દેવા ગાતુવિદો ગાતું વિત્ત્વા ગાતુમ્ ઇત । મનસસ્પત ઽ ઇમં દેવ યજ્ઞꣳ સ્વાહા વાતે ધાઃ
પંથ જાણનારા દેવો, પંથ જાણીને, પંથ પર ચાલે છે. હે મનના સ્વામી, આ યજ્ઞને, હે દેવ, પવન સાથે સ્થિર કરો. સ્વાહા.
યજ્ઞ યજ્ઞં ગચ્છ યજ્ઞપતિં ગચ્છ સ્વાં યોનિં ગચ્છ સ્વાહા । એષ તે યજ્ઞો યજ્ઞપતે સહસૂક્તવાકઃ સર્વવીરસ્ તજ્ જુષસ્વ સ્વાહા
યજ્ઞમાં જાઓ, યજ્ઞપતિ પાસે જાઓ, તમારી પોતાની યોનિમાં જાઓ. સ્વાહા. આ તમારો યજ્ઞ છે, હે યજ્ઞપતિ, હજારો સ્તુતિઓ અને બધા વિરો સાથે ભરપૂર; કૃપા કરીને સ્વીકારો. સ્વાહા.
માહિર્ ભૂર્ મા પૃદાકુઃ । ઉરુꣳ હિ રાજા વરુણશ્ ચકાર સૂર્યાય પન્થામ્ અન્વેતવા ઽ ઉ । અપદે પાદા પ્રતિધાતવે ઽકર્ ઉતાપવક્તા હૃદયાવિધશ્ ચિત્ । નમો વરુણાયાભિષ્ઠિતો વરુણસ્ય પાશઃ
હાનિ ન કરો, માર ન કરો. રાજા વરુણે સૂર્ય માટે વિશાળ માર્ગ બનાવ્યો છે. પગ માટે પગલાં બનાવ્યા છે, અને જે દૂર જવું ઈચ્છે છે, તેનું હૃદય પણ ચીરી નાખે છે. વરુણને વંદન; હું વરુણના બંધનથી મુક્ત થયો છું.
અગ્નેર્ અનીકમ્ અપ ઽ આ વિવેશાપાં નપાત્ પ્રતિરક્ષન્ન્ અસુર્યમ્ । દમે-દમે સમિધં યક્ષ્ય્ અગ્ને પ્રતિ તે જિહ્વા ઘૃતમ્ ઉચ્ ચરણ્યત્ સ્વાહા
અગ્નિના મુખમાં પ્રવેશ કરીને, જળપુત્રની રક્ષા કરતા, દરેક ઘરમાં ઈંધણથી પૂજા કરીએ. હે અગ્નિ, તમારી ઘીથી ચમકતી જીભ અહીં આગળ વધે. સ્વાહા.
સમુદ્રે તે હૃદયમ્ અપ્સ્વ્ અન્તઃ સં ત્વા વિશન્ત્વ્ ઓષધીર્ ઉતાપઃ । યજ્ઞસ્ય ત્વા યજ્ઞપતે સૂક્તોક્તૌ નમોવાકે વિધેમ યત્ સ્વાહા
તમારું હૃદય સમુદ્રમાં, જળમાં છે; ઔષધિઓ અને જળો તમને પ્રવેશે. હે યજ્ઞપતિ, સ્તુતિ અને વંદનના શબ્દોમાં અમે તમને આ અર્પણ કરીએ છીએ. સ્વાહા.
દેવીર્ આપ ઽ એષ વો ગર્ભસ્ તꣳ સુપ્રીતꣳ સુભૃતં બિભૃત । દેવ સોમૈષ તે લોકસ્ તસ્મિઞ્ છં ચ વક્ષ્વ પરિ ચ વક્ષ્વ
હે દિવ્ય જળો, આ તમારો બીજ છે; તેને સારી રીતે અને કાળજીપૂર્વક ધરાવો. હે સોમ, આ તમારો લોક છે; તેમાં સુખ અને રક્ષા આપો.
