ಅಥೈತಾನ್ ಅಷ್ಟೌ ವಿರೂಪಾನ್ ಆ ಲಭತೇ ಽತಿದೀರ್ಘಂ ಚಾತಿಹ್ರಸ್ವಂ ಚಾತಿಸ್ಥೂಲಂ ಚಾತಿಕೃಶಂ ಚಾತಿಶುಕ್ಲಂ ಚಾತಿಕೃಷ್ಣಂ ಚಾತಿಕುಲ್ವಂ ಚಾತಿಲೋಮಶಂ ಚ । ಅಶೂದ್ರಾ ಽ ಅಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಸ್ ತೇ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾಃ । ಮಾಗಧಃ ಪುꣳಶ್ಚಲೀ ಕಿತವಃ ಕ್ಲೀಬೋ ಽಶೂದ್ರಾ ಽ ಅಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಸ್ ತೇ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾಃ
ಈ ಎಂಟು ವಿಕಲರನ್ನು ಅವನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ: ತುಂಬಾ ಎತ್ತರದವನು, ತುಂಬಾ ಚಿಕ್ಕವನು, ತುಂಬಾ ದಪ್ಪವನು, ತುಂಬಾ ಸಣ್ಣವನು, ತುಂಬಾ ಬಿಳಿಯವನು, ತುಂಬಾ ಕಪ್ಪುವನು, ತುಂಬಾ ತಲೆಕೋಚಿದವನು, ತುಂಬಾ ಕೂದಲಿರುವವನು. ಇವರು ಶೂದ್ರರೂ ಅಲ್ಲ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂ ಅಲ್ಲ—ಇವರು ಪ್ರಜಾಪತಿಯವರು. ಮಾಘಧ, ವೇಶ್ಯೆ, ಜೂಯಾರಿ, ಶಕ್ತಿಹೀನ—ಇವರು ಶೂದ್ರರೂ ಅಲ್ಲ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂ ಅಲ್ಲ, ಪ್ರಜಾಪತಿಯವರು.
ಸಹಸ್ರಶೀರ್ಷಾ ಪುರುಷಃ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಃ ಸಹಸ್ರಪಾತ್ । ಸ ಭೂಮಿꣳ ಸರ್ವತ ಸ್ಪೃತ್ವಾತ್ಯ್ ಅತಿಷ್ಠದ್ ದಶಾಙ್ಗುಲಮ್
ಸಹಸ್ರಾರು ತಲೆ, ಸಹಸ್ರಾರು ಕಣ್ಣು, ಸಹಸ್ರಾರು ಕಾಲುಗಳಿರುವ ಪುರುಷನು, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಆವರಿಸಿ, ಹತ್ತು ಬೆರಳಷ್ಟು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದನು.
ಪುರುಷಽಏವೇದꣳ ಸರ್ವಂ ಯದ್ ಭೂತಂ ಯಚ್ ಚ ಭಾವ್ಯಮ್ । ಉತಾಮೃತತ್ವಸ್ಯೇಶಾನೋ ಯದ್ ಅನ್ನೇನಾತಿರೋಹತಿ
ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಆ ಪುರುಷನೇ—ಯಾವುದು ಆಗಿದೆ, ಯಾವುದು ಆಗಲಿದೆ. ಅವನು ಅಮೃತತ್ವದ ಒಡೆಯನು, ಅದು ಅನ್ನದಿಂದ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಏತಾವಾನ್ ಅಸ್ಯ ಮಹಿಮಾತೋ ಜ್ಯಾಯಾꣳಶ್ ಚ ಪೂರುಷಃ । ಪಾದೋ ಽಸ್ಯ ವಿಶ್ವಾ ಭೂತಾನಿ ತ್ರಿಪಾದ್ ಅಸ್ಯಾಮೃತಂ ದಿವಿ
ಅವನ ಮಹಿಮೆ ಇಷ್ಟಷ್ಟೇ, ಆದರೆ ಪುರುಷನು ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನವನು. ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ಅವನ ಒಂದು ಭಾಗ ಮಾತ್ರ; ಉಳಿದ ಮೂರು ಭಾಗಗಳು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅಮೃತವಾಗಿವೆ.
