ત્વામ્ અગ્ને ઽ અઙ્ગિરસો ગુહા હિતમ્ અન્વ્ અવિન્દઞ્ છિશ્રિયાણં વને-વને । સ જાયસે મથ્યમાનઃ સહો મહત્ ત્વામ્ આહુઃ સહસસ્ પુત્રમ્ અઙ્ગિરઃ
હે અગ્નિ, અંગિરસોએ તને ગુપ્ત રીતે દરેક વનમાં આરામ કરતા શોધ્યો; તું ઘસવાથી જન્મે છે, મહાન અને શક્તિશાળી છે, અને તેઓ તને શક્તિનો પુત્ર કહે છે, હે અંગિરસ.
સખાયઃ સં વઃ સમ્યઞ્ચમ્ ઇષꣳ સ્તોમં ચાગ્નયે । વર્ષિષ્ઠાય ક્ષિતીનામૂર્જો નપ્ત્રે સહસ્વતે
મિત્રો, ચાલો આપણે સૌ મળીને અગ્નિ માટે ઈચ્છા અને સ્તુતિ અર્પણ કરીએ, જે લોકોમાં સૌથી ઉદાર, શક્તિ અને પોષણનો પુત્ર છે.
સꣳ-સમ્ ઇદ્ યુવસે વૃષન્ન્ અગ્ને વિશ્વાન્ય્ અર્ય ઽ આ । ઇડસ્ પદે સમ્ ઇધ્યસે સ નો વસૂન્ય્ આ ભર
હે બલવાન અગ્નિ, તું દરેક આર્યના ઘરે એકસાથે પ્રગટે છે; ઇડાના સ્થાને તું પ્રજ્વલિત થાય છે—અમને ધન આપ.
ત્વાં ચિત્રશ્રવસ્તમ હવન્તે વિક્ષુ જન્તવઃ । શોચિષ્કેશં પુરુપ્રિયાગ્ને હવ્યાય વોઢવે
તને, સર્વપ્રસિદ્ધ, ગામોમાં લોકો બોલાવે છે; હે અગ્નિ, જ્વલંત વાળવાળા, અનેકને પ્રિય, હવન લઈ જનાર.
એના વો ઽ અગ્નિં નમસોર્જો નપાતમ્ આ હુવે । પ્રિયં ચેતિષ્ઠમ્ અરતિꣳ સ્વધ્વરં વિશ્વસ્ય દૂતમ્ અમૃતમ્
આ શ્રદ્ધાથી હું પોષણના પુત્ર, વહેલા, પ્રિય, સ્નેહી, યોગ્ય મહેમાન અને સર્વનો અમર દૂત અગ્નિને બોલાવું છું.
વિશ્વસ્ય દૂતમ્ અમૃતં વિશ્વસ્ય દૂતમ્ અમૃતમ્ । સ યોજતે ઽ અરુષા વિશ્વભોજસા સ દુદ્રવત્ સ્વાહુતઃ
સર્વનો અમર દૂત, સર્વનો અમર દૂત; તે લાલ ઘોડાઓ સાથે જોડાય છે, સર્વનો આનંદ માણે છે અને બોલાવતાં જ દોડી આવે છે.
સ દુદ્રવત્ સ્વાહુતઃ સ દુદ્રવત્ સ્વાહુતઃ । સુબ્રહ્મા યજ્ઞઃ સુશમી વસૂનાં દેવꣳ રાધો જનાનામ્
તે બોલાવતાં જ દોડી આવે છે, તે બોલાવતાં જ દોડી આવે છે; યજ્ઞ સુંદર રીતે વ્યવસ્થિત છે, સ્તુતિ મોહક છે, દેવતાનું ધન લોકો માટે ફળરૂપ છે.
અગ્ને વાજસ્ય ગોમત ઽ ઈશાનઃ સહસો યહો । અસ્મે ધેહિ જાતવેદો મહિ શ્રવઃ
હે અગ્નિ, તું બળ અને ગાયોના સ્વામી, શક્તિ અને યશનો અધિપતિ છે; હે જાતવેદા, અમને મહાન કીર્તિ આપ.
સ ઽ ઇધાનો વસુષ્ કવિર્ અગ્નિર્ ઈડેન્યો ગિરા । રેવદ્ અસ્મભ્યં પુર્વણીક દીદિહિ
અગ્નિ, ધન માટે પ્રજ્વલિત થયેલો જ્ઞાની, ગીતમાં વંદનીય છે; હે પ્રાચીન પ્રકાશવાળા નેતા, અમારે માટે તેજ આપ.
