યા તે ધામાન્ય્ ઉશ્મસિ ગમધ્યૈ યત્ર ગાવો ભૂરિશૃઙ્ગા ઽ અયાસઃ । અત્રાહ તદ્ ઉરુગાયસ્ય વિષ્ણોઃ પરમં પદમ્ અવ ભારિ ભૂરિ । બ્રહ્મવનિ ત્વા ક્ષત્રવનિ રાયસ્પોષવનિ પર્ય્ ઊહામિ । બ્રહ્મ દૃꣳહ ક્ષત્રં દૃꣳહાયુર્ દૃꣳહ પ્રજાં દૃꣳહ
જે તારા નિવાસ છે, જ્યાં અનેક શિંગાવાળી ગાયો ચરે છે, ત્યાં, હે વિશાળ પગલાં વાળો વિષ્ણુ, તારો સર્વોચ્ચ સ્થાન છે; હે મહાન, તેનું રક્ષણ કર. હું તને પ્રાર્થના, રાજશક્તિ અને ધનની વૃદ્ધિ માટે ઘેરી લઉં છું. પ્રાર્થના, રાજશક્તિ, આયુષ્ય અને સંતાનને સ્થિર કર.
વિષ્ણોઃ કર્માણિ પશ્યત યતો વ્રતાનિ પસ્પશે । ઇન્દ્રસ્ય યુજ્યઃ સખા
વિષ્ણુના કાર્યો જુઓ, જ્યાંથી નિયમો પ્રકાશિત થાય છે; તે ઇન્દ્રનો યોગ્ય મિત્ર છે.
તદ્ વિષ્ણોઃ પરમં પદꣳ સદા પશ્યન્તિ સૂરયો દિવીવ ચક્ષુર્ આતતમ્
વિષ્ણુનું તે સર્વોચ્ચ પગથિયું જ્ઞાની લોકો હંમેશા જુએ છે, જેમ આકાશમાં આંખ ફેલાયેલી હોય.
પરિવીર્ અસિ પરિ ત્વા દૈવીર્ વિશો વ્યયન્તાં પરીમં યજમાનꣳ રાયો મનુષ્યાણામ્ । દિવઃ સૂનુર્ અસિ । એષ તે પૃથિવ્યાં લોક ઽ આરણ્યસ્ તે પશુઃ
તું ઘેરી લે છે; દૈવી દળો તને ઘેરી લે. અમે આ યજમાનને મનુષ્યોમાં ધનથી ઘેરી લઈએ. તું આકાશનો પુત્ર છે. આ પૃથ્વી પર તારો સ્થાન છે; જંગલ તારો પશુ છે.
ઉપાવીર્ અસિ । ઉપ દેવાન્ દૈવીર્ વિશઃ પ્રાગુર્ ઉશિજો વહ્નિતમાન્ । દેવ ત્વષ્ટર્ વસુ રમ હવ્યા તે સ્વદન્તામ્
તું નજીક આવનારો છે. દેવો પાસે, દૈવી દળો સાથે, પ્રેરિતો અને અગ્નિ સાથે આવ. હે દેવ ત્વષ્ટા, અમને ધન આપ; તારી હવન સામગ્રી સ્વીકાર્ય થાય.
રેવતી રમધ્વં બૃહસ્પતે ધારયા વસૂનિ । ઋતસ્ય ત્વા દેવહવિઃ પાશેન પ્રતિ મુઞ્ચામિ ધર્ષા માનુષઃ
હે બૃહસ્પતિ, આનંદથી ધન મેળવે અને તેને સંભાળ. દેવહવનના બંધથી હું તને સત્ય માટે મુક્ત કરું છું; માનવો તને નુકસાન ન કરે.
દેવસ્ય ત્વા સવિતુઃ પ્રસવે ઽશ્વિનોર્ બાહુભ્યાં પૂષ્ણો હસ્તાભ્યામ્ । અગ્નીષોમાભ્યાં જુષ્ટં નિ યુનજ્મિ । અદ્ભ્યસ્ ત્વૌષધીભ્યોઽનુ ત્વા માતા મન્યતામ્ અનુ પિતાનુ ભ્રાતા સગર્ભ્યોઽનુ સખા સયૂથ્યઃ । અગ્નીષોમાભ્યાં ત્વા જુષ્ટં પ્રોક્ષામિ
હું તને દેવ સવિતાની પ્રેરણા, અશ્વિનીકુમારોના હાથ અને પુષણના હાથથી, અગ્નિ અને સોમના સંસ્કારથી સ્થાપું છું. પાણી અને ઔષધિઓ તને સ્વીકારે; તારી માતા, પિતા, ભાઈ, સહોદર અને મિત્ર તને સ્વીકારે. હું તને અગ્નિ અને સોમથી અભિષેક કરું છું.
અપાં પેરુર્ અસિ । આપો દેવીઃ સ્વદન્તુ સ્વાત્તં ચિત્ સદ્ દેવહવિઃ । સં તે પ્રાણો વાતેન ગચ્છતાꣳ સમ્ અઙ્ગાનિ યજત્રૈઃ સં યજ્ઞપતિર્ આશિષા
તું પાણીનું વિશાળ સ્વરૂપ છે. દૈવી જળો પોતાનું અર્પણ આનંદથી સ્વીકારે. તારો શ્વાસ પવન સાથે જોડાઈ જાય, તારા અંગો પૂજનીયો સાથે જોડાય અને યજ્ઞપતિ તને આશીર્વાદ આપે.
ઘૃતેનાક્તૌ પશૂઁસ્ ત્રાયેથા । રેવતિ યજમાને પ્રિયં ધા ઽ આ વિશ । ઉરોર્ અન્તરિક્ષાત્ સજૂર્ દેવેન વાતેનાસ્ય હવિષસ્ ત્મના યજ સમસ્ય તન્વા ભવ । વર્ષો વર્ષીયસિ યજ્ઞે યજ્ઞપતિં ધાઃ । સ્વાહા દેવેભ્યઃ । દેવેભ્યઃ સ્વાહા
ઘીથી અભિષેક કરેલા પશુઓનું રક્ષણ કર. રેવતી, યજમાનને આનંદ આપ, અહીં પધારો. આકાશના વિશાળ વિસ્તારમાંથી દેવવાયુ સાથે આ હવન તારી જાતથી અર્પણ કર; તું સંપૂર્ણ રહેજે. યજ્ઞમાં ધારો વરસે, યજ્ઞના સ્વામીનું સ્થાન પકડી રહે. દેવતાઓને સ્વાહા. દેવતાઓને સ્વાહા.
માહિર્ ભૂર્ મા પૃદાકુઃ । નમસ્ તઽ આતાનાનર્વા પ્રેહિ । ઘૃતસ્ય કુલ્યાઽ ઉપઽ ઋતસ્ય પથ્યાઽ અનુ
પૃથ્વીને કોઈ નુકસાન ન પહોંચાડો, તેને દુઃખ ન આપો. વંદનાપૂર્વક અહીં આવેલા સૌને મળો. ઘીના પ્રવાહો અને સત્યના માર્ગે ચાલો.
દેવીર્ આપઃ શુદ્ધા વોઢ્વꣳ સુપરિવિષ્ટા દેવેષુ । સુપરિવિષ્ટા વયં પરિવેષ્ટારો ભૂયાસ્મ
દેવતાસમાન પવિત્ર અને શુદ્ધ જળો, તમે અમારું અપવિત્રતા દૂર કરો. જેમ તમે શુદ્ધ છો, તેમ અમે પણ શુદ્ધ અને પવિત્ર બનીએ.
વાચં તે શુન્ધામિ । પ્રાણં તે શુન્ધામિ । ચક્ષુસ્ તે શુન્ધામિ । શ્રોત્રં તે શુન્ધામિ । નાભિં તે શુન્ધામિ । મેઢ્રં તે શુન્ધામિ । પાયું તે શુન્ધામિ । ચરિત્રાꣳસ્ તે શુન્ધામિ
હું તારી વાણી શુદ્ધ કરું છું. હું તારો શ્વાસ શુદ્ધ કરું છું. હું તારી નજર શુદ્ધ કરું છું. હું તારો સાંભળવું શુદ્ધ કરું છું. હું તારો નાભિ શુદ્ધ કરું છું. હું તારો જનનાંગ શુદ્ધ કરું છું. હું તારો ગુદા શુદ્ધ કરું છું. હું તારા આચરણને શુદ્ધ કરું છું.
