യജ്ഞശാലയിൽ, അശ്വമെധ യാഗം ഉഴലുമ്പോൾ, ആനന്ദവും ഭക്തിയും നിറഞ്ഞ ഒരു ദൃശ്യമാണ്. അശ്വത്തിന്റെ കൂടെ, വേഗത്തിൽ നയിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ആടിനെ, പുഷന്റെ ഭാഗമായി, എല്ലാ ദേവന്മാർക്കായി അർപ്പിക്കുന്നു. അശ്വത്തിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട പിതൃപാകം കൊണ്ടുവരുമ്പോൾ, ത്വഷ്ട്ര് സൗശ്രവസിനുവേണ്ടി അതിനെ ഉജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നു. യാഗത്തിന്റെ ഉചിത സമയത്ത്, അശ്വം ചുറ്റി പുരുഷന്മാർ മൂന്നു പ്രാവശ്യം ദേവതകൾക്കുള്ള ഹോമം നടത്തുമ്പോൾ, പുഷന്റെ ആദ്യഭാഗം പുറത്ത് വരുന്നു; ആട്, യാഗം ദേവന്മാർക്ക് അറിയിക്കുന്നു. ഹോതൃ, അധ്വര്യു, അഗ്നി ഉണർത്തുന്നവൻ, ശിലാധാരൻ, ജ്ഞാനിയായ പാഠകൻ—ഇവരെല്ലാം, സുസൂത്രിതമായ, സുമനസ്സുള്ള യാഗം വഴി, പാത്രങ്ങൾ നിറയെ പോഷണം നിറയ്ക്കുന്നു. യൂപം ഒരുക്കുന്നവർ, യൂപം ചുമക്കുന്നവർ, അശ്വത്തിനുള്ള യൂപം രൂപപ്പെടുത്തുന്നവർ, അശ്വത്തിനായി പാചകം ഒരുക്കുന്നവർ—ഇവരുടെ പ്രശംസ ഫലപ്രദമാകട്ടെ. എന്റെ പ്രാർത്ഥന നല്ല രീതിയിൽ മുന്നേറട്ടെ, ദേവന്മാർക്കുള്ള പ്രതീക്ഷ നിറവേറട്ടെ, അതു നാന്യമായ സീറ്റ്വരെയെത്തട്ടെ; സപ്തർഷികളും ദർശികളും അവനിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു; ദേവതകളുടെ സമൃദ്ധിയിൽ, ഞങ്ങൾ അവനെ ശക്തമായ സുഹൃത്തായി ഉണ്ടാക്കിയിരിക്കുന്നു. അശ്വത്തിന്റെ ഹാർണസ്, കെട്ടം, തലകയറ്, ചുമരുകൾ, വായിൽ ഇടുന്ന പുല്ല്—ഇവയെല്ലാം ദേവന്മാർക്കായി അർപ്പിക്കുന്നു. അശ്വത്തിന്റെ മാംസത്തിൽ ഈടുകൾ തൊട്ടതും, വാളും കത്തിയും വെട്ടിയതും, പാചകക്കാരന്റെ കൈയിൽ ഉള്ളതും, കhoofൽ സ്പർശിച്ചതും—ഇവയെല്ലാം ദേവന്മാർക്കാണ്. അശ്വത്തിന്റെ വയറിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്ത മാലിന്യവും, മാംസത്തിൽ നിന്നുള്ള ഗന്ധവും, നൈപുണ്യത്തോടെ പാചകക്കാർ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു; യാഗമാംസം നല്ലപോലെ പാകം ചെയ്യുന്നു. നിനക്ക് അഗ്നിയുടെ പാചകത്തിൽ ബാക്കിയുള്ള വേദനയും, അടിയേറ്റ പരിക്ക് നിലനിൽക്കുന്നതും, ഭൂമിയിൽ അല്ലെങ്കിൽ പുല്ലിൽ കിടക്കാതിരിക്കുക; ദേവന്മാർക്കും ഹോമജ്വാലകൾക്കും അർപ്പിക്കുന്നു. പാകം ചെയ്ത അശ്വത്തെ നിരീക്ഷിക്കുന്നവർ, അതിന്റെ ഗന്ധം പടരുന്നു എന്ന് പറയുന്നവർ, അശ്വത്തിൽ നിന്ന് മാംസം തേടുന്നവർ—ഇവരുടെ പ്രശംസ ഫലപ്രദമാകട്ടെ. മാംസം പാകം ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന പാത്രങ്ങൾ, കട്ടികൾ, കഞ്ഞി ഒഴുക്കാനുള്ള കരണ്ടികൾ, പാത്രങ്ങൾക്കുള്ള മൂടികൾ, പാത്രത്തിലെ അടയാളങ്ങൾ—ഇവയെല്ലാം അശ്വത്തെ ചുറ്റിപ്പിടിക്കുന്നു. പുകയും ഗന്ധവും ഉള്ള അഗ്നി നിനക്ക് ഹാനി വരുത്താതിരിക്കുക; ദീപ്തമായ ചുടുകൾ നിന്റെ അംഗങ്ങൾ ദഹിക്കാതിരിക്കുക; വഷട്ട് വിളിയോടെ അർപ്പിക്കപ്പെട്ട, ആഗ്രഹിച്ച, പ്രശംസിച്ച അശ്വത്തെ ദേവതകൾ സ്വീകരിക്കുന്നു. അശ്വത്തിന്റെ നടക്കൽ, ഇരിക്കൽ, തിരിഞ്ഞ് നോക്കൽ, അശ്വത്തിന്റെ കെട്ടിടം, കുടിച്ച വെള്ളം, ഭക്ഷിച്ച പുല്ല്—ഇവയെല്ലാം ദേവന്മാർക്കാണ്. അശ്വത്തിനായി വിരിച്ച വസ്ത്രം, നൽകുന്ന പൊൻ, ഹാർണസ്, കെട്ടിടം, പ്രിയപ്പെട്ട വസ്തുക്കൾ—ഇവയെല്ലാം ദേവന്മാർക്കു അയക്കുന്നു. നിനക്ക് ചുവട്, കുത്ത്, ചൊല്ല് കൊണ്ടുണ്ടായ വേദന, യാഗത്തിൽ കരണ്ടി ഹോമദ്രവ്യം സ്പർശിക്കുന്നതുപോലെ, ഈ വേദന ഞാൻ ശുദ്ധവചനത്തിന്റെ ശക്തിയിൽ നീക്കം ചെയ്യുന്നു. അശ്വത്തിന്റെ 34 വഷളുകൾ, ദിവ്യബന്ധങ്ങൾ, അശ്വത്തിന്റെ വാളിന്റെ വളഞ്ഞ മൂർച്ച—all skillfully formed limbs, rough and smooth, praise them in song. ത്വഷ്ട്രിന്റെ അശ്വം കൊല്ലുന്നവൻ ഒരാളാണ്, രണ്ട് ഡ്രൈവർമാർ ഉണ്ട്; കാലം അനുസരിച്ച് അശ്വത്തിന്റെ അംഗങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, ആ ഭാഗങ്ങൾ ഞാൻ ഹോമത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്നു. പ്രിയപ്പെട്ട ചൂട് നിനക്ക് ദോഷം വരുത്താതിരിക്കുക; വാളും കത്തിയും നിന്റെ ശരീരത്തിൽ നിലനിർത്താതിരിക്കുക; നൈപുണ്യമില്ലാത്തവരെ മറികടക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഭക്ഷകൻ, നിന്റെ പൊട്ടിയ അംഗങ്ങൾ കത്തിയാൽ വെട്ടാതിരിക്കുക. നീ മരിക്കുന്നില്ല, ദോഷം സംഭവിക്കുന്നില്ല; ദേവതകളുടെ വഴികളിലൂടെ നീ സുഖമായി യാത്ര ചെയ്യുന്നു. കറുത്ത കുതിരകൾ നിനക്ക് യോജിക്കുന്നു; അവ കുത്തന്മാരായി മാറുന്നു; അശ്വം കഴുതയുടെ യോക്കിൽ നിലക്കുന്നു. നമ്മുടെ അശ്വം നല്ല പശുക്കളും, നല്ല കുതിരകളും, പുത്രന്മാരും, എല്ലാ സമ്പത്തും നമുക്ക് കൊണ്ടുവരട്ടെ; അദിതി നമുക്ക് കുറ്റമില്ലായ്മ നൽകട്ടെ; യാഗഭാരമുള്ള അശ്വം നമുക്ക് ആധിപത്യം നേടട്ടെ. ഇപ്പോൾ ഈ ലോകങ്ങൾ നമുക്ക് നേടട്ടെ; ഇന്ദ്രനും എല്ലാ ദേവതകളും; ഇന്ദ്രൻ, ആദിത്യന്മാർ, മരുതുകൾ—നമുക്ക് ഔഷധങ്ങൾ നൽകട്ടെ; ഇന്ദ്രൻ, ആദിത്യന്മാർ, മരുതുകൾ ചേർന്ന് യാഗം, ശരീരം, സന്തതി—all these be secured for us. അഗ്നി, അതിരും രക്ഷകനും ആയിരിക്കുക; ശുഭമാവട്ടെ, കാവലായിരിക്കുക; സമ്പത്തിന്റെ ദാനി, പ്രസിദ്ധനായ അഗ്നി, ഏറ്റവും പ്രകാശമുള്ള സമ്പത്ത് നമുക്ക് നൽകട്ടെ; നീ ഏറ്റവും ദീപ്തിയുള്ള, പ്രകാശമുള്ളവൻ; നമുക്ക് സുഹൃത്തുക്കളിൽ അനുഗ്രഹം നൽകാൻ ഞങ്ങൾ ഇപ്പോൾ വിളിക്കുന്നു. [നമുക്ക് ഉണരുക, ഞങ്ങളുടെ വിളി കേൾക്കുക, ദോഷത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുക.] അഗ്നിയും ഭൂമിയും നമുക്ക് ഒന്നായി വരട്ടെ; ഇവ ഇവിടെ ഒന്നാകട്ടെ. വായുവും അന്തരീക്ഷവും, ആദിത്യനും ആകാശവും, ജലവും വരുണനും—ഇവയെല്ലാം ഇവിടെ ഒന്നാകട്ടെ. ഏഴു കൂട്ടുകാരും, എട്ടാമത് സകല ജീവികളുടെ അടിസ്ഥാനവും; ആഗ്രഹിച്ച വഴികൾ നിറവേറട്ടെ; ഈ വഴി മനസ്സും ജ്ഞാനവും നമുക്ക് ലഭിക്കട്ടെ. ജനങ്ങളിൽ—ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, ശൂദ്രർ, ആര്യർ, സ്വജനങ്ങൾ, യാത്രക്കാരിൽ—ഞാൻ ഈ ശുഭവചനങ്ങൾ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, ദേവന്മാർക്കും ദക്ഷിണാദാനി ദാനിക്കും ഞാൻ പ്രിയങ്കരനായിരിക്കട്ടെ; എന്റെ ആഗ്രഹം പൂർത്തിയാകട്ടെ; ആനന്ദം എനിക്കു കീഴടങ്ങട്ടെ. ബൃഹസ്പതി, ഉത്തമൻ, ജ്ഞാനത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്നവൻ, ജനങ്ങളിൽ ബുദ്ധിയിൽ തിളങ്ങുന്നവൻ, സത്യമിൽ ജനിച്ചവൻ, പ്രകാശം നൽകുന്നവൻ—അവന്റെ സമ്പത്ത് ഞങ്ങളുടെ ഇടയിൽ സ്ഥാപിക്കട്ടെ. ബൃഹസ്പതിക്കായി സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു; ഇതാണ് ബൃഹസ്പതിക്കുള്ള സീറ്റ്. ഇന്ദ്രൻ, പശുക്കളിൽ സമ്പന്നൻ, ഇവിടെ വരിക, സോമം കുടിക്കൂ, ശതശക്തിയുള്ളവൻ; അറിയുന്നവർ കല്ലിൽ പിഴിഞ്ഞു നൽകുന്നു. ഇന്ദ്രൻ, പശുക്കളിൽ സമ്പന്നൻ, സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു; ഇതാണ് സീറ്റ്. ഇന്ദ്രൻ, വൃത്രനു വധം ചെയ്തവൻ, വരിക, സോമം കുടിക്കൂ, ശതശക്തിയുള്ളവൻ; കല്ലിൽ പിഴിഞ്ഞു, പശുക്കളിൽ സമ്പന്നൻ. ഇന്ദ്രൻ, പശുക്കളിൽ സമ്പന്നൻ, സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു; ഇതാണ് സീറ്റ്. വൈശ്വാനരനെ, സത്യം, പ്രകാശം, ശാശ്വതമായ ചൂട്—ആയവനെ ഞങ്ങൾ വിളിക്കുന്നു. വൈശ്വാനരനു സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു; ഇതാണ് സീറ്റ്. വൈശ്വാനരന്റെ കൃപയിൽ ഞങ്ങൾ നിലനിൽക്കട്ടെ; ലോകങ്ങളിൽ പ്രകാശിക്കുന്ന രാജാവായി; ഇവിടെ ജനിച്ചവൻ, എല്ലാം കാണുന്നു; വൈശ്വാനരൻ സൂര്യനുമായി ശ്രമിക്കുന്നു. വൈശ്വാനരനു സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു; ഇതാണ് സീറ്റ്. വൈശ്വാനരന്റെ അനുഗ്രഹങ്ങൾ ദൂരത്ത് നിന്ന് നമുക്ക് വരട്ടെ; അഗ്നി, പ്രശംസയോടെ, ശക്തിയോടെ. വൈശ്വാനരനു സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു; ഇതാണ് സീറ്റ്. അഗ്നിയെ, ദർശിയെ, ശുദ്ധിയുള്ളവനെ, അഞ്ച് ജനങ്ങൾക്കുള്ള പുരോഹിതനെ; അവനെ ഞങ്ങൾ വിളിക്കുന്നു, മഹത്തും വിജയിയും. അഗ്നിക്ക്, ദീപ്തിക്ക് സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു; ഇതാണ് സീറ്റ്. ശക്തനായ ഇന്ദ്രൻ, വജ്രധാരിയായവൻ, പതിനാറു മടങ്ങ് സംരക്ഷണം നൽകട്ടെ; ദോഷം, ഞങ്ങളെ ദ്വേഷിക്കുന്നവരെ, നശിപ്പിക്കട്ടെ. മഹേന്ദ്രനു സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു; ഇതാണ് സീറ്റ്. ഇന്ദ്രനെ, യാഗത്തിൽ ആനന്ദം കൊള്ളുന്നവനെ, സത്യം uphold ചെയ്യുന്നവനെ, പാനത്തിൽ ആസ്വദിക്കുന്നവനെ, ഗായനങ്ങൾ കൊണ്ട് ഞങ്ങൾ പ്രശംസിക്കുന്നു; കറ്റിലിൽ കിടക്കുന്ന കാളകൾ കാളകുഞ്ഞിനെ വിളിക്കുന്നതുപോലെ, ഞങ്ങൾ അവനെ ശബ്ദംകൊണ്ട് വിളിക്കുന്നു. ഏതും ഉത്തമമായത് അഗ്നിയ്ക്ക് പാടുക; സമ്പത്തും ശക്തിയും നിന്നിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിയുന്നു, മഹത്തായവനിൽ നിന്ന്. ഇവിടെ വരിക, അഗ്നി; ഞാൻ നിനക്ക് വിവിധ വാക്കുകൾ സംസാരിക്കും; ഈ ഹോമദ്രവ്യങ്ങൾ കൊണ്ട് നീ വളരട്ടെ. കാലങ്ങൾ നിന്റെ യാഗം പടരട്ടെ; മാസങ്ങൾ നിന്റെ ഹോമം സംരക്ഷിക്കട്ടെ; വർഷം നിന്റെ യാഗം പിടിച്ചിരിക്കുക; നമ്മുടെ സന്തതിയെ കാവലാകട്ടെ. പർവതങ്ങളുടെ പാദത്തിൽ, നദികൾ ഒന്നിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത്, ജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് സപ്തർഷി ജനിച്ചു. പാനത്തിൽ നിന്നുള്ള നിന്റെ ജനനം ആകാശത്തിലും ഭൂമിയിലും ഉയർത്തി സ്ഥാപിച്ചു; നമുക്ക് മഹാസംരക്ഷണവും വലിയ പ്രശസ്തിയും നൽകട്ടെ. ഈ ഹോമം ഇന്ദ്രനു, വരുണനു, മരുതുകൾക്കു, വിശാലമായ സ്ഥലം നൽകുന്നവർക്കു, ഒഴുകട്ടെ. ഇതോടെ, മനുഷ്യരിൽ എല്ലാ ഉത്തമശക്തികൾ നമുക്ക് നേടാൻ, അതിനായി ശ്രമിക്കുകയാണ്. ഇങ്ങനെയാണ് അശ്വമെധ യാഗം, ദേവതകൾക്കുള്ള അർപ്പണങ്ങൾ, ആഴത്തിലുള്ള പ്രാർത്ഥനകൾ, യാഗത്തിന്റെ വിശുദ്ധതയും, ദേവതകളുടെ അനുഗ്രഹവും, മനുഷ്യരുടെ ആഗ്രഹങ്ങളും, യാഗത്തിന്റെ ആനന്ദവും, സപ്തർഷികളുടെ ജ്ഞാനവും—all weaving together in one sacred story.