ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭಃ ಸಮ್ ಅವರ್ತತಾಗ್ರೇ ಭೂತಸ್ಯ ಜಾತಃ ಪತಿರ್ ಏಕ ಽ ಆಸೀತ್ । ಸ ದಾಧಾರ ಪೃಥಿವೀಂ ದ್ಯಾಮ್ ಉತೇಮಾಂ ಕಸ್ಮೈ ದೇವಾಯ ಹವಿಷಾ ವಿಧೇಮ
ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭನು ಒಬ್ಬನೇ ಉದಯಿಸಿದನು; ಅವನೇ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಒಬ್ಬನೇ ಅಧಿಪತಿ ಆಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಆಕಾಶವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು. ನಾವು ಯಾವ ದೇವರಿಗೆ ಹೋಮವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು?
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ಪ್ರಜಾಪತಯೇ ತ್ವಾ ಜುಷ್ಟಂ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ । ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಃ ಸೂರ್ಯಸ್ ತೇ ಮಹಿಮಾ । ಯಸ್ ತೇ ಽಹನ್ತ್ ಸಂವತ್ಸರೇ ಮಹಿಮಾ ಸಂಬಭೂವ ಯಸ್ ತೇ ವಾಯಾವ್ ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಮಹಿಮಾ ಸಂಬಭೂವ ಯಸ್ ತೇ ದಿವಿ ಸೂರ್ಯೇ ಮಹಿಮಾ ಸಂಬಭೂವ ತಸ್ಮೈ ತೇ ಮಹಿಮ್ನೇ ಪ್ರಜಾಪತಯೇ ಸ್ವಾಹಾ ದೇವೇಭ್ಯಃ
ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರಜಾಪತಿಯಿಗಾಗಿ ಉಪಯಾಮದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೇನೆ; ನೀನು ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರನಾಗಿರುವೆ. ಇದು ನಿನ್ನ ಮೂಲ; ಸೂರ್ಯನೇ ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆ. ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ದೊರೆತ ಮಹಿಮೆ, ಮಧ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ದೊರೆತ ಮಹಿಮೆ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ದೊರೆತ ಮಹಿಮೆ—ಆ ಮಹಿಮೆಗೆ, ಪ್ರಜಾಪತಿಗೆ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸ್ವಾಹಾ.
ಯಃ ಪ್ರಾಣತೋ ನಿಮಿಷತೋ ಮಹಿತ್ವೈಕ ಽ ಇದ್ ರಾಜಾ ಜಗತೋ ಬಭೂವ । ಯ ಽ ಈಶೇ ಽ ಅಸ್ಯ ದ್ವಿಪದಶ್ ಚತುಷ್ಪದಃ ಕಸ್ಮೈ ದೇವಾಯ ಹವಿಷಾ ವಿಧೇಮ
ಯಾರು ಉಸಿರಾಟದಲ್ಲಿಯೂ, ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚುವುದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಾನ್ ಆಗಿರುವರೋ, ಚಲಿಸುವವರಿಗೂ ನಿಲ್ಲುವವರಿಗೂ ಒಬ್ಬನೇ ರಾಜನಾಗಿರುವರೋ, ಎರಡು ಕಾಲುಗಳಿರುವವರಿಗೂ ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳಿರುವವರಿಗೂ ಒಡೆಯನಾಗಿರುವರೋ—ನಾವು ಯಾವ ದೇವರಿಗೆ ಹೋಮವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು?