મનસ્તઽ આ પ્યાયતામ્ । વાક્ તઽ આ પ્યાયતામ્ । પ્રાણસ્ તઽ આ પ્યાયતામ્ । ચક્ષુસ્તઽ આ પ્યાયતામ્ । શ્રોત્રં તઽ આ પ્યાયતામ્ । યત્ તે ક્રૂરં યદ્ આસ્થિતં તત્ ત ઽઆ પ્યાયતાં નિષ્ટ્યાયતાં તત્ તે શુધ્યતુ । શમ્ અહોભ્યઃ । ઓષધે ત્રાયસ્વ । સ્વધિતે મૈનꣳ હિꣳસીઃ
તું મનથી, વાણીથી, શ્વાસથી, નજરથી અને સાંભળવાથી પૂર્ણ થા. તારા અંદર જે કઠોરતા કે સ્થિરતા છે, તે પણ પૂર્ણ થાય, દૂર થાય અને શુદ્ધ થાય. દિવસો શાંત રહે. ઔષધિ, રક્ષા કર. પવિત્ર શક્તિ, તેને કોઈ હાનિ ન પહોંચાડ.
રક્ષસાં ભાગો ઽસિ । નિરસ્તꣳ રક્ષઃ । ઽ ઇદમ્ અહꣳ રક્ષોઽ ભિતિષ્ઠામીદમ્ અહꣳ રક્ષોઽ વ બાધઽ ઇદમ્ અહꣳ રક્ષો ઽધમં તમો નયામિ । ઘૃતેન દ્યાવાપૃથિવી પ્રોર્ણુવાથામ્ । વાયો વે સ્તોકાનામ્ । અગ્નિર્ આજ્યસ્ય વેતુ સ્વાહા । સ્વાહાકૃતે ઽ ઊર્ધ્વનભસં મારુતં ગચ્છતમ્
તું રાક્ષસોનો ભાગ છે. રાક્ષસ દૂર થયો છે. હું અહીં નિર્ભય ઊભો છું; રાક્ષસને દૂર હાંકી નાખું છું; તેને અંધકારમાં લઈ જાઉં છું. ઘીથી આકાશ અને પૃથ્વી વ્યાપી જાય. વાયુ, બિંદુઓમાં વહે. અગ્નિ, ઘી જાણે, સ્વાહા. સ્વાહા માટે, તું ઉપર જતો પવન બન.
ઇદમ્ આપઃ પ્રવહતાવદ્યં ચ મલં ચ યત્ । યચ્ ચાભિદુદ્રોહાનૃતં યચ્ ચ શેપે ઽ અભીરુણમ્ । આપો મા તસ્માદ્ એનસઃ પવમાનશ્ ચ મુઞ્ચતુ
હે જળો, આ દોષ અને મલિનતા વહાવી જાઓ, જે પણ છેતરપિંડી, અસત્ય કે નિર્ભય શાપ બોલાયો હોય તે પણ. હે જળો, એ પાપથી મને મુક્ત કરો અને શુદ્ધ કરનાર પણ મને છોડે.
સં તે મનો મનસા સં પ્રાણઃ પ્રાણેન ગચ્છતામ્ । રેડ્ અસ્ય્ અગ્નિષ્ ટ્વા શ્રીણાત્વ્ આપસ્ ત્વા સમરિણન્ વાતસ્ય ત્વા ધ્રાજ્યૈ પૂષ્ણો રꣳહ્યા ઽ ઊષ્મણો વ્યથિષત્ । પ્રયુતં દ્વેષઃ
તું મનથી મન જોડ, શ્વાસથી શ્વાસ જોડ. અગ્નિ, તારો તેજ તને સ્વીકારે; જળો તને જોડે; વાયુ તને સ્થિરતા માટે ચલાવે; પુષણ તને તાકાત આપે. દ્વેષ દૂર રહે.
ઘૃતં ઘૃતપાવાનઃ પિબત વસાં વસાપાવાનઃ પિબતાન્તરિક્ષસ્ય હવિર્ અસિ સ્વાહા । દિશઃ । પ્રદિશઃ । ઽ આદિશઃ । વિદિશઃ । ઽ ઉદ્દિશઃ । દિગ્ભ્યઃ સ્વાહા
ઘી પવિત્ર કરનાર ઘી પીવે; ચરબી પવિત્ર કરનાર ચરબી પીવે. તું આકાશનું હવન છે, સ્વાહા. દિશાઓને, ઉપદિશાઓને, અંતર્દિશાઓને, વિશિષ્ટ દિશાઓને, ઉપર દિશાઓને સ્વાહા.
ઐન્દ્રઃ પ્રાણો ઽ અઙ્ગે ઽ અઙ્ગે નિ દીધ્યદ્ ઐન્દ્ર ઽ ઉદાનો ઽ અઙ્ગે ઽ અઙ્ગે નિધીતઃ । દેવ ત્વષ્ટર્ ભૂરિ તે સꣳ-સમેતુ સલક્ષ્મા યદ્ વિષુરૂપં ભવાતિ । દેવત્રા યન્તમ્ અવસે સખાયો ઽનુ ત્વા માતા પિતરો મદન્તુ
ઇન્દ્રનો શ્વાસ દરેક અંગમાં પ્રકાશે; ઇન્દ્રનો ઉર્ધ્વ શ્વાસ દરેક અંગમાં સ્થિર રહે. દેવ ત્વષ્ટા, તારી સમૃદ્ધિ અને તેજ સાથે ભેગી થાય, તે જે રૂપે હોય. તારા મિત્રો મદદ માટે આવે; માતા-પિતા તારી ખુશીમાં આનંદ પામે.
માપો મૌષધીર્ હિꣳસીઃ । ધામ્નો-ધામ્નો રાજꣳસ્ તતો વરુણ નો મુઞ્ચ । યદ્ આહુર્ અઘ્ન્યા ઽ ઇતિ વરુણેતિ શપામહે તતો વરુણ નો મુઞ્ચ । સુમિત્રિયા ન ઽ આપ ઽ ઓષધયઃ સન્તુ +દુર્મિત્રિયાસ્ તસ્મૈ સન્તુ યો સ્માન્ દ્વેષ્ટિ યં ચ વયં દ્વિષ્મઃ
જળો કે ઔષધિઓને નુકસાન ન કરશો. રાજા વરુણ, દરેક સ્થાનેથી અમને મુક્ત કરો. જો અમે ગાયને અયોગ્ય કહ્યું હોય, કે વરુણનું નામ લઈને શપથ કર્યો હોય, તો એમાંથી અમને મુક્ત કરો. જળો અને ઔષધિઓ અમને મિત્ર બન્યા રહે; જે અમને દ્વેષે છે અથવા જેને અમે દ્વેષીએ છીએ, તેને દુશ્મન બન્યા રહે.
હવિષ્મતીર્ ઇમા ઽ આપો હવિષ્માꣳ2 ઽ આ વિવાસતિ । હવિષ્માન્ દેવો ઽ અધ્વરો હવિષ્માꣳ2 ઽ અસ્તુ સૂર્યઃ
આ જળો હવનથી ભરપૂર છે અને હવનથી પોકારાય છે. દેવ યજ્ઞમાં હવનથી ભરપૂર છે; સૂર્ય પણ હવનથી ભરપૂર રહે.
અગ્નેર્વોઽ પન્નગૃહસ્ય સદસિ સાદયામિ । ઇન્દ્રાગ્ન્યોર્ ભાગધેયી સ્થ । મિત્રાવરુણ્યોર્ ભાગધેયી સ્થ । વિશ્વેષાં દેવાનાં ભાગધેયી સ્થ । અમૂર્ યા ઽ ઉપ સૂર્યે યાભિર્ વા સૂર્યઃ સહ । તા નો હિન્વન્ત્વ્ અધ્વરમ્
હું તને અગ્નિના, સર્પના ગૃહમાં, યજ્ઞસ્થળે બેસાડું છું. તું ઇન્દ્ર-અગ્નિનો ભાગ છે; તું મિત્ર-વરુણનો ભાગ છે; તું બધા દેવતાઓનો ભાગ છે. જે સૂર્ય સાથે છે, કે જેમની સાથે સૂર્ય છે, તેઓ અમારો યજ્ઞ સફળ બનાવે.
