સં તે પયાꣳસિ સમ્ ઉ યન્તુ વાજાઃ સં વૃષ્ણ્યાન્ય્ અભિમાતિષાહઃ । આપ્યાયમાનો ઽ અમૃતાય સોમ દિવિ શ્રવાꣳસ્ય્ ઉત્તમાનિ ધિષ્વ
તારો દૂધ, તારો બળ, તારી પુરૂષ શક્તિ અને વિજયી ઊર્જા એકઠી થાય; હે સોમ, અમરતા માટે ભરાઈને, સર્વોચ્ચ કીર્તિ સ્વર્ગમાં સ્થિર કર.
આ પ્યાયસ્વ મદિન્તમ સોમ વિશ્વેભિર્ અꣳશુભિઃ । ભવા નઃ સુશ્રવસ્તમઃ સખા વૃધે
હે સોમ, સર્વોત્તમ આનંદદાયક, તું તારા બધા પ્રવાહોથી ભરાઈ જા; અમારે માટે વૃદ્ધિ માટે શ્રેષ્ઠ મિત્ર બન.
આ તે વત્સો મનો યમત્ પરમાચ્ ચિત્ સધસ્થાત્ । અગ્ને ત્વાં કામયા ગિરા
હે અગ્નિ, મારું મન તારી પાસે જાય છે, જેમ વાછરડો દૂરના વસસ્થાને જાય છે; હું તને ગીતથી ઇચ્છું છું.
તુભ્યં તા ઽ અઙ્ગિરસ્તમ વિશ્વાઃ સુક્ષિતયઃ પૃથક્ । અગ્ને કામાય યેમિરે
હે શ્રેષ્ઠ અંગિરસ, તારા માટે સર્વ સુખદ વાસસ્થાનો અલગ અલગ રીતે, હે અગ્નિ, ઇચ્છાથી તારી પાસે વળે છે.
અગ્નિઃ પ્રિયેષુ ધામસુ કામો ભૂતસ્ય ભવ્યસ્ય । સમ્રાડ્ એકો વિ રાજતિ
અગ્નિ, પ્રિય નિવાસસ્થાનોમાં, ભૂતકાળ અને ભવિષ્યની ઇચ્છા છે; એકમાત્ર સ્વામી તેજથી પ્રકાશે છે.
મયિ ગૃહ્ણામ્ય્ અગ્રે ઽ અગ્નિꣳ રાયસ્પોષાય સુપ્રજાસ્ત્વાય સુવીર્યાય । મામ્ ઉ દેવતાઃ સચન્તામ્
હું મારા માટે પ્રથમ અગ્નિને ગ્રહણ કરું છું, ધનની વૃદ્ધિ, સારા સંતાન અને શૂરવીરતા માટે; દેવતાઓ મારી સાથે રહે.
અપાં પૃષ્ઠમ્ અસિ યોનિર્ અગ્નેઃ સમુદ્રમ્ અભિતઃ પિન્વમાનમ્ । વર્ધમાનો મહાઁ૨ ઽ આ ચ પુષ્કરે દિવો માત્રયા વરિમ્ણા પ્રથસ્વ
તમે પાણીનો પીઠ છો, અગ્નિનો ઉદભવસ્થાન છો, સમુદ્રની આસપાસ ફેલાતા છો. વધતા વધતા, કમળમાં પ્રગટો; આકાશની વિશાળતા અને માપથી ફેલાવો.
બ્રહ્મ જજ્ઞાનં પ્રથમં પુરસ્તાદ્ વિ સીમતઃ સુરુચો વેન ઽ આવઃ । સ બુધ્ન્યા ઽ ઉપમા ઽ અસ્ય વિષ્ઠાઃ સતશ્ ચ યોનિમ્ અસતશ્ ચ વિ વઃ
બ્રહ્મા પ્રથમ જન્મ્યા, શરૂઆતમાં, સીમાઓ પહેલાં તેજસ્વી, પ્રકાશથી ઝળહળતા. વેનાએ ચાલ્યા; તેની મૂળ ઊંડા છે, ઊંચા અને નીચા, સત્ય અને અસત્યના ઉદભવસ્થાન.
હિરણ્યગર્ભઃ સમ્ અવર્તતાગ્રે ભૂતસ્ય જાતઃ પતિર્ એક ઽ આસીત્ । સ દાધાર પૃથિવીં દ્યામ્ ઉતેમાં કસ્મૈ દેવાય હવિષા વિધેમ
હિરણ્યગર્ભ શરૂઆતમાં પ્રગટ્યા, સર્વ ભૂતોના એકમાત્ર સ્વામી. તેમણે પૃથ્વી અને આકાશને આધાર આપ્યો; કયા દેવને આપણે હવન અર્પણ કરીએ?
