ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಽ ಅಹಮ್ ಉದ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಆರುಹಮ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷಾದ್ ದಿವಮ್ ಆರುಹಮ್ । ದಿವೋ ನಾಕಸ್ಯ ಪೃಷ್ಠಾತ್ ಸ್ವರ್ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಅಗಾಮ್ ಅಹಮ್
ಭೂಮಿಯಿಂದ ನಾನು ಮಧ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಏರಿದೆನು, ಮಧ್ಯಾಕಾಶದಿಂದ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಏರಿದೆನು; ಆಕಾಶದ ಶಿಖರದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗದ ಬೆಳಕನ್ನು ತಲುಪಿದೆನು.
ಸ್ವರ್ ಯನ್ತೋ ನಾಪೇಕ್ಷನ್ತ ಽ ಆ ದ್ಯಾꣳ ರೋಹನ್ತಿ ರೋದಸೀ । ಯಜ್ಞಂ ಯೇ ವಿಶ್ವತೋಧಾರꣳ ಸುವಿದ್ವಾꣳಸೋ ವಿತೇನಿರೇ
ಬೆಳಕಿನತ್ತ ಹೋಗುವವರು ಹಿಂದಿರುಗಿ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ; ಅವರು ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಗೆ ಏರುತ್ತಾರೆ, ಯಜ್ಞವನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು.
ಅಗ್ನೇ ಪ್ರೇಹಿ ಪ್ರಥಮೋ ದೇವಯತಾಂ ಚಕ್ಷುರ್ ದೇವಾನಾಮ್ ಉತ ಮರ್ತ್ಯಾನಾಮ್ । ಇಯಕ್ಷಮಾಣಾ ಭೃಗುಭಿಃ ಸಜೋಷಾಃ ಸ್ವರ್ ಯನ್ತು ಯಜಮಾನಾಃ ಸ್ವಸ್ತಿ
ಅಗ್ನೇ, ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯವನಾಗಿ, ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಮನುಷ್ಯರಿಗೂ ಕಣ್ಣಾಗಿ ಹೋಗು; ಭೃಗುಗಳೊಡನೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವವರು ಸುಖವಾಗಿ ಬೆಳಕಿನತ್ತ ಹೋಗಲಿ.
ನಕ್ತೋಷಾಸಾ ಸಮನಸಾ ವಿರೂಪೇ ಧಾಪಯೇತೇ ಶಿಶುಮ್ ಏಕꣳ ಸಮೀಚೀ । ದ್ಯಾವಾಕ್ಷಾಮಾ ರುಕ್ಮೋ ಽ ಅನ್ತರ್ ವಿ ಭಾತಿ ದೇವಾ ಽ ಅಗ್ನಿಂ ಧಾರಯನ್ ದ್ರವಿಣೋದಾಃ
ರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಬೆಳಗ್ಗೆ, ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾದರೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ, ಒಂದೇ ಮಗುವನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತವೆ; ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿ, ಒಳಗೆ ಹೊಳೆಯುವ ಚಿನ್ನದಂತೆ, ದೇವತೆಗಳು ಧನವನ್ನು ನೀಡುವವರು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅಗ್ನೇ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ ಶತಮೂರ್ಧಞ್ ಛತಂ ತೇ ಪ್ರಾಣಾಃ ಸಹಸ್ರಂ ವ್ಯಾನಾಃ । ತ್ವꣳ ಸಾಹಸ್ರಸ್ಯ ರಾಯ ಽ ಈಶಿಷೇ ತಸ್ಮೈ ತೇ ವಿಧೇಮ ವಾಜಾಯ ಸ್ವಾಹಾ
ಅಗ್ನೇ, ನಿನ್ನಿಗೆ ಸಾವಿರ ಕಣ್ಣು, ನೂರು ತಲೆಗಳಿವೆ; ನಿನ್ನ ಉಸಿರು ನೂರು, ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ ಸಾವಿರ. ನೀನು ಸಾವಿರ ಬಗೆಯ ಐಶ್ವರ್ಯದ ಒಡೆಯನು. ನಾವು ನಿನ್ನಿಗೆ ಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಹಾರೈಕೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇವೆ. ಸ್ವಾಹಾ.