ತ್ರಿಪಾದ್ ಊರ್ಧ್ವ ಉದ್ ಐತ್ ಪುರುಷಃ ಪಾದೋ ಽಸ್ಯೇಹಾಭವತ್ ಪುನಃ । ತತೋ ವಿಷ್ವಙ್ ವ್ಯಕ್ರಾಮತ್ ಸಾಶನಾನಶನೇ ಽ ಅಭಿ
ಆ ಪುರುಷನ ಮೂರು ಭಾಗಗಳು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋದವು; ಒಂದು ಭಾಗ ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟಿತು. ಅದರಿಂದ ಅವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿದನು, ತಿನ್ನುವ ಮತ್ತು ತಿನ್ನದ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ.
ತಸ್ಮಾದ್ ವಿರಾಡ್ ಅಜಾಯತ ವಿರಾಜೋ ಽ ಅಧಿ ಪೂರುಷಃ । ಸ ಜಾತೋ ಽ ಅತ್ಯ್ ಅರಿಚ್ಯತ ಪಶ್ಚಾದ್ ಭೂಮಿಮ್ ಅಥೋ ಪುರಃ
ಆತನಿಂದ ವಿರಾಟ್ ಹುಟ್ಟಿದಳು, ವಿರಾಟ್ನಿಂದ ಪುರುಷನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಹುಟ್ಟಿದ ಮೇಲೆ, ಅವನು ಭೂಮಿಯ ಹಿಂದೆ ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ಹರಡಿದನು.
ತಸ್ಮಾದ್ ಯಜ್ಞಾತ್ ಸರ್ವಹುತಃ ಸಮ್ಭೃತಂ ಪೃಷದಾಜ್ಯಮ್ । ಪಶೂꣳಸ್ ತಾꣳಶ್ ಚಕ್ರೇ ವಾಯವ್ಯಾನ್ ಆರಣ್ಯಾ ಗ್ರಾಮ್ಯಾಶ್ ಚ ಯೇ
ಆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೋಮವಾದ ಯಜ್ಞದಿಂದ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದನು. ಅವನು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು—ಹಗುರವಾದವು, ಕಾಡಿನವು, ಹಳ್ಳಿಯವು.
ತಸ್ಮಾದ್ ಯಜ್ಞಾತ್ ಸರ್ವಹುತ ಽ ಋಚಃ ಸಾಮಾನಿ ಜಜ್ಞಿರೇ । ಛನ್ದಾꣳಸಿ ಜಜ್ಞಿರೇ ತಸ್ಮಾದ್ ಯಜುಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಅಜಾಯತ
ಆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೋಮವಾದ ಯಜ್ಞದಿಂದ ಋಗ್ವೇದ ಮತ್ತು ಸಾಮಗಾನ ಹುಟ್ಟಿದವು; ಅದರಿಂದ ಛಂದಸ್ಸುಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು; ಅದರಿಂದ ಯಜುರ್ವೇದವೂ ಹುಟ್ಟಿತು.
ತಸ್ಮಾದ್ ಅಶ್ವಾ ಽ ಅಜಾಯನ್ತ ಯೇ ಕೇ ಚೋಭಯಾದತಃ । ಗಾವೋ ಹ ಜಜ್ಞಿರೇ ತಸ್ಮಾತ್ ತಸ್ಮಾಜ್ ಜಾತಾ ಽ ಅಜಾವಯಃ
ಅದರಿಂದ ಕುದುರೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು, ಎರಡು ಸಾಲು ಹಲ್ಲುಗಳಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು; ಅದರಿಂದ ಹಸುಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು, ಅದರಿಂದ ಕುರಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೇಯ್ಗಾಡುಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು.
