ഇതാ, ഈ വേദാന്തത്തിലെ ദിവ്യമായ ശ്ലോകങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ഒരു സാന്ദ്രമായ കഥയാകുന്നു: ഉത്തരദിശയിൽ സംയദ്വസുസ് എന്ന ദേവൻ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ രഥശാരഥി താര്ക്ഷ്യയും, സൈന്യത്തിന്റെ നായകനും മുഖ്യനുമായ അരിഷ്ടനേമിയും കൂടെ. വിശ്വാചി, ഘൃതാചി എന്നീ അപ്സരസുകൾ അവിടെയുണ്ട്; ജലമാണ് അവിടെയുള്ള ആയുധം, കാറ്റാണ് അതിന്റെ അസ്ത്രം. അവരോട് നമസ്കാരം അർപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, “നമുക്ക് സംരക്ഷണം നൽകട്ടെ, ദയ കാണിക്കട്ടെ; ഞങ്ങൾ ദ്വേഷിക്കുന്നവരും ഞങ്ങളോടു ദ്വേഷിക്കുന്നവരും അവരിൽ നിന്നു രക്ഷിക്കണമേ,” എന്നാണ് പ്രാർത്ഥന. ഉപരിതലത്തിൽ അർവാഗ്വസുസ് എന്ന ദേവൻ ഉണ്ട്; അദ്ദേഹത്തിന്റെ രഥശാരഥി സെനജിതും, സൈന്യത്തിന്റെ നായകനും മുഖ്യനുമായ സുഷേനയും. അപ്സരസുകൾ ഉർവശി, പൂവ്രചിത്തി; വജ്രമാണ് ആയുധം, മിന്നൽ അസ്ത്രം. അവരോടും നമസ്കാരം അർപ്പിക്കുന്നു, സംരക്ഷണം, ദയ, ദ്വേഷികളിൽ നിന്ന് രക്ഷ എന്ന പ്രാർത്ഥനയോടെ. ഇനി ആകാശത്തിന്റെ കിരീടം, ഭൂമിയുടെ ഉച്ചസ്ഥാനം, ഭൂമിയുടെ അധിപനായി അഗ്നി ദേവൻ നിലകൊള്ളുന്നു; ജലത്തിലെ വിത്തുകൾക്ക് പ്രചോദനം നൽകുന്നവൻ. അഗ്നി ദേവൻ ആയിരം ശക്തികൾക്കും നൂറ് സമ്പത്തുകൾക്കും അധിപനാണ്; ജ്ഞാനികളുടെ കിരീടവും നിധികളുടെ കിരീടവുമാണ്. അഥർവൻ, അഗ്നിയെ താമരയിൽ നിന്ന് ഉത്പാദിപ്പിച്ചു; അഗ്നി സൃഷ്ടിയുടെ തലവനായാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്. യാഗത്തിന്റെയും രാജ്യത്തിന്റെയും നേതാവായ അഗ്നി, മംഗളകരമായ കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം ആകാശത്ത് തലവച്ചാണ്, തന്റെ നാവിനെ ഹോമത്തിന് അർപ്പണദായകമാക്കി പ്രകാശമാർന്നതോടെ चमക്കുന്നു. ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ അഗ്നി ഉണർന്നത്, പുലരിയിൽ കാള തനിക്കു കன்றിനെ തേടുന്നതുപോലെയാണ്; യുവ കുതിരകൾ എഴുന്നേൽക്കുന്നതുപോലെ അഗ്നിയുടെ കിരണങ്ങൾ ആകാശത്തേക്ക് വേഗത്തിൽ ചാടുന്നു. ജ്ഞാനികൾക്കും ശുദ്ധന്മാർക്കും, മഹാബലശാലിയും ഗൗരവമുള്ളതുമായ അഗ്നിക്ക്, സ്തുതി അർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു; ആകാശത്തിൽ സ്വർണ്ണാഭരണത്തെ പോലെ പ്രകാശമാർന്ന സ്തുതികൾ അർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. സൃഷ്ടാക്കന്മാരിൽ ആദ്യമായി, ഹോതാ എന്ന അഗ്നി യാഗത്തിന് ഏറ്റവും യോഗ്യനായവനായി സ്ഥാപിതനാണ്; പാപമില്ലാത്ത ഭൃഗു വംശജർ കാടുകളിൽ അതിനെ വെളിപ്പെടുത്തി, ഓരോ വംശത്തിനും അത്ഭുതകരമായ പ്രകാശം നൽകുന്നു. അഗ്നി, ജാഗ്രതയുള്ള ജനങ്ങളുടെ രക്ഷാധികാരി, പുതുമയുള്ള സമൃദ്ധിക്ക് ജനിച്ചവൻ; ഘൃതം പുരണ്ട മുഖം, വിശാലവും ആകാശത്തേയും സ്പർശിക്കുന്നതും, ഭാരതവർഗത്തിന് ശുദ്ധമായ പ്രകാശം നൽകുന്നു. അംഗിരസർ, അഗ്നിയെ കാടുകളിൽ ഒളിച്ചിരിക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തി; churn ചെയ്തപ്പോൾ അഗ്നി ഉത്ഭവിച്ചു, ശക്തിയും മഹത്വവും ഉള്ളവൻ; “ശക്തിയുടെ പുത്രൻ” എന്ന പേരിൽ അഗ്നിയെ വിളിക്കുന്നു. സുഹൃത്തുക്കളേ, നമുക്ക് ചേർന്ന് അഗ്നിക്ക് സ്തുതിയും ആഗ്രഹവും അർപ്പിക്കാം; ജനങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ദാനശീലിയായ, ശക്തിയുടെ പുത്രനും പോഷകത്തിന്റെ പുത്രനും ആകുന്ന അഗ്നിക്ക്. ശക്തിയുള്ള അഗ്നി, എല്ലാ ആര്യ കുടുംബങ്ങളിലും, ഇടയിലെ സ്താനത്തിൽ, എപ്പോഴും തെളിയുന്നു; അഗ്നി, നമുക്ക് സമ്പത്തുകൾ നൽകണമേ. പ്രസിദ്ധനായ അഗ്നി, ഗ്രാമങ്ങളിലെ ജനങ്ങൾ വിളിക്കുന്നു; അഗ്നി, ജ്വാലയുള്ള തലമുടിയുള്ളവൻ, എല്ലാവർക്കും പ്രിയങ്കരൻ, ഹോമത്തിന്റെ വഹകൻ. ഈ ഭക്തിയോടെ, പോഷകത്തിന്റെ പുത്രനായ, സ്നേഹമുള്ള, വേഗത്തിലുള്ള, സുഹൃത്തായ, യഥാർത്ഥ അതിഥിയായ, അനശ്വര ദൂതനായ അഗ്നിയെ വിളിക്കുന്നു. അനശ്വര ദൂതൻ, അഗ്നി, ചുവപ്പുള്ള കുതിരകൾക്ക് ചേർത്ത്, ആഹ്ലാദത്തോടെ, ആഹ്വാനിക്കുമ്പോൾ വേഗത്തിൽ ഓടുന്നു. ആഹ്വാനിക്കുമ്പോൾ അഗ്നി വേഗത്തിൽ ഓടുന്നു; യാഗം ക്രമത്തിലായിരിക്കുന്നു, സ്തുതികൾ മനോഹരമാണ്, ദൈവിക സമ്പത്തുകൾ ജനങ്ങൾക്ക് ഫലമായി ലഭിക്കുന്നു. അഗ്നി, ശക്തിയും പശുക്കളുടെയും അധിപൻ, മഹത്വത്തിന്റെയും ഗൗരവത്തിന്റെയും അധിപൻ, ജാതവേദസ്, നമുക്ക് വലിയ പ്രശസ്തി നൽകണമേ. അഗ്നി, ജ്ഞാനി, സമ്പത്തിനായി തെളിയുന്നവൻ, ഗാനം കൊണ്ട് സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നവൻ; പാരമ്പര്യ പ്രകാശത്തോടെ നമുക്ക് തെളിയണമേ, നേതാവായ അഗ്നി. രാജാവായ അഗ്നി, രാത്രികളിലൂടെയും, സ്വന്തം