ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಮಾನವರು ದೇವತೆಗಳ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಕೋರಿ, ವರುಣನಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು: “ಓ ವರುಣ, ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಉನ್ನತವಾದ, ಮಧ್ಯಮವಾದ, ಹಾಗೂ ಕನಿಷ್ಠವಾದ ಬಂಧನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕು. ನಾವು ಪಾಪರಹಿತರಾಗಿರಲಿ, ನಿನ್ನ ಸತ್ಯಧರ್ಮದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ, ಅದಿತಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಗ್ರಹಿಸು.” ಅದಾದ ಬಳಿಕ, ಪ್ರಭಾತಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅಗ್ನಿ, ತನ್ನ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಓಡಿಸಿ, ಬೆಳಕಿನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡನು. ಅವನು ತನ್ನ ದಿವ್ಯ ರೂಪದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಮನೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಿದನು. ಅಗ್ನಿಯು ಹಂಸನಂತೆ ಶುದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವನು, ಮಧ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಧನದಾತನಾಗಿ, ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೋತ್ರುಕನಾಗಿ, ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ, ಮಾನವರಲ್ಲಿ, ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ, ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವನು. ಅವನು ನೀರಿನಿಂದ, ಗೋಮಾತೆಯಿಂದ, ಸತ್ಯದಿಂದ, ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಮಹಾಸತ್ಯಸ್ವರೂಪಿ. “ಓ ಅಗ್ನಿ, ಈ ಮೌಲ್ಯಮಾತೆಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಎಲ್ಲಾ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡು, ಅವಳನ್ನು ನಿನ್ನ ತಾಪದಿಂದ ಹಾನಿಗೊಳಪಡಿಸದೆ, ಆಕೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರಕಾಶವಾಗಿ ಬೆಳಗುವೆ.” ಮನೆಮಂದಿರದ ಆಸನದಲ್ಲಿ, ನಿನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ, ಜಾತವೇದಾ, ಶುಭಕರನಾಗಿ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯು. ಶುಭಕರನಾಗಿ ಕುಳಿತು, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ಶುಭಕರವಾಗಿಸು, ನಿನ್ನ ಮೂಲಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿರು. ಆಗ್ನಿಯು ಮೊದಲಿಗೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದನು, ಅಲ್ಲಿಂದ ಜಾತವೇದಸಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಜನಿಸಿದನು; ಮೂರನೇ ಬಾರಿಗೆ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ, ಮಾನವರೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಹೊತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರಿತವರು ಅವನನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. “ಓ ಅಗ್ನಿ, ನಿನ್ನ ಮೂರು ರೂಪಗಳನ್ನು ನಾವು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ; ನಿನ್ನ ವಿವಿಧ ನಿವಾಸಗಳನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇವೆ; ನಿನ್ನ ಪರಮ ನಾಮವನ್ನು, ನಿನ್ನ ಮೂಲವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇವೆ.” ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ, ಮಾನವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶದಿಂದ ಹೊತ್ತಿರುವ ಅಗ್ನಿ, ಮೂರನೇ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ನೀರಿನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮರು ಅವನನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಗ್ನಿಯು ಗಗನದಲ್ಲಿ ಗುಡುಗಿದಂತೆ ಗರ್ಜಿಸಿದನು; ಭೂಮಿ ಕಂಪಿಸಿದಳು, ಸಸ್ಯಗಳು ಆಭರಣ ಧರಿಸಿದಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದವು; ಹೊಸದಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಅಗ್ನಿಯು ಹೊತ್ತಿ ಉರಿದು, ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ನಡುವೆ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಹರಡಿದನು. ಅವನು ಧನದಾತ, ಸಂಪತ್ತಿನ ಆಧಾರ, ಜ್ಞಾನಧಾರೆ, ಸೋಮದ ರಕ್ಷಕ; ಬಲಪುತ್ರ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ರಾಜನಾಗಿ, ಅಗ್ನಿಯು ಪ್ರಭಾತಗಳಲ್ಲಿ ಉರಿಯುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಎಲ್ಲರ ದೀಪ, ಜಗತ್ತಿನ ಗರ್ಭ; ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಆಕಾಶ ಭೂಮಿಗಳನ್ನು ತುಂಬಿದನು; ದುರ್ಗವನ್ನು ಮುರಿದು, ಅಗ್ನಿಯ ಆರಾಧನೆ ಐದು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದಾಗ, ಎಲ್ಲವನ್ನು ಮೀರಿ ಹೋದನು. ಶುದ್ಧ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಅಶ್ರಾಂತ, ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಅಗ್ನಿಯು, ಮರಣಶೀಲರಲ್ಲಿ ಅಮೃತಸ್ವರೂಪಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಕೆಂಪು ಧೂಮವನ್ನು ಹಾರಿಸಿ, ತನ್ನ ಜ್ವಲಂತ ಶಿಖೆಯಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾನೆ. ಅಗ್ನಿಯು ತನ್ನ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದನು, ಅವನ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ; ಅವನು ಅಮೃತನಾಗಿ, ಯುವಕನಾಗಿ, ಆಕಾಶದ ಬೀಜದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದನು. “ಓ ಅಗ್ನಿ, ಇಂದು ಯಾರಾದರೂ ನಿನಗಾಗಿ ಶುಭಕರವಾದ ಘೃತಹೋಮವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ, ಆ ಹೋಮವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸಂಪತ್ತಿಗೆ, ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕೆ, ದೈವಿಕ ಕೃಪೆಗೆ ತಲುಪಿಸು.” ಅಗ್ನಿಯು, ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದವನಿಗೆ, ಸ್ತುತಿಪಾತ್ರನಾದವನಿಗೆ, ಆ ಹೋಮವನ್ನು ಹಂಚು; ಅವನು ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಪ್ರಿಯ, ಅಗ್ನಿಗೆ ಪ್ರಿಯ, ಅವನು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಪ್ರಕಾಶವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತಾನೆ. ಅಗ್ನಿಗೆ ಹೋಮ ಸಲ್ಲಿಸುವವರು, ಅವನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಬಯಸಿ, ಗೋವುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. “ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಶುಭಕರನಾದ ಅಗ್ನಿಯು, ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿಯು, ಸೋಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಲಿ; ನಾವು ದ್ವಿತಯಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಶತ್ರುರಹಿತವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸೋಣ; ದೇವತೆಗಳೇ, ನಮಗೆ ಧನ ಮತ್ತು ಶೌರ್ಯವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿರಿ.” ಅಗ್ನಿಯನ್ನ ಹೋಮದಿಂದ ಗೌರವಿಸಬೇಕು; ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಬಂದ ಅವನಿಗೆ ಘೃತವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಹೋಮಗಳನ್ನು ಅವನೊಳಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. “ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು, ಅಗ್ನಿಯೇ, ತಮ್ಮ ಚಿಂತನೆಗಳಿಂದ ಉದ್ಧರಿಸಲಿ; ನೀನು ಶುಭಕರನಾಗಿರು, ದಿವ್ಯ ರೂಪದಿಂದ ನಮಗೆ ಅನುಗ್ರಹಮಾಡು.” “ಓ ಅಗ್ನಿ, ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಹೊರಡು; ಶುಭಕರವಾದ ಶಿಖೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮಹಾ ಕಿರಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ನಮ್ಮ ಸಂತಾನಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ದೇಹಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ಇರಬೇಕು.” ಅಗ್ನಿಯು ಗಗನದಲ್ಲಿ ಗುಡುಗಿದಂತೆ ಗರ್ಜಿಸಿದನು; ಭೂಮಿ ಕಂಪಿಸಿದಳು, ಸಸ್ಯಗಳು ಆಭರಣ ಧರಿಸಿದವು; ಹೊಸದಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಅವನು ಹೊತ್ತಿ ಉರಿದು, ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ನಡುವೆ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಹರಡಿದನು. ಭಾರತರ ಅಗ್ನಿಯ ಮಹಿಮೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ; ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಮಹಾ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸದಾಗಲೂ, ಅವನು ಪೂರುಗಳಿಗೆ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಕನಾಗಿ, ದೈವಿಕ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ, ನಮಗೆ ಶುಭಕರನಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು. “ದೈವಜಲಗಳೇ, ಈ ಪವಿತ್ರ ಭಸ್ಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ; ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ, ಸುಗಂಧವಾಗಿಸಿ; ವಂಶಗಳು ಅವನಿಗೆ ವಂದಿಸಲಿ, ಅವನು ಉತ್ತಮ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಹೊಂದಲಿ; ತಾಯಿ ಮಗನನ್ನು ಹೊತ್ತಂತೆ, ನೀರು ಈ ಪಾಪವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗಲಿ.” “ಓ ಅಗ್ನಿ, ನೀನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ, ಸಸ್ಯಗಳ ಜೊತೆ ವಾಸಿಸುತ್ತೀಯೆ; ಅವುಗಳ ಗರ್ಭದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತೀಯೆ.” “ಅಗ್ನಿಯೇ, ನೀನು ಸಸ್ಯಗಳ ಗರ್ಭ, ವೃಕ್ಷಗಳ ಗರ್ಭ, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಗರ್ಭ, ನೀನು ನೀರಿನ ಗರ್ಭವೂ ಹೌದು.” “ನಾವು ನಿನ್ನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಸ್ಮದೊಂದಿಗೆ, ನೀರು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದೇವೆ; ಅಗ್ನಿಯೇ, ನೀನು ಪ್ರಕಾಶವಾಗಿ ನಿನ್ನ ತಾಯಿಯೊಡನೆ ಮತ್ತೆ ಕುಳಿತಿರುವೆ.” “ಮತ್ತೆ ನಿನ್ನ ಆಸನಕ್ಕೆ, ನೀರು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಗೆ, ಅಗ್ನಿಯೇ, ತಾಯಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಶುಭಕರನಾಗಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯು.” “ಪೋಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಮರಳಿ ಬಾ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣದೊಂದಿಗೆ ಮರಳಿ ಬಾ, ಅಗ್ನಿಯೇ, ನಮ್ಮನ್ನು ಅಪಾಯದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸು.” “ಧನದೊಂದಿಗೆ ಮರಳಿ ಬಾ, ಅಗ್ನಿಯೇ, ಪೋಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ವೃದ್ಧಿಯಾಗು; ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಹರಡಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಪತ್ತು ತಲುಪಿಸು.” “ಓ ಅಗ್ನಿ, ನೀನು ಅತ್ಯಂತ ಯುವನಾಗಿಯೂ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿಯೂ, ಸ್ವಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿರುವೆ; ಆರಾಧಕನು ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ನಿನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾನೆ.” “ಓ ಜ್ಞಾನಿ, ಧನದಾತ, ಶ್ರೀಮಂತನಾದ ಅಗ್ನಿಯೇ, ನಮ್ಮ ದ್ವೇಷಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡು; ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.” “ಆದಿತ್ಯರು, ರುದ್ರರು, ವಸುಗಳು ಮತ್ತೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸಲಿ; ಋತ್ವಿಕರು ಹೋಮದಿಂದ ನಿನಗೆ ಧನವನ್ನು ತರುವುದು; ಘೃತದಿಂದ ನಿನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಿ; ಹೋಮದಾರರ ಸತ್ಯ ಇಚ್ಛೆಗಳು ಪೂರೈಸಲ್ಪಡಲಿ.” “ಇಲ್ಲಿ ಇರುವ ಹಳೆಯ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಎಲ್ಲವುಗಳೇ, ಅಗ್ನಿಯೇ, ನೀನು ದೂರವಾಗು, ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟುಹೋಗು; ಯಮನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾನೆ; ಪಿತೃಗಳು ಅವನಿಗಾಗಿ ಈ ಲೋಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.” “ನೀನು ಚೇತನ, ನೀನು ಕಾಮದ ಆಧಾರ; ಕಾಮಪೋಷಣೆ ನನ್ನಲ್ಲಿರಲಿ. ನೀನು ಅಗ್ನಿಯ ಭಸ್ಮ, ಅಗ್ನಿಯ ಪುರೀಷ; ಚಿತೆಗೆ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟವನೇ, ಸರಿಯಾಗಿ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡವನೇ, ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರೋವನೇ, ಶರಣಾಗು.” “ಇವನು ಅದೇ ಅಗ್ನಿಯು, ಅವನೊಳಗೆ ಇಂದ್ರನು ಸೋಮವನ್ನು ಹಾಕಿದನು; ಜಾತವೇದಸೇ, ನೀನು ಸಾವಿರ ಪಡಿತರಂತೆ, ವೇಗದ ಕುದುರೆಯಂತೆ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತೀ.” “ಅಗ್ನಿಯೇ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಕಾಶವಿದೆಯೋ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟಿದೆಯೋ, ಅವುಗಳಿಂದ ನೀನು ಮಧ್ಯಾಕಾಶವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದೀಯೆ; ಆ ಪ್ರಕಾಶ, ಆ ಸಮುದ್ರ, ಆ ಮಹಾನುಭಾವ, ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಋಷಿಯಾದವನು ನೀನು.” “ಅಗ್ನಿಯೇ, ನೀನು ಸ್ವರ್ಗದ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ತಲುಪಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೀಯೆ; ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತೀಯೆ; ಸೂರ್ಯನ ಪಾರಾಗಿರುವ ದಿವ್ಯ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ನೀರು, ಕೆಳಗಿರುವ ನೀರು, ನಿನ್ನನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ.” “ಪುರೀಷ್ಯ ಅಗ್ನಿಗಳು, ತಮ್ಮ ಅನುಯಾಯಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅಸತ್ಯ ಮತ್ತು ರೋಗರಹಿತವಾಗಿ, ಹೋಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಮಹಾ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನು ನೀಡಲಿ.” “ಅಗ್ನಿಯೇ, ಯಾವಾಗಲೂ ಬಯಸುವ, ಅಪಾರವಾದ, ಶಾಶ್ವತವಾದ ಗೋವುಗಳ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ನಮಗೆ ನೀಡು; ನಮ್ಮ ಪುತ್ರ ವಿಜಯಿಯಾಗಿರಲಿ; ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹ ಸದಾ ನಮ್ಮೊಡನೆ ಇರಲಿ.” ಹೀಗೆ, ಅಗ್ನಿಯು ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹರಡಿದನು, ಮಾನವರು ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಸಮೃದ್ಧಿ, ಶಾಂತಿ, ಪವಿತ್ರತೆ, ಹಾಗೂ ದೇವತೆಗಳ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆದರು.