അഗ്നിയുടെ അനേകം മുഖങ്ങൾക്കായി, അവൻ ആദ്യം ജനിച്ചവനെ മരുതുകൾയിൽ നിന്ന് പ്രാപിക്കുന്നു. ചൂട് പകരുന്ന മരുതുകൾക്കായി സവാതി, ഗൃഹസ്ഥനായ മരുതുകൾക്കായി ബഷ്കിഹാ, കളിക്കുന്ന മരുതുകൾക്കായി കലർന്നവ, സ്വംതം ഉള്ള മരുതുകൾക്കായി അനുയായികൾ എന്നിവയെ അവൻ സമർപ്പിക്കുന്നു. ഇവയെല്ലാം ചലിക്കുന്നവരായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു: ഇന്ദ്ര-അഗ്നി ദ്വയം, കൊമ്പുള്ളവർ, മഹേന്ദ്രൻ, വിശ്വകർമ്മയുടെ അനേകം രൂപങ്ങൾ. പിതാക്കന്മാരിൽ സോമം ഉള്ളവർക്കുള്ളത് പുകപ്പൊന്തും മഞ്ഞളും നിറമുള്ളവ, പർഹിസിൽ ഇരിക്കുന്ന പിതാക്കന്മാർക്കുള്ളത് ഇരട്ട മഞ്ഞളും, അഗ്നിയിൽ ദഹിപ്പിക്കപ്പെട്ടവർക്കുള്ളത് കറുപ്പും മഞ്ഞളും, ത്ര്യംബകർക്കുള്ളത് കറുപ്പും പുള്ളിപ്പുലികളും നിറമുള്ളവയാണ്. ഇവയും ചലിക്കുന്നവരായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു: ശുനാസീരയുടെവർ, വായുവിന്റെ വെളുത്തവർ, സൂര്യന്റെ വെളുത്തവർ. വസന്തത്തിനായി അവൻ ഫ്രാങ്കോലിൻ പക്ഷികളെ, വേനലിനായി ലാപ്വിംഗ്, മഴക്കാലത്ത് പാര്ട്രിഡ്ജ്, ശരത്കാലത്ത് ക്വെയിൽ, ശീതകാലത്ത് കാക്ക, തണുത്ത കാലാവസ്ഥയിൽ ജാക്ക്ഡോ ഇവയെ പ്രാപിക്കുന്നു. സമുദ്രത്തിനായി അവൻ ഡോൾഫിൻ, പർജന്യയ്ക്ക് തവള, ജലങ്ങൾക്ക് മീൻ, മിത്രയ്ക്ക് കുലീപയ പക്ഷികൾ, വരുണയ്ക്ക് മുങ്ങൻമുതല എന്നിവയെ സമർപ്പിക്കുന്നു. സോമയ്ക്ക് ഹംസ, വായുവിന് കുരുക്കൻ, ഇന്ദ്രനും അഗ്നിക്കും കർല്യൂ, മിത്രയ്ക്ക് ഗ്രീബ്, വരുണയ്ക്ക് ചുവപ്പൻ ഷെൽഡക്ക് എന്നിവയാണ്. അഗ്നിക്ക് വൂഡ്പെക്കർ, കാട്ടുമരങ്ങൾക്കായി ആന, അഗ്നിയും സോമയും ചേർന്ന് ജയ്സ്, അശ്വിനികൾക്കായി മയിൽ, മിത്രയും വരുണയും ചേർന്ന് പ്രാവുകൾ എന്നിവയാണ്. സോമയ്ക്ക് ലാപ്വിംഗ്, ത്വഷ്ടൃക്ക് കൗളിക പക്ഷി, പശുകോപ്പുരങ്ങൾക്ക് ദേവികളുടെ ഭാര്യമാരുടെ പക്ഷികൾ, ഗൃഹപതിയായ അഗ്നിക്ക് പാരുഷ്ണ പക്ഷികൾ. ദിവസത്തിനായി പാറ, രാത്രിക്ക് സീചാപൂ, ദിനരാത്ര സന്ധികൾക്ക് ജതൂ, മാസങ്ങൾക്ക് ദാത്യുഹ, വർഷത്തിന് മഹാ ഗരുড়ൻ എന്നിവയെ അവൻ സമർപ്പിക്കുന്നു. ഭൂമിയിൽ നിന്ന് എലി, അന്തരീക്ഷത്തിന് അഞ്ചു നക്ക, ആകാശത്തിന് മൂഷികം, ദിശകൾക്ക് നക്കയും സിവെറ്റും, ഇടയ്ക്കുള്ള ദിശകൾക്ക് വരിക്കനക്ക എന്നിവയാണ്. വസുക്കൾക്കായി കൃഷ്ണമൃഗം, രുദ്രർക്കായി പുള്ളിമാൻ, ആദിത്യർക്കായി ന്യങ്കു മാൻ, സർവ്വദേവർക്കായി പുള്ളി കൃഷ്ണമൃഗം, സാദ്ധ്യർക്കായി കുളുങ്ക മാൻ എന്നിവയാണ്. ഈശാനയ്ക്ക് പരസ്വത മൃഗം, മിത്രയ്ക്ക് പശു, വരുണയ്ക്ക് കാള, ബൃഹസ്പതിക്ക് കാട്ടുപോത്ത്, ത്വഷ്ടൃക്ക് ഒട്ടകം. പ്രജാപതിക്ക് മനുഷ്യൻ, ഹസ്തിക്ക് ആന, വാചിന് പ്ലുഷി പക്ഷി, ചക്ഷുഷിന് ഈച്ച, ശ്രോത്രയ്ക്ക് തേൻ എന്നിവയാണ്. പ്രജാപതിയും വായുവും ചേർന്ന് കന്നും കാട്ടുമൃഗങ്ങളും, വരുണയ്ക്ക് കാട്ടുപോത്ത്, യമയ്ക്ക് കറുത്ത കൃഷ്ണമൃഗം, മനുഷ്യരുടെ രാജാവിന് കുരങ്ങൻ, കടുവയ്ക്ക് ചുവന്ന പശു, കാളയ്ക്ക് കാട്ടുപശു, വേഗംകൂടിയ കുരുവിക്ക് ക്വെയിൽ, നീലകണ്ഠൻക്ക് പുഴു, സമുദ്രത്തിന് ഡോൾഫിൻ, പനിമലയ്ക്ക് ആന എന്നിവയാണ്. മയിൽ പ്രജാപതിക്ക്, ആന ഹലിക്ഷ്ണയ്ക്ക്, വൃഷദംശ ധാത്രിക്ക്, കരാവ് ദിശകൾക്ക്, കുയിൽ അഗ്നിക്ക്, കലവിങ്ക പക്ഷി ലോഹിതാഹിക്ക്, പുഷ്കരസാദ ത്വഷ്ടൃക്ക്, കുരുക്കൻ വാചിന്. സോമയ്ക്ക് കുളുങ്ക മാൻ, കാട് കാട്ടുപോത്ത്, നകുലയ്ക്ക് നക്ക, ശകയ്ക്ക് പൗഷ്ണ പക്ഷികൾ, നരിക്ക് മയിൽ, ഇന്ദ്രയ്ക്ക് കാട്ടുപശു, പിദ്വയ്ക്ക് ന്യങ്കു മാൻ, കക്കടയ്ക്ക് ഞണ്ട്, അനുമതിക്ക് പ്രതിശ്രുത്കാ പക്ഷി, ചക്രവാകയ്ക്ക് ചുവന്ന ഷെൽഡക്ക്. ബാലാകാ കുരുക്കൻ സൂര്യന്, ശാർഗ പക്ഷി സൃജയയ്ക്ക്, ശയാണ്ഡക പക്ഷി മൈത്രയ്ക്കു, ശാരി പക്ഷി സരസ്വതിക്ക്, പുരുഷവാക് പക്ഷി നായ്ക്ക്, കടുവ ഭൂമിക്ക്, ചെന്നായ പ്രിഡാകുവിന്, തത്ത മണ്യുവിന്, ശുക തത്ത സരസ്വതിക്ക്, പുരുഷവാക് പക്ഷി മനുഷ്യന്. സുപർണ പക്ഷി പർജന്യയ്ക്ക്, ആതിര്വാഹസ പക്ഷി ദർവിദയ്ക്കു, കഴുകൻ വായുവിന്, കലവിങ്ക അഗ്നിക്ക്, പുഷ്കരസാദ ത്വഷ്ടൃക്ക്, കുരുക്കൻ വാചിന്, പ്ലവ പക്ഷി അന്തരീക്ഷത്തിന്, മഡ്ഗു പക്ഷിയും മീനും നദികളുടെ അധിപതിക്ക്, ആമ ദ്യാവാപൃഥിവിക്ക്. പുരുഷമൃഗം ചന്ദ്രനു, ഉരഗം കാലകയ്ക്ക്, ദാർവാഘാട പക്ഷി കാട്ടുകാടിനെ, കൃകവാകു പക്ഷി സാവിതൃക്ക്, ഹംസ വായുവിന്, നാക്ര മുങ്ങൻ മുതല മകരയ്ക്ക്, കുലീപയ പക്ഷി അകൂപാരയ്ക്ക്, ശൽപ പക്ഷി ഹ്രീയ്ക്ക്. എണി കൃഷ്ണമൃഗം ദിവസത്തിന്, തവള രാത്രിക്ക്, ഇലി പാര്ട്രിഡ്ജിന്, പാമ്പ് അശ്വിനികൾക്ക്, കറുപ്പ് രാത്രിക്ക്, കരടി ജതുവിന്, സുഷിലികാ പക്ഷി മറ്റുള്ളവർക്കു, ജഹക പക്ഷി വിഷ്ണുവിന്. അന്യവാപ പക്ഷി പകുതിമാസങ്ങൾക്ക്, ഋശ്യ കൃഷ്ണമൃഗം മയിലിന്, സുപർണ പക്ഷി ഗന്ധർവർക്കു, ഉട്ടു ജലങ്ങൾക്ക്, കശ്യപ ആമ മാസങ്ങൾക്ക്, ചുവന്ന മീൻ കുണ്ട്രണാചിക്ക്, ഗോളട്ടികാ പക്ഷി അപ്സരസുകൾക്ക്, അസിത പക്ഷി മരണത്തിന്. വർഷാഹൂ പക്ഷി ഋതുക്കൾക്ക്, എലി മൂഷികത്തിന്, മാന്ഥാല പക്ഷി പിതൃകൾക്ക്, അജഗരം വസുക്കൾക്ക്, ഫ്രാങ്കോലിൻ പ്രാവിന്, ആന പുലിയിൽ, കാട്ടുപോത്ത് നിരൃതിക്കും വരുണനുമാണ്. ശിത്ര പക്ഷി ആദിത്യർക്കു, ഒട്ടകം പ്രകാശവാനു, കഴുകൻ മതിക്ക്, സ്രമര കാട്ടിന്, പുള്ളിമാൻ രുദ്രയ്ക്ക്, ക്വയി പക്ഷി കുട്ടരുരിന്, ദാത്യൗഹ പക്ഷി കുതിരകൾക്ക്, പിക പക്ഷി കാമത്തിന്. കണ്ടമൃഗം വിശ്വദേവർക്കു, കറുത്ത നായ്ക്ക് കർണന്, കഴുത തരക്ഷുവിന്, കരടി രാക്ഷസർക്കു, പന്നി ഇന്ദ്രയ്ക്ക്, സിംഹം മരുതുകൾക്ക്, കൃകലാസ പക്ഷി പിപ്പകയ്ക്ക്, ശകുനി പക്ഷി ആയുധത്തിന്, പുള്ളി കൃഷ്ണമൃഗം സർവ്വദേവർക്കാണ്. ശാദം പക്ഷി തയിരിനൊപ്പം, അവകാ ചെടി പല്ലിന്റെ വേരോടുകൂടി, മണ്ണ് യവയോടുകൂടി, തെഗാ ചെടി ദന്തത്തോടുകൂടി, സരസ്വതി നാവിന്റെ അഗ്രത്തോടുകൂടി, നാവിന്റെ അടിയും ഉവുലയും, താലു താടയോടും, വെള്ളം വായോടും, പുരുഷലിംഗം വൃക്കയോടും, ആദിത്യർ താടിയോടും, പാത കണികയോടും, ദ്യാവാപൃഥിവി കണികയോടും, മിന്നൽ കണികയോടും, വെള്ളയും കറുപ്പും സ്വാഹയോടും, മുകളിലത്തെ കണികകൾ തടസ്സങ്ങൾ, താഴത്തെ കണികകളും തടസ്സങ്ങൾ. കാറ്റ് ശ്വാസോച്ഛ്വാസത്തോടും, മൂക്കു ചുളിവുമോടും, താഴത്തെ തൊണ്ട