ક્ષત્રસ્યોલ્વમ્ અસિ । ક્ષત્રસ્ય જરાય્વ્ અસિ । ક્ષત્રસ્ય યોનિર્ અસિ । ક્ષત્રસ્ય નાભિર્ અસિ । ઇન્દ્રસ્ય વાત્રઘ્નમ્ । મિત્રસ્યાસિ વરુણસ્યાસિ । ત્વયાયં વૃત્રં વધેત્ । દૃવાસિ । રુજાસિ । ક્ષુમાસિ । પાતૈનં પ્રાઞ્ચમ્ । પાતૈનં પ્રત્યઞ્ચમ્ । પાતૈનં તિર્યઞ્ચં દિગ્ભ્યઃ પાત
તમે શાસનની શક્તિ છો. તમે શાસનની તાકાત છો. તમે શાસનની ઉત્પત્તિ છો. તમે શાસનની નાભિ છો. તમે ઇન્દ્રના વૃત્રનો વિધ્વંસક છો. તમે મીત્રના છો, તમે વરુણના છો. તમારા દ્વારા, આ વ્યક્તિ વૃત્રને મારવા સક્ષમ થાય. તમે દૃઢ છો. તમે તોડનાર છો. તમે ધરા છો. એને પૂર્વ તરફ રક્ષો. એને પશ્ચિમ તરફ રક્ષો. એને દક્ષિણ તરફ રક્ષો. એને સર્વ દિશાઓથી રક્ષો.
આવિર્મર્યાઃ । ઽ આવિત્તો ઽ અગ્નિર્ ગૃહપતિઃ । આવિત્ત ઽ ઇન્દ્રો વૃદ્ધશ્રવાઃ । ઽ આવિત્તૌ મિત્રાવરુણૌ ધૃતવ્રતૌ । આવિત્તઃ પૂષા વિશ્વવેદાઃ । ઽ આવિત્તે દ્યાવાપૃથિવી વિશ્વશમ્ભુવૌ । આવિત્તાદિતિર્ ઉરુશર્મા ॥ 10 અવેષ્ટા દન્દશૂકાઃ । પ્રાચીમ્ આ રોહ ગાયત્રી ત્વાવતુ રથન્તરꣳ સામ ત્રિવૃત્ સ્તોમો વસન્ત ઽ ઋતુર્ બ્રહ્મ દ્રવિણમ્
યુવાનો સ્પષ્ટ દેખાય છે. અગ્નિ, ગૃહપતિ, સ્પષ્ટ છે. ઇન્દ્ર, વડીલોમાં પ્રસિદ્ધ, સ્પષ્ટ છે. મીત્ર અને વરુણ, પ્રતિજ્ઞામાં દૃઢ, સ્પષ્ટ છે. પુષણ, સર્વ જાણનાર, સ્પષ્ટ છે. આકાશ અને ધરતી, સર્વ શુભ આપનાર, સ્પષ્ટ છે. અદિતિ, વિશાળ આશ્રયવાળી, સ્પષ્ટ છે.
દક્ષિણામ્ આ રોહ ત્રિષ્ટુપ્ ત્વાવતુ બૃહત્ સામ પઞ્ચદશ સ્તોમો ગ્રીષ્મ ઽ ઋતુઃ ક્ષત્રં દ્રવિણમ્
દક્ષિણ તરફ ચડો; ત્રિષ્ટુપ છંદ, બૃહત સામ, પંદર સ્ટોમ, ગ્રીષ્મ ઋતુ, શાસન અને સંપત્તિ તમને રક્ષે.
પ્રતીચીમ્ આ રોહ જગતી ત્વાવતુ વૈરૂપꣳ સામ સપ્તદશ સ્તોમો વર્ષા ઽ ઋતુઃ વિડ્ દ્રવિણમ્
પશ્ચિમ તરફ ચડો; જગતી છંદ, વૈરૂપ સામ, સત્તર સ્ટોમ, વરસાદ ઋતુ, લોકો અને સંપત્તિ તમને રક્ષે.
