ઘૃતવતી ભુવનાનામ્ અભિશ્રિયોર્વી પૃથ્વી મધુદુઘે સુપેશસા । દ્યાવાપૃથિવી વરુણસ્ય ધર્મણા વિષ્કભિતે ઽ અજરે ભૂરિરેતસા
ઘીથી ભરપૂર, વિશાળ અને સુંદર પૃથ્વી સર્વ જીવને પોષે છે. દ્યાવાપૃથ્વી, વરુણના નિયમથી, અડગ, વૃદ્ધિથી ભરપૂર અને કદી ન વૃદ્ધ થતી નથી.
યે નઃ સપત્ના ઽ અપ તે ભવન્ત્વ્ ઇન્દ્રાગ્નિભ્યામ્ અવ બાધામહે તાન્ । વસવો રુદ્રા ઽ આદિત્યા ઽ ઉપરિસ્પૃશં મોગ્રં ચેત્તારમ્ અધિરાજમ્ અક્રન્
અમારા દુશ્મનોને ઇન્દ્ર અને અગ્નિ દ્વારા દૂર કરો. વસુ, રુદ્ર અને આદિત્યો, ઉપરથી તેમને સ્પર્શી, નિર્વીર્ય અને રાજાના વશમાં કરો.
આ નાસત્યા ત્રિભિર્ એકાદશૈર્ ઇહ દેવેભિર્ યાતં મધુપેયમ્ અશ્વિના । પ્રાયુસ્ તારિષ્ટં ની રપાꣳસિ મૃક્ષતꣳ સેધતં દ્વેષો ભવતꣳ સચાભુવા
હે અશ્વિનીકુમારો, અગિયાર દેવતાઓ સાથે અહીં આવો અને મધુર હવન ગ્રહણ કરો. અમને દીર્ઘ આયુષ્ય આપો, વિઘ્નો દૂર કરો, પાપો દૂર કરો, દ્વેષ દૂર કરો અને અમારે સાથે એકતા રાખો.
એષ વ સ્તોમો મરુત ઽ ઇયં ગીર્ માન્દાર્યસ્ય માન્યસ્ય કારોઃ । એષા યાસીષ્ટ તન્વે વયાં વિદ્યામેષં વૃજનં જીરદાનુમ્
આ સ્તુતિ મારુતો માટે છે, આ ગાન માન્ય માંડાર્ય માટે છે. આ અમારે શરીર માટે પ્રાપ્ત થાય, અમે આ પ્રજાને ઓળખી શકીએ અને દીર્ઘાયુ સંતાન પ્રાપ્ત કરીએ.
સહસ્તોમાઃ સહચ્છન્દસ ઽ આવૃતઃ સહપ્રમા ઽ ઋષયઃ સપ્ત દૈવ્યાઃ । પૂર્વેષાં પન્થામ્ અનુદૃશ્ય ધીરા ઽ અન્વાલેભિરે રથ્યો ન રશ્મીન્
એકતા સાથેની સ્તુતિ, છંદ અને માપથી, સાત દૈવી ઋષિઓએ પૂર્વજોના માર્ગને અનુસરી, રથચાલક જેમ દોરડા પકડે તેમ માર્ગ પકડી લીધો.
આયુષ્યં વર્ચસ્યꣳ રાયસ્પોષમ્ ઔદ્ભિદમ્ । ઇદꣳ હિરણ્યં વર્ચસ્વજ્ જૈત્રાયા વિશતાદ્ ઉ મામ્
દીર્ઘ આયુષ્ય, તેજ, ધન અને વનસ્પતિથી વૃદ્ધિ, આ સોનુ અને તેજસ્વિતા વિજય માટે મને પ્રાપ્ત થાય.
ન તદ્ રક્ષાꣳસિ ન પિશાચાસ્ તરન્તિ દેવાનામ્ ઓજઃ પ્રથમજꣳ હ્ય્ એતત્ । યો બિભર્તિ દાક્ષાયણꣳ હિરણ્યꣳ સ દેવેષુ કૃણુતે દીર્ઘમ્ આયુઃ સ મનુષ્યેષુ કૃણુતે દીર્ઘમ્ આયુઃ
દેવતાઓની પ્રથમ શક્તિને રાક્ષસ કે પિશાચો પાર નથી કરી શકતા. જે દક્ષાયણ સોનુ ધારણ કરે છે, તે દેવોમાં અને માનવોમાં દીર્ઘ આયુષ્ય મેળવે છે.
યદ્ આબધ્નન્ દાક્ષાયણા હિરણ્યꣳ શતાનીકાય સુમનસ્યમાનાઃ । તન્ મ ઽ આ બધ્નામિ શતશારદાયાયુષ્માન્ જરદષ્ટિર્ યથાસમ્
જ્યારે દક્ષાયણોએ શુભ ઇચ્છાથી શતાનિક માટે સોનુ બાંધ્યું, ત્યારે હું પણ મારા માટે એ બાંધું છું, જેથી હું શત વર્ષ જીવી શકું અને વૃદ્ધ થયા પછી પણ મજબૂત રહી શકું.
ઉત નો ઽહિર્બુધ્ન્યઃ શૃણોત્વ્ અજ ઽ એકપાત્ પૃથિવી સમુદ્રઃ । વિશ્વે દેવા ઽ ઋતાવૃધો હુવાના સ્તુતા મન્ત્રાઃ કવિશસ્તા ઽ અવન્તુ
અહિબુધ્ન્ય, અજ એકપાદ, પૃથ્વી અને સમુદ્ર અમને સાંભળે. સર્વ દેવતાઓ, સત્યના પોષક, જેમને અમે બોલાવ્યા છે, સ્તુતિ અને જ્ઞાની મંત્રો અમને રક્ષે.
ઇમા ગિર ઽ આદિત્યેભ્યો ઘૃતસ્નૂઃ સનાદ્ રાજભ્યો જુહ્વા જુહોમિ । શૃણોતુ મિત્રો ઽ અર્યમા ભગો નસ્ તુવિજાતો વરુણો દક્ષો ઽઅꣳશઃ
આ ગાન, ઘીથી અભિષેકિત, હું આદિત્યો અને પ્રાચીન રાજાઓને મારી જીભથી અર્પણ કરું છું. મિત્ર, અર્યમા, ભાગ, મહાન વરુણ, દક્ષ અને અંશ અમને સાંભળે.
સપ્ત ઽ ઋષયઃ પ્રતિહિતાઃ શરીરે સપ્ત રક્ષન્તિ સદમ્ અપ્રમાદમ્ । સપ્તાપઃ સ્વપતો લોકમ્ ઈયુસ્ તત્ર જાગૃતો ઽ અસ્વપ્નજૌ સત્રસદૌ ચ દેવૌ
શરીરમાં સાત ઋષિઓ સ્થિર છે, અને સાતે સતત અચેતનતા સામે રક્ષા કરે છે. સુપ્ત અવસ્થામાં સાત શક્તિઓ સંસારમાં વિહાર કરે છે; ત્યાં જાગૃત રહેતા બે દેવતાઓ છે, જે સ્વપ્નથી જન્મેલા નથી અને યજ્ઞના મુખ્ય છે.
ઉત્ તિષ્ઠ બ્રહ્મણસ્પતે દેવયન્તસ્ ત્વેમહે । ઉપ પ્ર યન્તુ મરુતઃ સુદાનવ ઽ ઇન્દ્ર પ્રાશૂર્ ભવા સચા
હે વાણીના સ્વામી, ઊઠો! અમે ભક્તિપૂર્વક તમારું આવાહન કરીએ છીએ. દયાળુ મરુતગણો અહીં આવે, અને હે ઇન્દ્ર, તમે પણ ઝડપથી અમારી સાથે જોડાઓ.
પ્ર નૂનં બ્રહ્મણસ્પતિર્ મન્ત્રં વદત્ય્ ઉક્થ્યમ્ । યસ્મિન્ન્ ઇન્દ્રો વરુણો મિત્રો ઽ અર્યમા દેવા ઽ ઓકાꣳસિ ચક્રિરે
હવે વાણીના સ્વામી સ્તુતિયોગ્ય મંત્ર ઉચ્ચારે છે, જેમાં ઇન્દ્ર, વરુણ, મિત્ર અને અર્યમા દેવતાઓએ પોતાનું નિવાસસ્થાન બનાવ્યું છે.
