൃഥിവീം ദ്യാമ് ഉതേമാം കസ്മൈ ദേവായ ഹവിഷാ വിധേമ
ആദിയിൽ സ്വർണ്ണഗർഭൻ മാത്രം ഉദിച്ചുയർന്നു; സകല സൃഷ്ടിയുടെ ഏകാധിപതിയായി അവൻ നിലകൊണ്ടു. ഭൂമിയും ആകാശവും അവൻ താങ്ങി നിലനിറുത്തി. ഏത് ദൈവത്തിന്നാണ് നാം ഈ ഹോമം അർപ്പിക്കേണ്ടത്?
ഉപയാമഗൃഹീതോ ഽസി പ്രജാപതയേ ത്വാ ജുഷ്ടം ഗൃഹ്ണാമി । ഏഷ തേ യോനിഃ സൂര്യസ് തേ മഹിമാ । യസ് തേ ഽഹന്ത് സംവത്സരേ മഹിമാ സംബഭൂവ യസ് തേ വായാവ് അന്തരിക്ഷേ മഹിമാ സംബഭൂവ യസ് തേ ദിവി സൂര്യേ മഹിമാ സംബഭൂവ തസ്മൈ തേ മഹിമ്നേ പ്രജാപതയേ സ്വാഹാ ദേവേഭ്യഃ
പ്രജാപതിക്കായി ഉപയാമംകൊണ്ട് നിന്നെ എടുക്കുന്നു; ഞാൻ സന്തോഷത്തോടെ സ്വീകരിക്കുന്നു. ഇതാണ് നിന്റെ ഗർഭം; സൂര്യൻ ആണ് നിന്റെ മഹത്വം. വർഷത്തിൽ നിന്നു ലഭിച്ച മഹത്വം, അന്തരീക്ഷത്തിലെ വായുവിൽ നിന്നുള്ള മഹത്വം, ആകാശത്തിലെ സൂര്യനിൽ നിന്നുള്ള മഹത്വം—ആ മഹത്വത്തിനും പ്രജാപതിക്കും ദേവന്മാർക്കും സ്വാഹാ.
യഃ പ്രാണതോ നിമിഷതോ മഹിത്വൈക ഽ ഇദ് രാജാ ജഗതോ ബഭൂവ । യ ഽ ഈശേ ഽ അസ്യ ദ്വിപദശ് ചതുഷ്പദഃ കസ്മൈ ദേവായ ഹവിഷാ വിധേമ
ചലിക്കുന്നവർക്കും അചലന്മാർക്കും ഏകാധിപതിയായവൻ, ശ്വാസത്തിലും കണ്ണിറുക്കലിലും മഹത്വം ഉള്ളവൻ, ഇരുകാലികളെയും നാലുകാലികളെയും ഭരിക്കുന്നവൻ—ഏത് ദൈവത്തിന്നാണ് നാം ഈ ഹോമം അർപ്പിക്കേണ്ടത്?
ഉപയാമഗൃഹീതോ ഽസി പ്രജാപതയേ ത്വാ ജുഷ്ടം ഗൃഹ്ണാമി । ഏഷ തേ യോനിശ് ചന്ദ്രസ് തേ മഹിമാ । യസ് തേ രാത്രൌ സംവത്സരേ മഹിമാ സംബഭൂവ യസ് തേ പൃഥിവ്യാമ് അഗ്നൌ മഹിമാ സംബഭൂവ യസ് തേ നക്ഷത്രേഷു ചന്ദ്രമസി മഹിമാ സംബഭൂവ തസ്മൈ തേ മഹിമ്നേ പ്രജാപതയേ ദേവേഭ്യഃ സ്വാഹാ
യുഞ്ജന്തി ബ്രധ്നമ് അരുഷം ചരന്തം പരി തസ്ഥുഷഃ । രോചന്തേ രോചനാ ദിവി
അവർ പ്രകാശമുള്ള ചുവപ്പൻ കുതിരയെ ചുറ്റും നില്ക്കുന്നവരെ ചുറ്റി ചേർക്കുന്നു; ആകാശത്ത് പ്രകാശങ്ങൾ തിളങ്ങുന്നു.
