ધ્રુવાસિ ધરુણાસ્તૃતા વિશ્વકર્મણા । મા ત્વા સમુદ્રઽઉદ્ વધીન્ મા સુપર્ણોઽવ્યથમાના પૃથિવીં દૃꣳહ
તમે સ્થિર છો, સર્વકર્તાએ સ્થાપિત કર્યા છો. સમુદ્ર તમને નુકસાન ન પહોંચાડે, ઝડપી પંખી પણ નહીં; પૃથ્વીને અડગ રાખો.
પ્રજાપતિષ્ ટ્વા સાદયત્વ્ અપા પૃષ્ઠે સમુદ્રસ્યેમન્ । વ્યચસ્વતીં પ્રથસ્વતીં પ્રથસ્વ પૃથિવ્યસિ
પ્રજાપતિ તમને પાણીના પીઠ પર, આ સમુદ્રમાં દમન કરે. ફેલાવો, વિસ્તારો, પ્રકાશિત થાઓ; તમે પૃથ્વી છો.
ભૂર્ અસિ ભૂમિર્ અસ્ય્ અદિતિર્ અસિ વિશ્વધાયા વિશ્વસ્ય ભુવનસ્ય ધર્ત્રી । પૃથિવીં યચ્છ પૃથિવીં દૃꣳહ પૃથિવીં મા હિꣳસીઃ
તમે ભૂ છો, પૃથ્વી છો, અદિતિ છો, સર્વનું આધાર, સર્વ જગતની ધારક. પૃથ્વીને જાળવો, પૃથ્વીને મજબૂત કરો, પૃથ્વીને નુકસાન ન પહોંચાડો.
વિશ્વસ્મૈ પ્રાણાયાપાનાય વ્યાનાયોદાનાય પ્રતિષ્ઠાયૈ ચરિત્રાય । અગ્નિષ્ ટ્વાભિ પાતુ મહ્યા સ્વસ્ત્યા છર્દિષા શંતમેન તયા દેવતયાઙ્ગિરસ્વદ્ ધ્રુવા સીદ
સર્વ શ્વાસ, શ્વાસ લેવું, છોડવું, ઉપરની શ્વાસ, આધાર અને ગતિ માટે — અગ્નિ, તું મારી કલ્યાણ માટે, ઢાલ, શાંતિ અને એ દૈવી અંગિરસ શક્તિથી રક્ષણ કર; સ્થિર બેસો.
કાણ્ડાત્-કાણ્ડાત્ પ્રરોહન્તી પરુષઃ-પરુષસ્ પરિ । એવા નો દૂર્વે પ્ર તનુ સહસ્રેણ શતેન ચ
દૂર્વા, તું દરેક જોડાણ અને કઠણ ભાગમાંથી વારંવાર ઉગે છે—એ રીતે, તું અમારે માટે સો અને હજાર શાખાઓથી ફેલાઈ જા.
યા શતેન પ્રતનોષિ સહસ્રેણ વિરોહસિ । તસ્યાસ્ તે દેવીષ્ટકે વિધેમ હવિષા વયમ્
તું સો રીતે ફેલાઈ છે અને હજાર રીતે ઉગે છે; એ દિવ્ય ઈંટ, તને અમે હવનથી પૂજા અર્પણ કરીએ છીએ.
યાસ્ તે ઽ અગ્ને સૂર્યે રુચો દિવમ્ આતન્વન્તિ રશ્મિભિઃ । તાભિર્ નો ઽ અદ્ય સર્વાભી રુચે જનાય નસ્ કૃધિ
અગ્નિ, તારા જે રશ્મિઓ સૂર્યમાં છે અને જે પ્રકાશ આકાશ સુધી ફેલાય છે—આજે એ બધા પ્રકાશથી અમને લોકોમાં તેજસ્વી બનાવી દે.
યા વો દેવાઃ સૂર્યે રુચો ગોષ્વ્ અશ્વેષુ યા રુચઃ । ઇન્દ્રાગ્ની તાભિઃ સર્વાભી રુચં નો ધત્ત બૃહસ્પતે
દેવતાઓ, સૂર્યમાં, ગાયોમાં અને ઘોડામાં જે તારો પ્રકાશ છે—ઇન્દ્ર અને અગ્નિ, એ બધા પ્રકાશથી, બૃહસ્પતિ, અમને તેજ આપો.
વિરાડ્ જ્યોતિર્ અધારયત્ । સ્વરાડ્ જ્યોતિર્ અધારયત્ । પ્રજાપતિષ્ ટ્વા સાદયતુ પૃષ્ઠે પૃથિવ્યા જ્યોતિષ્મતીમ્ । વિશ્વસ્મૈ પ્રાણાયાપાનાય વ્યાનાય વિશ્વં જ્યોતિર્ યચ્છ । અગ્નિષ્ટે ઽધિપતિસ્ તયા દેવતયાઙ્ગિરસ્વદ્ ધ્રુવા સીદ
રાજાએ પ્રકાશ સ્થાપ્યું; સ્વયં-શાસકે પ્રકાશ સ્થાપ્યું; પ્રજાપતિ તને પૃથ્વી પર પ્રકાશમય સ્થાને બેસાડે; શ્વાસ, ઉચ્છ્વાસ અને વ્યાનમાં સર્વ પ્રકાશ આપે; અગ્નિ, તું અધિપતિ છે—એ દિવ્યતાથી, અંગિરસ, સ્થિર બેસ.
મધુશ્ ચ માધવશ્ ચ વાસન્તિકાવ્ ઋતૂ ઽ અગ્નેર્ અન્તઃશ્લેષોઽસિ કલ્પેતાં દ્યાવાપૃથિવી કલ્પન્તામ્ આપ ઽ ઓષધયઃ કલ્પન્તામ્ અગ્નયઃ પૃથઙ્ નમ જ્યૈષ્ઠ્યાય સવ્રતાઃ । યે ઽ અગ્નયઃ સમનસો ઽન્તરા દ્યાવાપૃથિવી ઽ ઇમે વાસન્તિકાવ્ ઋતૂ ઽઅભિકલ્પમાના ઽ ઇન્દ્રમ્ ઇવ દેવા ઽ અભિસંવિશન્તુ તયા દેવતયાઙ્ગિરસ્વદ્ ધ્રુવે સીદતમ્
મધુ અને માધવ, વસંત ઋતુઓ, અગ્નિમાં જોડાય છે; દ્યાવપૃથ્વી તૈયાર થાય, પાણી અને ઔષધિઓ તૈયાર થાય, આગો પોતાના વ્રત સાથે શ્રેષ્ઠતા માટે તૈયાર થાય; એ આગો, મનથી એક થયેલા, દ્યાવપૃથ્વી વચ્ચે, એ વસંત ઋતુઓ, દેવતાઓ જેમ ઇન્દ્રને મળે છે, એમ મળે; એ દિવ્યતાથી, અંગિરસ, સ્થિર બેસો.
અષાઢાસિ સહમાના સહસ્વારાતીઃ સહસ્વ પૃતનાયતઃ । સહસ્રવીર્યાસિ સા મા જિન્વ ॥ 27 મધુ વાતા ઽ ઋતાયતે મધુ ક્ષરન્તિ સિન્ધવઃ । માધ્વીર્ નઃ સન્ત્વ્ ઓષધીઃ
તું અષાઢ છે, સહનશીલ, દુશ્મનોને જીતે છે, સૈન્યના નેતાઓને જીતે છે; તારી પાસે હજારોની શક્તિ છે—તું મને જીત અપાવ.
મધુ નક્તમ્ ઉતોષસો મધુમત્ પાર્થિવꣳ રજઃ । મધુ દ્યૌર્ અસ્તુ નઃ પિતા
રાત અને ઉષા મધુર છે, પૃથ્વીનું રાજ્ય મધુર છે; દ્યૌ, અમારો પિતા, અમારે માટે મધુર રહે.
મધુમાન્ નો વનસ્પતિર્ મધુમાઁ૨ઽ અસ્તુ સૂર્યઃ । માધ્વીર્ ગાવો ભવન્તુ નઃ
વનસ્પતિ અમારે માટે મધુર રહે, સૂર્ય અમારે માટે મધુર રહે; અમારી ગાયો મધુરતા થી ભરપૂર રહે.
અપાં ગમ્ભન્ત્ સીદ મા ત્વા સૂર્યોઽભિ તાપ્સીન્ માગ્નિર્ વૈશ્વાનરઃ । અચ્છિન્નપત્રાઃ પ્રજા ઽ અનુવીક્ષસ્વાનુ ત્વા દિવ્યા વૃષ્ટિઃ સચતામ્
પાણીમાં ઊંડે બેસ; સૂર્ય તને દહન ન કરે, અગ્નિ વૈશ્વાનર તને દહન ન કરે; તારી સંતાનની વંશ અવિભાજ્ય રહે—દિવ્ય વરસાદ તને સાથ આપે.
ત્રીન્ત્ સમુદ્રાન્ત્ સમ્ અસૃપત્ સ્વર્ગાન્ અપાં પતિર્ વૃષભ ઽ ઇષ્ટકાનામ્ । પુરીષં વસાનઃ સુકૃતસ્ય લોકે તત્ર ગચ્છ યત્ર પૂર્વે પરેતાઃ
પાણીના સ્વામી, ઈંટોના વૃષભ, ત્રણ સમુદ્રો અને સ્વર્ગમાં એકસાથે વહે છે, ગંદગી પહેરી, સારા કર્મોના લોકમાં—ત્યાં જા, જ્યાં પૂર્વજ ગયા છે.
મહી દ્યૌઃ પૃથિવી ચ ન ઽ ઇમં યજ્ઞં મિમિક્ષતામ્ । પિપૃતાં નો ભરીમભિઃ
મહાન દ્યૌ અને પૃથ્વી આ યજ્ઞ અમારે માટે માપે; તેઓ અમને સમૃદ્ધિથી પોષે.
વિષ્ણોઃ કર્માણિ પશ્યત યતો વ્રતાનિ પસ્પશે । ઇન્દ્રસ્ય યુજ્યઃ સખા
વિષ્ણુના કાર્યો જુઓ, જ્યાંથી વ્રતો પ્રગટ થાય છે; તે ઇન્દ્રનો યોગ્ય મિત્ર છે.
ધ્રુવાસિ ધરુણેતો જજ્ઞે પ્રથમમ્ એભ્યો યોનિભ્યો ઽ અધિ જાતવેદાઃ । સ ગાયત્ર્યા ત્રિષ્ટુભાનુષ્ટુભા ચ દેવેભ્યો હવ્યં વહતુ પ્રજાનન્
તું સ્થિર છે, આધાર છે, આ મૂળમાંથી પ્રથમ જન્મેલ છે, જાતવેદસ; તે જાણીને, ગાયત્રી, તૃષ્ટુભ અને અનુષ્ટુભ છંદથી દેવતાઓને હવન પહોંચાડે.
ઇષે રાયે રમસ્વ સહસે દ્યુમ્ન ઽ ઊર્જેઽ અપત્યાય । સમ્રાડ્ અસિ સ્વરાડ્ અસિ સારસ્વતૌ ત્વોત્સૌ પ્રાવતામ્
પોષણ, ધન, શક્તિ, કીર્તિ, ઉર્જા અને સંતાનમાં આનંદ માણ; તું સમ્રાટ છે, સ્વયં-શાસક છે—સરસ્વતી અને બે નદીઓ તને સમૃદ્ધિ આપે.
અગ્ને યુક્ષ્વા હિ યે તવાશ્વાસો દેવ સાધવઃ । અરં વહન્તિ મન્યવે
અગ્નિ, તારા જે ઘોડા છે, દેવ, જે સારા છે, તેમને જોડ; તેઓ મનમાં હવન ઝડપથી લાવે છે.
યુક્ષ્વા હિ દેવહૂતમાઁ૨ઽ અશ્વાઁ૨ઽ અગ્ને રથીર્ ઇવ । નિ હોતા પૂર્વ્યઃ સદઃ
અગ્નિ, દેવો દ્વારા બોલાવેલા એ ઘોડા, રથ ચાલકની જેમ, જોડ; પ્રાચીન હોતા બેસે.
સમ્યક્ સ્રવન્તિ સરિતો ન ધેના ઽ અન્તર્ હૃદા મનસા પૂયમાનાઃ । ઘૃતસ્ય ધારા ઽ અભિ ચાકશીમિ હિરણ્યયો વેતસો મધ્યે ઽ અગ્નેઃ
નદીઓ ગાયો જેવી એકસાથે વહે છે, હૃદય અને મનમાં શુદ્ધ થાય છે; હું ઘી ની ધારાઓ, સોનાની વેતર, અગ્નિની વચ્ચે જોઈ રહ્યો છું.
ઋચે ત્વા રુચે ત્વા ભાસે ત્વા જ્યોતિષે ત્વા । અભૂદ્ ઇદં વિશ્વસ્ય ભુવનસ્ય વાજિનમ્ અગ્નેર્ વૈશ્વાનરસ્ય ચ
ભજન માટે, તેજ માટે, પ્રકાશ માટે, અને જ્યોતિ માટે, તું જગતના ઘોડા તરીકે, અગ્નિ અને વૈશ્વાનર માટે ઉગ્યો છે.
અગ્નિર્ જ્યોતિષા જ્યોતિષ્માન્ રુક્મો વર્ચસા વર્ચસ્વાન્ । સહસ્રદા ઽ અસિ સહસ્રાય ત્વા
અગ્નિ, પ્રકાશથી તેજસ્વી, સોનાની ચમકથી ઝળહળતો, તેજથી ભરપૂર, તું હજારોને આપે છે; હજારો માટે તું છે.
આદિત્યં ગર્ભં પયસા સમ્ અઙ્ધિ સહસ્રસ્ય પ્રતિમાં વિશ્વરૂપમ્ । પરિ વૃઙ્ધિ હરસા માભિ મꣳસ્થાઃ શતાયુષં કૃણુહિ ચીયમાનઃ
સૂર્યના ગર્ભમાં સાર ભેળવી, હજારોની અને સર્વ રૂપોની છબીમાં, શક્તિથી વિસ્તર, ક્યારેય ન થાક, અને વધતા વધતા તેને શતાયુ બનાવ.
વાતસ્ય જૂતિં વરુણસ્ય નાભિમ્ અશ્વં જજ્ઞાનꣳ સરિરસ્ય મધ્યે । શિશું નદીનાꣳ હરિમ્ અદ્રિબુધ્નમ્ અગ્ને મા હિꣳસીઃ પરમે વ્યોમન્
પવનની ગતિ, વરુણનો નાભિ, શરીર વચ્ચે જન્મેલો ઘોડો, નદીઓનો બાળક, પર્વતની મૂળમાં વસેલો પીળો, અગ્નિ, ઉપરના આકાશમાં તેને ક્યારેય ન દુઃખાવ.
અજસ્રમ્ ઇન્દુમ્ અરુષં ભુરણ્યુમ્ અગ્નિમ્ ઈડે પૂર્વચિત્તિં નમોભિઃ । સ પર્વભિર્ ઋતુશઃ કલ્પમાનો ગાં મા હિꣳસીર્ અદિતિં વિરાજમ્
હું અગ્નિને વંદન કરું છું, સતત, લાલ, તેજસ્વી, પ્રાચીન જ્ઞાનથી ભરપૂર; તે પર્વતો સાથે ઋતુ પ્રમાણે ગોઠવાય છે, પૃથ્વી, અદિતિ અને તેજસ્વીનું ક્યારેય દુઃખ ન કર.
વરૂત્રીં ત્વષ્ટુર્ વરુણસ્ય નાભિમ્ અવિં જજ્ઞાનાꣳ રજસઃ પરસ્માત્ । મહીꣳ સાહસ્રીમ્ અસુરસ્ય માયામ્ અગ્ને મા હિꣳસીઃ પરમે વ્યોમન્
ત્વષ્ટ્રની આવરણ, વરુણનો નાભિ, સર્વોચ્ચ લોકમાંથી જન્મેલી ભેંસ, અસુરની મહાન હજારો ગણી માયા, અગ્નિ, ઉપરના આકાશમાં તેને ક્યારેય ન દુઃખાવ.
યો ઽ અગ્નિર્ અગ્નેર્ અધિય્ અજાયત શોકાત્ પૃથિવ્યા ઽ ઉત વા દિવસ્ પરિ । યેન પ્રજા વિશ્વકર્મા જજાન તમ્ અગ્ને હેડઃ પરિ તે વૃણક્તુ
જે અગ્નિ છે, અગ્નિમાંથી જન્મેલો, પૃથ્વી કે આકાશની ગરમીથી, જેના દ્વારા સર્જનહારે પ્રજાઓ સર્જી, અગ્નિ, તારી કૃપા તેને ચારે બાજુથી આવરી લે.
ચિત્રં દેવાનામ્ ઉદ્ અગાદ્ અનીકં ચક્ષુર્ મિત્રસ્ય વરુણસ્યાગ્નેઃ । આપ્રા દ્યાવાપૃથિવી ઽ અન્તરિક્ષꣳ સૂર્ય ઽ આત્મા જગતસ્ તસ્થુષશ્ ચ
દેવતાઓનું અદભૂત ચહેરું ઉગ્યું છે, મિત્ર, વરુણ અને અગ્નિનું આંખ, તે આકાશ, પૃથ્વી અને અંતરિક્ષમાં વ્યાપી છે; સૂર્ય એ સર્વ જડ-ચલનું આત્મા છે.