યો નઃ પિતા જનિતા યો વિધાતા ધામાનિ વેદ ભુવનાનિ વિશ્વા । યો દેવાનાં નામધા ઽ એક ઽ એવ તꣳ સંપ્રશ્નં ભુવના યન્ત્ય્ અન્યા
જે આપણા પિતા, સર્જક અને વ્યવસ્થાપક છે, જે ધામો અને બધા જગતો જાણે છે, જે દેવતાઓના નામ આપનાર એકમાત્ર છે—અન્ય જગતો પ્રશ્ન માટે એના પાસે જાય છે.
ત ઽ આયજન્ત દ્રવિણꣳ સમ્ અસ્મા ઽ ઋષયઃ પૂર્વે જરિતારો ન ભૂના । અસૂર્તે સૂર્તે રજસિ નિષત્તે યે ભૂતાનિ સમકૃણ્વન્ન્ ઇમાનિ
પૂર્વજ ઋષિઓએ, ગાયકોએ, અમારા માટે એકસાથે ધન અર્પણ કર્યું. પ્રકાશ અને અંધકારના ક્ષેત્રમાં, જે જીવ હતા, તેમણે આ જગતોનું સર્જન કર્યું.
પરો દિવા પર ઽ એના પૃથિવ્યા પરો દેવેભિર્ અસુરૈર્ યદ્ અસ્તિ । કꣳ સ્વિદ્ ગર્ભં પ્રથમં દધ્ર આપો યત્ર દેવાઃ સમપશ્યન્ત પૂર્વે
આકાશથી પણ પરે, પૃથ્વીથી પણ પરે, દેવો અને અસુરોમાં જે કંઈ છે, તેનાથી પણ પરે; પાણીમાં કયું પ્રથમ બીજ હતું, જ્યાં પ્રાચીન દેવોએ એકસાથે દર્શન કર્યું?
તમ્ ઇદ્ ગર્ભં પ્રથમં દધ્ર ઽ આપો યત્ર દેવાઃ સમગચ્છન્ત વિશ્વે । અજસ્ય નાભાવ્ અધ્ય્ એકમ્ અર્પિતં યસ્મિન્ વિશ્વાનિ ભુવનાનિ તસ્થુઃ
પાણીએ જે પ્રથમ બીજ ધારણ કર્યું, ત્યાં બધા દેવો એકત્ર થયા; અજન્માના નાભિ પર એ એક તત્વ સ્થાપિત થયું, જેમાં બધા જગતો સ્થિર છે.
ન તં વિદાથ ય ઽ ઇમા જજાનાન્યદ્ યુષ્માકમ્ અન્તરં બભૂવ । નીહારેણ પ્રાવૃતા જલ્પ્યા ચાસુતૃપ ઽ ઉક્થશાસશ્ ચરન્તિ
તમે એને જાણતા નથી, જેણે આ બધાનું સર્જન કર્યું; તમારી વચ્ચે કંઈક અલગ ઊભું થયું છે; ધૂંધથી ઢંકાયેલા, ગૂંચવાયેલા શબ્દો બોલતા, અસંતૃપ્ત રહીને, સ્તુતિઓ ગાતા ફર્યા કરે છે.
વિશ્વકર્મા હ્ય્ અજનિષ્ટ દેવ ઽ આદ્ ઇદ્ ગન્ધર્વો ઽ અભવદ્ દ્વિતીયઃ । તૃતીયઃ પિતા જનિતૌષધીનામ્ અપાં ગર્ભં વ્યદધાત્ પુરુત્રા
વિશ્વકર્મા દેવરૂપે જન્મ્યા; પછી ગંધર્વ બીજા થયા; ત્રીજા પિતાએ ઔષધિઓનું સર્જન કર્યું અને અનેક જગ્યાએ પાણીના બીજ સ્થાપિત કર્યા.
આશુઃ શિશાનો વૃષભો ન ભીમો ઘનાઘનઃ ક્ષોભણશ્ ચર્ષણીનામ્ । સંક્રન્દનોઽનિમિષ ઽ એકવીરઃ શતꣳ સેના ઽ અજયત્ સાકમ્ ઇન્દ્રઃ
ઝડપી, ગર્જનારા, વાછરડા જેવા ભયંકર, મેઘની જેમ ગર્જનારા, પ્રજાઓને હલાવનાર; વિજયી, પલક ન ઝપકાવનાર, એકમાત્ર વીર, ઇન્દ્ર સાથે મળીને સો સેના જીતે છે.