ಸುಪರ್ಣೋ ಽಸಿ ಗರುತ್ಮಾನ್ ಪೃಷ್ಠೇ ಪೃಥಿವ್ಯಾಃ ಸೀದ । ಭಾಸಾನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ ಆ ಪೃಣ ಜ್ಯೋತಿಷಾ ದಿವಮ್ ಉತ್ ತಭಾನ ತೇಜಸಾ ದಿಶ ಽ ಉದ್ ದೃꣳಹ
ನೀನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಸುಪರ್ಣ, ಗರುಡನಂತೆ ಭೂಮಿಯ ಮೆಟ್ಟಿಲ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೋ. ನಿನ್ನ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಮಧ್ಯಾಕಾಶವನ್ನು ತುಂಬು, ನಿನ್ನ ಜ್ಯೋತಿಯಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಾಡು, ನಿನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸು.
ಆಜುಹ್ವಾನಃ ಸುಪ್ರತೀಕಃ ಪುರಸ್ತಾದ್ ಅಗ್ನೇ ಯೋನಿಮ್ ಆ ಸೀದ ಸಾಧುಯಾ । ಅಸ್ಮಿನ್ತ್ಸಧಸ್ಥೇ ಽ ಅಧ್ಯ್ ಉತ್ತರಸ್ಮಿನ್ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಯಜಮಾನಶ್ ಚ ಸೀದತ
ಅಗ್ನೇ, ಸುಂದರ ರೂಪದವನಾಗಿ, ನಾವು ಅರ್ಪಿಸುವ ಹವನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಮುಂದೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೋ. ಈ ಯಜ್ಞಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೂ, ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳೂ ಮತ್ತು ಯಜಮಾನನೂ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲಿ.
ತꣳ ಸವಿತುರ್ ವರೇಣ್ಯಸ್ಯ ಚಿತ್ರಾಮ್ ಆಹಂ ವೃಣೇ ಸುಮತಿಂ ವಿಶ್ವಜನ್ಯಾಮ್ । ಯಾಮ್ ಅಸ್ಯ ಕಣ್ವೋ ಅದುಹತ್ ಪ್ರಪೀನಾꣳ ಸಹಸ್ರಧಾರಾಂ ಪಯಸಾ ಮಹೀಂ ಗಾಮ್
ನಾನು ಸವಿತೃ ದೇವರ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹಿತಕರವಾದ, ವಿಶ್ವದ ಹಿತವನ್ನು ನೀಡುವ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಆ ಮಹಾ ಹಸುವಿನಿಂದ ಕನ್ವನು ಸಾವಿರ ಹರಿವಿನ ಹಾಲನ್ನು ಹಿಂಡಿದಂತೆ.
ವಿಧೇಮ ತೇ ಪರಮೇ ಜನ್ಮನ್ನ್ ಅಗ್ನೇ ವಿಧೇಮ ಸ್ತೋಮೈರ್ ಅವರೇ ಸಧಸ್ಥೇ । ಯಸ್ಮಾದ್ ಯೋನೇರ್ ಉದಾರಿಥಾ ಯಜೇ ತಂ ಪ್ರ ತ್ವೇ ಹವೀꣳಷಿ ಜುಹುರೇ ಸಮಿದ್ಧೇ
ಅಗ್ನೇ, ನಿನ್ನ ಉನ್ನತ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ, ಕೆಳಗಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿಯೂ ನಾವು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ತುತಿ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇವೆ. ನೀನು ಯಾವ ಗರ್ಭದಿಂದ ಉದಯವಾಗಿರುವೆಯೋ, ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತೇನೆ; ನೀನು ಹೊತ್ತಾಗ, ಆ ಹವಿಯನ್ನು ನಿನಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರೇದ್ಧೋ ಽ ಅಗ್ನೇ ದೀದಿಹಿ ಪುರೋ ನೋ ಽಜಸ್ರಯಾ ಸೂರ್ಮ್ಯಾ ಯವಿಷ್ಠ । ತ್ವಾꣳ ಶಶ್ವನ್ತ ಽ ಉಪ ಯನ್ತಿ ವಾಜಾಃ
ಅಗ್ನೇ, ನೀನು ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಸದಾ ಹೊತ್ತಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸು, ಎಂದೂ ಕ್ಷೀಣವಾಗದ ಯೌವನದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಬೆಳಗಿಸು. ಸದಾ ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಜಯಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.
ಅಗ್ನೇ ತಮ್ ಅದ್ಯಾಶ್ವಂ ನ ಸ್ತೋಮೈಃ ಕ್ರತುಂ ನ ಭದ್ರꣳ ಹೃದಿಸ್ಪೃಶಮ್ । ಋಧ್ಯಾಮಾ ತ ಽ ಓಹೈಃ
ಅಗ್ನೇ, ಇಂದು ನಾವು ನಮ್ಮ ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ ಆ ವೇಗವಾದ ಕುದುರೆ, ಆ ಜ್ಞಾನಮಯವಾದ, ಶುಭಕರವಾದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು, ನಿನ್ನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಪಡೆಯಲಿ.
ಚಿತ್ತಿಂ ಜುಹೋಮಿ ಮನಸಾ ಘೃತೇನ ಯಥಾ ದೇವಾ ಽ ಇಹಾಗಮನ್ ವೀತಿಹೋತ್ರಾ ಽ ಋತಾವೃಧಃ । ಪತ್ಯೇ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಭೂಮನೋ ಜುಹೋಮಿ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಣೇ ವಿಶ್ವಾಹಾದಾಭ್ಯꣳ ಹವಿ
ನಾನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹಾಗೂ ತುಪ್ಪದಿಂದ ಚಿತ್ತವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ. ದೇವತೆಗಳು ಹೇಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು, ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ಸತ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದರೋ ಹಾಗೆ. ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಒಡೆಯನಿಗೆ, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಿಗೆ, ಎಲ್ಲ ಹಿತಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಹವನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಸಪ್ತ ತೇ ಽ ಅಗ್ನೇ ಸಮಿಧಃ ಸಪ್ತ ಜಿಹ್ವಾಃ ಸಪ್ತ ಽ ಋಷಯಃ ಸಪ್ತ ಧಾಮ ಪ್ರಿಯಾಣಿ । ಸಪ್ತ ಹೋತ್ರಾಃ ಸಪ್ತಧಾ ತ್ವಾ ಯಜನ್ತಿ ಸಪ್ತ ಯೋನೀರ್ ಆ ಪೃಣಸ್ವ ಘೃತೇನ ಸ್ವಾಹಾ
ಅಗ್ನೇ, ನಿನ್ನಿಗೆ ಏಳು ಹವನಗಳು, ಏಳು ನಾಲಿಗೆಗಳು, ಏಳು ಋಷಿಗಳು, ಏಳು ಪ್ರಿಯ ಸ್ಥಾನಗಳು. ಏಳು ಹೋತ್ರರು, ಏಳು ವಿಧದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ; ತುಪ್ಪದಿಂದ ಏಳು ಗರ್ಭಗಳನ್ನು ತುಂಬು. ಸ್ವಾಹಾ.
ಶುಕ್ರಜ್ಯೋತಿಶ್ ಚ ಚಿತ್ರಜ್ಯೋತಿಶ್ ಚ ಸತ್ಯಜ್ಯೋತಿಶ್ ಚ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮಾꣳಶ್ ಚ । ಶುಕ್ರಶ್ ಚ ಽ ಋತಪಾಶ್ ಚಾತ್ಯꣳಹಾಃ
ಪ್ರಭಾವಂತ ಬೆಳಕು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಬೆಳಕು, ಸತ್ಯದ ಬೆಳಕು, ಪ್ರಕಾಶಮಯವನು; ಪ್ರಕಾಶವಂತನು, ಸತ್ಯದ ರಕ್ಷಕನು, ಮಹಾನ್ ಮಹಾತ್ಮರು.
ಈದೃಙ್ ಚಾನ್ಯದೃಙ್ ಚ ಸದೃಙ್ ಚ ಪ್ರತಿಸದೃಙ್ ಚ । ಮಿತಶ್ ಚ ಸಂಮಿತಶ್ ಚ ಸಭರಾಃ
ಇಂತಹವು, ವಿಭಿನ್ನವು, ಹೋಲಿಕೆಯವು, ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯವು; ಅಳತೆ ಮಾಡಿದವು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಳತೆ ಮಾಡಿದವು, ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹೊರುವವು.
ಋತಶ್ ಚ ಸತ್ಯಶ್ ಚ ಧ್ರುವಶ್ ಚ ಧರುಣಶ್ ಚ । ಧರ್ತಾ ಚ ವಿಧರ್ತಾ ಚ ವಿಧಾರಯಃ
ಸತ್ಯಕ್ರಮ, ಸತ್ಯ, ಸ್ಥಿರತೆ, ಧಾರಕ; ಹಿಡಿಯುವವನು, ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕನು, ಪೋಷಕರು.