യുഞ്ജന്ത്യ് അസ്യ കാമ്യാ ഹരീ വിപക്ഷസാ രഥേ । ശോണാ ധൃഷ്ണൂ നൃവാഹസാ
അവന്റെ ഇഷ്ടമായ മഞ്ഞള നിറമുള്ള, കനത്ത കേശമുള്ള കുതിരകളെ രഥത്തിൽ ചേർക്കുന്നു; ചുവന്നവയും ധൈര്യശാലികളുമായവ, പുരുഷന്മാരെ കൊണ്ടുവരുന്നവ.
യദ് വാതോ ഽ അപോ ഽ അഗനീഗന് പ്രിയാമ് ഇന്ദ്രസ്യ തന്വമ് । ഏതꣳ സ്തോതര് അനേന പഥാ പുനര് അശ്വമ് ആ വര്തയാസി നഃ
കാറ്റും വെള്ളവും അഗ്നിയും പുറത്ത് പോയപ്പോൾ, ഇന്ദ്രന്റെ പ്രിയമായ രൂപം—ഗായകൻ, ഈ വഴിയിൽ കൂടി കുതിരയെ വീണ്ടും ഞങ്ങളിലേക്ക് കൊണ്ടുവരിക.
വസവസ് ത്വാഞ്ജന്തു ഗായത്രേണ ഛന്ദസാ । രുദ്രാസ് ത്വാഞ്ജന്തു ത്രൈഷ്ടുഭേന ഛന്ദസാ । ആദിത്യാസ് ത്വാഞ്ജന്തു ജാഗതേന ഛന്ദസാ । ഭൂര് ഭുവഃ സ്വര് ലാജീ3ഞ് ഛാചീ3ന് യവ്യേ ഗവ്യഽ ഏതദ് അന്നമ് അത്ത ദേവാ ഽ ഏതദ് അന്നമ് അദ്ധി പ്രജാപതേ
വസുക്കൾ ഗായത്രീ ഛന്ദസ്സിലൂടെ നിന്നെ അഭിഷേകം ചെയ്യട്ടെ; രുദ്രന്മാർ ത്രിഷ്ടുപ് ഛന്ദസ്സിലൂടെ അഭിഷേകം ചെയ്യട്ടെ; ആദിത്യർ ജഗതീ ഛന്ദസ്സിലൂടെ അഭിഷേകം ചെയ്യട്ടെ. ഭൂ, ഭുവ, സ്വർ—അന്നം, ചോറ്, പാൽ—ഇവയെല്ലാം നിന്റെതായിരിക്കും; ദേവന്മാരേ, ഈ അന്നം കഴിക്കട്ടെ; പ്രജാപതേ, ഈ അന്നം കഴിക്കണം.
കഃ സ്വിദ് ഏകാകീ ചരതി ക ഽ ഉ സ്വിജ് ജായതേ പുനഃ । കിꣳ സ്വിദ്ധിമസ്യ ഭേഷജം കിമ് വ് ആവപനം മഹത്
ആർ ഒരുത്തൻ മാത്രം സഞ്ചരിക്കുന്നു? പിന്നെ, ആർ വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു? ഈ തണുപ്പിന് ഔഷധം എന്താണ്? വലിയ മറയ്ക്കൽ എന്താണ്?
സൂര്യ ഽ ഏകാകീ ചരതി ചന്ദ്രമാ ജായതേ പുനഃ । അഗ്നിര് ഹിമസ്യ ഭേഷജം ഭൂമിര് ആവപനം മഹത്
സൂര്യൻ ഒരുത്തൻ മാത്രം സഞ്ചരിക്കുന്നു; ചന്ദ്രൻ വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു. അഗ്നിയാണ് ഈ തണുപ്പിന് ഔഷധം; ഭൂമിയാണ് വലിയ മറയ്ക്കൽ.
കാ സ്വിദ് ആസീത് പൂര്വചിത്തിഃ കിꣳ സ്വിദ് ആസീദ് ബൃഹദ് വയഃ । കാ സ്വിദ് ആസീത് പിലിപ്പിലാ കാ സ്വിദ് ആസീത് പിശങ്ഗിലാ
മുൻ ആലോചന എന്തായിരുന്നു? വലിയ ശക്തി എന്തായിരുന്നു? പിലിപ്പിലാ എന്തായിരുന്നു? പിശങ്ങിലാ എന്തായിരുന്നു?
ദ്യൌര് ആസീത് പൂര്വചിത്തിഃ അശ്വ ഽ ആസീദ് ബൃഹദ് വയഃ । അവിര് ആസീത് പിലിപ്പിലാ രാത്രിര് ആസീത് പിശങ്ഗിലാ
ആകാശം മുൻ ആലോചനയായിരിന്നു; കുതിര വലിയ ശക്തിയായിരിന്നു. ആടാണ് പിലിപ്പിലാ; രാത്രി പിശങ്ങിലാ.
വായുഷ് ട്വാ പചതൈര് അവതു । അസിതഗ്രീവശ് ഛാഗൈഃ । ന്യഗ്രോധശ് ചമസൈഃ । ശല്മലിര് വൃദ്ധ്യാ । ഏഷ സ്യ രാഥ്യോ വൃഷാ । പഡ്ഭിശ് ചതുര്ഭിര് ഏദ് അഗന് । ബ്രഹ്മാകൃഷ്ണശ് ച നോ ഽവതു । നമോ ഽഗ്നയേ
വായു പാകം ചെയ്തവയാൽ നിന്നെ കാക്കട്ടെ; കറുത്ത കഴുത്തുള്ള ആടുകൾ കൊണ്ടും; ന്യഗ്രോധം കിണ്ണങ്ങൾ കൊണ്ടും; ശൽമലി വൃക്ഷത്തിന്റെ വളർച്ച കൊണ്ടും. ഇതാണ് രഥത്തിന്റെ കാള; നാലു കാലുകളോടെ ഇത് എത്തി. കറുത്ത ബ്രാഹ്മണൻ ഞങ്ങളെ കാക്കട്ടെ. അഗ്നിക്കു നമസ്കാരം.
സꣳശിതോ രശ്മിനാ രഥഃ സꣳശിതോ രശ്മിനാ ഹയഃ । സꣳശിതോ അപ്സ്വ് അപ്സുജാ ബ്രഹ്മാ സോമപുരോഗവഃ
രശ്മിയാൽ രഥം ബന്ധിച്ചിരിക്കുന്നു; രശ്മിയാൽ കുതിരയും ബന്ധിച്ചിരിക്കുന്നു; വെള്ളത്തിൽ, വെള്ളത്തിൽ ജനിച്ചവരിൽ, സോമയാഗത്തിൽ മുൻപന്തിയിലുള്ള ബ്രാഹ്മണൻ.
സ്വയം വാജിꣳസ് തന്വം കല്പയസ്വ സ്വയം യജസ്വ സ്വയം ജുഷസ്വ । മഹിമാ തേ ഽന്യേന ന സംനശേ
തനിക്കു താനായി കുതിരയുടെ രൂപം സൃഷ്ടിക്കണം; താനായി യജ്ഞം നടത്തണം; താനായി സ്വീകരിക്കണം. നിന്റെ മഹത്വം മറ്റൊരാളാൽ കുറയുന്നില്ല.
ന വാ ഽ ഉ ഽ ഏതന് മ്രിയസേ ന രിഷ്യസി ദേവാꣳ൨ഽ ഇദ് ഏഷി പഥിഭിഃ സുഗേഭിഃ । യത്രാസതേ സുകൃതോ യത്ര തേ യയുസ് തത്ര ത്വാ ദേവഃ സവിതാ ദധാതു
നീ മരിക്കുകയോ നശിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല; ദേവന്മാരുടെ നല്ല വഴികളിലൂടെ നീ പോകുന്നു. നല്ലവരിരിക്കുന്നിടത്തും, നിന്റെ ജനങ്ങൾ ചെന്നിടത്തും, അവിടെ ദേവൻ സവിറ്റാവ് നിന്നെ സ്ഥാപിക്കട്ടെ.
പ്രാണായ സ്വാഹാ । അപാനായ സ്വാഹാ । വ്യാനായ സ്വാഹാ അമ്ബേ ഽ അമ്ബികേ ഽമ്ബാലികേ ന മാ നയതി കശ് ചന । സസസ്ത്യ് അശ്വകഃ സുഭദ്രികാം കാമ്പീലവാസിനീമ്
പ്രാണനു സ്വാഹാ; അപാനനു സ്വാഹാ; വ്യാനനു സ്വാഹാ. അമ്മേ, അംബികേ, അംബാലികേ, ആരും എന്നെ എങ്ങോട്ടും കൊണ്ടുപോകരുതേ. ഭാഗ്യം നിറഞ്ഞ അശ്വം കാംപീലവാസിനിയായ സുഖദായിനിയിലേക്കു പോകട്ടെ.
ഗണാനാം ത്വാ ഗണപതിꣳ ഹവാമഹേ പ്രിയാണാം ത്വാ പ്രിയപതിꣳ ഹവാമഹേ നിധീനാം ത്വാ നിധിപതിꣳ ഹവാമഹേ വസോ മമ । ആഹമ് അജാനി ഗര്ഭധമ് ആ ത്വമ് അജാസി ഗര്ഭധമ്
നാം ഗണങ്ങളുടെ നാഥനേ, പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ പ്രിയനേ, ധനങ്ങളുടെ രക്ഷകനേ, നിന്നെ വിളിക്കുന്നു. വസോ, നീ എന്റേതാവണം. ഞാൻ ഗർഭധാരിയായ് ജനിച്ചു, നീയും അങ്ങനെ തന്നെ ജനിച്ചു.
താ ഽ ഉഭൌ ചതുരഃ പദഃ സമ്പ്ര സാരയാവ സ്വര്ഗേ ലോകേ പ്രോര്ണുവാഥാം വൃഷാ വാജീ രേതോധാ രേതോ ദധാതു
നിങ്ങൾ ഇരുവരും നാലു കാലുകളോടെ ഒരുമിച്ച് മുന്നോട്ട് പോവട്ടെ; സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ നിങ്ങൾ വളരട്ടെ. കാളയും കുതിരയും വിത്ത് വഹിക്കുന്നവനും വിത്ത് ഇടട്ടെ.
ഉത്സക്ഥ്യാ ഽ അവ ഗുദം ധേഹി സമ് അഞ്ജിം ചാരയാ വൃഷന് । യ സ്ത്രീണാം ജീവഭോജനഃ
ഉറച്ചിരിക്കുന്ന ഭാഗം താഴെ ഇറക്കൂ; കാള അവിടേക്ക് കൊണ്ടുപോകട്ടെ. അവൻ സ്ത്രീകൾക്ക് ജീവൻ നൽകുന്ന ആഹാരമാണ്.
യകാസകൌ ശകുന്തികാഹലഗ് ഇതി വഞ്ചതി । ആ ഹന്തി ഗഭേ പസോ നിഗല്ഗലീതി ധാരകാ
'യകാസകൗ ശകുന്തികാഹലഗ്' എന്ന് പറഞ്ഞ് അവൻ വഞ്ചിക്കുന്നു. അവൻ മൃഗത്തിന്റെ ഗർഭത്തിൽ 'നിഗൽഗലീതി' എന്ന ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കി അടിക്കുന്നു.
