ભદ્રો નોઽઅગ્નિર્ આહુતો ભદ્રા રાતિઃ સુભગ ભદ્રો ઽઅધ્વરઃ । ભદ્રાઽ ઉત પ્રશસ્તયઃ
અમારા માટે અગ્નિનું આહ્વાન શુભ હોય; દાન શુભ હોય, હે સુભાગ્યશાળી, યજ્ઞ શુભ હોય અને સ્તુતિ પણ શુભ રહે.
ભદ્રા ઽ ઉત પ્રશસ્તયો ભદ્રં મનઃ કૃણુષ્વ વૃત્રતૂર્યે । યેના સમત્સુ સાસહઃ
સ્તુતિઓ પણ શુભ રહે; વિઘ્નોને જીતવા માટે અમારું મન શુભ બનાવ, જેના દ્વારા તું યુદ્ધમાં વિજય પામે છે.
યેના સમત્સુ સાસહો ઽવ સ્થિરા તનુહિ ભૂરિ શર્ધતામ્ । વનેમા તે ઽ અભિષ્ટિભિઃ
જેની કૃપાથી યુદ્ધમાં તમે ધીરજ રાખી, એ રીતે હવે પણ સ્થિર રહો અને અનેકને વિજય અપાવો. અમે તમારી સ્તુતિથી તમારો આશીર્વાદ મેળવીએ.
અગ્નિં તં મન્યે યો વસુર્ અસ્તં યં યન્તિ ધેનવઃ । અસ્તમ્ અર્વન્ત ઽ આશવો ઽસ્તં નિત્યાસો વાજિન ઽ ઇષꣳ સ્તોતૃભ્ય ઽ આ ભર
હું એ અગ્નિને ધનદાતા માનું છું, જેના પાસે ગાયો સાંજે જાય છે, અને ઝડપી ઘોડાઓ પણ જાય છે. એ અગ્નિ, ગાયકોને તું સમૃદ્ધિ આપ.
સો અગ્નિર્ યો વસુર્ ગૃણે સં યમ્ આયન્તિ ધેનવઃ । સમ્ અર્વન્તો રઘુદ્રુવઃ સꣳ સુજાતાસઃ સૂરય ઽ ઇષꣳ સ્તોતૃભ્ય ઽ આ ભર
એ અગ્નિ, જેને હું ધનદાતા કહીને ગાઉં છું, જેના પાસે ગાયો ભેગી થાય છે, અને ઝડપી, હંમેશા ચાલતા, ઉત્તમ વીર ભેગા થાય છે—એ અગ્નિ, ગાયકોને તું સમૃદ્ધિ આપ.
ઉભે સુશ્ચન્દ્ર સર્પિષો દર્વી શ્રીણીષ ઽ આસનિ । ઉતો ન ઽ ઉત્ પુપૂર્યા ઽ ઉક્થેષુ શવસસ્ પત ઽ ઇષꣳ સ્તોતૃભ્ય ઽ આ ભર
દુધથી ભરેલી બંને ચમચીઓ તેજસ્વી છે અને મૂકી દેવામાં આવી છે. હે શક્તિશાળી દેવ, અમે સ્તુતિ કરીએ ત્યારે તું પ્રસન્ન થા અને ગાયકોને સમૃદ્ધિ આપ.
અગ્ને તમ્ અદ્યાશ્વં ન સ્તોમૈઃ ક્રતું ન ભદ્રꣳ હૃદિસ્પૃશમ્ । ઋધ્યામા ત ઽ ઓહૈઃ
હે અગ્નિ, આજે અમે તને ઘોડા જેવી સ્તુતિથી, અને હૃદયને સ્પર્શે એવી શુભ ઈચ્છાથી પામવા ઈચ્છીએ છીએ. તું અમને પ્રાપ્ત થા.
અધા હ્ય્ અગ્ને ક્રતોર્ ભદ્રસ્ય દક્ષસ્ય સાધોઃ । રથીર્ ઋતસ્ય બૃહતો બભૂથ
હે અગ્નિ, તું શુભ ઈચ્છા, કૌશલ્ય અને મહાન સત્યના રથચાલક બની ગયો છે.
એભિર્ નો ઽ અર્કૈર્ ભવા નો અર્વાઙ્ સ્વર્ણ જ્યોતિઃ । અગ્ને વિશ્વેભિઃ સુમના ઽ અનીકૈઃ
આ સ્તુતિઓથી, હે અગ્નિ, તું અમને નજીક આવ, પ્રકાશથી ભરપૂર. તારા બધા શુભ મુખોથી અમને મળ.