ಉಪಯಾಮಗೃಹೀತೋ ಽಸಿ ಪ್ರಜಾಪತಯೇ ತ್ವಾ ಜುಷ್ಟಂ ಗೃಹ್ಣಾಮಿ । ಏಷ ತೇ ಯೋನಿಶ್ ಚನ್ದ್ರಸ್ ತೇ ಮಹಿಮಾ । ಯಸ್ ತೇ ರಾತ್ರೌ ಸಂವತ್ಸರೇ ಮಹಿಮಾ ಸಂಬಭೂವ ಯಸ್ ತೇ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮ್ ಅಗ್ನೌ ಮಹಿಮಾ ಸಂಬಭೂವ ಯಸ್ ತೇ ನಕ್ಷತ್ರೇಷು ಚನ್ದ್ರಮಸಿ ಮಹಿಮಾ ಸಂಬಭೂವ ತಸ್ಮೈ ತೇ ಮಹಿಮ್ನೇ ಪ್ರಜಾಪತಯೇ ದೇವೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ
ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರಜಾಪತಿಯಿಗಾಗಿ ಉಪಯಾಮದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೇನೆ; ನೀನು ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರನಾಗಿರುವೆ. ಇದು ನಿನ್ನ ಮೂಲ; ಚಂದ್ರನೇ ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆ. ರಾತ್ರಿ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ದೊರೆತ ಮಹಿಮೆ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ದೊರೆತ ಮಹಿಮೆ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ದೊರೆತ ಮಹಿಮೆ—ಆ ಮಹಿಮೆಗೆ, ಪ್ರಜಾಪತಿಗೆ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸ್ವಾಹಾ.
ಯುಞ್ಜನ್ತಿ ಬ್ರಧ್ನಮ್ ಅರುಷಂ ಚರನ್ತಂ ಪರಿ ತಸ್ಥುಷಃ । ರೋಚನ್ತೇ ರೋಚನಾ ದಿವಿ
ಅವರು ಹೊಳೆಯುವ, ಕೆಂಪು ಕುದುರೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲುವವರ ಸುತ್ತಲೂ ಹಾರಾಡುವಂತೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕುಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ.
ಯುಞ್ಜನ್ತ್ಯ್ ಅಸ್ಯ ಕಾಮ್ಯಾ ಹರೀ ವಿಪಕ್ಷಸಾ ರಥೇ । ಶೋಣಾ ಧೃಷ್ಣೂ ನೃವಾಹಸಾ
ಅವರು ಅವನಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ, ದಟ್ಟ ಕೇಶವಿರುವ ಕಂದು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ರಥಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವು ಕೆಂಪು, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ, ಪುರುಷರನ್ನು ತರುವಂತಿವೆ.
ಯದ್ ವಾತೋ ಽ ಅಪೋ ಽ ಅಗನೀಗನ್ ಪ್ರಿಯಾಮ್ ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ತನ್ವಮ್ । ಏತꣳ ಸ್ತೋತರ್ ಅನೇನ ಪಥಾ ಪುನರ್ ಅಶ್ವಮ್ ಆ ವರ್ತಯಾಸಿ ನಃ
ಗಾಳಿ, ನೀರು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿ ಹೊರಟಾಗ, ಅದು ಇಂದ್ರನ ಪ್ರಿಯ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಹಾಡುಗಾರನೇ, ಈ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಆ ಕುದುರೆಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಮರಳಿ ತಂದುಕೊಡು.
ವಸವಸ್ ತ್ವಾಞ್ಜನ್ತು ಗಾಯತ್ರೇಣ ಛನ್ದಸಾ । ರುದ್ರಾಸ್ ತ್ವಾಞ್ಜನ್ತು ತ್ರೈಷ್ಟುಭೇನ ಛನ್ದಸಾ । ಆದಿತ್ಯಾಸ್ ತ್ವಾಞ್ಜನ್ತು ಜಾಗತೇನ ಛನ್ದಸಾ । ಭೂರ್ ಭುವಃ ಸ್ವರ್ ಲಾಜೀ3ಞ್ ಛಾಚೀ3ನ್ ಯವ್ಯೇ ಗವ್ಯಽ ಏತದ್ ಅನ್ನಮ್ ಅತ್ತ ದೇವಾ ಽ ಏತದ್ ಅನ್ನಮ್ ಅದ್ಧಿ ಪ್ರಜಾಪತೇ
ವಸುಗಳು ಗಾಯತ್ರೀ ಛಂದಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಅಭಿಷೇಕಿಸಲಿ; ರುದ್ರರು ತ್ರಿಷ್ಟುಭ್ ಛಂದಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಅಭಿಷೇಕಿಸಲಿ; ಆದಿತ್ಯರು ಜಗತೀ ಛಂದಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಅಭಿಷೇಕಿಸಲಿ. ಭೂಃ, ಭುವಃ, ಸ್ವಃ—ಲಾಜು, ಹುರಿದ ಜೋಳ, ಹಾಲು ನಿನ್ನದಾಗಲಿ; ಇದು ಅನ್ನ—ದೇವತೆಗಳೇ, ಈ ಅನ್ನವನ್ನು ಸೇವಿಸಿ; ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ, ಈ ಅನ್ನವನ್ನು ಸೇವಿಸು.