ತಂ ಯಜ್ಞಂ ಬರ್ಹಿಷಿ ಪ್ರೌಕ್ಷನ್ ಪುರುಷಂ ಜಾತಮ್ ಅಗ್ರತಃ । ತೇನ ದೇವಾ ಽ ಅಯಜನ್ತ ಸಾಧ್ಯಾ ಽ ಋಷಯಶ್ ಚ ಯೇ
ಆ ಯಜ್ಞವನ್ನು, ಮೊದಲೇ ಹುಟ್ಟಿದ ಪುರುಷನನ್ನು, ಬರ್ಹಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿದರು. ಅದರಿಂದ ದೇವತೆಗಳು, ಸಾಧ್ಯರು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳು ಹೋಮ ಮಾಡಿದರು.
ಯತ್ ಪುರುಷಂ ವ್ಯ್ ಅದಧುಃ ಕತಿಧಾ ವ್ಯಕಲ್ಪಯನ್ । ಮುಖಂ ಕಿಮ್ ಅಸ್ಯ ಕೌ ಬಾಹೂ ಕಾ ಊರೂ ಪಾದಾ ಽ ಉಚ್ಯೇತೇ
ಪರುಷನನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿದಾಗ, ಎಷ್ಟು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿದರು? ಅವನ ಬಾಯೇನು? ಅವನ ಕೈಗಳು ಯಾವವು? ಅವನ ತೊಡೆಯು ಯಾವದು? ಅವನ ಕಾಲುಗಳು ಯಾವವು ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಽಸ್ಯ ಮುಖಮ್ ಆಸೀದ್ ಬಾಹೂ ರಾಜನ್ಯಃ ಕೃತಃ । ಊರೂ ತದ್ ಅಸ್ಯ ಯದ್ ವೈಶ್ಯಃ ಪದ್ಭ್ಯಾꣳ ಶೂದ್ರೋ ಽ ಅಜಾಯತ
ಅವನ ಬಾಯಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಕೈಗಳಿಂದ ರಾಜವಂಶಿಗಳು, ತೊಡೆಯಿಂದ ವೈಶ್ಯರು, ಕಾಲುಗಳಿಂದ ಶೂದ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು.
ಚನ್ದ್ರಮಾ ಮನಸೋ ಜಾತಶ್ ಚಕ್ಷೋಃ ಸೂರ್ಯೋ ಽ ಅಜಾಯತ । ಶ್ರೋತ್ರಾದ್ ವಾಯುಶ್ ಚ ಪ್ರಾಣಶ್ ಚ ಮುಖಾದ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಅಜಾಯತ
ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಚಂದ್ರನು, ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಸೂರ್ಯನು, ಕಿವಿಯಿಂದ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಉಸಿರು, ಬಾಯಿಂದ ಬೆಂಕಿ ಹುಟ್ಟಿದವು.
ನಾಭ್ಯಾ ಽ ಆಸೀದ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷꣳ ಶೀರ್ಷ್ಣೋ ದ್ಯೌಃ ಸಮ್ ಅವರ್ತತ । ಪದ್ಭ್ಯಾಂ ಭೂಮಿರ್ ದಿಶಃ ಶ್ರೋತ್ರಾತ್ ತಥಾ ಲೋಕಾꣳಽ ಅಕಲ್ಪಯನ್
ಅವನ ನಾಭಿಯಿಂದ ಆಕಾಶ, ತಲೆಯಿಂದ ಸ್ವರ್ಗ, ಕಾಲಿನಿಂದ ಭೂಮಿ, ಕಿವಿಯಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಉಂಟಾದವು; ಹೀಗೆ ಲೋಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.
ಯತ್ ಪುರುಷೇಣ ಹವಿಷಾ ದೇವಾ ಯಜ್ಞಮ್ ಅತನ್ವತ । ವಸನ್ತೋ ಽಸ್ಯಾಸೀದ್ ಆಜ್ಯಂ ಗ್ರೀಷ್ಮ ಽ ಇಧ್ಮಃ ಶರದ್ ಧವಿಃ
ಪರುಷನನ್ನು ಹೋಮದ್ರವ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ದೇವತೆಗಳು ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿದರು. ಆ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ವಸಂತ ಔದನ, ಬೇಸಿಗೆ ಇಂಧನ, ಶರದೃತುವು ಹೋಮದ್ರವ್ಯವಾಯಿತು.