અગ્નિꣳ હોતારં મન્યે દાસ્વન્તં વસુꣳ સૂનુꣳ સહસો જાતવેદસં વિપ્રં ન જાતવેદસમ્ । ય ઽ ઊર્ધ્વયા સ્વધ્વરો દેવો દેવાચ્યા કૃપા । ઘૃતસ્ય વિભ્રાષ્ટિમ્ અનુ વષ્ટિ શોચિષાઽઽજુહ્વાનસ્ય સર્પિષઃ
હું અગ્નિને યજ્ઞકર્તા, દાનશીલ, ધનદાતા, શક્તિના પુત્ર, સર્વજ્ઞાની અને વિદ્વાન માનું છું. જે સીધી રીતિથી દેવોમાં શ્રેષ્ઠ છે, દયાળુ છે, અને ઘીનો પ્રવાહ અનુસરીને પોતાની જ્યોતિથી ઘીનું હોમ સ્વીકારે છે.
અગ્ને ત્વં નો ઽ અન્તમ ઉત ત્રાતા શિવો ભવા વરૂથ્યઃ । વસુર્ અગ્નિર્ વસુશ્રવા ઽ અચ્છા નક્ષિ દ્યુમત્તમꣳ રયિં દાઃ । તં ત્વા શોચિષ્ઠ દીદિવઃ સુમ્નાય નૂનમ્ ઈમહે સખિભ્યઃ
હે અગ્નિ, તું અમારો સૌથી નજીકનો, રક્ષક અને શુભ આશ્રય બની રહે. તું ધનદાતા અને સુપ્રસિદ્ધ છે, અમને તેજસ્વી ધન સુધી સીધા લઈ જા. તારી તેજસ્વી જ્યોતિથી, અમે તને અને અમારા મિત્રો માટે શુભતા માટે હવે બોલાવીએ છીએ.
યેન ઽ ઋષયસ્ તપસા સત્રમ્ આયન્ન્ ઇન્ધાના ઽ અગ્નિꣳ સ્વર્ આભરન્તઃ । તસ્મિન્ન્ અહં નિ દધે નાકે ઽ અગ્નિં યમ્ આહુર્ મનવ સ્તીર્ણબર્હિષમ્
જેનાથી ઋષિઓએ તપસ્યા કરીને યજ્ઞમાં પહોંચ્યા, અગ્નિને પ્રગટ કર્યો અને પ્રકાશ લાવ્યો, એમાં હું પણ સ્વર્ગમાં સ્થિર થયો છું—એ અગ્નિ, જેને મનુઓ તણાયેલા કુશવાળું કહે છે.
તં પત્નીભિર્ અનુ ગચ્છેમ દેવાઃ પુત્રૈર્ ભ્રાતૃભિર્ ઉત વા હિરણ્યૈઃ । નાકં ગૃભ્ણાનાઃ સુકૃતસ્ય લોકે તૃતીયે પૃષ્ઠે ઽ અધિ રોચને દિવઃ
અમે એ અગ્નિને પત્ની, દેવો પુત્રો, ભાઈઓ કે સોનાના ધન સાથે અનુસરીએ; સારા કર્મના લોકમાં, સ્વર્ગના તેજસ્વી તૃતીય પર્વત પર, સ્વર્ગને પકડી રાખીએ.
આ વાચો મધ્યમ્ અરુહદ્ ભુરણ્યુર્ અયમ્ અગ્નિઃ સત્પતિશ્ ચેકિતાનઃ । પૃષ્ઠે પૃથિવ્યા નિહિતો દવિદ્યુતદ્ અધસ્ પદં કૃણુતાં યે પૃતન્યવઃ
આ જીવંત અગ્નિ વાણીના મધ્યમાં પહોંચ્યો છે—એ સત્યના સ્વામી, વિદ્વાન છે; પૃથ્વીના પીઠ પર સ્થિર છે, વીજળી વિના તેજ આપે છે; પ્રયત્નશીલ લોકો નીચે સ્થાન બનાવે.
અયમ્ અગ્નિર્ વીરતમો વયોધાઃ સહસ્રિયો દ્યોતતામ્ અપ્રયુચ્છન્ । વિભ્રાજમાનઃ સરિરસ્ય મધ્ય ઽ ઉપ પ્ર યાહિ દિવ્યાનિ ધામ
આ અગ્નિ સૌથી વીર, બળ આપનાર, હજારો શક્તિઓ ધરાવનાર છે, સતત તેજ આપે છે; શરીરના મધ્યમાં પ્રજ્વલિત થઈ, તું દૈવી સ્થાનોએ આવી પહોંચ.
સમ્પ્રચ્યવધ્વમ્ ઉપ સમ્પ્રયાતાગ્ને પથો દેવયાનાન્ કૃણુધ્વમ્ । પુનઃ કૃણ્વાના પિતરા યુવાનાન્વા તાꣳસીત્ ત્વયિ તન્તુમ્ એતમ્
તમારે સૌએ સાથે આગળ વધો, એકસાથે આવો; હે અગ્નિ, દૈવી માર્ગો બનાવો; પિતૃઓ અને યુવાનોને પાછા લાવી, તેમને અનુસરો—આ તાંતુ તારી અંદર ગૂંથાઈ રહે.