દ્રપ્સશ્ ચસ્કન્દ પૃથિવીમ્ અનુ દ્યામ્ ઇમં ચ યોનિમ્ અનુ યશ્ ચ પૂર્વઃ । સમાનં યોનિમ્ અનુ સંચરન્તં દ્રપ્સં જુહોમ્ય્ અનુ સપ્ત હોત્રાઃ
બિંદુ પૃથ્વી અને આકાશ પર, આ ઉદભવસ્થાન અને પૂર્વના ઉદભવસ્થાન પર ઉતર્યો. હું એ બિંદુ, જે સામાન્ય ઉદભવસ્થાનમાં ફરતો છે, સાત હોદ્દારો સાથે અર્પણ કરું છું.
નમોઽસ્તુ સર્પેભ્યો યે કે ચ પૃથિવીમ્ અનુ । યે ઽ અન્તરિક્ષે યે દિવિ તેભ્યઃ સર્પેભ્યો નમઃ
પૃથ્વી પર જે પણ સાપ છે, અંતરિક્ષમાં અને આકાશમાં જે સાપ છે, તેમને નમન. બધા સાપોને નમન.
યા ઽ ઇષવો યાતુધાનાનાં યે વા વનસ્પતીꣳ૧ ઽરનુ । યે વાવટષુ શેરતે તેભ્યઃ સર્પેભ્યો નમઃ
યાતુધાનોના બાણો, વૃક્ષોમાં રહેલા, ખાડામાં પડેલા, એ બધા સાપોને નમન.
યે વામી રોચને દિવો યે વા સૂર્યસ્ય રશ્મિષુ । યેષામ્ અપ્સુ સદસ્ કૃતં તેભ્યઃ સર્પેભ્યો નમઃ
આકાશના તેજસ્વી ક્ષેત્રમાં રહેલા, સૂર્યની કિરણોમાં રહેલા, જેઓ પાણીમાં પોતાનું સ્થાન બનાવે છે, એ બધા સાપોને નમન.
કૃણુષ્વ પાજઃ પ્રસિતિં ન પૃથ્વીં યાહિ રાજેવામવાઁ૨ ઽ ઇભેન । તૃષ્વીમ્ અનુ પ્રસિતિં દ્રૂણાનો ઽસ્તાસિ વિધ્ય રક્ષસસ્ તપિષ્ઠૈઃ
પૃથ્વી જેવી પંથ બનાવો; રાજા જેવા, શક્તિશાળી હાથી સાથે આગળ વધો. માર્ગ પર ઝડપથી ચાલો, મજબૂત રહો; રાક્ષસોને તીવ્ર હથિયારો વડે ઘાયલ કરો.
તવ ભ્રમાસ ઽ આશુયા પતન્ત્ય્ અનુ સ્પૃશ ધૃષતા શોશુચાનઃ । તપૂꣳષ્ય્ અગ્ને જુહ્વા પતઙ્ગાન્ અસંદિતો વિ સૃજ વિષ્વગ્ ઉલ્કાઃ
તમારા ચિંગારી ઝડપથી ઉડી જાય છે; ધીરતાથી સ્પર્શો, જલતી જ્યોતથી. અગ્નિ, તું તારી જ્વાળાઓ, તારી ભાષાઓ બધે ફેલાવ, નિઃશંક રીતે ઉલ્કાઓ છોડી દે.
પ્રતિ સ્પશો વિ સૃજ તૂર્ણિતમો ભવા પાયુર્ વિશો ઽ અસ્યા અદબ્ધઃ । યો નો દૂરે ઽ અઘશꣳસો યો ઽ અન્ત્ય્ અગ્ને માકિષ્ ટે વ્યથિર્ આ દધર્ષીત્
કિરણો છોડો, સૌથી ઝડપી બનો; આ લોકોના અડબડ રક્ષક બનો. જે દૂરથી કે નજીકથી હાનિ લાવે, અગ્નિ, એમાંથી કોઈ પણ અમને કષ્ટ ન પહોંચાડે.
ઉદ્ અગ્ને તિષ્ઠ પ્રત્ય્ આ તનુષ્વ ન્ય્ અમિત્રાઁ૨ ઽ ઓષતાત્ તિગ્મહેતે । યો નો ઽ અરાતિꣳ સમિધાન ચક્રે નીચા તં ધક્ષ્ય્ અતસં ન શુષ્કમ્
અગ્નિ, ઊભા થો, પોતાને ફેલાવો; તીક્ષ્ણતાથી દુશ્મનો છૂટા પડી જાય. જે અમને દુશ્મનાઈથી ભડકાવે છે, તેને સૂકા લાકડાની જેમ બળી જાવ.