ઉદીચીમ્ આ રોહાનુષ્ટુપ્ ત્વાવતુ વૈરાજꣳ સામૈકવિꣳશ સ્તોમઃ શરદ્ ઋતુઃ ફલં દ્રવિણમ્
ઉત્તર તરફ ચડો; અનુષ્ટુપ છંદ, વૈરાજ સામ, એકવીસ સ્ટોમ, શરદ ઋતુ, ફળ અને સંપત્તિ તમને રક્ષે.
ઊર્ધ્વામ્ આ રોહ પઙ્ક્તિસ્ ત્વાવતુ શાક્વરરૈવતે સામની ત્રિણવત્રયસ્ત્રિꣳશૌ સ્તોમૌ હેમન્તશિશિરાવ્ ઋતૂ વર્ચો દ્રવિણમ્ । પ્રત્યસ્તં નમુચેઃ શિરઃ
ઉપર તરફ ચડો; પંક્તિ છંદ, શાક્વર અને રૈવત સામ, ત્રિનવ અને ત્રયસ્ત્રિંશ સ્ટોમ, હેમંત અને શિશિર ઋતુ, તેજ અને સંપત્તિ તમને રક્ષે. નમુચિનું માથું નીચે પડ્યું છે.
સોમસ્ય ત્વિષિર્ અસિ તવેવ મે ત્વિષિર્ ભૂયાત્ । મૃત્યોઃ પાહિ । ઓજો ઽસિ સહો ઽસ્ય્ અમૃતમ્ અસિ
તમે સોમની તેજસ્વી શક્તિ છો; તમારી તેજસ્વી શક્તિ મને મળે. મૃત્યુથી રક્ષો. તમે ઊર્જા છો, તમે શક્તિ છો, તમે અમર છો.
હિરણ્યરૂપા ઽઉષસો વિરોક ઽઉભાવ્ ઇન્દ્રા ઽઉદિથઃ સૂર્યશ્ ચ । આ રોહતં વરુણ મિત્ર ગર્તં તતશ્ ચક્ષાથામ્ અદિતિં દિતિં ચ । મિત્રો ઽસિ વરુણો ઽસિ
સોનાની આકારવાળી ઉષાઓ પ્રકાશિત થાય છે; બંને ઇન્દ્રો અને સૂર્ય ઉગે છે. વરુણ અને મીત્ર, તમારો સ્થાન મેળવો; ત્યાંથી અદિતિ અને દિતિને જુઓ. તમે મીત્ર છો, તમે વરુણ છો.
સોમસ્ય ત્વા દ્યુમ્નેનાભિષિઞ્ચામ્ય્ અગ્નેર્ ભ્રાજસા સૂર્યસ્ય વર્ચસેન્દ્રસ્યેન્દ્રિયેણ । ક્ષત્રાણાં ક્ષત્રપતિર્ એધ્ય્ અતિ દિદ્યૂન્ પાહિ
સોમની મહિમાથી હું તમારો અભિષેક કરું છું, અગ્નિની તેજથી, સૂર્યના તેજથી, ઇન્દ્રની શક્તિથી. રાજાઓમાં રાજા બની, તેજસ્વી બની, રક્ષણ કરો.
ઇમં દેવા ઽઅસપત્નꣳ સુવધ્વં મહતે ક્ષત્રાય મહતે જ્યૈષ્ઠ્યાય મહતે જાનરાજ્યાયેન્દ્રસ્યેન્દ્રિયાય । ઇમમ્ અમુષ્ય પુત્રમ્ અમુષ્યૈ પુત્રમ્ અસ્યૈ વિશ ઽએષ વો મી રાજા સોમો સ્માકં બ્રાહ્મણાના રાજા
હે દેવો, આ વ્યક્તિને વિરુદ્ધીઓથી મુક્ત, સુસંસ્કારિત, વિશાળ શાસન, મહાન પ્રભુત્વ, લોકો પર મહાન રાજય અને ઇન્દ્રની શક્તિ માટે યોગ્ય બનાવો. આ વ્યક્તિ, એ પુરુષનો પુત્ર, એ સ્ત્રીનો પુત્ર, એ કુળ માટે—એ તમારો રાજા છે. સોમ અમારો રાજા છે, બ્રાહ્મણોનો રાજા છે.