ಕಃ ಸ್ವಿದ್ ಏಕಾಕೀ ಚರತಿ ಕ ಽ ಉ ಸ್ವಿಜ್ ಜಾಯತೇ ಪುನಃ । ಕಿꣳ ಸ್ವಿದ್ಧಿಮಸ್ಯ ಭೇಷಜಂ ಕಿಮ್ ವ್ ಆವಪನಂ ಮಹತ್
ಯಾರು ಒಬ್ಬನೇ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ? ಯಾರು ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ? ಈ ಚಳಿಗೆ ಯಾವ ಔಷಧಿ? ಯಾವುದು ದೊಡ್ಡ ಆವರಣ?
ಸೂರ್ಯ ಽ ಏಕಾಕೀ ಚರತಿ ಚನ್ದ್ರಮಾ ಜಾಯತೇ ಪುನಃ । ಅಗ್ನಿರ್ ಹಿಮಸ್ಯ ಭೇಷಜಂ ಭೂಮಿರ್ ಆವಪನಂ ಮಹತ್
ಸೂರ್ಯನು ಒಬ್ಬನೇ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಚಂದ್ರನು ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅಗ್ನಿಯೇ ಈ ಚಳಿಗೆ ಔಷಧಿ; ಭೂಮಿಯೇ ದೊಡ್ಡ ಆವರಣ.
ಕಾ ಸ್ವಿದ್ ಆಸೀತ್ ಪೂರ್ವಚಿತ್ತಿಃ ಕಿꣳ ಸ್ವಿದ್ ಆಸೀದ್ ಬೃಹದ್ ವಯಃ । ಕಾ ಸ್ವಿದ್ ಆಸೀತ್ ಪಿಲಿಪ್ಪಿಲಾ ಕಾ ಸ್ವಿದ್ ಆಸೀತ್ ಪಿಶಙ್ಗಿಲಾ
ಹಿಂದಿನ ಸಂಕಲ್ಪವೇನು? ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿಯೇನು? ಪಿಲಿಪ್ಪಿಲಾ ಎಂದರೆ ಏನು? ಪಿಶಂಗಿಲಾ ಎಂದರೆ ಏನು?
ದ್ಯೌರ್ ಆಸೀತ್ ಪೂರ್ವಚಿತ್ತಿಃ ಅಶ್ವ ಽ ಆಸೀದ್ ಬೃಹದ್ ವಯಃ । ಅವಿರ್ ಆಸೀತ್ ಪಿಲಿಪ್ಪಿಲಾ ರಾತ್ರಿರ್ ಆಸೀತ್ ಪಿಶಙ್ಗಿಲಾ
ಆಕಾಶವೇ ಹಿಂದಿನ ಸಂಕಲ್ಪ; ಕುದುರೆಯೇ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿ. ಕುರಿಯೇ ಪಿಲಿಪ್ಪಿಲಾ; ರಾತ್ರಿ ಪಿಶಂಗಿಲಾ.