સંક્રન્દનેનાનિમિષેણ જિષ્ણુના યુત્કારેણ દુશ્ચ્યવનેન ધૃષ્ણુના । તદ્ ઇન્દ્રેણ જયત તત્ સહધ્વં યુધો નર ઇષુહસ્તેન વૃષ્ણા
વિજયી, પલક ન ઝપકાવનાર, દ્રઢ, ઉગ્ર, અડગ અને બહાદુર સાથે; ઇન્દ્ર સાથે જીતો, યુદ્ધમાં એકસાથે ઊભા રહો, હે પુરુષો, બળવાન, તીરસંધ ધરાવનાર સાથે.
સ ઽ ઇષુહસ્તૈઃ સ નિષઙ્ગિભિર્ વશી સꣳસ્રષ્ટા સ યુધ ઽ ઇન્દ્રો ગણેન । સꣳસૃષ્ટજિત્ સોમપા બાહુશર્ધ્ય્ ઉગ્રધન્વા પ્રતિહિતાભિર્ અસ્તા
જે તીક્ષ્ણ બાણો અને તલવાર ધારણ કરનાર છે, જે સર્વ પર શાસન કરે છે, એ ઇન્દ્ર પોતાના સહયોગીઓ સાથે યુદ્ધમાં જોડાય છે; જે સંયુક્ત વિજયી, સોમપાન કરનાર, બાહુબલશાળી અને ભયાનક ધનુષધારી છે, તે વિરોધ કરનાર સામે અડગ ઊભો રહે છે.
બૃહસ્પતે પરિ દીયા રથેન રક્ષોહામિત્રાઁ૨ઽ અપબાધમાનઃ । પ્રભઞ્જન્ત્ સેનાઃ પ્રમૃણો યુધા જયન્ન્ અસ્માકમ્ એધ્ય્ અવિતા રથાનામ્
હે બૃહસ્પતિ, તમે રથમાં ચઢીને દૈત્ય અને દુશ્મનોને દૂર હટાવો; તેમની સેનાઓને તોડી નાખો, યુદ્ધમાં તેમને હરાવો, અને અમારા રથોને સમૃદ્ધિ અને રક્ષણ આપો.
બલવિજ્ઞાય સ્થવિરઃ પ્રવીરઃ સહસ્વાન્ વાજી સહમાન ઽ ઉગ્રઃ । અભિવીરો ઽ અભિસત્વા સહોજા જૈત્રમ્ ઇન્દ્ર રથમ્ આ તિષ્ઠ ગોવિત્
જે બળને ઓળખે છે, જે સ્થિર અને પરાક્રમી છે, જે શક્તિશાળી, ઝડપી, સહનશીલ અને ભયાનક છે; જે પરાક્રમમાં અને શક્તિમાં સર્વેને અતિક્રમ કરે છે, એ ઇન્દ્ર, વિજયી રથમાં બેસો અને ગાયો આપો.
ગોત્રભિદં ગોવિદં વજ્રબાહું જયન્તમ્ અજ્મ પ્રમૃણન્તમ્ ઓજસા । ઇમꣳ સજાતા ઽ અનુ વીરયધ્વમ્ ઇન્દ્રꣳ સખાયો ઽ અનુ સꣳ રભધ્વમ્
જે વાડ તોડે છે, ગાયો શોધે છે, વજ્રધારી છે, વિજયી છે અને શક્તિથી અવરોધો દૂર કરે છે, એ ઇન્દ્ર જેવા સહયોગી બનો, મિત્રો, અને એકસાથે પ્રયત્ન કરો.
અભિ ગોત્રાણિ સહસા ગાહમાનો ઽદયો વીરઃ શતમન્યુર્ ઇન્દ્રઃ । દુશ્ચ્યવનઃ પૃતનાષાડ્ અયુધ્યો ઽસ્માકꣳ સેના અવતુ પ્ર યુત્સુ
ઇન્દ્ર, શતશક્તિમાન વીર, જોરથી વાડોમાં પ્રવેશ કરે છે; જેને હટાવવો મુશ્કેલ છે, જે સેનાઓનો વિનાશક અને અજેય છે—એવા ઇન્દ્ર અમારી સેના યુદ્ધમાં રક્ષે.
ઇન્દ્ર ઽ આસાં નેતા બૃહસ્પતિર્ દક્ષિણા યજ્ઞઃ પુર ઽ એતુ સોમઃ । દેવસેનાનામ્ અભિભઞ્જતીનાં જયન્તીનાં મરુતો યન્ત્વ્ અગ્રમ્
ઇન્દ્ર નેતા બને, બૃહસ્પતિ દક્ષિણ બાજુ રહે, યજ્ઞ આધાર બને, સોમ આગળ ચાલે; દેવસેનાઓમાં વિજયી અને જીતનારાઓને મારુતો માર્ગદર્શન આપે.