બ્રહ્મણસ્પતે ત્વમ્ અસ્ય યન્તા સૂક્તસ્ય બોધિ તનયં ચ જિન્વ । વિશ્વં તદ્ ભદ્રં યદ્ અવન્તિ દેવા બૃહદ્ વદેમ વિદથે સુવીરાઃ । [ય ઇમા વિશ્વા । વિશ્વકર્મા । યો નઃ પિતા । અન્નપતે ન્નસ્ય નો દેહિ ॥ ] (અ.વે. 17. , 11. )
હે વાણીના સ્વામી, તમે આ સ્તુતિના માર્ગદર્શક છો; તેના ફળને જાગૃત કરો અને તેને ફેલાવો. જે શુભ છે અને દેવતાઓ જેનું રક્ષણ કરે છે, તે બધું અમને પ્રાપ્ત થાય; અમે સભામાં પુત્રસંપન્ન અને વિજયી બનીને મહાન વચન બોલીએ. [જે સર્વનું સર્જન કરે છે, સર્વનો પિતા છે, હે અન્નના સ્વામી, અમને અન્ન આપો.]
અપેતો યન્તુ પણયો ઽસુમ્ના દેવપીયવઃ । અસ્ય લોકઃ સુતાવતઃ । દ્યુભિર્ અહોભિર્ અક્તુભિર્ વ્યક્તં યમો દદાત્વ્ અવસાનમ્ અસ્મૈ
દુષ્ટ અને દુશ્મન સ્વભાવના લોકો, દેવોના આશીર્વાદથી દૂર થઈ જાય. આ જગત યજ્ઞ કરનારનો છે. દિવસ, રાત અને સંધ્યાના સમયે યમ રાજા તેને સ્પષ્ટ રીતે તેની શાંતિનું સ્થાન આપે.
સવિતા તે શરીરેભ્યઃ પૃથિવ્યાં લોકમ્ ઇચ્છતુ । તસ્મૈ યુજ્યન્તામ્ ઉસ્રિયાઃ
સવિતા દેવ તમારા શરીરોથી પૃથ્વી પર સ્થાન આપે; તેના માટે ગાયોને જોડવામાં આવે.
વાયુઃ પુનાતુ । સવિતા પુનાતુ । અગ્નેર્ ભ્રાજસા । સૂર્યસ્ય વર્ચસા । વિ મુચ્યન્તામ્ ઉસ્રિયાઃ
વાયુ શુદ્ધ કરે, સવિતા શુદ્ધ કરે, અગ્નિની તેજસ્વિતાથી અને સૂર્યના પ્રકાશથી શુદ્ધિ થાય; ગાયોને મુક્ત કરવામાં આવે.
અશ્વત્થે વો નિષદનં પર્ણે વો વસતિષ્ કૃતા । ગોભાજઽઇત્ કિલાસથ યત્ સનવથ પૂરુષમ્
તમારું નિવાસ અશ્વત્થ વૃક્ષ નીચે છે, અને તેની પાંદડીઓ પર તમારું ઘર છે. કહેવામાં આવે છે કે ગાયોના દૂધથી તમે પોષાય છો, જ્યારે તમે મનુષ્યને પુનઃનવા બનાવો છો.
સવિતા તે શરીરાણિ માતુર્ ઉપસ્થ ઽ આ વપતુ । તસ્મૈ પૃથિવિ શં ભવ
સવિતા દેવ તમારા શરીરોને માતાના ગર્ભમાં પાછા ખેંચે; પૃથ્વી, તેના માટે કૃપાળુ બન.
પ્રજાપતૌ ત્વા દેવતાયામ્ ઉપોદકે લોકે નિ દધામ્ય્ અસૌ । અપ નઃ શોશુચદ્ અઘમ્
હું તમને પ્રજાપતિ, દેવત્વ અને જળયુક્ત લોકમાં સ્થાપિત કરું છું. જળો અમારો પાપ ધોઈ નાખે.
પરં મૃત્યો ઽ અનુ પરેહિ પન્થાં યસ્ તે ઽ અન્ય ઇતરો દેવયાનાત્ । ચક્ષુષ્મતે શૃણ્વતે તે બ્રવીમિ મા નઃ પ્રજાꣳ રીરિષો મોત વીરાન્
હે મૃત્યુ, તું દૂર જા, તે માર્ગે જા જે તારો છે, દેવોના માર્ગથી અલગ. જે જોઈ અને સાંભળી શકે છે, તેને હું કહું છું: અમારાં સંતાનોને કે વીરોને તું નુકસાન ન કર.
શં વાતઃ શꣳ હિ તે ઘૃણિઃ શં તે ભવન્ત્વ્ ઇષ્ટકાઃ । શં તે ભવન્ત્વ્ અગ્નયઃ પાર્થિવાસો મા ત્વાભિ શૂશુચન્
પવન તને શાંતિ આપે, તારી તેજસ્વિતા તને શાંતિ આપે, તારી ઇંટો તને શાંતિ આપે, પૃથ્વી上的 અગ્નિ તને શાંતિ આપે; તેઓ તને દુઃખ ન આપે.