ક્ષપો રાજન્ન્ ઉત ત્મનાગ્ને વસ્તોર્ ઉતોષસઃ । સ તિગ્મજમ્ભ રક્ષસો દહ પ્રતિ
હે રાજા અગ્નિ, રાત્રી અને તારી સ્વભાવથી, ઘર અને ઉષા દ્વારા, તું તીક્ષ્ણ દાઢથી દુષ્ટોને દહન કર.
ભદ્રો નોઽઅગ્નિર્ આહુતો ભદ્રા રાતિઃ સુભગ ભદ્રો ઽઅધ્વરઃ । ભદ્રાઽ ઉત પ્રશસ્તયઃ
અમારા માટે અગ્નિનું આહ્વાન શુભ હોય; દાન શુભ હોય, હે સુભાગ્યશાળી, યજ્ઞ શુભ હોય અને સ્તુતિ પણ શુભ રહે.
ભદ્રા ઽ ઉત પ્રશસ્તયો ભદ્રં મનઃ કૃણુષ્વ વૃત્રતૂર્યે । યેના સમત્સુ સાસહઃ
સ્તુતિઓ પણ શુભ રહે; વિઘ્નોને જીતવા માટે અમારું મન શુભ બનાવ, જેના દ્વારા તું યુદ્ધમાં વિજય પામે છે.
યેના સમત્સુ સાસહો ઽવ સ્થિરા તનુહિ ભૂરિ શર્ધતામ્ । વનેમા તે ઽ અભિષ્ટિભિઃ
જેની કૃપાથી યુદ્ધમાં તમે ધીરજ રાખી, એ રીતે હવે પણ સ્થિર રહો અને અનેકને વિજય અપાવો. અમે તમારી સ્તુતિથી તમારો આશીર્વાદ મેળવીએ.
અગ્નિં તં મન્યે યો વસુર્ અસ્તં યં યન્તિ ધેનવઃ । અસ્તમ્ અર્વન્ત ઽ આશવો ઽસ્તં નિત્યાસો વાજિન ઽ ઇષꣳ સ્તોતૃભ્ય ઽ આ ભર
હું એ અગ્નિને ધનદાતા માનું છું, જેના પાસે ગાયો સાંજે જાય છે, અને ઝડપી ઘોડાઓ પણ જાય છે. એ અગ્નિ, ગાયકોને તું સમૃદ્ધિ આપ.
સો અગ્નિર્ યો વસુર્ ગૃણે સં યમ્ આયન્તિ ધેનવઃ । સમ્ અર્વન્તો રઘુદ્રુવઃ સꣳ સુજાતાસઃ સૂરય ઽ ઇષꣳ સ્તોતૃભ્ય ઽ આ ભર
એ અગ્નિ, જેને હું ધનદાતા કહીને ગાઉં છું, જેના પાસે ગાયો ભેગી થાય છે, અને ઝડપી, હંમેશા ચાલતા, ઉત્તમ વીર ભેગા થાય છે—એ અગ્નિ, ગાયકોને તું સમૃદ્ધિ આપ.
ઉભે સુશ્ચન્દ્ર સર્પિષો દર્વી શ્રીણીષ ઽ આસનિ । ઉતો ન ઽ ઉત્ પુપૂર્યા ઽ ઉક્થેષુ શવસસ્ પત ઽ ઇષꣳ સ્તોતૃભ્ય ઽ આ ભર
દુધથી ભરેલી બંને ચમચીઓ તેજસ્વી છે અને મૂકી દેવામાં આવી છે. હે શક્તિશાળી દેવ, અમે સ્તુતિ કરીએ ત્યારે તું પ્રસન્ન થા અને ગાયકોને સમૃદ્ધિ આપ.
અગ્ને તમ્ અદ્યાશ્વં ન સ્તોમૈઃ ક્રતું ન ભદ્રꣳ હૃદિસ્પૃશમ્ । ઋધ્યામા ત ઽ ઓહૈઃ
હે અગ્નિ, આજે અમે તને ઘોડા જેવી સ્તુતિથી, અને હૃદયને સ્પર્શે એવી શુભ ઈચ્છાથી પામવા ઈચ્છીએ છીએ. તું અમને પ્રાપ્ત થા.
અધા હ્ય્ અગ્ને ક્રતોર્ ભદ્રસ્ય દક્ષસ્ય સાધોઃ । રથીર્ ઋતસ્ય બૃહતો બભૂથ
હે અગ્નિ, તું શુભ ઈચ્છા, કૌશલ્ય અને મહાન સત્યના રથચાલક બની ગયો છે.