ವಾಯುಷ್ ಟ್ವಾ ಪಚತೈರ್ ಅವತು । ಅಸಿತಗ್ರೀವಶ್ ಛಾಗೈಃ । ನ್ಯಗ್ರೋಧಶ್ ಚಮಸೈಃ । ಶಲ್ಮಲಿರ್ ವೃದ್ಧ್ಯಾ । ಏಷ ಸ್ಯ ರಾಥ್ಯೋ ವೃಷಾ । ಪಡ್ಭಿಶ್ ಚತುರ್ಭಿರ್ ಏದ್ ಅಗನ್ । ಬ್ರಹ್ಮಾಕೃಷ್ಣಶ್ ಚ ನೋ ಽವತು । ನಮೋ ಽಗ್ನಯೇ
ವಾಯುನು ನಿನ್ನನ್ನು ಬೇಯಿಸಿದ ಆಹಾರದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಿ; ಕಪ್ಪು ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಕುರಿಗಳಿಂದ; ಅಶ್ವತ್ಥದ ಪಾತ್ರಗಳಿಂದ; ಶಲ್ಮಲಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ. ಇದು ರಥದ ಎಮ್ಮೆ; ಇದು ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಕಪ್ಪು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ. ಅಗ್ನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ಸꣳಶಿತೋ ರಶ್ಮಿನಾ ರಥಃ ಸꣳಶಿತೋ ರಶ್ಮಿನಾ ಹಯಃ । ಸꣳಶಿತೋ ಅಪ್ಸ್ವ್ ಅಪ್ಸುಜಾ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸೋಮಪುರೋಗವಃ
ರಥವು ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕಿದ ಹಗ್ಗದಿಂದ ಬಿಗಿದಿದೆ; ಕುದುರೆಯೂ ಹಗ್ಗದಿಂದ ಬಿಗಿದಿದೆ; ನೀರಿನಲ್ಲಿ, ನೀರಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಸೋಮಪಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.
ಸ್ವಯಂ ವಾಜಿꣳಸ್ ತನ್ವಂ ಕಲ್ಪಯಸ್ವ ಸ್ವಯಂ ಯಜಸ್ವ ಸ್ವಯಂ ಜುಷಸ್ವ । ಮಹಿಮಾ ತೇ ಽನ್ಯೇನ ನ ಸಂನಶೇ
ನೀನು ಸ್ವತಃ ನಿನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ಕುದುರೆಯಂತೆ ರೂಪಿಸಿಕೋ; ನೀನೇ ಯಜ್ಞ ಮಾಡು, ನೀನೇ ಸ್ವೀಕರಿಸು. ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಂದ ಕಡಿಮೆಯಾಗದು.
ನ ವಾ ಽ ಉ ಽ ಏತನ್ ಮ್ರಿಯಸೇ ನ ರಿಷ್ಯಸಿ ದೇವಾꣳ೨ಽ ಇದ್ ಏಷಿ ಪಥಿಭಿಃ ಸುಗೇಭಿಃ । ಯತ್ರಾಸತೇ ಸುಕೃತೋ ಯತ್ರ ತೇ ಯಯುಸ್ ತತ್ರ ತ್ವಾ ದೇವಃ ಸವಿತಾ ದಧಾತು
ನೀನು ಸತ್ಯವಾಗಿ ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ, ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ನೀನು ದೇವತೆಗಳ ಸುಲಭವಾದ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತೀಯೆ. ಯಾರು ಪುಣ್ಯವಂತರಾಗಿರುವರೋ, ನಿನ್ನ ಜನರು ಹೋದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲೇ ದೇವತೆ ಸವಿತಾ ನಿನ್ನನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಲಿ.