ಸಪ್ತಾಸ್ಯಾಸನ್ ಪರಿಧಯಸ್ ತ್ರಿಃ ಸಪ್ತ ಸಮಿಧಃ ಕೃತಾಃ । ದೇವಾ ಯದ್ ಯಜ್ಞಂ ತನ್ವಾನಾ ಽ ಅಬಧ್ನನ್ ಪುರುಷಂ ಪಶುಮ್
ಆ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಏಳು ಸುತ್ತುಗಳು, ಮೂರೂವತ್ತು ಸಮಿಧೆಗಳು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದವು. ದೇವತೆಗಳು ಯಜ್ಞ ನಡೆಸುವಾಗ ಪರುಷನನ್ನು ಬಲಿ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದರು.
ಯಜ್ಞೇನ ಯಜ್ಞಮ್ ಅಯಜನ್ತ ದೇವಾಸ್ ತಾನಿ ಧರ್ಮಾಣಿ ಪ್ರಥಮಾನ್ಯ್ ಆಸನ್ । ತೇ ಹ ನಾಕಂ ಮಹಿಮಾನಃ ಸಚನ್ತ ಯತ್ರ ಪೂರ್ವೇ ಸಾಧ್ಯಾಃ ಸನ್ತಿ ದೇವಾಃ
ಯಜ್ಞದಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದರು; ಅವು ಮೊದಲ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು. ಅವರು ಸ್ವರ್ಗದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸಿದ್ಧ ದೇವತೆಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅದ್ಭ್ಯಃ ಸಮ್ಭೃತಃ ಪೃಥಿವ್ಯೈ ರಸಾಚ್ ಚ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಣಃ ಸಮ್ ಅವರ್ತತಾಗ್ರೇ । ತಸ್ಯ ತ್ವಷ್ಟಾ ವಿದಧದ್ ರೂಪಮ್ ಏತಿ ತನ್ ಮರ್ತ್ಯಸ್ಯ ದೇವತ್ವಮ್ ಆಜಾನಮ್ ಅಗ್ರೇ
ನೀರಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಸಾರವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಅದರಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ದೇವತೆ ಮೊದಲಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅವನ ರೂಪವನ್ನು ತ್ವಷ್ಟೃ ರೂಪಿಸಿದನು; ಅದೇ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ದೇವತ್ವವಾಯಿತು.
ವೇದಾಹಮ್ ಏತಂ ಪುರುಷಂ ಮಹಾನ್ತಮ್ ಆದಿತ್ಯವರ್ಣಂ ತಮಸಃ ಪರಸ್ತಾತ್ । ತಮ್ ಏವ ವಿದಿತ್ವಾತಿ ಮೃತ್ಯುಮ್ ಏತಿ ನಾನ್ಯಃ ಪನ್ಥಾ ವಿದ್ಯತೇ ಽಯನಾಯ
ನಾನು ಆ ಮಹಾ ಪರುಷನನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ; ಅವನು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನು, ಅಂಧಕಾರದ ಪಾರದಲ್ಲಿರುವನು. ಅವನನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಿಳಿದು ಮನುಷ್ಯನು ಮರಣವನ್ನು ದಾಟಬಹುದು; ಮುಕ್ತಿಗೆ ಬೇರೆ ದಾರಿ ಇಲ್ಲ.
ಪ್ರಜಾಪತಿಶ್ ಚರತಿ ಗರ್ಭೇ ಽಅನ್ತರ್ ಅಜಾಯಮಾನೋ ಬಹುಧಾ ವಿ ಜಾಯತೇ । ತಸ್ಯ ಯೋನಿಂ ಪರಿ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ಧೀರಾಸ್ ತಸ್ಮಿನ್ ಹ ತಸ್ಥುರ್ ಭುವನಾನಿ ವಿಶ್ವಾ
ಪ್ರಜಾಪತಿ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿಯೇ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅವನು ಹುಟ್ಟದವನಾದರೂ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅವನ ಮೂಲವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ; ಅವನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳು ನೆಲಸಿವೆ.