હૃદે ત્વા મનસે ત્વા દિવે ત્વા સૂર્યાય ત્વા । ઊર્ધ્વમ્ ઇમમ્ અધ્વરં દિવિ દેવેષુ હોત્રા યચ્છ
હૃદયને તને અર્પણ કરું છું, મનને તને અર્પણ કરું છું, આકાશને તને અર્પણ કરું છું, સૂર્યને તને અર્પણ કરું છું. આ યજ્ઞને દેવતાઓ સુધી ઉંચે પહોંચાડ, હોતાર બની.
સોમ રાજન્ વિશ્વાસ્ ત્વં પ્રજા ઽ ઉપાવ રોહ । વિશ્વાસ્ ત્વાં પ્રજા ઉપાવ રોહન્તુ । શૃણોત્વ્ અગ્નિઃ સમિધા હવં મે શૃણ્વન્ત્વ્ આપો ધિષણાશ્ ચ દેવીઃ । શ્રોતા ગ્રાવાણો વિદુષો ન યજ્ઞꣳ શૃણોતુ દેવઃ સવિતા હવં મે સ્વાહા
હે સોમરાજા, તું બધાં લોકો સુધી પહોંચ. બધાં લોકો તારી પાસે આવે. અગ્નિ, પ્રજ્વલિત થઈ, મારી પ્રાર્થના સાંભળે; જળો અને ઔષધિદેવીઓ સાંભળે. પથ્થરો અને જ્ઞાની યજ્ઞને ઓળખે; દેવ સવિતા મારી પ્રાર્થના સાંભળે, સ્વાહા.
દેવીર્ આપો ઽ અપાં નપાદ્ યો વ ઽ ઊર્મિર્ હવિષ્ય ઽ ઇન્દ્રિયાવાન્ મદિન્તમઃ । તં દેવેભ્યો દેવત્રા દત્ત શુક્રપેભ્યો યેષાં ભાગ સ્થ સ્વાહા
દૈવી જળો, જળોના સંતાન અને તું, હવનથી ભરેલી અને આનંદદાયી તરંગ, એ બધું દેવોને, દેવતાઓને, તેજ પીવનારને, જેમનો તું ભાગ છે, અર્પણ કરો, સ્વાહા.
કાર્ષિર્ અસિ । સમુદ્રસ્ય ત્વાક્ષિત્યા ઽ ઉન્ નયામિ । સમ્ આપો ઽ અદ્ભિર્ અગ્મત સમ્ ઓષધીભિર્ ઓષધીઃ
તું ખેડૂત છે. હું તને સમુદ્રની અવિનાશી શક્તિથી આગળ લઈ જાઉં છું. જળો જળોમાં જોડાય, ઔષધિઓ ઔષધિઓમાં જોડાય.
યમ્ અગ્ને પૃત્સુ મર્ત્યમ્ અવા વાજેષુ યં જુનાઃ । સ યન્તા શશ્વતીર્ ઇષઃ સ્વાહા
હે અગ્નિ, જે મનુષ્યને તું યુદ્ધમાં રક્ષે છે, જેને તું સંપત્તિના સ્પર્ધામાં પ્રસન્ન થાય છે, એ મનુષ્યને કદી ન ખૂટે એવી સંપત્તિ મળે છે. સ્વાહા.