നല്ലതോടും, മേൽഭാഗം പ്രകാശവാനോടും, ഉള്ളിൽ കുറവായ പ്രകാശത്തോടും, പുറത്തു വയ്ക്കുന്നതോടും, തല മിന്നലോടും, തലച്ചോർ മിന്നലോടും, ചെവി കേൾവിയോടും, കേൾവി ചെവിയോടും, താഴത്തെ തൊണ്ട വെള്ളത്തോടും, വരണ്ട തൊണ്ട മനസ്സോടും, കഴുത്ത് ആദിതിയോടും, തല നിരൃതിയോടും, തല ഉച്ചത്തിലുള്ള ശബ്ദത്തോടും, ശ്വാസം മുടിയോടും, കൂമ്പാരം ശരീരത്തോടും. ചെറുപുഴുക്കൾ മുടിയോടും, ഇന്ദ്രൻ ഉറക്കത്തോടും, ബൃഹസ്പതി പക്ഷിയുടെ ഇരിപ്പിടത്തോടും, ആമകൾ ചിപ്പിയോടും, ചുവടുകൾ തോളുകളോടും, കരടി കാലുകളോടും, ഫ്രാങ്കോലിൻ വേഗത്തോടും, യാത്ര കൈകളോടും, അരണി വലത്തോടും, അഗ്നി മുൻഭാഗത്തോടും, പൂഷൻ കൈകളോടും, അശ്വിനികൾ തോളുകളോടും, രുദ്രൻ അലറലോടും. ആദ്യഭാഗം അഗ്നിക്ക്, രണ്ടാം വായുവിന്, മൂന്നാം ഇന്ദ്രന്, നാലാം സോമയ്ക്ക്, അഞ്ചാം ആദിതിക്ക്, ആറാം ഇന്ദ്രാണിക്ക്, ഏഴാം മരുതുകൾക്ക്, എട്ടാം ബൃഹസ്പതിക്ക്, ഒൻപതാം അര്യമൻ, പത്താം ധാതു, പതിനൊന്നാം ഇന്ദ്രൻ, പന്ത്രണ്ടാം വരുണൻ, പതിമൂന്നാം യമൻ. ആദ്യഭാഗം ഇന്ദ്രനും അഗ്നിക്കും, രണ്ടാം സരസ്വതിക്ക്, മൂന്നാം മിത്രയ്ക്ക്, നാലാം ജലങ്ങൾക്ക്, അഞ്ചാം നിരൃതിക്ക്, ആറാം അഗ്നിയും സോമയും, ഏഴാം സർപ്പങ്ങൾ, എട്ടാം വിഷ്ണു, ഒൻപതാം പൂഷൻ, പത്താം ത്വഷ്ടൃ, പതിനൊന്നാം ഇന്ദ്രൻ, പന്ത്രണ്ടാം വരുണൻ, പതിമൂന്നാം യമിക്ക്; തെക്കൻ ഭാഗം ദ്യാവാപൃഥിവിക്ക്, വടക്കൻ ഭാഗം സർവ്വദേവർക്കാണ്. തോളുകൾ മരുതുകൾക്ക്, ആദ്യഭാഗം സർവ്വദേവർക്കും, കക്ഷികൾ രുദ്രർക്കും, രണ്ടാം ഭാഗം ആദിത്യർക്കും, മൂന്നാം വായുവിന്; വാൽ അഗ്നിയും സോമയും, തൊണ്ട കൃഞ്ചകൾക്ക്, കാൽമുട്ടുകൾ ഇൻഡ്രനും ബൃഹസ്പതിക്കും, കാൽമുട്ട് മിത്രനും വരുണനും, കാൽശങ്കുകൾ ആക്രമണകൾക്ക്, ശക്തി സ്തൂരങ്ങൾക്ക്, ത്വക്ക് കുഷ്ഠങ്ങൾക്ക്. പൂഷൻ ഗുദത്തോടും, കുരുടൻ വലിയ അന്ത്യവയവത്തോടും, സർപ്പങ്ങൾ ഗുദത്തോടും, അലയുന്നവർ അന്ത്രത്തോടും, ജലങ്ങൾ മൂത്രാശയത്തോടും, പുരുഷലിംഗം വൃക്കയോടും, വേഗം പൂർണ്ണതയോടും, സന്തതി വിത്തിനോടും, കാക്ക