ઊર્ધ્વો ભવ પ્રતિ વિધ્યાધ્ય્ અસ્મદ્ આવિષ્ કૃણુષ્વ દૈવ્યાન્ય્ અગ્ને । અવ સ્થિરા તનુહિ યાતુજૂનાં જામિમ્ અજામિં પ્ર મૃણીહિ શત્રૂન્ । અગ્નેષ્ ટ્વા તેજસા સાદયામિ
સિધ્ધા થો, અમથી દૂર દુશ્મનને ઘાયલ કરો; દૈવી શક્તિઓ પ્રગટ કરો, અગ્નિ. યાતુધાનોના મજબૂત બંધન દૂર કરો, અજ્ઞાત વંશને નાશ કરો, દુશ્મનોને વિનાશ કરો. તારી તેજસ્વીથી, અગ્નિ, હું તેમને દમન કરું છું.
અગ્નિર્ મૂર્ધા દિવઃ કકુત્ પતિઃ પૃથિવ્યા ઽ અયમ્ । અપાꣳ રેતાꣳસિ જિન્વતિ । ઇન્દ્રસ્ય ત્વૌજસા સાદયામિ
અગ્નિ આકાશનો શિરોમણિ છે, પૃથ્વીનો સ્વામી છે; તે પાણીના બીજોને શક્તિ આપે છે. ઇન્દ્રની શક્તિથી, હું તેમને દમન કરું છું.
ભુવો યજ્ઞસ્ય રજસશ્ ચ નેતા યત્રા નિયુદ્ભિઃ સચસે શિવાભિઃ । દિવિ મૂર્ધાનં દધિષે સ્વર્ષાં જિહ્વામ્ અગ્ને ચક્રિષે હવ્યવાહમ્
તમે યજ્ઞ અને રાજ્યના નેતા છો, જ્યાં તમે શુભ સાથીઓ સાથે જોડાઓ છો. તમે તમારું માથું આકાશમાં અને જીભ સૂર્યમાં મૂક્યું છે; અગ્નિ, તમે હવન વહન કરનાર બન્યા છો.
ધ્રુવાસિ ધરુણાસ્તૃતા વિશ્વકર્મણા । મા ત્વા સમુદ્રઽઉદ્ વધીન્ મા સુપર્ણોઽવ્યથમાના પૃથિવીં દૃꣳહ
તમે સ્થિર છો, સર્વકર્તાએ સ્થાપિત કર્યા છો. સમુદ્ર તમને નુકસાન ન પહોંચાડે, ઝડપી પંખી પણ નહીં; પૃથ્વીને અડગ રાખો.
પ્રજાપતિષ્ ટ્વા સાદયત્વ્ અપા પૃષ્ઠે સમુદ્રસ્યેમન્ । વ્યચસ્વતીં પ્રથસ્વતીં પ્રથસ્વ પૃથિવ્યસિ
પ્રજાપતિ તમને પાણીના પીઠ પર, આ સમુદ્રમાં દમન કરે. ફેલાવો, વિસ્તારો, પ્રકાશિત થાઓ; તમે પૃથ્વી છો.
ભૂર્ અસિ ભૂમિર્ અસ્ય્ અદિતિર્ અસિ વિશ્વધાયા વિશ્વસ્ય ભુવનસ્ય ધર્ત્રી । પૃથિવીં યચ્છ પૃથિવીં દૃꣳહ પૃથિવીં મા હિꣳસીઃ
તમે ભૂ છો, પૃથ્વી છો, અદિતિ છો, સર્વનું આધાર, સર્વ જગતની ધારક. પૃથ્વીને જાળવો, પૃથ્વીને મજબૂત કરો, પૃથ્વીને નુકસાન ન પહોંચાડો.
વિશ્વસ્મૈ પ્રાણાયાપાનાય વ્યાનાયોદાનાય પ્રતિષ્ઠાયૈ ચરિત્રાય । અગ્નિષ્ ટ્વાભિ પાતુ મહ્યા સ્વસ્ત્યા છર્દિષા શંતમેન તયા દેવતયાઙ્ગિરસ્વદ્ ધ્રુવા સીદ
સર્વ શ્વાસ, શ્વાસ લેવું, છોડવું, ઉપરની શ્વાસ, આધાર અને ગતિ માટે — અગ્નિ, તું મારી કલ્યાણ માટે, ઢાલ, શાંતિ અને એ દૈવી અંગિરસ શક્તિથી રક્ષણ કર; સ્થિર બેસો.