ઇન્દ્રસ્ય વૃષ્ણો વરુણસ્ય રાજ્ઞ ઽ આદિત્યાનાં મરુતાꣳ શર્ધ ઽ ઉગ્રમ્ । મહામનસાં ભુવનચ્યવાનાં ઘોષો દેવાનાં જયતામ્ ઉદ્ અસ્થાત્
ઇન્દ્રના પરાક્રમી, વરુણ રાજાના, આદિત્યોના અને ભયાનક મારુતોના, મહાન મનવાળા અને જગતને હલાવનારા દેવોના વિજયના જયઘોષ ઊંચો ઉઠે.
ઉદ્ ધર્ષય મઘવન્ન્ આયુધાન્ય્ ઉત્ સત્વનાં મામકાનાં મનાꣳસિ । ઉદ્ વૃત્રહન્ વાજિનાં વાજિનાન્ય્ ઉદ્ રથાનાં જયતાં યન્તુ ઘોષાઃ
હે મઘવાન, હથિયારો ઊંચા કરો; મારા વીરોનાં મન ઊંચા કરો; હે વૃત્રનાશક, ઘોડાઓને ઊંચા કરો; વિજયી રથોના જયઘોષ ગૂંજતાં રહે.
અસ્માકમ્ ઇન્દ્રઃ સમૃતેષુ ધ્વજેષ્વ્ અસ્માકં યા ઽ ઇષવસ્ તા જયન્તુ । અસ્માકં વીરા ઽ ઉત્તરે ભવન્ત્વ્ અસ્માꣳઽ ઉ દેવા ઽ અવતા હવેષુ
અમારા ધ્વજોમાં ઇન્દ્ર જોડાય; અમારા બાણો વિજયી થાય; અમારા વીર શ્રેષ્ઠ બને; હે દેવો, અર્પણ સમયે અમને રક્ષો.
અમીષાં ચિત્તં પ્રતિલોભયન્તી ગૃહાણાઙ્ગાન્ય્ અપ્વે પરેહિ । અભિ પ્રેહિ નિર્ દહ હૃત્સુ શોકૈર્ અન્ધેનામિત્રાસ્ તમસા સચન્તામ્
આ લોકોના મનને લલચાવી, તેમના અંગો લઈ દૂર જા; આગળ વધ, તેમના હૃદયમાં અગ્નિથી દાઝી દે; દુશ્મનો અંધકાર અને અંધત્વમાં ફસાઈ જાય.
અવસૃષ્ટા પરા પત શરવ્યે બ્રહ્મસꣳશિતે । ગચ્છામિત્રાન્ પ્ર પદ્યસ્વ મામીષાં કં ચનોચ્ છિષઃ
મુક્ત થયેલી બાણ, પ્રાર્થનાથી તીક્ષ્ણ થયેલી, દૂર ઉડી જા; દુશ્મનોને ભેદી નાખ, અને કોઈને પણ બાકી ન રાખ.
પ્રેતા જયતા નર ઽ ઇન્દ્રો વઃ શર્મ યચ્છતુ । ઉગ્રા વઃ સન્તુ બાહવો ઽનાધૃષ્યા યથાસથ
આગળ વધો, વિજય મેળવો, હે પુરુષો; ઇન્દ્ર તમને રક્ષણ આપે; તમારી બાહુઓ ભયાનક અને અજેય રહે, જેમ તમે છો તેમ.
અસૌ યા સેના મરુતઃ પરેષામ્ અભ્યેતિ ન ઽ ઓજસા સ્પર્ધમાના । તાં ગૂહત તમસાપવ્રતેન યથામી ઽ અન્યો ઽ અન્યં ન જાનન્
મારુતોની જે પરકી સેનાઓ શક્તિથી આગળ વધે છે, તેને અંધકાર અને ગુપ્તતાથી છુપાવી દો, જેથી તેઓ એકબીજાને ઓળખી ન શકે.
યત્ર વાણાઃ સમ્પતન્તિ કુમારા વિશિખાઽઇવ । તન્ન ઽ ઇન્દ્રો બૃહસ્પતિર્ અદિતિઃ શર્મ યચ્છતુ વિશ્વાહા શર્મ યચ્છતુ
જ્યાં બાણો ઉડે છે, જ્યાં યુવાનો તીક્ષ્ણ બાણો જેવો દોડી આવે છે; ત્યાં ઇન્દ્ર, બૃહસ્પતિ અને અદિતિ સદા રક્ષણ આપે.