പിത്തത്തോടും, വിസർജ്ജനം ഗുദത്തോടും, ആന പുലിയിൽ മലത്തോടും. ഇന്ദ്രന്റെ കാൽ, ആദിതിയുടെ ശക്തി, ദിശകളുടെ തോളുകൾ, ആദിതിയുടെ ചികിത്സ, മേഘങ്ങളുടെ ഹൃദയങ്ങൾ, അന്തരീക്ഷം ശ്വാസകോശത്തോടും, ആകാശം വയറിനോടും, ചക്രവാക പക്ഷികൾ വൃക്കയോടും, പർവതങ്ങൾ പ്ലേഹനോടും, കല്ലുകൾ അഗ്നാശയത്തോടും, പട്ടിപ്പുറങ്ങൾ ഗ്രന്ഥികളോടും, പ്രവാഹങ്ങൾ പിത്തത്തോടും, തടാകങ്ങൾ കരളിനോടും, സമുദ്രം വയറിനോടും, വൈശ്വാനരൻ ചാരത്തോടുമാണ്. വയറ്റിൽ ആധാരം, ഉറപ്പിൽ രസം, ജലങ്ങളിൽ ചൂട്, കിരണങ്ങളിൽ തുള്ളികൾ, മൂടൽമഞ്ഞിൽ ചൂട്, തണുപ്പിൽ കൊഴുപ്പ്, മഞ്ഞിൽ കണ്ണുനീർ, ഘോഷമുള്ളവയിൽ രസങ്ങൾ, ദമനികളിൽ സംരക്ഷണം, വർണ്ണം കൈകളിൽ, നക്ഷത്രങ്ങൾ രൂപത്തിൽ, ഭൂമി ത്വക്കിൽ; ജുംബകയ്ക്ക് ജയഹോ! ആദിയിൽ സ്വർണഗർഭം ഉദിച്ചു, അവൻ സകല ജനിതജാലത്തിന്റെയും ഏകാധിപൻ. അവൻ ഭൂമിയും ആകാശവും സ്ഥാപിച്ചു – ഏത് ദേവനാണ് നമുക്ക് ഹവിയർപ്പിക്കേണ്ടത്? ശ്വസിക്കുകയും കണ്ണടയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്ന എല്ലാറ്റിനും ഏകാധിപനായ രാജാവായവൻ, ലോകത്തെ ഭരിക്കുന്നവൻ – ഏത് ദേവനാണ് നമുക്ക് ഹവിയർപ്പിക്കേണ്ടത്? അവന്റെ മഹത്വം പനിമലകളും സമുദ്രങ്ങളും നദികളും പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു, ദിശകളും ഭുജങ്ങളും അവന്റേതാണ് – ഏത് ദേവനാണ് നമുക്ക് ഹവിയർപ്പിക്കേണ്ടത്? ആത്മാവും ശക്തിയും നൽകുന്നവൻ, എല്ലാ ദേവതകളും അവരുടെ പ്രഭുവായി ആരാധിക്കുന്നവൻ, അമൃതവും മരണവും അവന്റെ നിഴലാണ് – ഏത് ദേവനാണ് നമുക്ക് ഹവിയർപ്പിക്കേണ്ടത്? എല്ലാ ദിശകളിൽ നിന്നുമുള്ള ശുഭചിന്തകൾ നമ്മുടെ ഭാഗ്യമാകട്ടെ, തടസ്സമില്ലാതെ, എപ്പോഴും പുതുമയും സൃഷ്ടിപരതയും നിറഞ്ഞവയാകട്ടെ. ദൈവങ്ങൾ എപ്പോഴും നമ്മെ രക്ഷിക്കട്ടെ, ദിവസേന വളർച്ചയും സംരക്ഷണവും നല്കി. ദൈവങ്ങളുടെ കൃപയുള്ളതായി ഇരിക്കട്ടെ; ദൈവങ്ങളുടെ ദാന്യമായത് നമ്മിലേക്ക് മടങ്ങി വരട്ടെ. ദൈവങ്ങളോടുള്ള സൗഹൃദം നമുക്ക് ലഭിക്കട്ടെ; ദൈവങ്ങൾ ദീർഘായുസ് നമുക്കു നല്കട്ടെ.