પ્ર પર્વતસ્ય વૃષભસ્ય પૃષ્ઠાન્ નાવશ્ ચરન્તિ સ્વસિચ ઽઇયાનાઃ । તા ઽ આવવૃત્રન્ન્ અધરાગ્ ઉદક્તા ઽ અહિં બુધ્ન્યમ્ અનુ રીયમાણાઃ । વિષ્ણોર્ વિક્રમણમ્ અસિ । વિષ્ણોર્ વિક્રાન્તમ્ અસિ । વિષ્ણોઃ ક્રાન્તમ્ અસિ
પર્વતના વૃષભના પીઠ પરથી બહેનો નાવની જેમ ચાલે છે; એ ઓપરથી ઊભી થઈ, ઊંડા સરપના પીછે આગળ વધે છે. તું વિષ્ણુના પગલાં છે. તું વિષ્ણુના મહાન પગલાં છે. તું વિષ્ણુનો પગલાં છે.
પ્રજાપતે ન ત્વદ્ એતાન્ય્ અન્યો વિશ્વા રૂપાણિ પરિ તા બભૂવ । યત્કામાસ્ તે જુહુમસ્ તન્ નો ઽ અસ્તુ । અયમ્ અમુષ્ય પિતાઽસાવ્ અસ્ય પિતા । વયꣳ સ્યામ પતયો રયીણા સ્વાહા । રુદ્ર યત્ તે ક્રિવિ પરં નામ તસ્મિન્ હુતમ્ અસ્ય્ અમેષ્ટમ્ અસિ સ્વાહા
પ્રજાપતિ, તારી સિવાય બીજાએ આ બધાં રૂપો ઘેરી લીધાં નથી. જે તારી ઈચ્છા માટે અમે અર્પણ કરીએ છીએ, એ અમને પ્રાપ્ત થાય. આ એનો પિતા છે, એ એનો પિતા છે. અમે ધનના માલિક બનીએ. સ્વાહા. રુદ્ર, તારા પશુઓમાં જે તું સર્વોચ્ચ નામ ધરાવે છે, એમાં અર્પણ રાખો; તું ઇચ્છિત છે. સ્વાહા.
ઇન્દ્રસ્ય વજ્રો ઽસિ । મિત્રાવરુણયોસ્ ત્વા પ્રશાસ્ત્રોઃ પ્રશિષા યુનજ્મિ । અવ્યથાયૈ ત્વા સ્વધાયૈ ત્વાઽરિષ્ટો અર્જુનઃ । મરુતાં પ્રસવેન જય । આપામ મનસા । સમ્ ઇન્દ્રિયેણ
તુ ઇન્દ્રનો વજ્ર છે. મિત્ર અને વરુણ, બંને શાસકો માટે, હું તને આજ્ઞા માટે જોડું છું. સુરક્ષ માટે, શક્તિ માટે, તું અખંડિત, તેજસ્વી છે. મારુતોની પ્રેરણા વડે જીત. જળના મન સાથે. એકતામાં ઇન્દ્રિય સાથે.
મા ત ઽ ઇન્દ્ર તે વયં તુરાષાડ્ અયુક્તાસો ઽ અબ્રહ્મતા વિદસામ । તિષ્ઠા રથમ્ અધિ યં વજ્રહસ્તા રશ્મીન્ દેવ યુવસે સ્વશ્વાન્
હે ઇન્દ્ર, અમે કમજોરી, અયોગ્ય અથવા પવિત્ર શબ્દથી અજાણ ન બનીએ. તું રથ પર ઊભો રહી, વજ્રધારી, દોરા પકડી, હે દેવ, તારા પોતાના ઘોડાઓ માટે.
અગ્નયે ગૃહપતયે સ્વાહા । સોમાય વનસ્પતયે સ્વાહા । મરુતામ્ ઓજસે સ્વાહા । ઇન્દ્રસ્યેન્દ્રિયાય સ્વાહા । પૃથિવિ માતર્ મા મા હિꣳસીર્ મો ઽ અહં ત્વામ્
અગ્નિ, ઘરના સ્વામી માટે, સ્વાહા. સોમ, વનના સ્વામી માટે, સ્વાહા. મારુતોની શક્તિ માટે, સ્વાહા. ઇન્દ્રની શક્તિ માટે, સ્વાહા. હે પૃથ્વી માતા, મને નુકસાન ન કર, હું પણ તને નુકસાન ન કરું.
હꣳસઃ શુચિષદ્ વસુર્ અન્તરિક્ષસદ્ હોતા વેદિષદ્ અતિથિર્ દુરોણસત્ । નૃષદ્ વરસદ્ ઋતસદ્ વ્યોમસદ્ અબ્જા ગોજા ઽ ઋતજા ઽ અદ્રિજા ઽ ઋતં બૃહત્
હંસ શુદ્ધિમાં વસે છે, તેજસ્વી અંતરિક્ષમાં, યજ્ઞકર્તા વેદી પર, અતિથિ ઘરમાં. એ મનુષ્યોમાં, શ્રેષ્ઠોમાં, સત્યમાં, આકાશમાં વસે છે; જળમાંથી જન્મેલો, ગાયમાંથી, સત્યમાંથી, પર્વતમાંથી—સત્ય, વિશાળ.
ઇયદ્ અસ્યાયુર્ અસ્યાયુર્ મયિ ધેહિ યુઙ્ઙ્ અસિ વર્ચો ઽસિ વર્ચો મયિ ધેહિ । ઊર્ગ્ અસ્ય્ ઊર્જં મયિ ધેહિ । ઇન્દ્રસ્ય વાં વીર્યકૃતો બાહૂ ઽઅભ્યુપાવ હરામિ
આ એનું આયુષ્ય છે; એ આયુષ્ય મને આપ. તું તેજ છે; એ તેજ મને આપ. તું પોષણ છે; એ પોષણ મને આપ. ઇન્દ્રની શક્તિથી, હું બંને બાહુઓ શક્તિશાળી બનાવીને ઉઠાવું છું.
સ્યોનાસિ સુષદાસિ । ક્ષત્રસ્ય યોનિર્ અસિ । સ્યોનામ્ આ સીદ સુષદામ્ આ સીદ ક્ષત્રસ્ય યોનિમ્ આ સીદ
તું સુખદ છે, તું સારી રીતે બેઠી છે. તું શાસનનું મૂળ છે. સુખદમાં બેઠા, સારી સ્થિતિમાં બેઠા, શાસનના મૂળમાં બેઠા.
નિ ષસાદ ઘૃતવ્રતો વરુણઃ પસ્ત્યાસ્વ્ આ । સામ્રાજ્યાય સુક્રતુઃ
ઘી અર્પણમાં તત્પર વરુણ ઘરોમાં, સારા ઇરાદા સાથે, શાસન માટે બેઠા છે.