യകോ ഽസകൌ ശകുന്തക ഽ ആഹലഗ് ഇതി വഞ്ചതി । വിവക്ഷത ഽ ഇവ തേ മുഖമ് അധ്വര്യോ മാ നസ് ത്വമ് അഭി ഭാഷഥാഃ
'യകോ, അസകൗ, ശകുന്തക, ആഹലഗ്' എന്ന് പറഞ്ഞ് അവൻ വഞ്ചിക്കുന്നു. സംസാരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ, അധ്വര്യോ, നിന്റെ വായ് ഞങ്ങളോട് അധികം പറയരുത്.
മാതാ ച തേ പിതാ ച തേ ഽഗ്രം വൃക്ഷസ്യ രോഹതഃ । പ്രതിലാമീതി തേ പിതാ ഗഭേ മുഷ്ടിമ് അതꣳസയത്
നിന്റെ അമ്മയും അച്ഛനും വളരുന്ന വൃക്ഷത്തിന്റെ അഗ്രത്തിൽ ഉണ്ട്. 'പ്രതിലാമിതി' എന്ന് പറഞ്ഞ് അച്ഛൻ ഗർഭത്തിൽ കയ്യ് അമർത്തി.
മാതാ ച തേ പിതാ ച തേ ഽഗ്രേ വൃക്ഷസ്യ ക്രീഡതഃ । വിവക്ഷത ഽഇവ തേ മുഖം ബ്രഹ്മന് മാ നസ് ത്വം വദോ ബഹു
നിന്റെ അമ്മയും അച്ഛനും വൃക്ഷത്തിന്റെ അഗ്രത്തിൽ കളിക്കുന്നു. സംസാരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ, ബ്രാഹ്മണനേ, നിന്റെ വായ് ഞങ്ങളോട് അധികം പറയരുത്.
ഊര്ധ്വമ് ഏനാമ് ഉച്ഛ്രാപയ ഗിരൌ ഭാരꣳ ഹരന്ന് ഇവ । അഥാസ്യൈ മധ്യമ് ഏധതാꣳ ശീതേ വാതേ പുനന്ന് ഇവ
അവളെ പർവതത്തിൽ ഭാരമെടുത്ത് കയറ്റുന്നതുപോലെ ഉയർത്തൂ. പിന്നെ, തണുത്ത കാറ്റിൽ ശുദ്ധിയാകുന്നതുപോലെ അവളുടെ നടുവു വളരട്ടെ.
ഊര്ധ്വമ് ഏനമ് ഉച്ഛ്രാപയ ഗിരൌ ഭാരꣳ ഹരന്ന് ഇവ । അഥാസ്യ മധ്യമ് ഏജതു ശീതേ വാതേ പുനന്ന് ഇവ
അവനെ പർവതത്തിൽ ഭാരമെടുത്ത് കയറ്റുന്നതുപോലെ ഉയർത്തൂ. പിന്നെ, തണുത്ത കാറ്റിൽ ശുദ്ധിയാകുന്നതുപോലെ അവന്റെ നടുവു ചലിക്കട്ടെ.
യദ് അസ്യാ ഽ അꣳഹുഭേദ്യാഃ കൃധു സ്ഥൂലമ് ഉപാതസത് । മുഷ്കാവിദസ്യാ ഽ ഏജതോ ഗോശഫേ ശകുലാവ് ഇവ
അവളുടെ ഗർഭപാളികൾ കട്ടിയാകുമ്പോൾ അവളുടെ മുഷ്കങ്ങൾ പശുവിന്റെ കാൽമുട്ടുപോലെ ചലിക്കുന്നു.