અવભૃથ નિચુમ્પુણ નિચેરુર્ અસિ નિચુમ્પુણઃ । અવ દેવૈર્ દેવકૃતમ્ એનો ઽયાસિષમ્ અવ મર્ત્યૈર્ મર્ત્યકૃતં પુરુરાવ્ણો દેવ રિષસ્ પાહિ । દેવાના સમિદ્ અસિ
તમે શુદ્ધિ અને અશુદ્ધિ દૂર કરનાર છો. દેવો સાથે, મેં દેવો દ્વારા કરેલા પાપો દૂર કર્યા; મનુષ્યો સાથે, મનુષ્યો દ્વારા કરેલા પાપો દૂર કર્યા. હે અનેક રૂપાવાળા દેવ, અમને દુઃખથી બચાવો. તમે દેવોની સમિધ છો.
એજતુ દશમાસ્યો ગર્ભો જરાયુણા સહ । યથાયં વાયુર્ એજતિ યથા સમુદ્ર ઽ એજતિ । એવાયં દશમાસ્યો ઽ અસ્રજ્ જરાયુણા સહ
દસ મહિના સુધી રહેલો ગર્ભ અને તેની પડ સાથે ચાલે. જેમ પવન ચાલે છે, જેમ સમુદ્ર ચાલે છે, તેમ આ દસ મહિના સુધી રહેલો ગર્ભ તેની પડ સાથે જન્મે.
યસ્યૈ તે યજ્ઞિયો ગર્ભો યસ્યૈ યોનિર્ હિરણ્યયી । અઙ્ગાન્ય્ અહ્રુતા યસ્ય તં માત્રા સમ્ અજીગમꣳ સ્વાહા
જે માટે આ યજ્ઞગર્ભ છે, જેના માટે સુવર્ણ યોનિ છે, જેના અંગો અખંડિત છે, તેના માટે હું માતા સાથે એક થાઉં. સ્વાહા.
પુરુદસ્મો વિષુરૂપ ઽ ઇન્દુર્ અન્તર્ મહિમાનમ્ આનઞ્જ ધીરઃ । એકપદીં દ્વિપદીં ત્રિપદીં ચતુષ્પદીમ્ અષ્ટાપદીં ભુવનાનુ પ્રથન્તા સ્વાહા
હે અનેક રૂપાવાળો, અનેક પ્રકારનો, બુદ્ધિશાળી સોમ, અંદર મહિમામાં પ્રવેશ કર્યો છે. એક પગવાળા, બે પગવાળા, ત્રણ પગવાળા, ચાર પગવાળા અને આઠ પગવાળા જીવોમાં સમગ્ર લોકમાં વ્યાપ્યો છે. સ્વાહા.
મરુતો યસ્ય હિ ક્ષયે પાથા દિવો વિમહસઃ । સ સુગોપાતમો જનઃ
જેના ઘરમાં મરુતો, વિશાળ આકાશના પુત્રો, સ્વર્ગના માર્ગે ફરતા હોય છે, એ માણસ સૌથી વધુ સુરક્ષિત રહે છે.
મહી દ્યૌઃ પૃથિવી ચ ન ઽ ઇમં યજ્ઞં મિમિક્ષતામ્ । પિપૃતાં નો ભરીમભિઃ
મોટી ધરતી અને આકાશે આ યજ્ઞને માપવાનો ઈરાદો ન રાખે; તેઓ અમને પોતાના સમૃદ્ધિથી પોષણ આપે.
આ તિષ્ઠ વૃત્રહન્ રથં યુક્તા તે બ્રહ્મણા હરી । અર્વાચીનꣳ સુ તે મનો ગ્રાવા કૃણોતુ વગ્નુના । ઉપયામગૃહીતો ઽસીન્દ્રાય ત્વા ષોડશિને । ઽ એષ તે યોનિર્ ઇન્દ્રાય ત્વા ષોડશિને
વૃત્રને હરાવનાર, તું રથ પર ઊભો થા; તારા બે ઘોડા પ્રાર્થનાથી જોડાયા છે. પથ્થર, પોતાની આગ સાથે, તારો મન અમારું તરફ વાળે. તું ઇન્દ્ર માટે, સોળ ભાગ ધરાવનાર માટે, સ્વીકારવામાં આવ્યો છે. આ તારી બેઠક છે; ઇન્દ્ર માટે, સોળ ભાગ ધરાવનાર માટે, તું સ્વીકારવામાં આવ્યો છે.