ઉદ્ બુધ્યસ્વાગ્ને પ્રતિ જાગૃહિ ત્વમ્ ઇષ્ટાપૂર્તે સꣳ સૃજેથામ્ અયં ચ । અસ્મિન્ત્ સધસ્થે અધ્ય્ ઉત્તરસ્મિન્ વિશવે દેવા યજમાનશ્ ચ સીદત
હે અગ્નિ, જાગો, ઊઠો; તું ઇચ્છિત અને પૂર્ણ ફળ આપે છે; આ સભામાં અને ઉપરની સભામાં દેવો અને યજમાન સાથે બેઠા રહે.
યેન વહસિ સહસ્રં યેનાગ્ને સર્વવેદસમ્ । તેનેમં યજ્ઞં નો નય સ્વર્ દેવેષુ ગન્તવે
જે શક્તિથી તું હજારોને વહન કરે છે, અને સર્વજ્ઞાન ધરાવતો છે, એ જ શક્તિથી અમારા આ યજ્ઞને આગળ લઈ જા; તે દેવો સુધી, પ્રકાશ સુધી પહોંચે.
અયં તે યોનિર્ ઋત્વિયો યતો જાતો ઽ અરોચથાઃ । તં જાનન્ન્ અગ્ન ઽ આરોહાથા નો વર્ધયા રયિમ્
આ તારો યજ્ઞસ્થાન છે, જ્યાંથી તું જન્મ્યો અને પ્રકાશિત થયો; એ જાણીને, હે અગ્નિ, તું ઊંચે ચડી, અમારું ધન વધાર.
તપશ્ ચ તપસ્યશ્ ચ શૈશિરાવ્ ઋતૂ ઽ અગ્નેર્ અન્તઃશ્લેષો સિ કલ્પેતાં દ્યાવાપૃથિવી કલ્પન્તામ્ આપ ઽ ઓષધયઃ કલ્પન્તામ્ અગ્નયઃ પૃથઙ્ નમ જ્યૈષ્ઠ્યાય સવ્રતાઃ । યે ઽ અગ્નયઃ સમનસો ન્તરા દ્યાવાપૃથિવી ઽ ઇમે શૈશિરાવ્ ઋતૂ ઽ અભિકલ્પમાના ઽ ઇન્દ્રમ્ ઇવ દેવા ઽ અભિસં વિશન્તુ તયા દેવતયાઙ્ગિરસ્વદ્ ધ્રુવે સીદતમ્
ઉષ્મા અને ઠંડક, શિયાળના ઋતુઓ, અગ્નિની અંદરની એકતા સ્થિર રહે; આકાશ અને પૃથ્વી સ્થિર રહે, પાણી અને ઔષધિઓ સ્થિર રહે, અગ્નિઓ અલગ અલગ પોતાના વ્રતથી સ્થિર રહે; એ અગ્નિઓ, એક મનથી, આકાશ અને પૃથ્વી વચ્ચે, શિયાળના ઋતુઓ સાથે સ્થિર રહી, દેવતાઓ ઇન્દ્રની જેમ ભેગા થાય; એ દિવ્યતાથી, હે અંંગિરસ, દૃઢપણે બેઠા રહો.
પરમેષ્ઠી ત્વા સાદયતુ દિવસ્ પૃષ્ઠે જ્યોતિષ્મતીમ્ । વિશ્વસ્મૈ પ્રાણાયાપાનાય વ્યાનાયોદાનાય પ્રતિષ્ઠાયૈ ચરિત્રાય । સૂર્યસ્ તે ઽધિપતિસ્ તયા દેવતયાઽઙ્ગિરસ્વદ્ ધ્રુવા સીદ
પરમેશ્વર તને આકાશની તેજસ્વી પીઠ પર બેસાડે; સમગ્ર જગતના શ્વાસ, શ્વાસ લેવું, છોડવું, ફેલાવવું, ઊંચે ઉઠવું, સ્થિર થવું અને ચાલવું—all માટે; તારો શાસક સૂર્ય છે—એ દિવ્ય શક્તિથી, ઋષિ અંંગિરસ, તું અડગ રહે.
લોકં પૃણ છિદ્રં પૃણાથો સીદ ધ્રુવા ત્વમ્ । ઇન્દ્રાગ્ની ત્વા બૃહસ્પતિર્ અસ્મિન્ યોનાવ્ અસીષદન્
તુ સમગ્ર જગતને અને તેના ખોલને પૂર, અને સ્થિર રહી; ઇન્દ્ર, અગ્નિ અને બૃહસ્પતિએ તને આ ગર્ભમાં આશીર્વાદ આપ્યો છે.