એભિર્ નો ઽ અર્કૈર્ ભવા નો અર્વાઙ્ સ્વર્ણ જ્યોતિઃ । અગ્ને વિશ્વેભિઃ સુમના ઽ અનીકૈઃ
આ સ્તુતિઓથી, હે અગ્નિ, તું અમને નજીક આવ, પ્રકાશથી ભરપૂર. તારા બધા શુભ મુખોથી અમને મળ.
અગ્નિꣳ હોતારં મન્યે દાસ્વન્તં વસુꣳ સૂનુꣳ સહસો જાતવેદસં વિપ્રં ન જાતવેદસમ્ । ય ઽ ઊર્ધ્વયા સ્વધ્વરો દેવો દેવાચ્યા કૃપા । ઘૃતસ્ય વિભ્રાષ્ટિમ્ અનુ વષ્ટિ શોચિષાઽઽજુહ્વાનસ્ય સર્પિષઃ
હું અગ્નિને યજ્ઞકર્તા, દાનશીલ, ધનદાતા, શક્તિના પુત્ર, સર્વજ્ઞાની અને વિદ્વાન માનું છું. જે સીધી રીતિથી દેવોમાં શ્રેષ્ઠ છે, દયાળુ છે, અને ઘીનો પ્રવાહ અનુસરીને પોતાની જ્યોતિથી ઘીનું હોમ સ્વીકારે છે.
અગ્ને ત્વં નો ઽ અન્તમ ઉત ત્રાતા શિવો ભવા વરૂથ્યઃ । વસુર્ અગ્નિર્ વસુશ્રવા ઽ અચ્છા નક્ષિ દ્યુમત્તમꣳ રયિં દાઃ । તં ત્વા શોચિષ્ઠ દીદિવઃ સુમ્નાય નૂનમ્ ઈમહે સખિભ્યઃ
હે અગ્નિ, તું અમારો સૌથી નજીકનો, રક્ષક અને શુભ આશ્રય બની રહે. તું ધનદાતા અને સુપ્રસિદ્ધ છે, અમને તેજસ્વી ધન સુધી સીધા લઈ જા. તારી તેજસ્વી જ્યોતિથી, અમે તને અને અમારા મિત્રો માટે શુભતા માટે હવે બોલાવીએ છીએ.
યેન ઽ ઋષયસ્ તપસા સત્રમ્ આયન્ન્ ઇન્ધાના ઽ અગ્નિꣳ સ્વર્ આભરન્તઃ । તસ્મિન્ન્ અહં નિ દધે નાકે ઽ અગ્નિં યમ્ આહુર્ મનવ સ્તીર્ણબર્હિષમ્
જેનાથી ઋષિઓએ તપસ્યા કરીને યજ્ઞમાં પહોંચ્યા, અગ્નિને પ્રગટ કર્યો અને પ્રકાશ લાવ્યો, એમાં હું પણ સ્વર્ગમાં સ્થિર થયો છું—એ અગ્નિ, જેને મનુઓ તણાયેલા કુશવાળું કહે છે.
તં પત્નીભિર્ અનુ ગચ્છેમ દેવાઃ પુત્રૈર્ ભ્રાતૃભિર્ ઉત વા હિરણ્યૈઃ । નાકં ગૃભ્ણાનાઃ સુકૃતસ્ય લોકે તૃતીયે પૃષ્ઠે ઽ અધિ રોચને દિવઃ
અમે એ અગ્નિને પત્ની, દેવો પુત્રો, ભાઈઓ કે સોનાના ધન સાથે અનુસરીએ; સારા કર્મના લોકમાં, સ્વર્ગના તેજસ્વી તૃતીય પર્વત પર, સ્વર્ગને પકડી રાખીએ.
આ વાચો મધ્યમ્ અરુહદ્ ભુરણ્યુર્ અયમ્ અગ્નિઃ સત્પતિશ્ ચેકિતાનઃ । પૃષ્ઠે પૃથિવ્યા નિહિતો દવિદ્યુતદ્ અધસ્ પદં કૃણુતાં યે પૃતન્યવઃ
આ જીવંત અગ્નિ વાણીના મધ્યમાં પહોંચ્યો છે—એ સત્યના સ્વામી, વિદ્વાન છે; પૃથ્વીના પીઠ પર સ્થિર છે, વીજળી વિના તેજ આપે છે; પ્રયત્નશીલ લોકો નીચે સ્થાન બનાવે.
