ഏകാഗ്രതയോടെ യജ്ഞം ആരംഭിച്ചപ്പോൾ, യജ്ഞികൻ ആദ്യം പ്രജാപതിക്ക് അർപ്പിച്ചു, "നിനക്ക് ഈ അർഘ്യം, സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടതാകട്ടെ." അതിനുശേഷം ഇന്ദ്രനും അഗ്നിക്കും, വായുവിനും, എല്ലാ ദേവന്മാർക്കും അർഘ്യം അർപ്പിച്ചു. എല്ലാ ദേവന്മാരുടേയും സംരക്ഷണം പ്രാർത്ഥിച്ചപ്പോൾ, "ആശ്വം ഹാനിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവരെ, മനുഷ്യനായാലും നായയായാലും, വരുണൻ തകർക്കട്ടെ," എന്ന് ഉച്ചരിച്ചു. തുടർന്ന് അഗ്നിക്ക്, സോമയ്ക്ക്, ജലാനന്ദത്തിനും, സവിതാവിനും, വായുവിനും, വിഷ്ണുവിനും, ഇന്ദ്രനും ബൃഹസ്പതിക്കും, മിത്രനും വരുണനുമൊക്കെയും സ്വാഹാ വിളിച്ചുകൊണ്ട് ഹോമങ്ങൾ അർപ്പിച്ചു. യജ്ഞത്തിൽ ഉണരുന്ന എല്ലാ ശബ്ദങ്ങൾക്കും, അവയ്ക്ക് പ്രതികരിക്കുന്നവർക്കും, ഉണരുന്ന ഗന്ധത്തിനും, അതു നക്കുന്നവർക്കും, ഇരിക്കുന്നവർക്കും, ചുറ്റുമിരിക്കുന്നവർക്കും, കൂട്ടം ചേരുന്നവർക്കും, ചാടുന്നവർക്കും, കിടക്കുന്നവർക്കും, ഉറങ്ങുന്നവർക്കും, ഉണരുന്നവർക്കും, വിളിക്കുന്നവർക്കും, ഉണർത്തുന്നവർക്കും, വലിച്ചുനീട്ടുന്നവർക്കും, ചലിക്കുന്നവർക്കും, കൂട്ടിക്കൊണ്ടുവരുന്നവർക്കും, സന്നിഹിതരായവർക്കും, പോകുന്നവർക്കും, യാത്രയാകുന്നവർക്കും സ്വാഹാ വിളിച്ചു. പിന്നീട്, യാത്രചെയ്യുന്നവർക്കും, ഓടുന്നവർക്കും, അകറ്റുന്നവർക്കും, ഉയിർന്നു ചാടുന്നവർക്കും, വേരൂന്നുന്നവർക്കും, വേരൂന്നിയവർക്കും, ഇരിക്കുന്നവർക്കും, എഴുന്നേല്ക്കുന്നവർക്കും, വേഗവാന്മാർക്കും, ശക്തന്മാർക്കും, തിരിയുന്നവർക്കും, തിരിഞ്ഞവർക്കും, കുലുക്കുന്നവർക്കും, കുലുക്കപ്പെട്ടവർക്കും, കേൾക്കുന്നവർക്കും, കണ്ടുമുട്ടുന്നവർക്കും, നോക്കുന്നവർക്കും, കാണപ്പെടുന്നവർക്കും, നിരീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നവർക്കും, കണ്ണടയ്ക്കുന്നവർക്കും, ഭക്ഷിക്കുന്നവർക്കും, കുടിക്കുന്നവർക്കും, മൂത്രം വിടുന്നവർക്കും, ചെയ്യുന്നവർക്കും, ചെയ്തവർക്കും സ്വാഹാ വിളിച്ചു. "ദേവനായ സവിതാവിന്റെ മനോഹരമായ പ്രകാശത്തിൽ ഞങ്ങൾ ധ്യാനം ചെയ്യുന്നു; അവൻ ഞങ്ങളുടെ ചിന്തകൾ ഉണർത്തട്ടെ," എന്ന പ്രാർത്ഥനയോടെ സവിതാവിനെ സ്മരിച്ചു. സുവർണ്ണഹസ്തനായ സവിതാവിനെ ഐശ്വര്യത്തിനായി വിളിച്ചു; ദേവന്മാരുടെ മാർഗം അറിയുന്നവൻ അവനാണ്. സവിതാവിന്റെ മഹത്തായ വിവേകം, സത്യമുള്ള ദാനശീലത, മനസ്സറിയുന്ന ദയ, ഈശ്വരൻ എന്ന നിലയിൽ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട്, അവനിൽ നിന്നുള്ള സമൃദ്ധിയും അമൃതപാനം പോലെയുള്ള അനുഗ്രഹവും ആഗ്രഹിച്ചു. അഗ്നിയെ സ്തുതികളാൽ ഉണർത്തി, അവൻ ദേവന്മാരുടെ ഇടയിൽ ഞങ്ങളുടെ ഹോമങ്ങൾ എത്തിക്കട്ടെ എന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ചു. അവൻ അമരന്മാരിൽ ശീഘ്രദൂതനായി, ഹോമങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച് ദേവന്മാരെ വിളിച്ചു കൊണ്ടുവരുന്നു. അഗ്നിയെ ദൂതനായി മുന്നിൽ സ്ഥാപിച്ച്, അവനിൽ ഹോമങ്ങൾ അർപ്പിച്ചു. അഗ്നി, നീ സൂര്യനെ സൃഷ്ടിച്ചു; നിന്റെ ശക്തിയാൽ നീ ജലങ്ങളെ വിതരണം ചെയ്തു; പശുക്കളിൽ ആനന്ദിക്കുകയും പുരന്ധിയോടൊപ്പം സന്തോഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. "നിന്റെ മാതാവിന്റെ ശക്തിയാൽ നീ ബലവാനാണ്, പിതാവിന്റെ ശക്തിയാൽ ശക്തനാണ്; നീ കുതിരയും, ധീരവാനുമാണ്, പുരുഷന്മാരിൽ പ്രധാനിയും. യാത്രക്കാരൻ എന്ന പേരിൽ വിളിക്കപ്പെടുന്നു, ബാലൻ എന്ന പേരിലും. ആദിത്യന്മാരുടെ സംരക്ഷണത്തിലേക്ക് വരിക. ദിക്കുകളുടെ രക്ഷകർ, ദേവന്മാർ, ഈ യജ്ഞാർത്ഥമായി ആച്ഛാദിച്ച കുതിരയെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ," എന്ന പ്രാർത്ഥനയോടെ യജ്ഞം നടന്നു. ഇവിടെ സന്തോഷവും, സ്ഥിരതയും, ആത്മസ്ഥിതിയും ഉണ്ടാകട്ടെ. സ്വാഹാ. ശേഷം, കായ, കാസ്മ, കതമസ്മ, മനസ്സ്, പ്രജാപതി, ചൈതന്യ, ജ്ഞാനി, ആദിത്യ, മഹാദിത്യ, ദയാനിധിയായ ആദിത്യ, സരസ്വതി, പ്രകാശമുള്ള സരസ്വതി, വിശാലമായ സരസ്വതി, പൂഷൻ, മാർഗദർശകൻ പൂഷൻ, പുരുഷനേതാവായ പൂഷൻ, ത്വഷ്ടാവ്, ശക്തനായ ത്വഷ്ടാവ്, അനേകരൂപനായി ത്വഷ്ടാവ്, വിഷ്ണു, വിപുലനായ വിഷ്ണു, പ്രകാശമുള്ള വിഷ്ണു എന്നിവർക്കും സ്വാഹാ വിളിച്ചു. "ഏതു മനുഷ്യനും ദൈവികനായ നേതാവിന്റെ സൗഹൃദം തേടട്ടെ; എല്ലാവരും ഐശ്വര്യത്തിനായി ശ്രമിക്കട്ടെ; അവൻ മഹത്വം ഐശ്വര്യത്തിനായി തിരഞ്ഞെടുക്കട്ടെ," എന്ന ആശംസയും ഉച്ചരിച്ചു. ബ്രാഹ്മണവംശത്തിൽ വേദബുദ്ധിയുള്ള ബ്രാഹ്മണൻ ജനിക്കട്ടെ; രാജവംശത്തിൽ ധീരനും, നൈപുണ്യമുള്ള രഥികനും ജനിക്കട്ടെ; ക്ഷീരദായിനിയായ പശു, കാള, വേഗമുള്ള കുതിര, രഥം ഓടിക്കുന്ന സ്ത്രീ, വിജയിയായ യുവാവ്, സഭയിൽ ജയിക്കുന്നവൻ, ശക്തനായ പുത്രൻ എന്നിവരും യജമാനനിൽ ജനിക്കട്ടെ. മഴ ആവശ്യാനുസരണം പെയ്യട്ടെ; വിളകൾ പാകം ആവട്ടെ; നമ്മുടെ ക്ഷേമവും പോഷണവും ഉറപ്പാകട്ടെ. ശ്വാസം, അപാന, വ്യാന, ദൃഷ്ടി, ശ്രവണശക്തി, വാക്ക്, മനസ്സ് എന്നിവയ്ക്കും സ്വാഹാ വിളിച്ചു. ദിക്കുകൾക്ക്, ജലങ്ങൾക്കു, കാറ്റിനും, മേഘത്തിനും, ഇളം മഴയ്ക്കും, കനത്ത മഴയ്ക്കും, ശബ്ദപര്യന്തരങ്ങൾക്കുമൊക്കെ ഹോമങ്ങൾ അർപ്പിച്ചു. അഗ്നി, സോമ, ഇന്ദ്ര, ഭൂമി, അന്തരീക്ഷം, ആകാശം, ദിക്കുകൾ, വിശാലഭൂമി, നക്ഷത്രങ്ങൾ, നക്ഷത്രാധിപന്മാർ, പകൽ-രാത്രി, മാസങ്ങൾ, ഋതുക്കൾ, വർഷം, ദ്യാവാപൃഥിവി, ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ, കിരണങ്ങൾ, വസുക്കൾ, രുദ്രന്മാർ, ആദിത്യന്മാർ, മരുതുകൾ, എല്ലാ ദേവന്മാർ, വേരുകൾ, ചില്ലകൾ, വൃക്ഷങ്ങൾ, പൂക്കൾ, പഴങ്ങൾ, ഔഷധികൾ—ഇവയൊക്കെയും യജ്ഞത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി. ഭൂമി, അന്തരീക്ഷം, ആകാശം, സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ, നക്ഷത്രങ്ങൾ, ജലങ്ങൾ, ഔഷധികൾ, വൃക്ഷങ്ങൾ, നീന്തുന്നവ, ചലിക്കുന്നവ, അചലങ്ങൾ, സർപ്പങ്ങൾ—എല്ലാവർക്കും ഹോമങ്ങൾ അർപ്പിച്ചു. അസു, വസു, വിഭു, വിവസ്വത്, ഗണപതി, അധിപതി, ചന്ദ്രൻ, പ്രകാശം, ദിനാധിപതി മുതലായവർക്കും ഹോമങ്ങൾ അർപ്പിച്ചു. മാധവ, മാധവ, ശുക്ര, ശുചി, നഭസ്, ഹേഷ, ഊർജ, സഹ, സഹസ്യ, തപ, തപസ്യ, അംഹസ്പതി എന്നിവർക്കും ഹോമങ്ങൾ അർപ്പിച്ചു. വാജ, പ്രസവ, അപിജ, ക്രതു, സ്വഃ, ഉച്ചസ്ഥാനം, വിപുലത, അന്ത്യം, ഭൂവനം, ലോകപതി, പ്രഭുപതി, പ്രജാപതി എന്നിവർക്കും ഹോമങ്ങൾ അർപ്പിച്ചു. "യജ്ഞംകൊണ്ട് ജീവൻ സ്ഥാപിക്കപ്പെടട്ടെ; പ്രാണൻ, അപാനൻ, വ്യാനൻ, ഉദാനൻ, സമാനൻ, ദൃഷ്ടി, ശ്രവണശക്തി, വാക്ക്, മനസ്സ്, ആത്മാവ്, ബ്രഹ്മം, പ്രകാശം, സ്വർഗം, പൃഷ്ടഭാഗം, യജ്ഞം—ഇവയെല്ലാം യജ്ഞംകൊണ്ടു സ്ഥാപിക്കപ്പെടട്ടെ," എന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ചു. ഒന്നിനും, രണ്ടിനും, നൂറിനും, ശതത്തിനും, പ്രഭാതത്തിനും, സ്വർഗ്ഗത്തിനും ഹോമങ്ങൾ അർപ്പിച്ചു. പിന്നീട്, പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ആദിയിൽ സ്വർണ്ണഗർഭം മാത്രം ഉദിച്ചുയർന്നു. അവൻ ജനിച്ച എല്ലാറ്റിനും ഏകാധിപതിയായി. ഭൂമിയും ആകാശവും അവൻ നിലനിർത്തി. "ഏത് ദേവനിലേക്ക് ഞങ്ങൾ ഹോമം അർപ്പിക്കണം?" എന്ന ചോദ്യമുയർന്നു. പ്രജാപതിക്കായി ഉപയാമം