કલ્પન્તાં તે દિશસ્ તુભ્યમ્ આપઃ શિવતમાસ્ તુભ્યં ભવન્તુ સિન્ધવઃ । અન્તરિક્ષꣳ શિવં તુભ્યં કલ્પન્તાં તે દિશઃ સર્વાઃ
દિશાઓ તારા માટે તૈયાર થાય, જળો તારા માટે શુભ બને, નદીઓ તારા માટે કલ્યાણકારી બને. આકાશમાર્ગ તારા માટે શુભ બને, બધી દિશાઓ તારા માટે સુખદાયી બને.
અશ્મન્વતી રીયતે સꣳ રભધ્વમ્ ઉત્ તિષ્ઠત પ્ર તરતા સખાયઃ । અત્ર જહીમો ઽશિવા યે ઽ અસઞ્છિવાન્ વયમ્ ઉત્તરેમાભિ વાજાન્
પથ્થરવાળી ગાડી આગળ વધે છે; મિત્રો, એકસાથે પ્રયત્ન કરો, ઊઠો અને પાર જાઓ! અહીં આપણે અશુભને દૂર કરી દઈએ; અમે શુભ બનીને વિજય સાથે પાર જઈશું.
અપાઘમ્ અપ કિલ્વિષમ્ અપ કૃત્યામ્ અપો રપઃ । અપામાર્ગ ત્વમ્ અસ્મદ્ અપ દુઃષ્વપ્ન્યꣳ સુવ
પાપ દૂર થાય, દોષ દૂર થાય, દુર્વૃત્તિ દૂર થાય, દુર્ભાગ્ય દૂર થાય! હે અપામાર્ગ, અમારાથી દુઃસ્વપ્નો દૂર કર.
સુમિત્રિયા ન ઽ આપ ઽ ઓષધયઃ સન્તુ દુર્મિત્રિયાસ્ તસ્મૈ સન્તુ યો ઽસ્માન્ દ્વેષ્ટિ યં ચ વયં દ્વિષ્મઃ
જળ અને ઔષધિઓ અમારે માટે મૈત્રીપૂર્ણ બને; જે અમને દ્વેષે છે અને જેને અમે દ્વેષીએ છીએ, તેના માટે તે શત્રુરૂપ બને.
અનડ્વાહમ્ આ રભામહે સૌરભેયꣳ સ્વસ્તયે । સ ન ઽ ઇન્દ્ર ઽ ઇવ દેવેભ્યો વહ્નિઃ સંતરણો ભવ
અમે સુગંધિત વાછરડા, વાછરડાને કલ્યાણ માટે પકડીએ છીએ. દેવોમાં જેમ ઇન્દ્ર છે, તેમ હે અગ્નિ, તમે અમારો માર્ગદર્શક બનો.
ઉદ્ વયં તમસસ્ પરિ સ્વઃ પશ્યન્ત ઽ ઉત્તરમ્ । દેવં દેવત્રા સૂર્યમ્ અગન્મ જ્યોતિર્ ઉત્તમમ્
અમે અંધકારમાંથી બહાર આવી, ઉપરનું પ્રકાશ જોયું; અમે દેવોમાં દેવ એવા સૂર્યને, સર્વોચ્ચ પ્રકાશને પ્રાપ્ત કર્યો.
ઇમં જીવેભ્યઃ પરિધિં દધામિ મૈષાં નુ ગાદ્ અપરો ઽ અર્થમ્ એતમ્ । શતં જીવન્તુ શરદઃ પુરૂચીર્ અન્તર્ મૃત્યું દધતાં પર્વતેન
હું જીવંત લોકો માટે આ સીમા બાંધી છે; કોઈ બીજું પોતાના સ્વાર્થ માટે આ સીમા ન લાંઘે. તેઓ અનેક અને પૂર્ણ શરદીઓ સુધી, પર્વત જેટલી દૂર મૃત્યુને રાખીને, સો વર્ષ જીવે.
અગ્ન ઽ આયૂꣳષિ પવસ ઽ આ સુવોર્જમ્ ઇષં ચ નઃ । આરે બાધસ્વ દુચ્છુનામ્
હે અગ્નિ, અમારા આયુષ્યને શુદ્ધ કર, અમને તેજસ્વી પ્રકાશ, બળ અને સમૃદ્ધિ તરફ લઈ જા. તમામ દુઃખ અને દુર્ભાગ્યને અમથી દૂર હટાવી દે.