કાણ્ડાત્-કાણ્ડાત્ પ્રરોહન્તી પરુષઃ-પરુષસ્ પરિ । એવા નો દૂર્વે પ્ર તનુ સહસ્રેણ શતેન ચ
દૂર્વા, તું દરેક જોડાણ અને કઠણ ભાગમાંથી વારંવાર ઉગે છે—એ રીતે, તું અમારે માટે સો અને હજાર શાખાઓથી ફેલાઈ જા.
યા શતેન પ્રતનોષિ સહસ્રેણ વિરોહસિ । તસ્યાસ્ તે દેવીષ્ટકે વિધેમ હવિષા વયમ્
તું સો રીતે ફેલાઈ છે અને હજાર રીતે ઉગે છે; એ દિવ્ય ઈંટ, તને અમે હવનથી પૂજા અર્પણ કરીએ છીએ.
યાસ્ તે ઽ અગ્ને સૂર્યે રુચો દિવમ્ આતન્વન્તિ રશ્મિભિઃ । તાભિર્ નો ઽ અદ્ય સર્વાભી રુચે જનાય નસ્ કૃધિ
અગ્નિ, તારા જે રશ્મિઓ સૂર્યમાં છે અને જે પ્રકાશ આકાશ સુધી ફેલાય છે—આજે એ બધા પ્રકાશથી અમને લોકોમાં તેજસ્વી બનાવી દે.
યા વો દેવાઃ સૂર્યે રુચો ગોષ્વ્ અશ્વેષુ યા રુચઃ । ઇન્દ્રાગ્ની તાભિઃ સર્વાભી રુચં નો ધત્ત બૃહસ્પતે
દેવતાઓ, સૂર્યમાં, ગાયોમાં અને ઘોડામાં જે તારો પ્રકાશ છે—ઇન્દ્ર અને અગ્નિ, એ બધા પ્રકાશથી, બૃહસ્પતિ, અમને તેજ આપો.
વિરાડ્ જ્યોતિર્ અધારયત્ । સ્વરાડ્ જ્યોતિર્ અધારયત્ । પ્રજાપતિષ્ ટ્વા સાદયતુ પૃષ્ઠે પૃથિવ્યા જ્યોતિષ્મતીમ્ । વિશ્વસ્મૈ પ્રાણાયાપાનાય વ્યાનાય વિશ્વં જ્યોતિર્ યચ્છ । અગ્નિષ્ટે ઽધિપતિસ્ તયા દેવતયાઙ્ગિરસ્વદ્ ધ્રુવા સીદ
રાજાએ પ્રકાશ સ્થાપ્યું; સ્વયં-શાસકે પ્રકાશ સ્થાપ્યું; પ્રજાપતિ તને પૃથ્વી પર પ્રકાશમય સ્થાને બેસાડે; શ્વાસ, ઉચ્છ્વાસ અને વ્યાનમાં સર્વ પ્રકાશ આપે; અગ્નિ, તું અધિપતિ છે—એ દિવ્યતાથી, અંગિરસ, સ્થિર બેસ.
મધુશ્ ચ માધવશ્ ચ વાસન્તિકાવ્ ઋતૂ ઽ અગ્નેર્ અન્તઃશ્લેષોઽસિ કલ્પેતાં દ્યાવાપૃથિવી કલ્પન્તામ્ આપ ઽ ઓષધયઃ કલ્પન્તામ્ અગ્નયઃ પૃથઙ્ નમ જ્યૈષ્ઠ્યાય સવ્રતાઃ । યે ઽ અગ્નયઃ સમનસો ઽન્તરા દ્યાવાપૃથિવી ઽ ઇમે વાસન્તિકાવ્ ઋતૂ ઽઅભિકલ્પમાના ઽ ઇન્દ્રમ્ ઇવ દેવા ઽ અભિસંવિશન્તુ તયા દેવતયાઙ્ગિરસ્વદ્ ધ્રુવે સીદતમ્
મધુ અને માધવ, વસંત ઋતુઓ, અગ્નિમાં જોડાય છે; દ્યાવપૃથ્વી તૈયાર થાય, પાણી અને ઔષધિઓ તૈયાર થાય, આગો પોતાના વ્રત સાથે શ્રેષ્ઠતા માટે તૈયાર થાય; એ આગો, મનથી એક થયેલા, દ્યાવપૃથ્વી વચ્ચે, એ વસંત ઋતુઓ, દેવતાઓ જેમ ઇન્દ્રને મળે છે, એમ મળે; એ દિવ્યતાથી, અંગિરસ, સ્થિર બેસો.