યુક્ષ્વા હિ કેશિના હરી વૃષણા કક્ષ્યપ્રા । અથા ન ઽ ઇન્દ્ર સોમપા ગિરામ્ ઉપશ્રુતિં ચર । ઉપયામગૃહીતો ઽસીન્દ્રાય ત્વા ષોડશિને । ઽ એષ તે યોનિર્ ઇન્દ્રાય ત્વા ષોડશિને
ઇન્દ્ર, તું તારા બે પીળા, મજબૂત અને વાળવાળા ઘોડા, જે કક્ષમાં રહે છે, જોડ. પછી, સોમ પાન કરનાર ઇન્દ્ર, અમારા ગીતોની અવાજ પાસે આવ. તું ઇન્દ્ર માટે, સોળ ભાગ ધરાવનાર માટે, સ્વીકારવામાં આવ્યો છે. આ તારી બેઠક છે; ઇન્દ્ર માટે, સોળ ભાગ ધરાવનાર માટે, તું સ્વીકારવામાં આવ્યો છે.
ઇન્દ્રમ્ ઇદ્ ધરી વહતો ઽપ્રતિધૃષ્ટશવસમ્ । ઋષીણાં ચ સ્તુતીર્ ઉપ યજ્ઞં ચ માનુષાણામ્ । ઉપયામગૃહીતો ઽસીન્દ્રાય ત્વા ષોડશિને । ઽ એષ તે યોનિર્ ઇન્દ્રાય ત્વા ષોડશિને
બે ઘોડા ઇન્દ્રને, જેની શક્તિ કોઈ હરાવી શકે નહીં, ઋષિઓની સ્તુતિ અને મનુષ્યોના યજ્ઞ તરફ લાવે છે. તું ઇન્દ્ર માટે, સોળ ભાગ ધરાવનાર માટે, સ્વીકારવામાં આવ્યો છે. આ તારી બેઠક છે; ઇન્દ્ર માટે, સોળ ભાગ ધરાવનાર માટે, તું સ્વીકારવામાં આવ્યો છે.
યસ્માન્ ન જાતઃ પરો ઽ અન્યો ઽ અસ્તિ ય ઽ આવિવેશ ભુવનાનિ વિશ્વા । પ્રજાપતિઃ પ્રજયા સꣳરરાણસ્ ત્રીણિ જ્યોતીષિ સચતે સ ષોડશી
જે બધા ભુવનોમાં પ્રવેશ્યો છે, એથી વધારે કોઈ જન્મ્યો નથી કે જન્મશે નહીં. પ્રજાપતિ, સંતાનોમાં આનંદ પામે છે, ત્રણ પ્રકાશોને ધારણ કરે છે; એ સોળ ભાગ ધરાવનાર છે.
ઇન્દ્રશ્ ચ સમ્રાડ્ વરુણશ્ ચ રાજા તૌ તે ભક્ષં ચક્રતુર્ અગ્ર્ ઽ એતમ્ । તયોર્ અહમ્ અનુ ભક્ષં ભક્ષયામિ વાગ્ દેવી જુષાણા સોમસ્ય તૃપ્યતુ । સહ પ્રાણેન સ્વાહા
ઇન્દ્ર સર્વાધિક છે, અને વરુણ રાજા છે; આ બંનેએ આ શ્રેષ્ઠ ભાગ બનાવ્યો છે. તેમના પછી, હું પણ ભાગ ગ્રહણ કરું છું; દેવીઓ વાણી, આનંદ પામતી, સોમથી તૃપ્ત થાય. શ્વાસ સાથે, સ્વાહા.