ಋತಜಿಚ್ ಚ ಸತ್ಯಜಿಚ್ ಚ ಸೇನಜಿಚ್ ಚ ಸುಷೇಣಶ್ ಚ । ಅನ್ತಿಮಿತ್ರಶ್ ಚ ದೂರೇಽಅಮಿತ್ರಶ್ ಚ ಗಣಃ
ಸತ್ಯದಿಂದ ಜಯಿಸುವವನು, ಸತ್ಯದಿಂದ ಗೆಲ್ಲುವವನು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯಿಸುವವನು, ಒಳ್ಳೆಯ ಸೇನೆಯುಳ್ಳವನು; ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಿತ, ದೂರದಲ್ಲಿ ಶತ್ರು, ಸಮೂಹ.
ಈದೃಕ್ಷಾಸ ಽ ಏತಾದೃಕ್ಷಾಸ ಽ ಊ ಷು ಣಃ ಸದೃಕ್ಷಾಸಃ ಪ್ರತಿಸದೃಕ್ಷಾಸ ಽ ಏತನ । ಮಿತಾಸಶ್ ಚ ಸಂಮಿತಾಸೋ ನೋ ಽ ಅದ್ಯ ಸಭರಸೋ ಮರುತೋ ಯಜ್ಞೇ ಽ ಅಸ್ಮಿನ್
ಇಂತಹವರು, ಅವರಂತವರು, ಹೋಲುವವರು, ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯವರು—ಇವರು ಬರುವಂತೆ ಮಾಡು. ಅಳತೆ ಮಾಡಿದವರು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಳತೆ ಮಾಡಿದವರು, ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಮರುತ್ಗಳು, ಇಂದು ನಮ್ಮ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡು.
ಸ್ವತವಾꣳಶ್ ಚ ಪ್ರಘಾಸೀ ಚ ಸಾಂತಪನಶ್ ಚ ಗೃಹಮೇಧೀ ಚ । ಕ್ರೀಡೀ ಚ ಶಾಕೀ ಚೋಜ್ಜೇಷೀ
ಧನಸಂಪನ್ನನು, ಭಕ್ಷಕನು, ಉರಿಯುವವನು, ಗೃಹಸ್ಥನು; ಆಟವಾಡುವವನು, ಕೊಂಬೆ ಹಿಡಿದವನು, ಪ್ರೇರಕನು.
ಉಗ್ರಶ್ ಚ ಭೀಮಶ್ ಚ ಧ್ವಾನ್ತಶ್ ಚ ಧುನಿಶ್ ಚ । ಸಾಸಹ್ವಾꣳಶ್ ಚಾಭಿಯುಗ್ವಾ ಚ ವಿಕ್ಷಿಪಃ ಸ್ವಾಹಾ । ಇನ್ದ್ರಂ ದೈವೀರ್ ವಿಶೋ ಮರುತೋ ಽನುವರ್ತ್ಮಾನೋ ಽಭವನ್ ಯಥೇನ್ದ್ರಂ ದೈವೀರ್ ವಿಶೋ ಮರುತೋ ಽನುವರ್ತ್ಮಾನೋ ಽಭವನ್ । ಏವಮ್ ಇಮಂ ಯಜಮಾನಂ ದೈವೀಶ್ ಚ ವಿಶೋ ಮಾನುಷೀಶ್ ಚಾನುವರ್ತ್ಮಾನೋ ಭವನ್ತು
ಭಯಾನಕನು, ಭೀಕರನು, ಅಂಧಕಾರ, ಕಂಪಿಸುವವನು; ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯು, ಎದುರಿಸುವವನು, ಎಸೆಯುವವನು—ಸ್ವಾಹಾ. ದೇವತೆಗಳ ಸಮೂಹಗಳು, ಮರುತ್ಗಳು, ಇಂದ್ರನನ್ನು ಹೇಗೆ ಅನುಸರಿಸಿದರೋ, ಹಾಗೆಯೇ ದೇವತೆಗಳೂ ಮಾನವರೂ ಈ ಯಜಮಾನನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಿ.
ಇಮꣳ ಸ್ತನಮೂರ್ಜಸ್ವನ್ತಂ ಧಯಾಪಾಂ ಪ್ರಪೀನಮ್ ಅಗ್ನೇ ಸರಿರಸ್ಯ ಮಧ್ಯೇ । ಉತ್ಸಂ ಜುಷಸ್ವ ಮಧುಮನ್ತಮ್ ಅರ್ವನ್ತ್ ಸಮುದ್ರಿಯꣳ ಸದನಮ್ ಆ ವಿಶಸ್ವ
ಅಗ್ನೇ, ಈ ಪೋಷಕ, ಶಕ್ತಿಯುತ, ದೇಹದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಹಾಲಿನಂಥ ಸ್ತನವನ್ನು ಕುಡಿಯು. ಮಧುರವಾದ, ಹರಿಯುವ, ಸಾಗರದಂತೆ ಇರುವ ಆ ಆಸನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸು.
ಘೃತಂ ಮಿಮಿಕ್ಷೇ ಘೃತಮ್ ಅಸ್ಯ ಯೋನಿರ್ ಘೃತೇ ಶ್ರಿತೋ ಘೃತಮ್ ವ್ ಅಸ್ಯ ಧಾಮ । ಅನುಷ್ವಧಮ್ ಆ ವಹ ಮಾದಯಸ್ವ ಸ್ವಾಹಾಕೃತಂ ವೃಷಭ ವಕ್ಷಿ ಹವ್ಯಮ್
ತುಪ್ಪ ಹುಟ್ಟಿದೆ; ತುಪ್ಪವೇ ಅದರ ಗರ್ಭ; ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿಯೇ ಅದು ನೆಲೆಸಿದೆ; ತುಪ್ಪವೇ ಅದರ ಮನೆ. ಕ್ರಮವಾಗಿ ಇದನ್ನು ತಂದು, ಸಂತೋಷಪಡು; ವೃಷಭ, ಸ್ವಾಹಾ ಎಂಬುದರೊಂದಿಗೆ ಈ ಹವನವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೋ.
ಸಮುದ್ರಾದ್ ಊರ್ಮಿರ್ ಮಧುಮಾꣳಽ ಉದ್ ಆರದ್ ಉಪಾꣳಶುನಾ ಸಮ್ ಅಮೃತತ್ವಮ್ ಆನಟ್ । ಘೃತಸ್ಯ ನಾಮ ಗುಹ್ಯಂ ಯದ್ ಅಸ್ತಿ ಜಿಹ್ವಾ ದೇವಾನಾಮ್ ಅಮೃತಸ್ಯ ನಾಭಿಃ
ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಮಧುರತೆಯ ಉರಿಮಿ ಎದ್ದಿದೆ; ಅದೊಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯಿಂದ ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಘೃತದ ಗುಪ್ತವಾದ ಹೆಸರಿದೆ—ದೇವತೆಗಳ ನಾಭಿಯೂ ಅಮೃತದ ಕೇಂದ್ರವೂ ನಮ್ಮ ನಾಲಿಗೆಯೇ.
ವಯಂ ನಾಮ ಪ್ರ ಬ್ರವಾಮಾ ಘೃತಸ್ಯಾಸ್ಮಿನ್ ಯಜ್ಞೇ ಧಾರಯಾಮಾ ನಮೋಭಿಃ । ಉಪ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಶೃಣವಚ್ ಛಸ್ಯಮಾನಂ ಚತುಃಶೃಙ್ಗೋ ಽವಮೀದ್ ಗೌರ ಏತತ್
ನಾವು ಈ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಘೃತದ ಹೆಸರನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತೇವೆ; ನಮಸ್ಕಾರದಿಂದ ಅದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರೇರಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಈ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಆಲಿಸುತ್ತಾನೆ; ಇದು ನಾಲ್ಕು ಕೊಂಬುಗಳ ಗೋವು ಇಳಿದಂತಿದೆ.
ಚತ್ವಾರಿ ಶೃಙ್ಗಾ ತ್ರಯೋ ಽ ಅಸ್ಯ ಪಾದಾ ದ್ವೇ ಶೀರ್ಷೇ ಸಪ್ತ ಹಸ್ತಾಸೋ ಽ ಅಸ್ಯ । ತ್ರಿಧಾ ಬದ್ಧೋ ವೃಷಭೋ ರೋರವೀತಿ ಮಹೋ ದೇವೋ ಮರ್ತ್ಯಾꣳ ಽ ಆ ವಿವೇಶ
ಇದಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ಕೊಂಬುಗಳು, ಮೂರು ಕಾಲುಗಳು, ಎರಡು ತಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಏಳು ಕೈಗಳು ಇವೆ. ಮೂರು ಬಗೆಯಾಗಿ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಎಮ್ಮೆ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತದೆ; ಮಹಾದೇವನು ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ತ್ರಿಧಾ ಹಿತಂ ಪಣಿಭಿರ್ ಗುಹ್ಯಮಾನಂ ಗವಿ ದೇವಾಸೋ ಘೃತಮ್ ಅನ್ವ್ ಅವಿನ್ದನ್ । ಇನ್ದ್ರ ಽ ಏಕꣳ ಸೂರ್ಯ ಽ ಏಕಂ ಜಜಾನ ವೇನಾದ್ ಏಕꣳ ಸ್ವಧಯಾ ನಿಷ್ಟತಕ್ಷುಃ
ದೇವತೆಗಳು, ಹಸುವಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಭಾಗವಾಗಿ, ಕೈಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಘೃತವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಇಂದ್ರನು ಒಂದನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದನು, ಸೂರ್ಯನು ಒಂದನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದನು, ವೇನನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಒಂದನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲು ಒತ್ತಿದನು.
