સꣳસૃષ્ટા વસુભી રુદ્રૈર્ ધીરૈઃ કર્મણ્યાં મૃદમ્ । હસ્તાભ્યાં મૃદ્વીં કૃત્વા સિનીવાલી કૃણોતુ તામ્
વસુઓ, રુદ્રો અને વિદ્વાનો સાથે જોડાઈને, પૃથ્વી કામ માટે નરમ બને. હાથથી તેને નરમ કરીને, સીનીવાલી તેને એવી બનાવે.
સિનીવાલી સુકપર્દા સુકુરીરા સ્વૌપશા । સા તુભ્યમ્ અદિતે મહ્યોખાં દધાતુ હસ્તયોઃ
સીનીવાલી, સુંદર વાળવાળી, સારા સંતાનવાળી, સારા દૂધવાળી; અદિતિ તારા હાથમાં મહાન જૂંથ મૂકે.
ઉખાં કૃણોતુ શક્ત્યા બાહુભ્યામ્ અદિતિર્ ધિયા । માતા પુત્રં યથોપસ્થે સાગ્નિં બિભર્તુ ગર્ભ ઽ આ । મખસ્ય શિરોઽસિ
અદિતિએ પોતાની શક્તિથી, બાહુબળથી અને બુદ્ધિથી અગ્નિકુંડ તૈયાર કરે; જેમ માતા પોતાના પુત્રને ગોદમાં ધારણ કરે છે, તેમ એ અગ્નિને ગર્ભરૂપે ધારણ કરે. હે અગ્નિ, તું યજ્ઞનું મથું છે.
અદિત્યૈ રામ્નાસિ । અદિતિષ્ ટે બિલં ગૃભ્ણાતુ । કૃત્વાય સા મહીમ્ ઉખાં મૃન્મયીં યોનિમ્ અગ્નયે । પુત્રેભ્યઃ પ્રાયચ્છદ્ અદિતિઃ શ્રપયાન્ ઇતિ
તને અદિતિની શક્તિથી બળ મળે છે. અદિતિ તારા મુખને પકડી રાખે. એ ધરતીને અગ્નિકુંડ, માટીની યોનિ બનાવી, અદિતિએ તેને પુત્રોને અર્પણ કરી કહ્યું: 'આ બરાબર શેકાઈ જાય.'
વસવસ્ ત્વા ધૂપયન્તુ ગાયત્રેણ છન્દસાઙ્ગિરસ્વત્ । રુદ્રાસ્ ત્વા ધૂપયન્તુ ત્રૈષ્ટુભેન છન્દસાઙ્ગિરસ્વત્ । આદિત્યાસ્ ત્વા ધૂપયન્તુ જાગતેન છન્દસાઙ્ગિરસ્વત્ । વિશ્વે ત્વા દેવા વૈશ્વાનરા ધૂપયન્ત્વ્ આનુષ્ટુભેન છન્દસાઙ્ગિરસ્વત્ । ઇન્દ્રસ્ ત્વા ધૂપયતુ । વરુણસ્ ત્વા ધૂપયતુ । વિષ્ણુ ત્વા ધૂપયતુ
મિત્રસ્ય ચર્ષણીધૃતોઽવો દેવસ્ય સાનસિ । દ્યુમ્નં ચિત્રશ્રવસ્તમમ્
મિત્રનું અનુગ્રહ, જે પ્રજાઓને સંભાળે છે, એ દેવતાનું બળ છે; એ મહિમા, સર્વોથી પ્રસિદ્ધ બને.
દેવસ્ ત્વા સવિતોદ્વપતુ સુપાણિઃ સ્વઙ્ગુરિઃ સુબાહુર્ ઉત શક્ત્યા । અવ્યથમાના પૃથિવ્યામ્ આશા દિશ ઽ આ પૃણ
દેવતા સવિતા તને પોતાના શુભ હાથોથી, સુંદર આંગળીઓથી, મજબૂત બાહુઓ અને શક્તિથી ઊંચે ઉઠાવે; પૃથ્વી પર દિશાઓ અને વિસ્તારો ભરાઈ જાય.