ಪ್ರಾಣಾಯ ಸ್ವಾಹಾ । ಅಪಾನಾಯ ಸ್ವಾಹಾ । ವ್ಯಾನಾಯ ಸ್ವಾಹಾ ಅಮ್ಬೇ ಽ ಅಮ್ಬಿಕೇ ಽಮ್ಬಾಲಿಕೇ ನ ಮಾ ನಯತಿ ಕಶ್ ಚನ । ಸಸಸ್ತ್ಯ್ ಅಶ್ವಕಃ ಸುಭದ್ರಿಕಾಂ ಕಾಮ್ಪೀಲವಾಸಿನೀಮ್
ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಹಾ; ಅಪಾನಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಹಾ; ವ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಹಾ. ಅಮ್ಮ, ಅಂಬಿಕೆ, ಅಂಬಾಲಿಕೆ, ಯಾರೂ ನನ್ನನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಬಾರದು. ಶುಭವಾಗಿರುವ ಕುದುರೆ, ಸಂಪತ್ತನ್ನು ತರುವ ಕಾಂಪೀಲವಾಸಿನಿ ಹೆಂಗಸಿನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಲಿ.
ಗಣಾನಾಂ ತ್ವಾ ಗಣಪತಿꣳ ಹವಾಮಹೇ ಪ್ರಿಯಾಣಾಂ ತ್ವಾ ಪ್ರಿಯಪತಿꣳ ಹವಾಮಹೇ ನಿಧೀನಾಂ ತ್ವಾ ನಿಧಿಪತಿꣳ ಹವಾಮಹೇ ವಸೋ ಮಮ । ಆಹಮ್ ಅಜಾನಿ ಗರ್ಭಧಮ್ ಆ ತ್ವಮ್ ಅಜಾಸಿ ಗರ್ಭಧಮ್
ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಗಣಗಳ ನಾಯಕನೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇವೆ, ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದವನಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇವೆ, ಧನದ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇವೆ. ಓ ವಸು, ನೀನು ನನ್ನವನಾಗು. ನಾನು ಗರ್ಭವನ್ನು ಧರಿಸುವವನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ; ನೀನು ಕೂಡ ಗರ್ಭವನ್ನು ಧರಿಸುವವನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೀಯೆ.
ತಾ ಽ ಉಭೌ ಚತುರಃ ಪದಃ ಸಮ್ಪ್ರ ಸಾರಯಾವ ಸ್ವರ್ಗೇ ಲೋಕೇ ಪ್ರೋರ್ಣುವಾಥಾಂ ವೃಷಾ ವಾಜೀ ರೇತೋಧಾ ರೇತೋ ದಧಾತು
ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಗಿರಿ; ಸ್ವರ್ಗ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿರಿ. ಎತ್ತು, ಕುದುರೆ, ಬೀಜವನ್ನು ಹೊರುವವನು ಬೀಜವನ್ನು ಇಡಲಿ.
ಉತ್ಸಕ್ಥ್ಯಾ ಽ ಅವ ಗುದಂ ಧೇಹಿ ಸಮ್ ಅಞ್ಜಿಂ ಚಾರಯಾ ವೃಷನ್ । ಯ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಜೀವಭೋಜನಃ
ಆ ಆಸನದಿಂದ ಗುಪ್ತ ಭಾಗವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಸು; ಎತ್ತು ಅದನ್ನು ಅದೇ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಿ. ಅವನು ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಜೀವದ ಆಹಾರನು.
ಯಕಾಸಕೌ ಶಕುನ್ತಿಕಾಹಲಗ್ ಇತಿ ವಞ್ಚತಿ । ಆ ಹನ್ತಿ ಗಭೇ ಪಸೋ ನಿಗಲ್ಗಲೀತಿ ಧಾರಕಾ
ಯಕಾಸಕೌ, ಶಕುಂತಿಕಾಹಲಗ ಎಂದು ಅವನು ಮೋಸಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಪ್ರಾಣಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ 'ನಿಗಲ್ಗಲೀತಿ' ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಯಕೋ ಽಸಕೌ ಶಕುನ್ತಕ ಽ ಆಹಲಗ್ ಇತಿ ವಞ್ಚತಿ । ವಿವಕ್ಷತ ಽ ಇವ ತೇ ಮುಖಮ್ ಅಧ್ವರ್ಯೋ ಮಾ ನಸ್ ತ್ವಮ್ ಅಭಿ ಭಾಷಥಾಃ
ಯಕೋ, ಅಸಕೌ, ಶಕುಂತಕ, ಆಹಲಗ ಎಂದು ಅವನು ಮೋಸಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಮಾತನಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುವಂತೆ, ಓ ಅಧ್ವರ್ಯು, ನಿನ್ನ ಬಾಯಿಂದ ನಮ್ಮೊಡನೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡಬೇಡ.