യദ് ദേവാസോ ലലാമഗും പ്ര വിഷ്ടീമിനമ് ആവിഷുഃ । സക്ഥ്നാ ദേദിശ്യതേ നാരീ സത്യസ്യാക്ഷിഭുവോ യഥാ
ദേവന്മാർ അലങ്കാരമുള്ളവളെ, വിശാലനിതംബിനിയെ, വെളിപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, അവൾ നടുവിനാൽ നയിക്കപ്പെടുന്നു, സത്യത്തിന്റെ കണ്ണ് കുഴികൾപോലെ.
യദ്ധരിണോ യവമ് അത്തി ന പുഷ്ടം പശു മന്യതേ । ശൂദ്രാ യദ് അര്യജാരാ ന പോഷായ ധനായതി
മാൻ യവം തിന്നുമ്പോൾ, അതിനെ പശുക്കളെപ്പോലെ പോഷണമെന്നു കരുതുന്നില്ല. ശൂദ്രൻ ആര്യസ്ത്രീയുടെ പ്രേമികനായാൽ, സമ്പത്തിനായി ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
പ്രജാപതിക്കായി ഉപയാമംകൊണ്ട് നിന്നെ എടുക്കുന്നു; ഞാൻ സന്തോഷത്തോടെ സ്വീകരിക്കുന്നു. ഇതാണ് നിന്റെ ഗർഭം; ചന്ദ്രൻ ആണ് നിന്റെ മഹത്വം. രാത്രിയിലും വർഷത്തിലും നിന്നുള്ള മഹത്വം, ഭൂമിയിലെ അഗ്നിയിൽ നിന്നുള്ള മഹത്വം, നക്ഷത്രങ്ങളിലും ചന്ദ്രനിലും നിന്നുള്ള മഹത്വം—ആ മഹത്വത്തിനും പ്രജാപതിക്കും ദേവന്മാർക്കും സ്വാഹാ.
അഗ്നിഃ പശുര് ആസീത് തേനായജന്ത സ ഽ ഏതം ലോകമ് അജയദ് യസ്മിന്ന് അഗ്നിഃ സ തേ ലോകോ ഭവിഷ്യതി തം ജേഷ്യസി പിബൈതാ ഽ അപഃ । വായുഃ പശുര് ആസീത് തേനായജന്ത സ ഽ ഏതം ലോകമ് അജയദ് യസ്മിന് വായുഃ സ തേ ലോകോ ഭവിഷ്യതി തം ജേഷ്യസി പിബൈതാ ഽ അപഃ । സൂര്യഃ പശുര് ആസീത് തേനായജന്ത സ ഽ ഏതം ലോകമ് അജയദ് യസ്മിന്ത് സൂര്യഃ സ തേ ലോകോ ഭവിഷ്യതി തം ജേഷ്യസി പിബൈതാ ഽ അപഃ
അഗ്നി മൃഗമായിരുന്നു; അവനെ ഉപയോഗിച്ച് യജ്ഞം നടത്തി, ആ ലോകം ജയിച്ചു. അഗ്നി ഉള്ള ലോകം നിന്റെതാകും; നീ അതിനെ ജയിക്കും, ഈ വെള്ളം കുടിക്കണം. വായു മൃഗമായിരുന്നു; അവനെ ഉപയോഗിച്ച് യജ്ഞം നടത്തി, ആ ലോകം ജയിച്ചു. വായു ഉള്ള ലോകം നിന്റെതാകും; നീ അതിനെ ജയിക്കും, ഈ വെള്ളം കുടിക്കണം. സൂര്യൻ മൃഗമായിരുന്നു; അവനെ ഉപയോഗിച്ച് യജ്ഞം നടത്തി, ആ ലോകം ജയിച്ചു. സൂര്യൻ ഉള്ള ലോകം നിന്റെതാകും; നീ അതിനെ ജയിക്കും, ഈ വെള്ളം കുടിക്കണം.