અયમ્ અગ્નિર્ વીરતમો વયોધાઃ સહસ્રિયો દ્યોતતામ્ અપ્રયુચ્છન્ । વિભ્રાજમાનઃ સરિરસ્ય મધ્ય ઽ ઉપ પ્ર યાહિ દિવ્યાનિ ધામ
આ અગ્નિ સૌથી વીર, બળ આપનાર, હજારો શક્તિઓ ધરાવનાર છે, સતત તેજ આપે છે; શરીરના મધ્યમાં પ્રજ્વલિત થઈ, તું દૈવી સ્થાનોએ આવી પહોંચ.
સમ્પ્રચ્યવધ્વમ્ ઉપ સમ્પ્રયાતાગ્ને પથો દેવયાનાન્ કૃણુધ્વમ્ । પુનઃ કૃણ્વાના પિતરા યુવાનાન્વા તાꣳસીત્ ત્વયિ તન્તુમ્ એતમ્
તમારે સૌએ સાથે આગળ વધો, એકસાથે આવો; હે અગ્નિ, દૈવી માર્ગો બનાવો; પિતૃઓ અને યુવાનોને પાછા લાવી, તેમને અનુસરો—આ તાંતુ તારી અંદર ગૂંથાઈ રહે.
ઉદ્ બુધ્યસ્વાગ્ને પ્રતિ જાગૃહિ ત્વમ્ ઇષ્ટાપૂર્તે સꣳ સૃજેથામ્ અયં ચ । અસ્મિન્ત્ સધસ્થે અધ્ય્ ઉત્તરસ્મિન્ વિશવે દેવા યજમાનશ્ ચ સીદત
હે અગ્નિ, જાગો, ઊઠો; તું ઇચ્છિત અને પૂર્ણ ફળ આપે છે; આ સભામાં અને ઉપરની સભામાં દેવો અને યજમાન સાથે બેઠા રહે.
યેન વહસિ સહસ્રં યેનાગ્ને સર્વવેદસમ્ । તેનેમં યજ્ઞં નો નય સ્વર્ દેવેષુ ગન્તવે
જે શક્તિથી તું હજારોને વહન કરે છે, અને સર્વજ્ઞાન ધરાવતો છે, એ જ શક્તિથી અમારા આ યજ્ઞને આગળ લઈ જા; તે દેવો સુધી, પ્રકાશ સુધી પહોંચે.
અયં તે યોનિર્ ઋત્વિયો યતો જાતો ઽ અરોચથાઃ । તં જાનન્ન્ અગ્ન ઽ આરોહાથા નો વર્ધયા રયિમ્
આ તારો યજ્ઞસ્થાન છે, જ્યાંથી તું જન્મ્યો અને પ્રકાશિત થયો; એ જાણીને, હે અગ્નિ, તું ઊંચે ચડી, અમારું ધન વધાર.
તપશ્ ચ તપસ્યશ્ ચ શૈશિરાવ્ ઋતૂ ઽ અગ્નેર્ અન્તઃશ્લેષો સિ કલ્પેતાં દ્યાવાપૃથિવી કલ્પન્તામ્ આપ ઽ ઓષધયઃ કલ્પન્તામ્ અગ્નયઃ પૃથઙ્ નમ જ્યૈષ્ઠ્યાય સવ્રતાઃ । યે ઽ અગ્નયઃ સમનસો ન્તરા દ્યાવાપૃથિવી ઽ ઇમે શૈશિરાવ્ ઋતૂ ઽ અભિકલ્પમાના ઽ ઇન્દ્રમ્ ઇવ દેવા ઽ અભિસં વિશન્તુ તયા દેવતયાઙ્ગિરસ્વદ્ ધ્રુવે સીદતમ્
ઉષ્મા અને ઠંડક, શિયાળના ઋતુઓ, અગ્નિની અંદરની એકતા સ્થિર રહે; આકાશ અને પૃથ્વી સ્થિર રહે, પાણી અને ઔષધિઓ સ્થિર રહે, અગ્નિઓ અલગ અલગ પોતાના વ્રતથી સ્થિર રહે; એ અગ્નિઓ, એક મનથી, આકાશ અને પૃથ્વી વચ્ચે, શિયાળના ઋતુઓ સાથે સ્થિર રહી, દેવતાઓ ઇન્દ્રની જેમ ભેગા થાય; એ દિવ્યતાથી, હે અંંગિરસ, દૃઢપણે બેઠા રહો.