અગ્ને પવસ્વ સ્વપા ઽ અસ્મે વર્ચઃ સુવીર્યમ્ । દધદ્ રયિં મયિ પોષમ્ । ઉપયામગૃહીતો ઽસ્ય્ અગ્નયે ત્વા વર્ચસે । ઽ એષ તે યોનિર્ અગ્નયે ત્વા વર્ચસે । અગ્ને વર્ચસ્વિન્ વર્ચસ્વાꣳસ્ ત્વં દેવેષ્વ્ અસિ વર્ચસ્વાન્ અહં મનુષ્યેષુ ભૂયાસમ્
અગ્નિ, તું શુદ્ધ થા, શુભ આપનાર, અમને તેજ અને શૂરવીરતા આપ. ધન અને પોષણ મને આપ. તું અગ્નિ માટે, તેજ માટે, સ્વીકારવામાં આવ્યો છે. આ તારી બેઠક છે; અગ્નિ માટે, તેજ માટે, તું સ્વીકારવામાં આવ્યો છે. અગ્નિ, તું દેવોમાં સૌથી તેજસ્વી છે; હું મનુષ્યોમાં સૌથી તેજસ્વી બની જાઉં.
ઉત્તિષ્ઠન્ન્ ઓજસા સહ પીત્વી શિપ્રે ઽ અવેપયઃ । સોમમ્ ઇન્દ્ર ચમૂ સુતમ્ । ઉપયામગૃહીતો ઽસીન્દ્રાય ત્વૌજસે । ઽ એષ તે યોનિર્ ઇન્દ્રાય ત્વૌજસે । ઇન્દ્રૌજિષ્ઠૌજિષ્ઠસ્ ત્વં દેવેષ્વ્ અસ્ય્ ઓજિષ્ઠો ઽહં મનુષ્યેષુ ભૂયાસમ્
શક્તિ સાથે ઊભો રહી, તારા શક્તિશાળી હાથથી, તું પાત્રમાં દબાયેલ સોમને હલાવી છે, હે ઇન્દ્ર. તું ઇન્દ્ર માટે, શક્તિ માટે, સ્વીકારવામાં આવ્યો છે. આ તારી બેઠક છે; ઇન્દ્ર માટે, શક્તિ માટે, તું સ્વીકારવામાં આવ્યો છે. ઇન્દ્ર, તું દેવોમાં સૌથી શક્તિશાળી છે; હું મનુષ્યોમાં સૌથી શક્તિશાળી બની જાઉં.
અદૃશ્રમ્ અસ્ય કેતવો વિ રશ્મયો જનાꣳ ઽ અનુ । ભ્રાજન્તો અગ્નયો યથા । ઉપયામગૃહીતો ઽસિ સૂર્યાય ત્વા ભ્રાજાય । એષ તે યોનિઃ સૂર્યાય ત્વા ભ્રાજાય । સૂર્ય ભ્રાજિષ્ઠ ભ્રાજિષ્ઠસ્ ત્વં દેવેષ્વ્ અસિ ભ્રાજિષ્ઠો ઽહં મનુષ્યેષુ ભૂયાસમ્
તેના કિરણો, તેના દર્શન, લોકોમાં ફેલાઈ ગયા છે, અગ્નિની જેમ તેજસ્વી. તું સૂર્ય માટે, પ્રકાશ માટે, સ્વીકારવામાં આવ્યો છે. આ તારી બેઠક છે; સૂર્ય માટે, પ્રકાશ માટે, તું સ્વીકારવામાં આવ્યો છે. સૂર્ય, તું દેવોમાં સૌથી પ્રકાશમાન છે; હું મનુષ્યોમાં સૌથી પ્રકાશમાન બની જાઉં.
ઉદ્ ઉ ત્યં જાતવેદસં દેવં વહન્તિ કેતવઃ । દૃશે વિશ્વાય સૂર્યમ્ । ઉપયામગૃહીતો ઽસિ સૂર્યાય ત્વા ભ્રાજાય । એષ તે યોનિઃ સૂર્યાય ત્વા ભ્રાજાય । (સૂર્ય ભ્રાજિષ્ઠ ભ્રાજિષ્ઠસ્ ત્વં દેવેષ્વ્ અસિ ભ્રાજિષ્ઠો ઽહં મનુષ્યેષુ ભૂયાસમ્ )॥ ?
કિરણો એ જાતવેદસ દેવને, સૌને જોવા માટે, સૂર્યને ઊંચે લઈ જાય છે. તું સૂર્ય માટે, પ્રકાશ માટે, સ્વીકારવામાં આવ્યો છે. આ તારી બેઠક છે; સૂર્ય માટે, પ્રકાશ માટે, તું સ્વીકારવામાં આવ્યો છે.
આજિઘ્રકલશં મહ્યાત્વાવિશન્ત્વિન્દવઃ। પુનરૂર્જા નિવર્ત્તસ્વ સા નઃ સહસ્રં ધુક્ષ્વોરુધારા પયસ્વતી પુનર્ માવિશતાદ્ રયિઃ
મધુ ભરેલા પાત્રમાં, બિંદુઓ મારા માટે પ્રવેશે. ફરીથી પોષણ સાથે પાછા આવ; હજાર ધારાવાળી, દૂધથી ભરેલી સમૃદ્ધિ અમને ફરીથી મળે; ધન ફરીથી મને મળે.
ઇડે રન્તે હવ્યે કામ્યે ચન્દ્રે જ્યોતે ઽદિતે સરસ્વતિ મહિ વિશ્રુતિ । એતા તે ઽ અઘ્ન્યે નામાનિ દેવેભ્યો મા સુકૃતં બ્રૂતાત્
હું આનંદ માટે, ઇચ્છનીય, તેજસ્વી હવન, અદિતિ, સરસ્વતી, મહાન પ્રસિદ્ધિ ધરાવતી, માટે પ્રાર્થના કરું છું. હે અઘ્ન્યા, આ તારા નામો દેવોમાં છે; અમારે માટે સારા કર્મો બોલાય.
વિ ન ઇન્દ્ર મૃધો જહિ નીચા યચ્છ પૃતન્યતઃ । યો ઽ અસ્માઁ૨ ઽ અભિદાસત્ય્ અધરં ગમયા તમઃ । ઉપયામગૃહીતો ઽસીન્દ્રાય ત્વા વિમૃધે । ઽ એષ તે યોનિર્ ઇન્દ્રાય ત્વા વિમૃધે
ઇન્દ્ર, અમારા દુશ્મનોને હરાવી દે, હુમલો કરનારને દબાવી દે, અને વિરોધી ને દૂર કરી દે. જે અમને વિરુદ્ધ છે, તેને અંધકારમાં ફેંકી દે. તું ઇન્દ્ર માટે, વિજય માટે, સ્વીકારવામાં આવ્યો છે. આ તારી બેઠક છે; ઇન્દ્ર માટે, વિજય માટે, તું સ્વીકારવામાં આવ્યો છે.
વાચસ્ પતિં વિશ્વકર્માણમૂતયે મનોજુવં વાજે ઽ અદ્યા હુવેમ । સ નો વિશ્વાનિ હવનાનિ જોષદ્ વિશ્વશમ્ભૂર્ અવસે સાધુકર્મા । ઉપયામગૃહીતો ઽસીન્દ્રાય ત્વા વિશ્વકર્મણે । ઽ એષ તે યોનિર્ ઇન્દ્રાય ત્વા વિશ્વકર્મણે
આજે, અમે સહાય માટે વાણીના સ્વામી, સર્વ સર્જનહાર, મનથી ઝડપી, સ્પર્ધામાં બોલાવીએ. એ અમારા બધા હવન સ્વીકારે, સર્વહિત, સહાય માટે, સારા કર્મો કરનાર. તું ઇન્દ્ર માટે, સર્વ સર્જનહાર માટે, સ્વીકારવામાં આવ્યો છે. આ તારી બેઠક છે; ઇન્દ્ર માટે, સર્વ સર્જનહાર માટે, તું સ્વીકારવામાં આવ્યો છે.
વિશ્વકર્મન્ હવિષા વર્ધનેન ત્રાતારમ્ ઇન્દ્રમ્ અકૃણોર્ અવધ્યમ્ । તસ્મૈ વિશઃ સમનમન્ત પૂર્વીર્ અયમ્ ઉગ્રો વિહવ્યો યથાસત્ । ઉપયામગૃહીતો ઽસીન્દ્રાય ત્વા વિશ્વકર્મણે । ઽ એષ તે યોનિર્ ઇન્દ્રાય ત્વા વિશ્વકર્મણે
સર્વ સર્જનહાર, હવન અને વૃદ્ધિથી, ઇન્દ્રને રક્ષક, અપરાજિત બનાવ્યો. તેના માટે, બધા કુળો ચારે બાજુથી એકત્ર થાય છે; આ શક્તિશાળી, યોગ્ય રીતે બોલાવવાનો છે. તું ઇન્દ્ર માટે, સર્વ સર્જનહાર માટે, સ્વીકારવામાં આવ્યો છે. આ તારી બેઠક છે; ઇન્દ્ર માટે, સર્વ સર્જનહાર માટે, તું સ્વીકારવામાં આવ્યો છે.