ಮಾತಾ ಚ ತೇ ಪಿತಾ ಚ ತೇ ಽಗ್ರಂ ವೃಕ್ಷಸ್ಯ ರೋಹತಃ । ಪ್ರತಿಲಾಮೀತಿ ತೇ ಪಿತಾ ಗಭೇ ಮುಷ್ಟಿಮ್ ಅತꣳಸಯತ್
ನಿನ್ನ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ತಂದೆ ಬೆಳೆದು ಬರುತ್ತಿರುವ ಮರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ. 'ಪ್ರತಿಲಾಮಿತಿ' ಎಂದು ನಿನ್ನ ತಂದೆ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿದರು.
ಮಾತಾ ಚ ತೇ ಪಿತಾ ಚ ತೇ ಽಗ್ರೇ ವೃಕ್ಷಸ್ಯ ಕ್ರೀಡತಃ । ವಿವಕ್ಷತ ಽಇವ ತೇ ಮುಖಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಮಾ ನಸ್ ತ್ವಂ ವದೋ ಬಹು
ನಿನ್ನ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ತಂದೆ ಮರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಾತನಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುವಂತೆ, ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ನಿನ್ನ ಬಾಯಿಂದ ನಮ್ಮೊಡನೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತಾಡಬೇಡ.
ಊರ್ಧ್ವಮ್ ಏನಾಮ್ ಉಚ್ಛ್ರಾಪಯ ಗಿರೌ ಭಾರꣳ ಹರನ್ನ್ ಇವ । ಅಥಾಸ್ಯೈ ಮಧ್ಯಮ್ ಏಧತಾꣳ ಶೀತೇ ವಾತೇ ಪುನನ್ನ್ ಇವ
ಅವಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತು, ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಭಾರವನ್ನು ಹೊತ್ತಂತೆ. ನಂತರ ಅವಳ ಮಧ್ಯಭಾಗ ಬೆಳೆಯಲಿ, ತಂಪಾದ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಶುದ್ಧವಾಗುವಂತೆ.
ಊರ್ಧ್ವಮ್ ಏನಮ್ ಉಚ್ಛ್ರಾಪಯ ಗಿರೌ ಭಾರꣳ ಹರನ್ನ್ ಇವ । ಅಥಾಸ್ಯ ಮಧ್ಯಮ್ ಏಜತು ಶೀತೇ ವಾತೇ ಪುನನ್ನ್ ಇವ
ಅವನನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತು, ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಭಾರವನ್ನು ಹೊತ್ತಂತೆ. ನಂತರ ಅವನ ಮಧ್ಯಭಾಗ ಚಲಿಸಲಿ, ತಂಪಾದ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಶುದ್ಧವಾಗುವಂತೆ.
ಯದ್ ಅಸ್ಯಾ ಽ ಅꣳಹುಭೇದ್ಯಾಃ ಕೃಧು ಸ್ಥೂಲಮ್ ಉಪಾತಸತ್ । ಮುಷ್ಕಾವಿದಸ್ಯಾ ಽ ಏಜತೋ ಗೋಶಫೇ ಶಕುಲಾವ್ ಇವ
ಅವಳ ಗರ್ಭಪಟಲಗಳು ದಪ್ಪವಾಗಿ ನೆಲೆಗೆ ಬರುವಾಗ, ಅವಳ ವೃಷಣಗಳು ಹಸುವಿನ ಕಾಲಿನ ಮುಳ್ಳಿನಂತೆ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ.