અભિભૂર્ અસ્ય્ એતાસ્ તે પઞ્ચ દિશઃ કલ્પન્તામ્ । બ્રહ્મꣳસ્ ત્વં બ્રહ્માસિ સવિતાસિ સત્યપ્રસવઃ । વરુણો ઽસિ સત્યૌજાઃ । ઽ ઇન્દ્રો ઽસિ વિશૌજાઃ । રુદ્રોઽ સિ સુશેવઃ । બહુકાર શ્રેયસ્કર ભૂયસ્કર । ઇન્દ્રસ્ય વજ્રો ઽસિ તેન મે રધ્ય
હે વિજયી, આ પાંચ દિશાઓ તારા અધિકાર હેઠળ આવે. હે બ્રહ્મા, તું બ્રહ્મા છે, તું સવિતા છે, સાચી પ્રેરણા ધરાવે છે. તું વરુણ છે, સાચી શક્તિ ધરાવે છે. તું ઇન્દ્ર છે, સર્વ શક્તિ ધરાવે છે. તું રુદ્ર છે, શ્રેષ્ઠ દયાળુ છે. તું ઘણું બનાવે છે, શ્રેષ્ઠ આપે છે, વધારું આપે છે. તું ઇન્દ્રનો વજ્ર છે; એથી મને સફળતા આપ.
અગ્નિઃ પૃથુર્ ધર્મણસ્ પતિર્ જુષાણો અગ્નિઃ પૃથુર્ ધર્મણસ્ પતિર્ આજ્યસ્ય વેતુ સ્વાહા । સ્વાહાકૃતાઃ સૂર્યસ્ય રશ્મિભિર્ યતધ્વꣳ સજાતાનાં મધ્યમેષ્ઠ્યાય
અગ્નિ, વિશાળ, ધર્મનો સ્વામી, સ્વીકાર કરે છે, અગ્નિ, વિશાળ, ધર્મનો સ્વામી, એ ઘીમાં પ્રવેશ કરે, સ્વાહા. સ્વાહા સાથે, સૂર્યની કિરણોથી, એકસાથે જન્મેલા માટે મધ્યમ અર્પણ માટે પ્રયત્ન કરો.
સવિત્રા પ્રસવિત્રા સરસ્વત્યા વાચા ત્વષ્ટ્રા રૂપૈઃ પૂષ્ણા પશુભિર્ ઇન્દ્રેણાસ્મે બૃહસ્પતિના બ્રહ્મણા વરુણેનૌજસાગ્નિના તેજસા સોમેન રાજ્ઞા વિષ્ણુના દશમ્યા દેવતયા પ્રસૂતઃ પ્ર સર્પામિ
સવિતા દ્વારા, પ્રેરક, સરસ્વતીના વાણી દ્વારા, ત્વષ્ટ્રના રૂપ દ્વારા, પુષણના પશુઓ દ્વારા, ઇન્દ્ર, બૃહસ્પતિ, બ્રહ્મા, વરુણની શક્તિ, અગ્નિનું તેજ, સોમ રાજા, વિષ્ણુ, દસમી દેવતા દ્વારા, હું પ્રેરિત થયો છું.
અશ્વિભ્યાં પચ્યસ્વ । સરસ્વત્યૈ પચ્યસ્વ । ઇન્દ્રાય સુત્રામ્ણે પચ્યસ્વ । વાયુઃ પૂતઃ પવિત્રેણ પ્રત્યઙ્ક્ સોમો અતિસ્રુતઃ । ઇન્દ્રસ્ય યુજ્યઃ સખા
અશ્વિનો માટે પકાવો. સરસ્વતી માટે પકાવો. ઇન્દ્ર, સારી રીતે જોડાયેલા માટે પકાવો. વાયુ શુદ્ધિકર્તા દ્વારા શુદ્ધ થાય છે; સોમ સારી રીતે વહે છે. ઇન્દ્રનો જોડાયેલ મિત્ર.