ಏತಾ ಽಅರ್ಷನ್ತಿ ಹೃದ್ಯಾತ್ ಸಮುದ್ರಾಚ್ ಛತವ್ರಜಾ ರಿಪುಣಾ ನಾವಚಕ್ಷೇ । ಘೃತಸ್ಯ ಧಾರಾ ಽ ಅಭಿ ಚಾಕಶೀಮಿ ಹಿರಣ್ಯಯೋ ವೇತಸೋ ಮಧ್ಯ ಽ ಆಸಾಮ್
ಈ ನದಿಗಳು ಹೃದಯದಿಂದ, ಸಮುದ್ರದಿಂದ, ನೂರಾರು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಬರುತ್ತವೆ, ಶತ್ರು ತಡೆಯಲಾಗದು. ನಾನು ಘೃತದ ಹರಿವನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ; ಅವುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರದ ಕಬ್ಬಿಣದಂಥ ಒಂದು ಕಡ್ಡಿಯಿದೆ.
ಸಮ್ಯಕ್ ಸ್ರವನ್ತಿ ಸರಿತೋ ನ ಧೇನಾ ಽ ಅನ್ತರ್ ಹೃದಾ ಮನಸಾ ಪೂಯಮಾನಾಃ । ಏತೇ ಽ ಅರ್ಷನ್ತ್ಯ್ ಊರ್ಮಯೋ ಘೃತಸ್ಯ ಮೃಗಾ ಽಇವ ಕ್ಷಿಪಣೋರ್ ಈಷಮಾಣಾಃ
ಅವು ನದಿಗಳಂತೆ, ಹಸುಗಳಂತೆ, ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧವಾಗಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಈ ಘೃತದ ಉರಿಮಿಗಳು, ಮೃಗಗಳು ಬಾಣವನ್ನು ಬಯಸಿದಂತೆ, ವೇಗವಾಗಿ ಓಡುತ್ತಿವೆ.
ಸಿನ್ಧೋರ್ ಇವ ಪ್ರಾಧ್ವನೇ ಶೂಘನಾಸೋ ವಾತಪ್ರಮಿಯಃ ಪತಯನ್ತಿ ಯಹ್ವಾಃ । ಘೃತಸ್ಯ ಧಾರಾ ಽ ಅರುಷೋ ನ ವಾಜೀ ಕಾಷ್ಠಾ ಭಿನ್ದನ್ನ್ ಊರ್ಮಿಭಿಃ ಪಿನ್ವಮಾನಃ
ನದಿಗಳು ಹರಿಯುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಗರ್ಜನೆಯಂತೆ, ಗಾಳಿಯ ವೇಗದಂತೆ, ಬಲಿಷ್ಠವುಗಳು ಹಾರುತ್ತವೆ. ಘೃತದ ಹರಿವು, ಕೆಂಪು ಕುದುರೆ ಹಾದಿಯನ್ನು ಮುರಿದು, ಉರಿಮಿಗಳೊಂದಿಗೆ ತುಂಬಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
ಅಭಿ ಪ್ರವನ್ತ ಸಮನೇವ ಯೋಷಾಃ ಕಲ್ಯಾಣ್ಯಃ ಸ್ಮಯಮಾನಾಸೋ ಽ ಅಗ್ನಿಮ್ । ಘೃತಸ್ಯ ಧಾರಾಃ ಸಮಿಧೋ ನಸನ್ತ ತಾ ಜುಷಾಣೋ ಹರ್ಯತಿ ಜಾತವೇದಾಃ
ಅವು ಒಟ್ಟಾಗಿ, ಅಲಂಕೃತಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ನಗುತ್ತಾ ಅಗ್ನಿಯ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಘೃತದ ಹರಿವು ಹೋಮದ ಹವನವಾಗಿ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತದೆ; ಜಾತವೇದನು ಅದನ್ನು ಆನಂದದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.