ઉત્થાય બૃહતી ભવોદ્ ઉ તિષ્ઠ ધ્રુવા ત્વમ્ । મિત્રૈતાં તઽઉખાં પરિ દદામ્ય્ અભિત્ત્યા ઽએષા મા ભેદિ
ઉઠ, મહાન બન; ઊભી રહે, તું સ્થિર છે. હું મિત્રની કૃપાથી આ અગ્નિકુંડને આસપાસ મૂકી રહ્યો છું; એ તૂટે નહીં, નુકસાન ન થાય.
વસવસ્ ત્વા છૃન્દન્તુ ગાયત્રેણ છન્દસાઙ્ગિરસ્વત્ । રુદ્રાસ્ ત્વા છૃન્દન્તુ ત્રૈષ્ટુભેન છન્દસાઙ્ગિરસ્વત્ । આદિત્યાસ્ ત્વા છૃન્દન્તુ જાગતેન છન્દસાઙ્ગિરસ્વત્ । વિશ્વે ત્વા દેવા વૈશ્વાનરા ઽ આ છૃન્દન્ત્વ્ આનુષ્ટુભેન છન્દસાઙ્ગિરસ્વત્
વસુઓ તને ગાયત્રી છંદથી છાંટે, હે અઙ્ગિરસકુળજ. રુદ્રો તને ત્રૈષ્ટુભ છંદથી છાંટે, હે અઙ્ગિરસકુળજ. આદિત્યો તને જગતી છંદથી છાંટે, હે અઙ્ગિરસકુળજ. બધા દેવતાઓ અને વૈશ્વાનર અગ્નિઓ તને અનુષ્ટુભ છંદથી છાંટે, હે અઙ્ગિરસકુળજ.
આકૂતિમ્ અગ્નિં પ્રયુજꣳ સ્વાહા । મનો મેધામ્ અગ્નિં પ્રયુજꣳ સ્વાહા । ચિત્તં વિજ્ઞાતમ્ અગ્નિં પ્રયુજꣳ સ્વાહા । વાચો વિધૃતિમ્ અગ્નિં પ્રયુજꣳ સ્વાહા । પ્રજાપતયે મનવે સ્વાહા । ઽ અગ્નયે વૈશ્વાનરાય સ્વાહા
ઇચ્છાથી હું અગ્નિને પ્રેરિત કરું છું—સ્વાહા. મન અને બુદ્ધિથી અગ્નિને પ્રેરિત કરું છું—સ્વાહા. વિચાર અને સમજથી અગ્નિને પ્રેરિત કરું છું—સ્વાહા. વાણી અને સંયમથી અગ્નિને પ્રેરિત કરું છું—સ્વાહા. પ્રજાપતિને, મનુને—સ્વાહા. અગ્નિ વૈશ્વાનરને—સ્વાહા.
વિશ્વો દેવસ્ય નેતુર્ મર્તો વુરીત સખ્યમ્ । વિશ્વો રાય ઽ ઇષુધ્યતિ દ્યુમ્નં વૃણીત પુષ્યસે સ્વાહા
દરેક મનુષ્ય દેવતા નેતા સાથે મિત્રતા શોધે. બધા ધન માટે પ્રયત્ન કરે; મહિમા સમૃદ્ધિ માટે પસંદ થાય—સ્વાહા.
મા સુ ભિત્થા મા સુ રિષો ઽમ્બ ધૃષ્ણુ વીરયસ્વ સુ । અગ્નિશ્ ચેદં કરિષ્યથઃ
તૂટી નહીં, નુકસાન ન પામ, હે શક્તિશાળી મા; ધીરજ રાખ, પરાક્રમી બન. અગ્નિ, તું આ કાર્ય પૂર્ણ કર.
