કામં કામદુઘે ધુક્ષ્વ મિત્રાય વરુણાય ચ । ઇન્દ્રાયાશ્વિભ્યાં પૂષ્ણે પ્રજાભ્ય ઽ ઓષધીભ્યઃ
હે ઇચ્છા પૂર્ણ કરનારી, તું મિત્ર અને વર્ણ માટે, ઇન્દ્ર, અશ્વિનીકુમાર, પુષણ, પ્રજાઓ અને ઔષધિઓ માટે મનગમતું દૂધ આપ.
વિ મુચ્યધ્વમ્ અઘ્ન્યા દેવયાના ઽ અગન્મ તમસસ્ પારમ્ અસ્ય જ્યોતિર્ આપામ
હે અખંડિત, દેવો તરફ જનારાઓ, મુક્ત થાઓ; અમે અંધકારને પાર કરી, આ પ્રકાશને પ્રાપ્ત કર્યો છે.
સજૂર્ અબ્દો ઽ અયવોભિઃ સજૂર્ ઉષા ઽ અરુણીભિઃ સજોષસાવ્ અશ્વિના દꣳસોભિઃ સજૂઃ સૂર ઽ એતશેન સજૂર્ વૈશ્વાનર ઽ ઇડયા ઘૃતેન સ્વાહા
વર્ષ સાથે, ઋતુઓ સાથે, ઉષા અને તેના લાલ રંગવાળાઓ સાથે, અશ્વિનીકુમારો અને તેમની શક્તિઓ સાથે, સૂર્ય અને તેના રથચાલક સાથે, વૈશ્વાનર અગ્નિ, ઇડા અને ઘી સાથે—સ્વાહા!
યા ઓષધીઃ પૂર્વા જાતા દેવેભ્યસ્ ત્રિયુગં પુરા । મનૈ નુ બભ્રૂણામ્ અહꣳ શતં ધામાનિ સપ્ત ચ
જે ઔષધિઓ પ્રાચીન સમયમાં દેવો માટે ત્રણ યુગ પહેલાં જન્મી હતી—એ ભૂરા રંગની ઔષધિઓના હું હવે સો અને સાત નિવાસસ્થાનોને યાદ કરું છું.
શતં વો ઽ અમ્બ ધામાનિ સહસ્રમ્ ઉત વો રુહઃ । અધા શતક્રત્વો યૂયમ્ ઇમં મે ઽ અગદં કૃત
હે માતાઓ, તમારાં સો નિવાસ છે, અને હજારો શાખાઓ છે; તેથી, હે શતક્રતુ ઇન્દ્ર, તમે સૌ આ મારું ઔષધિ બનાવો.
ઓષધીઃ પ્રતિ મોદધ્વં પુષ્પવતીઃ પ્રસૂવરીઃ । અશ્વા ઽ ઇવ સજિત્વરીર્ વીરુધઃ પારયિષ્ણ્વઃ
ફૂલો અને ફળોથી ભરપૂર ઔષધિઓ, આનંદિત થાઓ; ઝડપી ઘોડાઓ જેવી, ફળદાયી વનસ્પતિઓ અમને પાર ઉતારશે.
ઓષધીર્ ઇતિ માતરસ્ તદ્ વો દેવીર્ ઉપ બ્રુવે । સનેયમ્ અશ્વં ગાં વાસ ઽ આત્માનં તવ પૂરુષ
હે ઔષધિઓ, હું તમને માતા તરીકે સંબોધું છું, દેવીઓ તરીકે; મને ઘોડો, ગાય, વસ્ત્ર અને તમારો આત્મા પ્રાપ્ત થાય.
અશ્વત્થે વો નિષદનં પર્ણે વો વસતિષ્ કૃતા । ગોભાજ ઽ ઇત્ કિલાસથ યત્ સનવથ પૂરુષમ્
તમારું નિવાસ અશ્વત્થ વૃક્ષમાં છે, પાંદડામાં તમારું ઘર છે; ગાયના દૂધથી તમે પોષાય છો, એવું કહેવાય છે, જ્યારે તમે મનુષ્યને પુનર્જીવિત કરો છો.
યત્રૌષધીઃ સમગ્મત રાજાનઃ સમિતાવ્ ઇવ । વિપ્રઃ સ ઽ ઉચ્યતે ભિષગ્ રક્ષોહામીવચાતનઃ
જ્યાં ઔષધિઓ એકઠી થાય છે, રાજાઓની સભા જેવી—તેને જ વિદ્વાન, વૈદ્ય કહે છે, જે રોગ અને દુષ્ટ શક્તિઓને દૂર કરે છે.
અશ્વાવતીꣳ સોમાવતીમૂર્જયન્તીમ્ ઉદોજસમ્ । આવિત્સિ સર્વા ઽ ઓષધીર્ અસ્મા અરિષ્ટતાતયે
ઘોડાઓથી સમૃદ્ધ, સોમથી ભરપૂર, શક્તિ અને તાજગીથી વધતી—બધી ઔષધિઓ અમારે સંપૂર્ણ સુરક્ષા માટે આવી જાય.
ઉચ્ છુષ્મા ઽ ઓષધીનાં ગાવો ગોષ્ઠાદ્ ઇવેરતે । ધનꣳ સનિષ્યન્તીનામ્ આત્માનં તવ પૂરુષ ॥ 12. 83 ઇષ્કૃતિર્ નામ વો માતાથો યૂયꣳ સ્થ નિષ્કૃતીઃ । સીરાઃ પતત્રિણી સ્થન યદ્ આમયતિ નિષ્કૃથ
બનસ્પતિઓની તાકાત જેમ ગાયો ગૌશાળામાંથી બહાર જાય છે તેમ દૂર જાય છે; હે પુરુષ, ધન આપનારી એ બધાની તું આત્મા છે.
અતિ વિશ્વાઃ પરિષ્ઠા સ્તેન ઇવ ઽ વ્રજમ્ અક્રમુઃ । ઓષધીઃ પ્રાચુચ્યવુર્ યત્ કિં ચ તન્વો રપઃ
તેઓ બધાં સીમા ઓળંગી ગયા, જેમ ચોર ગાયોના ઝુંડમાં ઘૂસે છે તેમ; ઔષધિઓ હલાઈ ગઈ છે, શરીરમાં જે કાંઈ અશુદ્ધિ હતી તે દૂર થઈ ગઈ.
યદ્ ઇમા વાજયન્ન્ અહમ્ ઓષધીર્ હસ્ત ઽ આદધે । આત્મા યક્ષ્મસ્ય નશ્યતિ પુરા જીવગૃભો યથા
જ્યારે હું શક્તિ માટે આ ઔષધિઓ હાથમાં લેતો છું, ત્યારે રોગનું મૂળ નાશ પામે છે, જેમ મૃત્યુનો પકડ પહેલાં છૂટી ગયો હતો તેમ.
યસ્યૌષધીઃ પ્રસર્પથાઙ્ગમ્-અઙ્ગં પરુષ્-પરુઃ । તતો યક્ષ્મં વિ બાધધ્વ ઽ ઉગ્રો મધ્યમશીર્ ઇવ
જ્યાં-જ્યાં આ ઔષધિઓ શરીરના દરેક અંગમાં ફેલાય છે, ત્યાં રોગને દૂર હાંકો, જેમ યુદ્ધના મધ્યમાં વીર શત્રુને હાંકે છે તેમ.
સાકં યક્ષ્મ પ્રપત ચાષેણ કિકિદીવિના । સાકં વાતસ્ય ધ્રાજ્યા સાકં નશ્ય નિહાકયા
રોગ સાથે જ કાશા અને કિકિદીવા પક્ષી સાથે દૂર થઈ જા; પવનના ઝોક સાથે અને ધુમ્મસના વિલય સાથે પણ તું નાશ પામ.
અન્યા વો ઽ અન્યામ્ અવત્વ્ અન્યાન્યસ્યા ઽ ઉપાવત । તાઃ સર્વાઃ સંવિદાના ઽ ઇદં મે પ્રાવતા વચઃ
તમામાંથી એક બીજાને રક્ષા કરે, બીજું ત્રીજાને સહારો આપે; તમે બધાં એક થઈને મને આ આશીર્વાદ આપો.
યાઃ ફલિનીર્ યા ઽ અફલા ઽ અપુષ્પા યાશ્ ચ પુષ્પિણીઃ । બૃહસ્પતિપ્રસૂતાસ્ તા નો મુઞ્ચન્ત્વ્ અꣳહસઃ
જે ફળ આપતી, જે નિર્ફળ, જે પુષ્પ વિના અને જે પુષ્પવંતી ઔષધિઓ છે, બૃહસ્પતિથી ઉત્પન્ન, એ બધાં અમને દુઃખમાંથી મુક્ત કરે.
મુઞ્ચન્તુ મા શપથ્યાદ્ અથો વરુણ્યાદ્ ઉત । અથો યમસ્ય પડ્વીશાત્ સર્વસ્માદ્ દેવકિલ્વિષાત્
એ મને શાપથી, વરુણના ક્રોધથી, યમના બંધનથી અને સર્વ દેવદોષથી મુક્ત કરે.
અવપતન્તીર્ અવદન્ દિવ ઽ ઓષધયસ્ પરિ । યં જીવમ્ અશ્નવામહૈ ન સ રિષ્યાતિ પૂરુષઃ
આ ઔષધિઓ આકાશમાંથી સર્વત્ર વરસે છે; જે મનુષ્ય આ જીવન ગ્રહણ કરે છે, તે કદી નાશ પામતો નથી.
યા ઽ ઓષધીઃ સોમરાજ્ઞીર્ બહ્વીઃ શતવિચક્ષણાઃ । તાસામ્ અસિ ત્વમ્ ઉત્તમારં કામાય શꣳ હૃદે
હે ઔષધિ, તું સોમરાજાની અનેક, શતચક્ષુ, વિદ્વાન ઔષધિઓમાં શ્રેષ્ઠ છે, ઇચ્છા પૂર્ણ કરવા અને આનંદ આપવા માટે.
યા ઽ ઓષધીઃ સોમરાજ્ઞીર્ વિષ્ઠિતાઃ પૃથિવીમ્ અનુ । બૃહસ્પતિપ્રસૂતા ઽ અસ્યૈ સં દત્ત વીર્યમ્
તમે સોમરાજાની ઔષધિઓ, પૃથ્વી પર વ્યાપેલી, બૃહસ્પતિથી ઉત્પન્ન, એ તું તારી શક્તિ એને આપ.
યાશ્ ચેદમ્ ઉપશૃણ્વન્તિ યાશ્ ચ દૂરં પરાગતાઃ । સર્વાઃ સંગત્ય વીરુધો ઽસ્યૈ સં દત્ત વીર્યમ્
જે નજીકથી સાંભળે છે અને જે દૂર ગયા છે, એવી બધી વનસ્પતિઓ એક થઈને એને પોતાની શક્તિ આપે.
મા વો રિષત્ ખનિતા યસ્મૈ ચાહં ખનામિ વઃ । દ્વિપાચ્ ચતુષ્પાદ્ અસ્માકꣳ સર્વમ્ અસ્ત્વ્ અનાતુરમ્
જે તને ઉખાડે છે તેને અને જેના માટે હું તને ઉખાડું છું તેને કોઈ નુકસાન ન થાય; અમારા બધા દ્વિપદ અને ચતુષ્પદ સ્વસ્થ રહે.
ઓષધયઃ સમ્ અવદન્ત સોમેન સહ રાજ્ઞા । યસ્મૈ કૃણોતિ બ્રાહ્મણસ્ તꣳ રાજન્ પારયામસિ
ઔષધિઓએ સોમરાજા સાથે મળીને કહ્યું: 'જે માટે બ્રાહ્મણ તૈયાર કરે છે, હે રાજા, અમે તેને બચાવશું.'
નાશયિત્રી બલાસસ્યાર્શસ ઽઉપચિતામ્ અસિ । અથો શતસ્ય યક્ષ્માણાં પાકારોર્ અસિ નાશની
તું ગાંઠ અને ગાંઠના ફૂલોને નાશ કરતી છે; અને તું સો રોગોને પાકતી અને નાશ કરતી છે.
ત્વાં ગન્ધર્વા ઽઅખનꣳસ્ ત્વામ્ ઇન્દ્રસ્ ત્વાં બૃહસ્પતિઃ । ત્વામ્ ઓષધે સોમો રાજા વિદ્વાન્ યક્ષ્માદ્ અમુચ્યત
તને ગંધર્વો, ઇન્દ્ર અને બૃહસ્પતિએ ઉખાડી છે; હે ઔષધિ, વિદ્વાન સોમરાજાએ તને રોગમાંથી મુક્ત કરી છે.
સહસ્વ મે ઽ અરાતીઃ સહસ્વ પૃતનાયતઃ । સહસ્વ સર્વં પાપ્માનꣳ સહમાનાસ્ય્ ઓષધે
મારા માટે દુશ્મનાઈ સહન કર, શત્રુના હુમલાને સહન કર; હે ઔષધિ, બધા દુઃખો સહન કર.
દીર્ઘાયુસ્ત ઽ ઓષધે ખનિતા યસ્મૈ ચ ત્વા ખનામ્ય્ અહમ્ । અથો ત્વં દીર્ઘાયુર્ ભૂત્વા શતવલ્શા વિ રોહતાત્
જે માટે તને ઉખાડવામાં આવે છે અને જેને માટે હું તને ઉખાડું છું, તેને દીર્ઘાયુ મળે; અને તું પણ શતમૂળવાળી બનીને લાંબા સમય સુધી વૃદ્ધિ પામ.
ત્વમ્ ઉત્તમાસ્ય્ ઓષધે તવ વૃક્ષા ઽ ઉપસ્તયઃ । ઉપસ્તિર્ અસ્તુ સો સ્માકં યોઽઅસ્માꣳ૨ઽ અભિદાસતિ
હે શ્રેષ્ઠ ઔષધિ, તારા વૃક્ષો અમારે આધાર છે; જે અમને દુઃખ આપે છે, તેનો આધાર અમારો બને.
મા મા હિꣳસીજ્ જનિતા યઃ પૃથિવ્યા યો વા દિવꣳ સત્યધર્મા વ્યાનટ્ । યશ્ ચાપશ્ ચન્દ્રાઃ પ્રથમો જજાન કસ્મૈ દેવાય હવિષા વિધેમ
જે પૃથ્વીનો સર્જક છે, કે જે સત્ય અને ધર્મથી આકાશ ફેલાવનાર છે, તે અમને દુઃખ ન પહોંચાડે; કે જે પ્રથમ પ્રકાશમાન જળોનું સર્જન કરનાર છે, એ દેવને કયા અર્પણ કરીએ?