કુવિદ્ અઙ્ગ યવમન્તો વયં ચિદ્ યથા દાન્ત્ય્ અનુપૂર્વં વિયૂય । ઇહેહૈષાં કૃણુહિ ભોજનાનિ યે બર્હિષો નમ ઽ ઉક્તિં યજન્તિ । ઉપયામગૃહીતો ઽસ્ય્ અશ્વિભ્યાં ત્વા સરસ્વત્યૈ ત્વેન્દ્રાય ત્વા સુત્રામ્ણે
શું અમે, ખરેખર, જવારથી, યોગ્ય રીતે, દાન ક્રમથી વહેંચી શકીએ? અહીં, એ લોકો માટે ભોજન તૈયાર કરો, જે બર્હિ પર બેઠા, સ્તુતિ અને યજ્ઞ કરે છે. હું તને અશ્વિનો, સરસ્વતી, ઇન્દ્ર, સારી રીતે જોડાયેલા માટે સ્વીકાર્યો છે.
વયꣳ સુરામમ્ અશ્વિના નમુચાવ્ આસુરે સચા । વિપિપાના શુભસ્ પતી ઇન્દ્રં કર્મસ્વ્ આવતમ્
અશ્વિનો સાથે, અમે નમુચી અસુર સાથે સુરામ પીધી; હે તેજસ્વી સ્વામી, સતત પીનારા, ઇન્દ્રને કર્મમાં સહારો આપો.
પુત્રમ્ ઇવ પિતરાવ્ અશ્વિનોભેન્દ્રાવથુઃ કાવ્યૈર્ દꣳસનાભિઃ । યત્ સુરામં વ્યપિબઃ શચીભિઃ સરસ્વતી ત્વા મઘવન્ન્ અભિષ્ણક્
પિતાની જેમ પુત્રને, અશ્વિનોએ ઇન્દ્રને કૌશલ અને ઔષધિથી રક્ષ્યા; જ્યારે તું, હે મહાન, શચીઓ સાથે સુરામ પીધા, સરસ્વતી, હે દયાળુ, તને સ્તુતિ કરી.
યુઞ્જાનઃ પ્રથમં મનસ્ તત્વાય સવિતા ધિયમ્ । અગ્નેર્ જ્યોતિર્ નિચાય્ય પૃથિવ્યા ઽ અધ્ય્ આભરત્
પ્રથમ વિચારને સત્ય માટે જોડીને, સવિતા બુદ્ધિને પ્રેરણા આપે છે; અગ્નિનું પ્રકાશ પ્રગટાવી, પૃથ્વી પર લાવે છે.
યુક્તેન મનસા વયં દેવસ્ય સવિતુઃ સવે । સ્વર્ગ્યાય શક્ત્યા
જોડાયેલા મનથી, અમે દેવ સવિતાની પ્રેરણા શોધીએ છીએ, એ શક્તિથી જે સ્વર્ગ તરફ લઈ જાય છે.
યુક્ત્વાય સવિતા દેવાન્ત્ સ્વર્યતો ધિયા દિવમ્ । બૃહજ્ જ્યોતિઃ કરિષ્યતઃ સવિતા પ્ર સુવાતિ તાન્
દેવતા સવિતા, અન્ય દેવતાઓ સાથે જોડાઈને, પ્રેરિત બુદ્ધિથી સ્વર્ગ તરફ જાય છે; એ મહાન પ્રકાશરૂપ સવિતા તેમને સારા કાર્યો માટે પ્રેરણા આપે.
યુઞ્જતે મન ઽ ઉત યુઞ્જતે ધિયો વિપ્રા વિપ્રસ્ય બૃહતો વિપશ્ચિતઃ । વિ હોત્રા દધે વયુનાવિદ્ એક ઽ ઇન્ મહી દેવસ્ય સવિતુઃ પરિષ્ટુતિઃ
જ્ઞાની ઋષિઓ મનને જોડે છે, તેઓ પોતાની બુદ્ધિને પણ જોડે છે; મહાન વિદ્વાન અને વિદ્વાનોના પણ વિદ્વાન એવા ઋષિ, યજ્ઞના અગ્નિ સ્થાપે છે અને વિધિ જાણે છે; દેવ સવિતાનું વિશાળ સ્તુતિગાન તેને ઘેરી લે છે.