મર્માણિ તે વર્મણા છાદયામિ સોમસ્ ત્વા રાજામૃતેનાનુ વસ્તામ્ । ઉરોર્ વરીયો વરુણસ્ તે કૃણોતુ જયન્તં ત્વાનુ દેવા મદન્તુ
હું તારા મહત્વના અંગોને કવચથી ઢાંકી દઉં છું; સોમ રાજા તને અમરત્વથી આવરી લે; વરુણ તારો માર્ગ વિશાળ બનાવે; દેવો તારી વિજયમાં આનંદ મનાવે.
ઉદ્ એનમ્ ઉત્તરાં નયાગ્ને ઘૃતેનાહુત । રાયસ્પોષેણ સꣳ સૃજ પ્રજયા ચ બહું કૃધિ
હે અગ્નિ, તેને ઘીથી થયેલા ઉત્તમ હવનથી ઉપર લઈ જા; તેને ધન અને સંતાન આપ, અને તેને સમૃદ્ધ બનાવ.
ઇન્દ્રેમં પ્રતરાં નય સજાતાનામ્ અસદ્વશી । સમ્ એનં વર્ચસા સૃજ દેવાનાં ભાગદા ઽ અસત્
હે ઇન્દ્ર, આ માણસને તેના સ્વજનોમાં શ્રેષ્ઠ બનાવી પાર લઈ જા; તેને દેવોનું તેજ આપ, અને દેવોના ભાગમાં સહભાગી બનાવ.
યસ્ય કુર્મો ગૃહે હવિસ્ તમ્ અગ્ને વર્ધયા ત્વમ્ । તસ્મૈ દેવા ઽ અધિ બ્રુવન્ન્ અયં ચ બ્રહ્મણસ્પતિઃ
જેના ઘરમાં આપણે હવન કરીએ છીએ, હે અગ્નિ, તેને વધાર; તેને દેવો અને બ્રહ્મણસ્પતિ આશીર્વાદ આપે છે.
ઉદ્ ઉ ત્વા વિશ્વે દેવા ઽ અગ્ને ભરન્તુ ચિત્તિભિઃ । સ નો બહ્વ શિવસ્ ત્વꣳ સુપ્રતીકો વિભાવસુઃ
હે અગ્નિ, બધા દેવતાઓ તને પોતાના મનથી ઊંચા કરે. હે તેજસ્વી અને શુભ રૂપ ધરાવનારા, તું અમને અનેક આશીર્વાદો આપ.
પઞ્ચ દિશો દૈવીર્ યજ્ઞમ્ અવન્તુ દેવીર્ અપામતિં દુર્મતિં બાધમાનાઃ । રાયસ્પોષે યજ્ઞપતિમ્ આભજન્તી રાયસ્પોષે ઽ અધિ યજ્ઞો ઽ અસ્થાત્
પાંચ દિશાઓની દેવીઓ યજ્ઞની રક્ષા કરે, દુઃખ અને દુર્વિચાર દૂર કરે. તેઓ ધન આપે, યજ્ઞના સ્વામીપદ આપે, અને ધનની વૃદ્ધિથી યજ્ઞ સ્થિર થાય.
સમિદ્ધે ઽ અગ્નાવ્ અધિ મામહાન ઽ ઉક્થપત્ર ઽ ઈડ્યો ગૃભીતઃ । તપ્તં ઘર્મં પરિગૃહ્યાયજન્તોર્જા યદ્ યજ્ઞમ્ અયજન્ત દેવાઃ
જ્યારે અગ્નિ પ્રગટ થાય, ત્યારે હું તેની ઉપર મહાન અને સ્તુતિયોગ્ય બની રહું. ગરમ ઘર્મને ધારણ કરીને દેવતાઓએ યજ્ઞ કર્યો, જેમણે શક્તિ માટે યજ્ઞ કર્યો હતો.
દૈવ્યાય ધર્ત્રે જોષ્ટ્રે દેવશ્રીઃ શ્રીમનાઃ શતપયાઃ । પરિગૃહ્ય દેવા યજ્ઞમ્ આયન્ દેવા દેવેભ્યો ઽ અધ્વર્યન્તો ઽ અસ્થુઃ
દૈવી આધાર અને ભોગ લેવા માટે, દૈવી તેજ અને અનેક ધન ધરાવનારા માટે, દેવતાઓએ યજ્ઞને સ્વીકાર્યો અને યજ્ઞ માટે દેવતાઓ વચ્ચે યજ્ઞકર્તાઓ ઊભા રહ્યા.