സ്വഭാവത്തിലൂടെയും, വാസസ്ഥലത്തിലും പുലരിയിലും, അഗ്നി, തീവ്രമായ വായ് കൊണ്ട് അസുരന്മാരെ ദഹിപ്പിക്കണമേ. ആഹ്വാനിക്കുമ്പോൾ അഗ്നി മംഗളകരമായിരിക്കട്ടെ; ദാനം മംഗളകരമായിരിക്കട്ടെ, യാഗം മംഗളകരമായിരിക്കട്ടെ, സ്തുതികളും മംഗളകരമായിരിക്കട്ടെ. സ്തുതികൾ മംഗളകരമായിരിക്കട്ടെ; വിജയം നേടാനുള്ള മനസ്സും മംഗളകരമായിരിക്കട്ടെ; അഗ്നി, യുദ്ധങ്ങളിൽ വിജയം നേടുന്ന വഴി, അതിലൂടെ ഞങ്ങൾ കഷ്ടതകൾ അതിജയിക്കട്ടെ. യുദ്ധങ്ങളിൽ അഗ്നി നിലകൊണ്ടത്; ഭൂരിപക്ഷം വിജയികളാകട്ടെ; ഞങ്ങൾ അഗ്നിയുടെ കൃപ സ്തുതികളിലൂടെ നേടട്ടെ. അഗ്നിയെ സമ്പത്തുനൽകുന്നവനായി ഞാൻ കരുതുന്നു; പശുക്കൾ സന്ധ്യ സമയത്ത് അവനിലേക്കു പോകുന്നു; വേഗമുള്ള കുതിരകളും അവിലേക്കു പോകുന്നു; അഗ്നി, ഗായകർക്ക് പോഷണം നൽകണമേ. അഗ്നിയെ സമ്പത്തുനൽകുന്നവനായി ഞാൻ സ്തുതിക്കുന്നു; പശുക്കൾ ഒന്നിച്ചു അഗ്നിയിലേക്കു പോകുന്നു; വേഗത്തിലുള്ള, എപ്പോഴും ചലിക്കുന്ന, നല്ല വംശജർ അഗ്നിയിലേക്കു പോകുന്നു; ഗായകർക്ക് പോഷണം നൽകണമേ. ഘൃതം നിറഞ്ഞ രണ്ട് കശേരികളെയും അഗ്നിക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നു; ശക്തിയുടെ അധിപനായ അഗ്നി, സ്തുതികളിൽ ഞങ്ങൾ നിറച്ചിരിക്കുന്നു; ഗായകർക്ക് പോഷണം നൽകണമേ. ഇന്ന്, അഗ്നി, കുതിരത്തെ പോലെ, സ്തുതികളാൽ, മനസ്സിൽ സ്പർശിക്കുന്ന ഉത്തമ നിശ്ചയത്തെ പോലെ, ഞങ്ങൾ ആഹ്വാനത്തിലൂടെ നിന്നിലേക്കു എത്തട്ടെ. അഗ്നി, നീ മഹാസത്യത്തിന്റെ, മംഗളകരമായ ഇച്ഛയുടെ, കൃത്യമായ പ്രവർത്തിയുടെ രഥശാരഥിയായിരിക്കുന്നു. ഈ സ്തുതികളോടെ, അഗ്നി, പ്രകാശമാർന്നതോടെ, ഞങ്ങളോടു സമീപിക്കണം; എല്ലാ മംഗളകരമായ മുഖങ്ങളുമായി ഞങ്ങളോടു ചേരണം. അഗ്നിയെ ഞാൻ പുരോഹിതനായും, ദാനശീലനായും, സമ്പത്തുനൽകുന്നവനായി, ശക്തിയുടെ പുത്രനായും, സർവജ്ഞനായും, ജ്ഞാനിയായും, ദൈവങ്ങളിൽ ദൈവമായും, കരുണയുള്ളവനായും, നേരായ ആചാരങ്ങൾ പാലിക്കുന്നവനായും, ഘൃതം ഒഴിക്കുന്നതിനെ അഗ്നി ജ്വാലയാൽ സ്വീകരിക്കുന്നവനായും കരുതുന്നു. അഗ്നി, ഏറ്റവും അടുത്തവൻ, സംരക്ഷകനായി, മംഗളകരമായ അഭയമായി, സമ്പത്തുനൽകുന്നവൻ, സമ്പത്തിനുള്ള പ്രശസ്തി ലഭിച്ചവൻ, ഏറ്റവും ഉജ്ജ്വലമായ, ജ്വാലയിൽ തെളിയുന്നവൻ, സുഹൃത്തുക്കൾക്കു നല്ല കൃപ നൽകണമേ. മുനികൾ, തപസ്സിലൂടെ, യാഗസമ്മേളനത്തിൽ അഗ്നിയെ ഉണർത്തി, പ്രകാശം പ്രാപിച്ചു; ആ അഗ്നിയിൽ ഞാൻ സ്വയം ആകാശത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചു, മനുസുകൾ “കൂശാന്ന” എന്നു വിളിക്കുന്ന അഗ്നി. അഗ്നിയെ, ഭാര്യകളോടും, ദേവന്മാർ പുത്രന്മാരോടും, സഹോദരന്മാരോടും, സ്വർണ്ണസമ്പത്തോടും കൂടി പിന്തുടരാം; ആകാശം പിടിച്ചുകൊണ്ട്, സത്പുരുഷന്മാരുടെ ലോകത്തിൽ, മൂന്നാം പർവതത്തിൽ, പ്രകാശമുള്ള ആകാശത്തിൽ. ഉത്സാഹമുള്ള അഗ്നി വാക്കിന്റെ മധ്യത്തിൽ എത്തി; സത്യം അധിപനായ ജ്ഞാനി; ഭൂമിയുടെ പുറത്ത് സ്ഥാപിതനായ, ഇടിമിന്നലില്ലാതെ闪ക്കുന്നു; പരിശ്രമിക്കുന്നവർ താഴെ സ്ഥാനം ഉണ്ടാക്കട്ടെ. അഗ്നി, ഏറ്റവും വീര്യവാനായ, ശക്തി നൽകുന്നവൻ, ആയിരം ശക്തികൾ ഉള്ളവൻ, തെളിയട്ടെ, ഒരിക്കലും ക്ഷയിക്കാതെ; ശരീരത്തിന്റെ മധ്യത്തിൽ ജ്വലിക്കുന്നവൻ, ദൈവിക വാസങ്ങളിൽ അടുത്ത് വരട്ടെ. നമുക്ക് ചേർന്ന് സഞ്ചരിക്കാം, കൂടെ വരാം; അഗ്നി, ദൈവിക മാർഗങ്ങൾ ഒരുക്കണം; പിതാക്കന്മാരെയും യുവാക്കളെയും പുനസ്ഥാപിച്ച്, അവരെ പിന്തുടരണം; ഈ തന്തു അഗ്നിയിൽ ചേർത്ത് നെയ്യണം. ഉണരൂ, അഗ്നി, എഴുന്നേല്ക്കൂ; നീ ആഗ്രഹിച്ചതും പൂർത്തിയായതും സൃഷ്ടിക്കുന്നു; ഈ സഭയിലും, ഉയർന്ന സഭയിലും, ദേവന്മാരും ഉപാസകനും ഒരുമിച്ച് ഇരിക്കട്ടെ. അഗ്നി, ആയിരം വഹിക്കുന്നതിലൂടെ, എല്ലാം അറിയുന്ന അറിവിലൂടെ, ഈ യാഗം ദേവന്മാരിലേക്ക്, പ്രകാശത്തിലേക്ക് നയിക്കണം. ഇത് അഗ്നിയുടെ യാഗസതാനമാണ്, അവിടെ നിന്നാണ് അഗ്നി ജനിച്ചു, തെളിഞ്ഞു; അതറിയുന്നവൻ, അഗ്നി, ഉയരട്ടെ; സമ്പത്ത് വർദ്ധിപ്പിക്കട്ടെ. ചൂടും തണുപ്പും, ശീതകാലങ്ങൾ, അഗ്നിയിലെ ഐക്യവും, ആകാശവും ഭൂമിയും, ജലവും സസ്യങ്ങളും, അഗ്നികൾ ഓരോന്നായി, ശ്രേഷ്ഠതയ്ക്കായി, വ്രതങ്ങൾ പാലിച്ച്, ആ അഗ്നികൾ, ആകാശഭൂമിയിലിടയിൽ, മനസ്സിൽ ഐക്യത്തോടെ, ഈ ശീതകാലങ്ങൾ സ്ഥാപിതമായി, ദേവന്മാർ ഇന്ദ്രനെ പോലെ ഒന്നിച്ചു വരട്ടെ; ആ ദൈവികതയോടെ, അഗ്നിരസായംഗിരസേ, ഉറപ്പോടെ ഇരിക്കണം. ഇങ്ങനെ, അഗ്നിയുടെ മഹത്വവും, ദൈവികതയും, സംരക്ഷണവും, യാഗത്തിലെ പ്രധാന്യവും, സമ്പത്തും, ജ്ഞാനവും, ഐക്യവും, ദേവന്മാരുടെ അനുഗ്രഹവും, ഈ ശ്ലോകങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, ഒരു സാന്ദ്രമായ ആഗ്നേയകഥയാവുന്നു.