ઉપયામગૃહીતો ઽસ્ય્ અગ્નયે ત્વા ગાયત્રચ્છન્દસં ગૃહ્ણામિ । ઇન્દ્રાય ત્વા ત્રિષ્ટુપ્છન્દસં ગૃહ્ણામિ । વિશ્વેભ્યસ્ ત્વા દેવેભ્યો જગચ્છન્દસં ગૃહ્ણામિ । અનુષ્ટુપ્ તે ઽભિગરઃ
તું અગ્નિ માટે સ્વીકારવામાં આવ્યો છે; હું તને ગાયત્રી છંદથી ગ્રહણ કરું છું. ઇન્દ્ર માટે, તને તૃષ્ટુપ છંદથી ગ્રહણ કરું છું. બધા દેવો માટે, તને જગતી છંદથી ગ્રહણ કરું છું. અનુષ્ટુપ તારો સ્તુતિ છે.
વ્રેશીનાં ત્વા પત્મન્ન્ આ ધૂનોમિ કુકૂનનાનાં ત્વા પત્મન્ન્ આ ધૂનોમિ ભન્દનાનાં ત્વા પત્મન્ન્ આ ધૂનોમિ મદિન્તમાનાં ત્વા પત્મન્ન્ આ ધૂનોમિ મધુન્તમાનાં ત્વા પત્મન્ન્ આ ધૂનોમિ શુક્રં ત્વા શુક્ર ઽ આ ધૂનોમ્ય્ અહ્નો રૂપે સૂર્યસ્ય રશ્મિષુ
કકુભꣳ રૂપં વૃષભસ્ય રોચતે બૃહચ્ છુક્રઃ શુક્રસ્ય પુરોગાઃ સોમઃ સોમસ્ય પુરોગાઃ । યત્ તે સોમાદાભ્યં નામ જાગૃવિ તસ્મૈ ત્વા ગૃહ્ણામિ તસ્મૈ તે સોમ સોમાય સ્વાહા
વૃષભનું રૂપ દિશામાં ઝળહળે છે; મહાન શુક્ર, શુક્રનો આગવો છે, અને સોમ, સોમનો આગવો છે. તારા સોમમાંથી જન્મેલા જાગૃત નામને હું સ્વીકારું છું; એ સોમને, સોમ માટે, સ્વાહા.
ઉશિક્ ત્વં દેવ સોમાગ્નેઃ પ્રિયં પાથો ઽપીહિ । વશી ત્વં દેવ સોમેન્દ્રસ્ય પ્રિયં પાથો ઽપીહિ । અસ્મત્સખા ત્વં દેવ સોમ વિશ્વેષાં દેવાનાં પ્રિયં પાથો ઽપીહિ
દેવ સોમ, તું અગ્નિનો પ્રિય માર્ગ છે; આવ. દેવ સોમ, તું ઇન્દ્રનો પ્રિય માર્ગ છે; આવ. દેવ સોમ, અમારો મિત્ર, તું બધા દેવતાઓનો પ્રિય માર્ગ છે; આવ.
વ્રેશીના ઘોડાઓ માટે, હે ઉડનાર, હું તને ધૂમ આપું છું; કુકૂનના ઘોડાઓ માટે, હે ઉડનાર, હું તને ધૂમ આપું છું; ભંડનના ઘોડાઓ માટે, હે ઉડનાર, હું તને ધૂમ આપું છું; સૌથી મદમસ્ત માટે, હે ઉડનાર, હું તને ધૂમ આપું છું; સૌથી મીઠા માટે, હે ઉડનાર, હું તને ધૂમ આપું છું. શુદ્ધ માટે, શુદ્ધ ધૂમ, દિવસના રૂપમાં, સૂર્યના કિરણોમાં, હું તને ધૂમ આપું છું.