દૃꣳહસ્વ દેવિ પૃથિવિ સ્વસ્તય ઽ આસુરી માયા સ્વધયા કૃતાસિ । જુષ્ટં દેવેભ્ય ઽ ઇદમ્ અસ્તુ હવ્યમ્ અરિષ્ટા ત્વમ્ ઉદ્ ઇહિ યજ્ઞે ઽ અસ્મિન્
હે દેવી પૃથ્વી, સુખ-સમૃદ્ધિ માટે દૃઢ બની રહે; તું અસુરીની શક્તિથી, પોતાની સ્વભાવથી રચાઈ છે. આ હવન દેવતાઓને પ્રિય થાય; અખંડિત રહી, આ યજ્ઞમાં ઊભી થા.
દ્ર્વન્ન સર્પિરાસુતિઃ પ્રત્નો હોતા વરેણ્યઃ । સહસસ્ પુત્રો ઽ અદ્ભુતઃ
ઘીનું અર્પણ વહે છે; પ્રાચીન હોત્ર, પસંદગીયોગ્ય, બળનો પુત્ર, અદ્ભુત છે.
પરસ્યા ઽ અધિ સંવતો વરાꣳ ઽ અભ્ય્ આતર । યત્રાહમ્ અસ્મિ તાꣳ ઽ અવ
અતિ દૂરના પ્રદેશમાંથી, દૂરના સ્થાનેથી, એને અહીં લાવ; હું જ્યાં છું, ત્યાં એને લાવ.
પરમસ્યાઃ પરાવતો રોહિદ્ અશ્વ ઽ ઇહા ગહિ । પુરીષ્યઃ પુરુપ્રિયોઽગ્ને ત્વં તરા મૃધઃ
અતિ અંતના અંતરથી, હે લાલ ઘોડા, અહીં આવ; હે અગ્નિ, તું રસથી ભરપૂર, બહુ પ્રિય, દુશ્મનોને જીત.
યદ્ અગ્ને કાનિ કાનિ ચિદ્ આ તે દારૂણિ દધ્મસિ । સર્વં તદ્ અસ્તુ તે ઘૃતં તજ્ જુષસ્વ યવિષ્ઠ્ય
હે અગ્નિ, તારા માટે અમે જે પણ લાકડાં મૂકીશું, એ બધું જ તારા માટે ઘી સમાન હોય; એ સ્વીકાર, હે સૌથી યુવાન.
યદ્ અત્ત્ય્ ઉપજિહ્વિકા યદ્ વમ્રો ઽ અતિસર્પતિ । સર્વં તદ્ અસ્તુ તે ઘૃતં તજ્ જુષસ્વ યવિષ્ઠ્ય
ઉપજિહ્વિકા જે પણ ખાય, કે ચાંટિયો જે પણ સરકે, એ બધું જ તારા માટે ઘી સમાન હોય; એ સ્વીકાર, હે સૌથી યુવાન.
અહર્-અહર્ અપ્રયાવં ભરન્તોઽશ્વાયેવ તિષ્ઠતે ઘાસમ્ અસ્મૈ । રાયસ્પોષેણ સમ્ ઇષા મદન્તો ઽગ્ને મા તે પ્રતિવેશા રિષામ
દિવસે દિવસે, થાક્યા વિના, ઘાસ લાવતાં ઘોડા જેવો એ ઊભો રહે છે; સંપત્તિ અને આનંદથી ભરપૂર ભોજન સાથે, હે અગ્નિ, તારા પડોશીઓની તરફથી અમને કોઈ નુકસાન ન થાય એવી કૃપા કર.