તા ઽ અસ્ય સૂદદોહસઃ સોમꣳ શ્રીણન્તિ પૃશ્નયઃ । જન્મન્ દેવાનાં વિશસ્ ત્રિષ્વ્ આ રોચને દિવઃ
પૃષ્ણિના સંતાનો તેના માટે સોમ રસ દબાવે છે; દેવતાઓનો જન્મ આકાશના ત્રણ વિસ્તારોમાં પ્રકાશે છે.
ઇન્દ્રં વિશ્વા અવીવૃધન્ત્ સમુદ્રવ્યચસં ગિરઃ । રથીતમꣳ રથીનાં વાજાનાꣳ સત્પતિં પતિમ્
સમસ્ત વાણીઓએ સમુદ્ર જેટલી વિશાળતા ધરાવનાર ઇન્દ્રને મહાન બનાવ્યો છે; તે રથચાલકોમાં શ્રેષ્ઠ, વિજયનો સાચો માલિક અને સર્વનો સ્વામી છે.
પ્રોથદ્ અશ્વો ન યવસે વિષ્યન્ યદા મહઃ સંવરણાદ્ વ્ય્ અસ્થાત્ । આદ્ અસ્ય વાતો ઽ અનુ વાતિ શોચિર્ અધ સ્મ તે વ્રજનં કૃષ્ણમ્ અસ્તિ
ઘોડો જ્યારે મોટો અવરોધ દૂર થાય ત્યારે ઘાસ પર ચરે છે; પછી પવન તેની સાથે વહે છે, તેની જ્યોત ફેલાય છે, અને તારો માર્ગ અંધકારમય રહે છે.
આયોષ્ ટ્વા સદને સાદયામ્ય્ અવતશ્ છાયાયાꣳ સમુદ્રસ્ય હૃદયે । રશ્મીવતીં ભાસ્વતીમ્ આ યા દ્યાં ભાસ્ય્ આ પૃથિવીમ્ ઓર્વ્ અન્તરિક્ષમ્
હું તને ઘરનાં સ્થાનમાં, સમુદ્રના હૃદયમાં, છાંયામાં બેસાડું છું; તું તેજસ્વી અને પ્રકાશમાન બની આકાશ સુધી ઉઠ, પૃથ્વી અને વિશાળ અંતરિક્ષ પર પ્રકાશ ફેલાવ.
પરમેષ્ઠી ત્વા સાદયતુ દિવસ્ પૃષ્ઠે વ્યચસ્વતીં પ્રથસ્વતીમ્ દિવં યચ્છ દિવં દૃꣳહ દિવં મા હિꣳસીઃ । વિશ્વસ્મૈ પ્રાણાયાપાનાય વ્યાનાયોદાનાય પ્રતિષ્ઠાયૈ ચરિત્રાય । સૂર્યસ્ ત્વાભિ પાતુ મહ્યા સ્વસ્ત્યા છર્દિષા શંતમેન તયા દેવતયાઙ્ગિરસ્વદ્ ધ્રુવે સીદતમ્
પરમેશ્વર તને આકાશની તેજસ્વી પીઠ પર બેસાડે; તું આકાશને ફેલાવ, સ્થાપિત કર, મજબૂત કર અને તેને નુકસાન ન પહોંચાડ; સમગ્ર જગતના શ્વાસ, શ્વાસ લેવું, છોડવું, ફેલાવવું, ઊંચે ઉઠવું, સ્થિર થવું અને ચાલવું—all માટે; સૂર્ય તને સુખ, રક્ષણ અને શાંતિ આપે, એ દિવ્ય શક્તિથી, ઋષિ અંંગિરસ, તું અડગ રહેજો.
સહસ્રસ્ય પ્રમાસિ । સહસ્રસ્ય પ્રતિમાસિ । સહસ્રસ્યોન્માસિ । સાહસ્રો ઽસિ । સહસ્રાય ત્વા
તું હજારોનું માપ છે; હજારો જેવું રૂપ ધરાવ છે; હજારોમાં ફેલાયેલી છે; તું શક્તિશાળી છે; હું તને હજારોને અર્પણ કરું છું.
નમસ્ તે રુદ્ર મન્યવ ઽ ઉતો ત ઽ ઇષવે નમઃ । બાહુભ્યામ્ ઉત તે નમઃ
હે રુદ્ર, તારી ક્રોધરૂપે અને તીરે નમન; અને તારા બંને હાથને પણ નમન.
યા તે રુદ્ર શિવા તનૂર્ અઘોરાપાપકાશિની । તયા નસ્ તન્વા શંતમયા ગિરિશન્તાભિ ચાકશીહિ
હે રુદ્ર, તારી કલ્યાણમય, નિર્ભય અને પાપરહિત કાયા, એ શુભ શરીરથી, હે પર્વતવાસી, અમને દર્શન આપ.