દેવસ્ય ત્વા સવિતુઃ પ્રસવેઽશ્વિનોર્ બાહુભ્યાં પૂષ્ણો હસ્તાભ્યામ્ । આ દદે રાવાસિ ગભીરમ્ ઇમમ્ અધ્વરં કૃધીન્દ્રાય સુષૂતમમ્ । ઉત્તમેન પવિનોર્જસ્વન્તં મધુમન્તં પયસ્વન્તમ્ । નિગ્રાભ્યા સ્થ દેવશ્રુતસ્ તર્પયત મા
દેવતા સવિતાના પ્રેરણે, અશ્વિનીકુમારોના હાથથી, પુષણના હાથોથી, હું તને અર્પણ કરું છું. તું ગર્જના કર, આ યજ્ઞને ઇન્દ્ર માટે અતિપ્રિય બનાવ. શ્રેષ્ઠ શુદ્ધતાથી, શક્તિશાળી, મીઠા અને પોષણથી ભરપૂર બની, દેવતાઓના પ્રસિદ્ધ તું તૃપ્ત થા અને મને પૂર્ણ કર.
મનો મે તર્પયત વાચં મે તર્પયત પ્રાણં મે તર્પયત ચક્ષુર્ મે તર્પયત શ્રોત્રં મે તર્પયતાત્માનં મે તર્પયત પ્રજાં મે તર્પયત પશૂન્ મે તર્પયત ગણાન્ મે તર્પયત ગણા મે મા વિતૃષન્
મારો મન તૃપ્ત કર, મારી વાણી તૃપ્ત કર, મારું શ્વાસ તૃપ્ત કર, મારી દૃષ્ટિ તૃપ્ત કર, મારું શ્રવણ તૃપ્ત કર, મારું આત્મા તૃપ્ત કર, મારી સંતાન તૃપ્ત કર, મારા પશુઓ તૃપ્ત કર, મારા સમૂહો તૃપ્ત કર; સમૂહોમાં મને અધૂરું ન રાખ.
ઇન્દ્રાય ત્વા વસુમતે રુદ્રવતે । ઽ ઇન્દ્રાય ત્વાદિત્યવતે । ઽ ઇન્દ્રાય ત્વાભિમાતિઘ્ને । શ્યેનાય ત્વા સોમભૃતે । ઽ અગ્નયે ત્વા રાયસ્પોષદે
ઇન્દ્ર માટે, ધનવાન માટે, રુદ્રવાળા માટે, ઇન્દ્ર માટે, આદિત્યવાળા માટે, ઇન્દ્ર માટે, શત્રુવિનાશક માટે, શ્યેન માટે, સોમવાહક માટે, અગ્નિ માટે, સંપત્તિ વધારનારા માટે.
સમુદ્રં ગચ્છ સ્વાહા । ઽ અન્તરિક્ષં ગચ્છ સ્વાહા । દેવꣳ સવિતારં ગચ્છ સ્વાહા । મિત્રાવરુણૌ ગચ્છ સ્વાહા । ઽ અહોરાત્રે ગચ્છ સ્વાહા । છન્દાꣳસિ ગચ્છ સ્વાહા । દ્યાવાપૃથિવી ગચ્છ સ્વાહા । યજ્ઞં ગચ્છ સ્વાહા । સોમં ગચ્છ સ્વાહા । દિવ્યં નભો ગચ્છ સ્વાહા । અગ્નિં વૈશ્વાનરં ગચ્છ સ્વાહા । મનો મે હાર્દિ યચ્છ । દિવં તે ધૂમો ગચ્છતુ સ્વર્ જ્યોતિઃ પૃથિવીં ભસ્મના પૃણ સ્વાહા
સમુદ્રમાં જા, સ્વાહા. આકાશમાં જા, સ્વાહા. દેવ સવિતાર પાસે જા, સ્વાહા. મિત્ર અને વરુણ પાસે જા, સ્વાહા. દિવસ-રાત પાસે જા, સ્વાહા. છંદો પાસે જા, સ્વાહા. આકાશ-પૃથ્વી પાસે જા, સ્વાહા. યજ્ઞ પાસે જા, સ્વાહા. સોમ પાસે જા, સ્વાહા. દૈવી આકાશમાં જા, સ્વાહા. વૈશ્વાનર અગ્નિ પાસે જા, સ્વાહા. મારું મન મારા હૃદયમાં સ્થિર રહે. તારો ધૂમ્ર આકાશે પહોંચે, તારો પ્રકાશ સૂર્ય સુધી જાય; પૃથ્વી રાખથી ભરાઈ જાય, સ્વાહા.