ಯೋ ದೇವೇಭ್ಯ ಽ ಆತಪತಿ ಯೋ ದೇವಾನಾಂ ಪುರೋಹಿತಃ । ಪೂರ್ವೋ ಯೋ ದೇವೇಭ್ಯೋ ಜಾತೋ ನಮೋ ರುಚಾಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಯೇ
ಯಾರು ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ, ದೇವತೆಗಳ ಪೂಜಾರಿ, ದೇವತೆಗಳಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಹುಟ್ಟಿದವನು, ಆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ರುಚಂ ಬ್ರಾಹ್ಮ್ಯಂ ಜನಯನ್ತೋ ದೇವಾ ಽ ಅಗ್ರೇ ತದ್ ಅಬ್ರುವನ್ । ಯಸ್ ತ್ವೈವಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವಿದ್ಯಾತ್ ತಸ್ಯ ದೇವಾ ಽ ಅಸನ್ ವಶೇ
ದೇವತೆಗಳು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: ಯಾರು ಇದನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೋ, ಅವನಿಗೆ ದೇವತೆಗಳು ವಶವಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಶ್ರೀಶ್ ಚ ತೇ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ್ ಚ ಪತ್ನ್ಯಾವ್ ಅಹೋರಾತ್ರೇ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ರೂಪಮ್ ಅಶ್ವಿನೌ ವ್ಯಾತ್ತಾಮ್ । ಇಷ್ಣನ್ನ್ ಇಷಾಣಾಮುಂ ಮ ಽ ಇಷಾಣ ಸರ್ವಲೋಕಂ ಮ ಽ ಇಷಾಣ
ಶ್ರೀ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿಯರು; ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ನಿನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿವೆ; ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ನಿನ್ನ ರೂಪ; ಅಶ್ವಿನಿಗಳು ನಿನ್ನ ಬಾಯಿ. ನೀನು ನಮಗೆ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೊಡು; ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಒಡೆಯನಾಗಿಸು.
ತದ್ ಏವಾಗ್ನಿಸ್ ತದ್ ಆದಿತ್ಯಸ್ ತದ್ ವಾಯುಸ್ ತದ್ ಉ ಚನ್ದ್ರಮಾಃ । ತದ್ ಏವ ಶುಕ್ರಂ ತದ್ ಬ್ರಹ್ಮ ತಾ ಽ ಆಪಃ ಸ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ
ಅದೇ ಅಗ್ನಿ, ಅದೇ ಸೂರ್ಯ, ಅದೇ ಗಾಳಿ, ಅದೇ ಚಂದ್ರನು; ಅದೇ ಪ್ರಕಾಶ, ಅದೇ ಬ್ರಹ್ಮ, ಅವು ನೀರು, ಅವನೇ ಪ್ರಜಾಪತಿ.
ಸರ್ವೇ ನಿಮೇಷಾ ಜಜ್ಞಿರೇ ವಿದ್ಯುತಃ ಪುರುಷಾದ್ ಅಧಿ । ನೈನಮೂರ್ಧ್ವಂ ನ ತಿರ್ಯಞ್ಚಂ ನ ಮಧ್ಯೇ ಪರಿ ಜಗ್ರಭತ್
ಎಲ್ಲ ಕ್ಷಣಗಳು, ಮಿಂಚುಗಳು ಪರುಷನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವು. ಯಾರೂ ಅವನನ್ನು ಮೇಲ neither, ಅಡ್ಡ neither, ಮಧ್ಯ neither ಹಿಡಿಯಲಿಲ್ಲ.
ನ ತಸ್ಯ ಪ್ರತಿಮಾ ಽ ಅಸ್ತಿ ಯಸ್ಯ ನಾಮ ಮಹದ್ ಯಶಃ । ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ ಽ ಇತ್ಯ್ ಏಷಃ । ಮಾ ಮಾ ಹಿꣳಸೀದ್ ಇತ್ಯ್ ಏಷಾ । ಯಸ್ಮಾನ್ ನ ಜಾತ ಽ ಇತ್ಯ್ ಏಷ
ಅವನಿಗೆ ಸಮಾನ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ; ಅವನ ಹೆಸರು ಮಹಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಅವನನ್ನು ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. 'ನನ್ನನ್ನು ಹಾನಿ ಮಾಡಬೇಡ' ಎಂಬುದು ಅವನ ಆಜ್ಞೆ. ಅವನಿಂದ ಏನೂ ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲ.