കൊണ്ടു, "ഇത് നിന്റെ ഗർഭം; സൂര്യൻ നിന്റെ മഹത്വം," എന്ന് പറഞ്ഞു. വർഷത്തിൽ, വായുവിൽ, സൂര്യനിൽ നിന്നുള്ള മഹത്വം—all പ്രജാപതിക്കു സമർപ്പിച്ചു. അവൻ ചലിക്കുന്നതിലും അചലത്തിലുമുള്ള രാജാവാണ്; ശ്വാസത്തിലും കണികകളിലും മഹത്വം അവനുണ്ട്; രണ്ടു കാലും നാലു കാലുമുള്ള എല്ലാറ്റിനെയും അവൻ ഭരണിക്കുന്നു. "ഏത് ദേവനിലേക്ക് ഞങ്ങൾ ഹോമം അർപ്പിക്കണം?" എന്ന ചോദ്യം വീണ്ടും ഉയർന്നു. പ്രജാപതിക്കായി ഉപയാമം കൊണ്ടു, "ഇത് നിന്റെ ഗർഭം; ചന്ദ്രൻ നിന്റെ മഹത്വം," എന്ന് പറഞ്ഞു. രാത്രിയിലും, വർഷത്തിലും, ഭൂമിയിലെ അഗ്നിയിലും, നക്ഷത്രങ്ങളിലും, ചന്ദ്രനിലും ഉള്ള മഹത്വം—all പ്രജാപതിക്കു സമർപ്പിച്ചു. അവർ പ്രകാശമുള്ള, ചുവപ്പു നിറമുള്ള കുതിരയെ കെട്ടി, അതു ചുറ്റും നില്ക്കുന്നവർക്കിടയിലൂടെ സഞ്ചരിച്ചു; ആകാശത്തിൽ പ്രകാശങ്ങൾ തെളിഞ്ഞു. അവന്റെ ആഗ്രഹ്യമായ, മുടിയുള്ള, ചുവപ്പു നിറമുള്ള കുതിരകളെ രഥത്തിനായി കെട്ടി; അവൻ ധീരരും മനുഷ്യരെ കൊണ്ടുവരുന്നവരുമാണ്. കാറ്റും, ജലവും, അഗ്നിയും പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഇന്ദ്രന്റെ പ്രിയമായ രൂപം, "ഗായകൻ, ഈ മാർഗ്ഗത്തിലൂടെ കുതിരയെ ഞങ്ങൾക്കു തിരികെ കൊണ്ടുവരിക," എന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ചു. വസുക്കൾ ഗായത്രി ഛന്ദസ്സോടെ, രുദ്രന്മാർ തൃഷ്ടുപ് ഛന്ദസ്സോടെ, ആദിത്യന്മാർ ജഗതീ ഛന്ദസ്സോടെ തൈലം അർപ്പിച്ചു. "ഭൂഃ, ഭുവഃ, സ്വഃ—അന്നം, ലജ്ജ, ക്ഷീരം—all ദേവന്മാർക്കു; പ്രജാപതിക്കും ഭക്ഷണം," എന്ന് വിളിച്ചു. "ആർ സ്വതന്ത്രമായി സഞ്ചരിക്കുന്നു? ആർ വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു? ഈ തണുപ്പിനുള്ള ഔഷധം എന്താണ്? മഹാവസ്ത്രം എന്താണ്?" എന്ന ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർന്നു. "സൂര്യൻ സ്വതന്ത്രമായി സഞ്ചരിക്കുന്നു; ചന്ദ്രൻ വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു; അഗ്നിയാണ് തണുപ്പിനുള്ള ഔഷധം; ഭൂമിയാണ് മഹാവസ്ത്രം," എന്ന ഉത്തരം അവിടെ ലഭിച്ചു. ഇങ്ങനെ, ആ ദിവ്യയജ്ഞത്തിൽ, ദേവന്മാരോടും പ്രകൃതിയോടും ജീവജാലങ്ങളോടും, ദിശകളോടും, കാലചക്രത്തോടും, ആത്മാവിനോടും, സർവ്വസൃഷ്ടിയോടും ഹോമങ്ങൾ അർപ്പിച്ചു, സർവ്വതൃപ്തിയും ഐശ്വര്യവും പ്രാർത്ഥിച്ചു, സർവ്വലോകങ്ങൾക്കും ദൈവികാനുഗ്രഹം നേരുന്നു.