નાભા પૃથિવ્યાઃ સમિધાને ઽ અગ્નૌ રાયસ્પોષાય બૃહતે હવામહે । ઇરંમદં બૃહદુક્થ્યં યજત્રં જેતારમ્ અગ્નિં પૃતનાસુ સાસહિમ્
પૃથ્વીના મધ્યમાં, અગ્નિની જ્વાળામાં, સંપત્તિ વધે એ માટે અમે મહાન અગ્નિને બોલાવીએ છીએ; આનંદ આપનાર, બહુ વખાણાયેલ, પૂજ્ય અગ્નિ, યુદ્ધમાં વિજયી અને શક્તિશાળી.
યાઃ સેના ઽ અભીત્વરીર્ આવ્યાધિનીર્ ઉગણા ઽ ઉત । યે સ્તેના યે ચ તસ્કરાસ્ તાꣳસ્ તે ઽ અગ્ને ઽપિ દધામ્ય્ આસ્યે
જે સેના નિર્ભય અને હુમલો કરતી હોય, અને જે ટોળકીઓ હોય, તેમજ ચોરો અને લૂંટારૂઓ—હે અગ્નિ, એ બધાને હું તારા મોઢામાં મૂકી દઉં છું.
દꣳષ્ટ્રાભ્યાં મલિમ્લૂન્ જમ્ભ્યૈસ્ તસ્કરાꣳ ઽઉત । હનુભ્યાꣳ સ્તેનાન્ ભગવસ્ તાꣳસ્ ત્વં ખાદ સુખાદિતાન્
તારા દાંત વડે ગંદા અને લૂંટારૂઓને ખાઈ જા; હે ભગવન, તારા ચપળ દાંતથી ચોરોને પણ ભસ્મ કરી દે—જે સહેલાઈથી નાશ પામે છે, તેમને તું નાશ કર.
યે જનેષુ મલિમ્લવ સ્તેનાસસ્ તસ્કરા વને । યે કક્ષેષ્વ્ અઘાયવસ્ તાꣳસ્ તે દધામિ જમ્ભયોઃ
લોકોમાં જે ગંદા, ચોર અને જંગલમાં લૂંટારૂઓ છે, અને ઝાડીઓમાં રહેલા દુષ્ટ લોકો—એ બધાને હું તારા મોઢા વચ્ચે મૂકી દઉં છું.
યો ઽ અસ્મભ્યમ્ અરાતીયાદ્ યશ્ ચ નો દ્વેષતે જનઃ । નિન્દાદ્ યો ઽ અસ્માન્ ધિપ્સાચ્ ચ સર્વં તં ભસ્મસા કુરુ
જે અમારો દુશ્મન બને, અને જે લોકો અમને દ્વેષ કરે, કે જે અમને બદનામ કરે—એ બધા લોકોને તું ભસ્મ કરી દે.
સꣳશિતં મે બ્રહ્મ સꣳશિતં વીર્યં બલમ્ । સꣳશિતં ક્ષત્રં જિષ્ણુ યસ્યાહમ્ અસ્મિ પુરોહિતઃ
મારું પ્રાર્થનાબળ તીક્ષ્ણ છે, મારી શક્તિ અને બળ પણ તીક્ષ્ણ છે; જે વિજયી માટે હું પુરોહિત છું, તેનું રાજબળ પણ તીક્ષ્ણ છે.
ઉદ્ એષાં બાહૂ ઽ અતિરમ્ ઉદ્ વર્ચો ઽ અથો બલમ્ । ક્ષિણોમિ બ્રહ્મણામિત્રાન્ ઉન્ નયામિ સ્વાꣳ અહમ્
એ લોકોના હાથ ઊંચા થયા છે, તેમનું તેજ અને બળ પણ; હું પ્રાર્થના દ્વારા દુશ્મનોને નાશ કરું છું, અને મારા પોતાના લોકોને આગળ વધારું છું.