ಏಷೋ ಹ ದೇವಃ ಪ್ರದಿಶೋ ಽನು ಸರ್ವಾಃ ಪೂರ್ವೋ ಹ ಜಾತಃ ಸ ಽ ಉ ಗರ್ಭೇ ಽ ಅನ್ತಃ । ಸ ಽ ಏವ ಜಾತಃ ಸ ಜನಿಷ್ಯಮಾಣಃ ಪ್ರತ್ಯಙ್ ಜನಾಸ್ ತಿಷ್ಠತಿ ಸರ್ವತೋಮುಖಃ
ಈ ದೇವತೆ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಹುಟ್ಟಿದವನು; ಗರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವವನು. ಅವನು ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ, ಹುಟ್ಟಲಿರುವವನು; ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಮುಖವಿಟ್ಟು ನಿಂತಿರುವವನು.
ಯಸ್ಮಾಜ್ ಜಾತಂ ನ ಪುರಾ ಕಿಂ ಚನೈವ ಯ ಆಬಭೂವ ಭುವನಾನಿ ವಿಶ್ವಾ । ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಯಾ ಸꣳರರಾಣಸ್ ತ್ರೀಣಿ ಜ್ಯೋತೀꣳಷಿ ಸಚತೇ ಸ ಷೋಡಶೀ
ಅವನಿಂದ ಮೊದಲು ಏನೂ ಹುಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ, ಅವನೇ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನಗೊಂಡನು. ಪ್ರಜಾಪತಿ ಸಂತಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾ ಮೂರು ಪ್ರಕಾಶಗಳ ಮತ್ತು ಹದಿನಾರುಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರಿದ್ದಾನೆ.
ಯೇನ ದ್ಯೌರ್ ಉಗ್ರಾ ಪೃಥಿವೀ ಚ ದೃಢಾ ಯೇನ ಸ್ವ ಸ್ತಭಿತಂ ಯೇನ ನಾಕಃ । ಯೋ ಽ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ ರಜಸೋ ವಿಮಾನಃ ಕಸ್ಮೈ ದೇವಾಯ ಹವಿಷಾ ವಿಧೇಮ
ಯಾರಿಂದ ಭಾರಿ ಆಕಾಶವೂ, ಬಲವಾದ ಭೂಮಿಯೂ, ಆಕಾಶಮಂಡಲವೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿವೆ, ಯಾರು ಆಕಾಶವನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಯಾರು ಮಧ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಧೂಳಿನ ಒಡೆಯನಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ—ಆ ದೇವರಲ್ಲಿ ನಾವು ಯಾರಿಗೆ ಹೋಮವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು?
ಯಂ ಕ್ರನ್ದಸೀ ಽ ಅವಸಾ ತಸ್ತಭಾನೇ ಽ ಅಭ್ಯೈಕ್ಷೇತಾಂ ಮನಸಾ ರೇಜಮಾನೇ । ಯತ್ರಾಧಿ ಸೂರ ಽ ಉದಿತೋ ವಿಭಾತಿ ಕಸ್ಮೈ ದೇವಾಯ ಹವಿಷಾ ವಿಧೇಮ । ಆಪೋ ಹ ಯದ್ ಬೃಹತೀಃ । ಯಶ್ ಚಿದ್ ಆಪಃ
ಯಾವ ದೇವರ ಆಧಾರದಿಂದ ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿ, ಆ ಎರಡು ಅಳಲುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವು, ನಡುಕುತ್ತಾ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದವು, ಅಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಉದಯಿಸಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ—ಆ ದೇವರಲ್ಲಿ ನಾವು ಯಾರಿಗೆ ಹೋಮವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು? ನೀರುಗಳು ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು. ಅವನೇ ನೀರಾಗಿರುವವನು.