ಯದ್ ದೇವಾಸೋ ಲಲಾಮಗುಂ ಪ್ರ ವಿಷ್ಟೀಮಿನಮ್ ಆವಿಷುಃ । ಸಕ್ಥ್ನಾ ದೇದಿಶ್ಯತೇ ನಾರೀ ಸತ್ಯಸ್ಯಾಕ್ಷಿಭುವೋ ಯಥಾ
ದೇವತೆಗಳು ಆಲಂಕೃತಳಾದ, ವಿಶಾಲ ಕಟಿಯುಳ್ಳವಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದಾಗ, ಅವಳು ತನ್ನ ತೊಡೆಯಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ, ಸತ್ಯದ ಕಣ್ಣುಗಳಂತೆ.
ಯದ್ಧರಿಣೋ ಯವಮ್ ಅತ್ತಿ ನ ಪುಷ್ಟಂ ಪಶು ಮನ್ಯತೇ । ಶೂದ್ರಾ ಯದ್ ಅರ್ಯಜಾರಾ ನ ಪೋಷಾಯ ಧನಾಯತಿ
ಹರಿಣವು ಜೋಳವನ್ನು ತಿಂದಾಗ, ಅದು ಹಸುವಿನಂತೆ ಪೋಷಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಶೂದ್ರನು ಆರ್ಯೆಯ ಹೆಂಗಸಿಗೆ ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅವನು ಧನ ಅಥವಾ ಪೋಷಣೆಗೆ ಆಸೆಪಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಅಗ್ನಿಃ ಪಶುರ್ ಆಸೀತ್ ತೇನಾಯಜನ್ತ ಸ ಽ ಏತಂ ಲೋಕಮ್ ಅಜಯದ್ ಯಸ್ಮಿನ್ನ್ ಅಗ್ನಿಃ ಸ ತೇ ಲೋಕೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ತಂ ಜೇಷ್ಯಸಿ ಪಿಬೈತಾ ಽ ಅಪಃ । ವಾಯುಃ ಪಶುರ್ ಆಸೀತ್ ತೇನಾಯಜನ್ತ ಸ ಽ ಏತಂ ಲೋಕಮ್ ಅಜಯದ್ ಯಸ್ಮಿನ್ ವಾಯುಃ ಸ ತೇ ಲೋಕೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ತಂ ಜೇಷ್ಯಸಿ ಪಿಬೈತಾ ಽ ಅಪಃ । ಸೂರ್ಯಃ ಪಶುರ್ ಆಸೀತ್ ತೇನಾಯಜನ್ತ ಸ ಽ ಏತಂ ಲೋಕಮ್ ಅಜಯದ್ ಯಸ್ಮಿನ್ತ್ ಸೂರ್ಯಃ ಸ ತೇ ಲೋಕೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ತಂ ಜೇಷ್ಯಸಿ ಪಿಬೈತಾ ಽ ಅಪಃ
ಅಗ್ನಿಯೇ ಪಶು ಆಗಿದ್ದನು; ಅವನಿಂದ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿದರು, ಅವನು ಆ ಲೋಕವನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು. ಅಗ್ನಿಯಿರುವ ಲೋಕವೇ ನಿನಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ನೀನು ಅದನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಈ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯು. ವಾಯುವೇ ಪಶು ಆಗಿದ್ದನು; ಅವನಿಂದ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿದರು, ಅವನು ಆ ಲೋಕವನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು. ವಾಯು ಇರುವ ಲೋಕವೇ ನಿನಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ನೀನು ಅದನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಈ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯು. ಸೂರ್ಯನೇ ಪಶು ಆಗಿದ್ದನು; ಅವನಿಂದ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿದರು, ಅವನು ಆ ಲೋಕವನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು. ಸೂರ್ಯ ಇರುವ ಲೋಕವೇ ನಿನಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ನೀನು ಅದನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಈ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯು.