ಅಗ್ನಿಯ ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಪವಿತ್ರ ಲೀಲೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಈ ಪವಿತ್ರ ಕಥನದಲ್ಲಿ, ಅಗ್ನಿ ಶ್ರೀಮಂತಿಯ ದಾತಾ, ಸಂಪತ್ತಿನ ಆಧಾರ, ಜ್ಞಾನ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಸೋಮದ ರಕ್ಷಕನಾಗಿ ಹೊಳಪಿನಿಂದ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಬಲದ ಪುತ್ರ, ಜಲಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜನಾಗಿ, ಪ್ರಭಾತದ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಉಜ್ವಲವಾಗಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ದೀಪ, ಜಗತ್ತಿನ ಗರ್ಭ. ಅವನು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಆಕಾಶ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತುಂಬಿದನು; ಬಲವಾದ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ಮುರಿದು, ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಐದು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಿದಾಗ ಅವನು ಎಲ್ಲವನ್ನು ಮೀರಿ ಹೋದನು. ಶುದ್ಧ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಅಲಸವಿಲ್ಲದ, ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿರುವ ಅಗ್ನಿಯು ಮರಣಧರ್ಮಿಗಳ ನಡುವೆ ಅಮರನಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಕೆಂಪು ಹೊಗೆಯನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತಾ, ತನ್ನ ದೀಪ್ತಿಯಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾನೆ. ಅಗ್ನಿಯು ತನ್ನ ಹೊಳಪಿನಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದನು, ಅವನ ಪ್ರಭೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ದುಸ್ತರ. ಸ್ವರ್ಗವು ಬೀಜಸಂಪನ್ನವಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವನಿಗೆ ಹುಟ್ಟನ್ನು ನೀಡಿದಾಗ, ಅಗ್ನಿಯು ಅಮರನಾಗಿ ಪುನಃ ಯೌವನವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಇಂದು clarified butter (ಘೃತ)ದಿಂದ ತಯಾರಾದ ಶುಭ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಅಗ್ನಿಯೇ, ನೀನು ನೇರವಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತಿಗೆ, ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕೆ, ದೈವಿಕ ಕೃಪೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯು. ಆ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು, ಕೀರ್ತಿಗೊಂದಿದವನೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೋ, ಅಗ್ನಿಯೇ; ಅವನು ಸೂರ್ಯನಿಗೂ ಅಗ್ನಿಗೂ ಪ್ರಿಯನು, ಅವನು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಭೇದಿಸಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವನು. ಯಜಮಾನರು ಅಗ್ನಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಆಕಾಂಕ್ಷಿತ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ದಿನದೊಳಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ, ಹೋಮಕರ್ತರು ಅಗ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಹುಮೇಕೆಳ್ಳಿರುವ ಗೋಶಾಲೆಗೆ ಹೋದರು. ಅಗ್ನಿಯು, ಮಾನವರಲ್ಲಿ ದಯಾಳು, ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ, ಸೋಮದ ರಕ್ಷಕರಾದ ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಲಿ; ನಾವು ಶತ್ರುತ್ವವಿಲ್ಲದೆ ದ್ಯಾವಾ-ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸೋಣ; ದೇವತೆಗಳೇ, ನಮಗೆ ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ವೀರ್ಯವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿರಿ. ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸಮಿಧೆಯಿಂದ ಗೌರವಿಸಬೇಕು; ಅತಿಥಿಯನ್ನು ಘೃತದಿಂದ ಎಚ್ಚರಿಸಬೇಕು; ಅವನೊಳಗೆ ಹೋಮವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಚಿಂತನೆಗಳಿಂದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಉತ್ತಿಸಲಿ; ಅವನು ನಮಗೆ ಶುಭಕರನಾಗಲಿ, ಸುಂದರ ರೂಪದವನು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿರಲಿ. ಅಗ್ನಿಯೇ, ನೀನು ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ, ಶುಭ ಜ್ವಾಲಗಳಿಂದ, ಮಹಾ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮು; ನಮ್ಮ ಸಂತಾನ ಅಥವಾ ದೇಹಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಬೇಡ. ಅಗ್ನಿಯು ಗರ್ಜಿಸಿದನು, ಆಕಾಶದಂತೆ ಗುಡುಗಿದನು; ಭೂಮಿ ಕಂಪಿಸಿದಳು, ಸಸ್ಯಗಳು ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡವು; ಅವನು ಹೊಸದಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಬೆಳಗುತ್ತಾ ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ನಡುವಿನ ಜಗತ್ತನ್ನು ತನ್ನ ದೀಪ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದನು. ಅಗ್ನಿಯ ಭರತ ವಂಶದ ಕೀರ್ತಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ, ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಮಹಾ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸದಾಗ; ಪೂರುಗಳಿಗಾಗಿ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿದ್ದ ದೇವತಾತಿಥಿ ಅಗ್ನಿ ನಮಗೆ ಶುಭಕರನಾಗಿ ಹೊಳಪಿನಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದನು. ದೈವಜಲಗಳೇ, ಈ ಪವಿತ್ರ ಭಸ್ಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಿ; ಇದನ್ನು ಮೃದುಮಯವಾಗಿ, ಸುಗಂಧದಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿ; ವಂಶಗಳು ಅವನಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಿ, ಅವನು ಉತ್ತಮ ಪತ್ನಿಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಿ; ತಾಯಿ ಮಗನನ್ನು ಹೊತ್ತಂತೆ, ಈ ಪಾಪವನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗು. ಅಗ್ನಿಯೇ, ನೀನು ಜಲಗಳಲ್ಲಿ, ಸಸ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವೆ; ಅವುಗಳ ಗರ್ಭದಿಂದ ಪುನಃ ಹುಟ್ಟುವೆ. ನೀನು ಸಸ್ಯಗಳ ಗರ್ಭ, ಮರಗಳ ಗರ್ಭ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಗರ್ಭ, ನೀನು ಜಲಗಳ ಗರ್ಭವೂ ಆಗಿದ್ದೆ. ನಾವು ಭಸ್ಮದಿಂದ, ನೀರಿನಿಂದ, ಭೂಮಿಯಿಂದ ನಿನ್ನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದೇವೆ; ಅಗ್ನಿಯೇ, ನೀನು ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ನಿನ್ನ ತಾಯಿಯರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಪುನಃ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳು. ಪುನಃ ನಿನ್ನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ, ಜಲ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ, ತಾಯಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿರುವವನು ಆಗಿ ಸುಸ್ಥಿರನಾಗು. ಪೋಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಮರಳಿ ಬಾ, ಅಗ್ನಿಯೇ; ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣದೊಂದಿಗೆ ಮರಳಿ ಬಾ; ಮತ್ತೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಅಪಾಯದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸು. ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಮರಳಿ ಬಾ, ಅಗ್ನಿಯೇ; ಪೋಷಣೆಯಿಂದ ಬೆಳೆಯು; ಎಲ್ಲ ಕಡೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಿಸ್ತಾರವಾಗು. ನನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳು, ಅತಿ ಕಿರಿಯವ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ, ಸ್ವಬಲದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧನಾದವನು; ನಿನ್ನ ನಂತರ ಅವನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾನೆ, ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾನೆ, ಯಜಮಾನನು ನಿನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅಗ್ನಿಯೇ. ಎಚ್ಚರಗಿರು, ಜ್ಞಾನಿಯಾದವ, ಧನದ ಧನಾಧಿಪತಿ, ಸಂಪತ್ತಿನ ದಾತಾ; ನಮ್ಮ ದ್ವೇಷಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡು; ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಆದಿತ್ಯರು, ರುದ್ರರು, ವಸುಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಪುನಃ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಲಿ; ಹೋಮಕರ್ತರು ಯಜ್ಞದಿಂದ ನಿನಗೆ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ತರುವಂತೆ ಮಾಡಲಿ; ಘೃತದಿಂದ ನಿನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲಿ; ಯಜಮಾನನ ನಿಜವಾದ ಆಸೆಗಳು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಲಿ. ಇಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಹಾಗೂ ಹೊಸವುಗಳೆಲ್ಲಾ, ಹೊರಟುಹೋಗಿ, ಮಾಯವಾಗು, ಚದುರಿಹೋಗು; ಯಮನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾನೆ; ಪಿತೃಗಳು ಅವನಿಗಾಗಿ ಈ ಲೋಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನೀನು ಚೇತನ; ನೀನು ಇಚ್ಛೆಯ ಪೋಷಕ; ಆ ಇಚ್ಛೆಯ ಪೋಷಣೆ ನನಗಾಗಲಿ. ನೀನು ಅಗ್ನಿಯ ಭಸ್ಮ, ಅಗ್ನಿಯ ಪುರೀಷ. ಚಿತೆಗೆ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟವ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟವ, ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವ—ಅಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆ. ಇವನು ಆ ಅಗ್ನಿ, ಯಾರೊಳಗೆ ಇಂದ್ರನು ಸೋಮವನ್ನು ತುಂಬಿದ್ದನು; ನೀನು ಜಾತವೇದಸ, ಸಾವಿರ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳಂತೆ, ರಥಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಲಾದ ವೇಗದ ಕುದುರೆಯಂತೆ, ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುವೆ. ಅಗ್ನಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಕಾಶವು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಜಲಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದೆ; ಅದರಿಂದ ನೀನು ಮಧ್ಯಲೋಕವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದೆ; ಆ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ, ಆ ಹೊಳಪಿನಿಂದ, ಆ ಮಹಾಸಾಗರದಿಂದ, ಆ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಋಷಿಯಾದವನು. ಅಗ್ನಿಯೇ, ನೀನು ಸ್ವರ್ಗದ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ತಲುಪಲು ಬಯಸುತ್ತೀ; ನೀನು ದೇವತೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ಹೋದೀ, ಮಹಾಶಕ್ತರಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತೀ; ಸೂರ್ಯನ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಕೆಳಗಿರುವ ಜಲಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ. ಪುರೀಷ್ಯ ಅಗ್ನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸಹಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗಿ, ಸುಳ್ಳು ಮತ್ತು ರೋಗವಿಲ್ಲದೆ, ಹೋಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಮಹಾ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ನೀಡಲಿ. ಅಗ್ನಿಯೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವವನಿಗೆ ಸದಾ ಬಯಸುವ, ಸಮೃದ್ಧ, ಶಾಶ್ವತವಾದ ಗೋಸಂಪತ್ತನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು; ನಮ್ಮ ಪುತ್ರ ವಿಜಯಿಯಾಗಲಿ, ಅಗ್ನಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಇರಲಿ. ಇದು ನಿನ್ನ ಹೋಮಾಸನ, ಅದರಿಂದ ನೀನು ಹುಟ್ಟಿ, ಹೊಳಪಿನಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದೆ; ಅದನ್ನು ಅರಿತು, ಅಗ್ನಿಯೇ, ಅದರಲ್ಲಿ ಏರಿ, ನಮ್ಮ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸು. ಆ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನೀನು ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿದ್ದೆ, ಅಂಗಿರಸನೇ; ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೋ. ಆ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನೀನು ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿದ್ದೆ, ಅಂಗಿರಸನೇ; ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೋ. ಲೋಕವನ್ನು ತುಂಬು, ಬಾಗಿಲನ್ನು ತುಂಬು; ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೋ. ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿ, ಬೃಹಸ್ಪತಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಈ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಿಶ್ನಿಗಳು, ಹಾಲಿಡಿಸುವವಂತೆ, ಅವನಿಗಾಗಿ, ಅಮೃತಸೋಮಪಾನಿಯ ಅಗ್ನಿಗೆ, ಮೂರು ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಸ್ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ, ದೇವತೆಗಳ ಜನ್ಮಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಮವನ್ನು ಶೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಸಮುದ್ರದಂತೆ ವೈಶಾಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ ಇಂದ್ರನನ್ನು, ರಥವಾನರೊಳಗಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥವಾಹಕನನ್ನು, ನಿಜವಾದ ಪುರಸ್ಕಾರಧಿಪತಿಯನ್ನು, ಮಹಾಪ್ರಭುವನ್ನು ಮಹಿಮೆಪಡಿಸಿವೆ. ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನರಾಗಿರಿ, ಒಳ್ಳೆಯ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಇರಿರಿ; ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಾಸಿಸಿ, ಪೋಷಣೆಯನ್ನೂ ಬಲವನ್ನೂ ಪಡೆಯಿರಿ. ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು, ವ್ರತಗಳು, ಚಿಂತನೆಗಳು ಒಂದಾಗಿರಲಿ; ಅಗ್ನಿಯೇ, ಪುರೀಷ್ಯ ಅಗ್ನಿಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗು; ಯಜಮಾನನಿಗೆ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಬಲವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು. ಅಗ್ನಿಯೇ, ನೀನು ಪುರೀಷ್ಯ ಅಗ್ನಿಯಾಗಿದ್ದೀ, ಐಶ್ವರ್ಯಪೂರ್ಣನಾಗಿದ್ದೀ; ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಶುಭಕರವಾಗಿ ಮಾಡಿ, ನಿನ್ನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೋ. ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದೇ ಮನಸ್ಸಿನವರಾಗಿರಿ, ಚೇತನರಾಗಿರಿ, ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ದೋಷರಹಿತರಾಗಿರಿ; ಯಜ್ಞವನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಬೇಡ, ಯಜಮಾನನನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಬೇಡ; ಜಾತವೇದಸನೇ, ಇಂದು ನಮಗೆ ಶುಭಕರನಾಗು. ತಾಯಿ ಮಗನನ್ನು ಹೊತ್ತಂತೆ, ಭೂಮಿಯೇ, ಪುರೀಷ್ಯ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ನಿನ್ನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತುಕೋ, ಅಗ್ನಿಕುಂಡವೇ; ಪ್ರಜಾಪತಿ, ಸಕಲ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಋತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಿ. ಇಂತಹ ಅಗ್ನಿಯ ಪಾವನ ಕಥನ, ಅವನ ಮಹಿಮೆ, ಅವನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ, ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಆರಾಧನೆಗಳು ಹೀಗೆ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.