અન્નપતે ઽન્નસ્ય નો દેહ્ય્ અનમીવસ્ય શુષ્મિણઃ । પ્ર-પ્ર દાતારં તારિષ ઽઊર્જં નો ધેહિ દ્વિપદે ચતુષ્પદે
હે અન્નના સ્વામી, અમને તંદુરસ્ત અને રોગમુક્ત અન્ન આપ; અમને એ દાતા આપ જે બધાને પાર ઉતારે, અને બે પગવાળા તથા ચાર પગવાળાઓ માટે બળ આપ.
દૃશાનો રુક્મ ઽ ઉર્વ્યા વ્યદ્યૌદ્ દુર્મર્ષમ્ આયુઃ શ્રિયે રુચાનઃ । અગ્નિર્ અમૃતો ઽ અભવદ્ વયોભિર્ યદ્ એનં દ્યૌર્ જનયત્ સુરેતાઃ
સોનેરી તેજથી ભરેલો, આખી ધરતી પર પ્રકાશિત થયો, સહન કરવો મુશ્કેલ, તેની આયુષ્ય કાંતિથી યશ માટે ઝળકે છે; અમૃત સ્વરૂપ અગ્નિ, જ્યારે સ્વર્ગે, પુષ્કળ બીજ ધરાવતી, તેને જન્મ આપ્યો, ત્યારે પોતાના શક્તિઓ સાથે જન્મ્યો.
વસવસ્ ત્વા કૃણ્વન્તુ ગાયત્રેણ છન્દસાઽઙ્ગિરસ્વદ્ ધ્રુવાસિ પૃથિવ્યસિ । ધારયા મયિ પ્રજા રાયસ્પોષં ગૌપત્યꣳ સુવીર્યꣳ સજાતાન્ યજમાનાય । રુદ્રાસ્ ત્વા કૃણ્વન્તુ ત્રૈષ્ટુભેન છન્દસાઽઙ્ગિરસ્વદ્ ધ્રુવાસ્ય્ અન્તરિક્ષમ્ અસિ । ધારયા મયિ પ્રજાꣳ રાયસ્પોષં ગૌપત્યꣳ સુવીર્યꣳ સજાતાન્ યજમાનાય । આદિત્યાસ્ ત્વા કૃણ્વન્તુ જાગતેન છન્દસાઽઙ્ગિરસ્વદ્ ધ્રુવાસિ દ્યૌર્ અસિ । ધારયા મયિ પ્રજા રાયસ્પોષં ગૌપત્યꣳ સુવીર્યꣳ સજાતાન્ યજમાનાય । વિશ્વે ત્વા દેવા વૈશ્વાનરાઃ કૃણ્વન્ત્વ્ આનુષ્ટુભેન છન્દસાઙ્ગિરસ્વદ્ ધ્રુવાસિ દિશોઽસિ । ધારયા મયિ પ્રજા રાયસ્પોષં ગૌપત્યꣳ સુવીર્યꣳ સજાતાન્ યજમાનાય
વસુઓ તને ગાયત્રી છંદથી મજબૂત બનાવે, હે અઙ્ગિરસકુળજ, તું સ્થિર છે, તું પૃથ્વી છે. તારી કૃપાથી મને સંતાન, ધન, ગાયોની સમૃદ્ધિ, પરાક્રમ અને યજમાનને સંબંધીઓ મળે. રુદ્રો તને ત્રૈષ્ટુભ છંદથી મજબૂત બનાવે, હે અઙ્ગિરસકુળજ, તું સ્થિર છે, તું અંતરિક્ષ છે. તારી કૃપાથી મને સંતાન, ધન, ગાયોની સમૃદ્ધિ, પરાક્રમ અને યજમાનને સંબંધીઓ મળે. આદિત્યો તને જગતી છંદથી મજબૂત બનાવે, હે અઙ્ગિરસકુળજ, તું સ્થિર છે, તું આકાશ છે. તારી કૃપાથી મને સંતાન, ધન, ગાયોની સમૃદ્ધિ, પરાક્રમ અને યજમાનને સંબંધીઓ મળે. બધા દેવતાઓ અને વૈશ્વાનર અગ્નિઓ તને અનુષ્ટુભ છંદથી મજબૂત બનાવે, હે અઙ્ગિરસકુળજ, તું સ્થિર છે, તું દિશાઓ છે. તારી કૃપાથી મને સંતાન, ધન, ગાયોની સમૃદ્ધિ, પરાક્રમ અને યજમાનને સંબંધીઓ મળે.
વસુઓ તને ગાયત્રી છંદથી ધોઈ શુદ્ધ કરે, હે અઙ્ગિરસકુળજ. રુદ્રો તને ત્રૈષ્ટુભ છંદથી ધોઈ શુદ્ધ કરે, હે અઙ્ગિરસકુળજ. આદિત્યો તને જગતી છંદથી ધોઈ શુદ્ધ કરે, હે અઙ્ગિરસકુળજ. બધા દેવતાઓ અને વૈશ્વાનર અગ્નિઓ તને અનુષ્ટુભ છંદથી ધોઈ શુદ્ધ કરે, હે અઙ્ગિરસકુળજ. ઇન્દ્ર તને શુદ્ધ કરે. વરુણ તને શુદ્ધ કરે. વિષ્ણુ તને શુદ્ધ કરે.
અદિતિષ્ ટ્વા દેવી વિશ્વદેવ્યાવતી પૃથિવ્યાઃ સધસ્થે ઽ અઙ્ગિરસ્વત્ ખનત્વ્ અવટ । દેવાનામ્ ત્વા પત્નીર્ દેવીર્ વિશ્વદેવ્યાવતીઃ પૃથિવ્યાઃ સધસ્થે ઽ અઙ્ગિરસ્વદ્ દધતૂખે । ધિષણાસ્ ત્વા દેવીર્ વિશ્વદેવ્યાવતીઃ પૃથિવ્યાઃ સધસ્થે ઽ અઙ્ગિરસ્વદ્ અભીન્ધતામ્ ઉખે । વરૂત્રીષ્ ટ્વા દેવીર્ વિશ્વદેવ્યાવતીઃ પૃથિવ્યાઃ સધસ્થે ઽ અઙ્ગિરસ્વચ્ છ્રપયન્તૂખે । ગ્નાસ્ ત્વા દેવીર્ વિશ્વદેવ્યાવતીઃ પૃથિવ્યાઃ સધસ્થે ઽ અઙ્ગિરસ્વત્ પચન્તૂખે । જનયસ્ ત્વાચ્છિન્નપત્રા દેવીર્ વિશ્વદેવ્યાવતીઃ પૃથિવ્યાઃ સધસ્થે ઽ અઙ્ગિરસ્વત્ પચન્તૂખે
અદિતિ અને તમામ દેવીઓ સાથે, પૃથ્વી પરના સ્થાને, હે અઙ્ગિરસકુળજ, તને (અગ્નિકુંડને) ખોદે. દેવતાઓની પત્નીઓ, તમામ દેવીઓ સાથે, પૃથ્વી પરના સ્થાને, હે અઙ્ગિરસકુળજ, તને મૂકે. ધિષણાઓ, તમામ દેવીઓ સાથે, પૃથ્વી પરના સ્થાને, હે અઙ્ગિરસકુળજ, તને પ્રગટાવે. વરુત્રીઓ, તમામ દેવીઓ સાથે, પૃથ્વી પરના સ્થાને, હે અઙ્ગિરસકુળજ, તને શેકે. ગ્નાઓ, તમામ દેવીઓ સાથે, પૃથ્વી પરના સ્થાને, હે અઙ્ગિરસકુળજ, તને શેકે. અખંડ પાંખવાળી જનયાઓ, તમામ દેવીઓ સાથે, પૃથ્વી પરના સ્થાને, હે અઙ્ગિરસકુળજ, તને શેકે.