દેવસ્ય ત્વા સવિતુઃ પ્રસવે ઽશ્વિનોર્ બાહુભ્યાં પૂષ્ણો હસ્તાભ્યામ્ । આ દદે નાર્ય્ અસિ । ઇદમ્ અહꣳ રક્ષસાં ગ્રીવા ઽ અપિ કૃન્તામિ । યવો ઽસિ યવયાસ્મદ્ દ્વેષો યવયારાતીઃ । દિવે ત્વાઽન્તરિક્ષાય ત્વા પૃથિવ્યૈ ત્વા । શુન્ધન્તાં લોકાઃ પિતૃષદનાઃ । પિતૃષદનમ્ અસિ
હું તમને દેવ સવિતાની પ્રેરણા વડે, અશ્વિનીકુમારોના હાથ અને પુષણના હાથ વડે સ્થાપું છું. તમે સ્ત્રી છો. અહીં હું રાક્ષસોના ગળા કપું છું. તમે જવાર છો; અમારા દ્વેષ દૂર કરો, અમારા શત્રુઓ દૂર કરો. આકાશ માટે, અંતરિક્ષ માટે, પૃથ્વી માટે હું તમને અર્પણ કરું છું. બધા લોક અને પિતૃસ્થાન શુદ્ધ થાય. તમે પિતૃસ્થાન છો.
ઉદ્ દિવꣳ સ્તભાનાન્તરિક્ષં પૃણ દૃꣳહસ્વ પૃથિવ્યામ્ । દ્યુતાનાસ્ ત્વા મારુતો મિનોતુ મિત્રાવરુણૌ ધ્રુવેણ ધર્મણા । બ્રહ્મવનિ ત્વા ક્ષત્રવનિ ત્વા રાયસ્પોષવનિ પર્ય્ ઊહામિ । બ્રહ્મ દૃꣳહ ક્ષત્રં દૃꣳહાયુર્ દૃꣳહ પ્રજાં દૃꣳહ
આકાશને ઊંચું કરો, અંતરિક્ષને ભરપૂર કરો, પૃથ્વીને મજબૂત બનાવો. તેજસ્વી મારુતો તમને માપે, મિત્ર અને વરુણ અડગ ધર્મથી તમને માપે. હું તમને બ્રાહ્મણ માટે, ક્ષત્રિય માટે, ધન અને પોષણ માટે લઈ જાઉં છું. બ્રાહ્મણને મજબૂત કરો, ક્ષત્રિયને મજબૂત કરો, આયુષ્યને મજબૂત કરો, સંતાનને મજબૂત કરો.
ધ્રુવાસિ ધ્રુવો ઽયં યજમાનો ઽસ્મિન્ન્ આયતને પ્રજયા પશુભિર્ ભૂયાત્ । ઘૃતેન દ્યાવાપૃથિવી પૂર્યેથામ્ । ઇન્દ્રસ્ય છદિર્ અસિ વિશ્વજનસ્ય છાયા
તમે અડગ છો, અને આ યજમાન પણ આ સ્થાનમાં સંતાન અને પશુઓથી વધે. ઘીથી આકાશ અને પૃથ્વી ભરાઈ જાય. તમે ઇન્દ્રનું આશ્રય છો, સર્વજનનું છાંયું છો.
પરિ ત્વા ગિર્વણો ગિર ઽ ઇમા ભવન્તુ વિશ્વતઃ । વૃદ્ધાયુમ્ અનુ વૃદ્ધયો જુષ્ટા ભવન્તુ જુષ્ટયઃ
હે ગાયક, આ સ્તોત્રો ચારે બાજુથી તમને ઘેરી લે. વડીલો વડીલને અનુસરે, પસંદ કરાયેલા પસંદ કરાયેલા પાછળ ચાલે.
ઇન્દ્રસ્ય સ્યૂર્ અસિ । ઇન્દ્રસ્ય ધ્રુવો ઽસિ । ઐન્દ્રમ્ અસિ । વૈશ્વદેવમ્ અસિ
તમે ઇન્દ્રનું બંધન છો; તમે ઇન્દ્રની અડગતા છો; તમે ઇન્દ્રના છો; તમે સર્વ દેવોના છો.
[[બ્રહ્માણ્ડપુરાણમ્/પૂર્વભાગઃ/અધ્યાયઃ ૧૨|બ્રહ્માણ્ડપુરાણમ્ ૧.૨.૧૨.૨૭]], [[વાયુપુરાણમ્/પૂર્વાર્ધમ્/અધ્યાયઃ ૨૯|વાયુપુરાણમ્ ૨૯.૨૬]]વિભૂર્ અસિ પ્રવાહણઃ । વહ્નિર્ અસિ હવ્યવાહનઃ । શ્વાત્રો ઽસિ પ્રચેતાઃ । તુથો ઽસિ વિશ્વવેદાઃ
તમે વિભૂ, વહેતા છો; તમે અગ્નિ, હવન લેનારા છો; તમે ઝડપી, બુદ્ધિશાળી છો; તમે પ્રશંસિત, સર્વજ્ઞ છો.
ઉશિગ્ અસિ કવિઃ । અઙ્ઘારિર્ અસિ બમ્ભારિઃ । અવસ્યૂર્ અસિ દુવસ્વાન્ । શુન્ધ્યૂર્ અસિ માર્જાલીયઃ । સમ્રાડ્ અસિ કૃશાનુઃ । પરિષદ્યોઽસિ પવમાનઃ । નભોઽસિ પ્રતક્વા । મૃષ્ટો ઽસિ હવ્યસૂદનઃ । ઽઋતધામાસિ સ્વર્જ્યોતિઃ
તમે પ્રેરિત, કવિ છો; તમે ઝડપી પગવાળા, બળવાન છો; તમે સહાયક, શુભ આપનાર છો; તમે શુદ્ધિકર્તા, બિલાડી જેવા છો; તમે રાજા, પાતળા જ્વાળા વાળા છો; તમે ઘેરાવા યોગ્ય, શુદ્ધિકર્તા છો; તમે આકાશ, વ્યાપક છો; તમે શુદ્ધ, હવનના વિનાશક છો; તમે સત્યનું સ્થાન, સ્વર્ગનું પ્રકાશ છો.
સમુદ્રો ઽસિ વિશ્વવ્યચાઃ । ઽઅજો ઽસ્ય્ એકપાત્ । અહિર્ અસિ બુધ્ન્યઃ । વાગ્ અસ્ય્ ઐન્દ્રમ્ અસિ સદો ઽસિ । ઋતસ્ય દ્વારૌ મા મા સંતાપ્તમ્ । અધ્વનામ્ અધ્વપતે પ્ર મા તિર સ્વસ્તિ મે ઽસ્મિન્ પથિ દેવયાને ભૂયાત્
તમે સમુદ્ર, સર્વવ્યાપી છો; તમે અજન્મા, એક પગવાળા છો; તમે ભૂમિનો સાપ છો; તમે વાણી, ઇન્દ્રના છો, તમે આસન છો. તમે સત્યના બે દ્વાર છો; મને દુઃખ ન થાય. હે માર્ગોના સ્વામી, મને સલામત લઈ જજો; આ દૈવી માર્ગે મને કલ્યાણ મળે.
મિત્રસ્ય મા ચક્ષુષેક્ષધ્વમ્ । અગ્નયઃ સગરાઃ સગરા સ્થ સગરેણ નામ્ના રુદ્રેણાનીકેન પાત માગ્નયઃ પિપૃત માગ્નયો ગોપાયત મા નમો વો સ્તુ મા મા હિꣳસિષ્ટ
મિત્રની દૃષ્ટિથી તમે મને જુઓ. હે અગ્નિઓ, તમે સાગર સાથે છો, સાગર નામથી છો, રુદ્ર અને અનિક સાથે છો. હે અગ્નિઓ, મને રક્ષો, મને બચાવો, મને જાળવો. હું તમને નમન કરું છું; મને નુકસાન ન પહોંચાડો.
જ્યોતિર્ અસિ વિશ્વરૂપં વિશ્વેષાં દેવાના સમિત્ । ત્વꣳ સોમ તનૂકૃદ્ભ્યો દ્વેષોભ્યો ઽન્યકૃતેભ્ય ઽઉરુ યન્તાસિ વરૂથꣳ સ્વાહા । જુષાણો ઽઅપ્તુર્ આજ્યસ્ય વેતુ સ્વાહા
તમે પ્રકાશ છો, સર્વરૂપ, સર્વ દેવોમાં એકત્રિત. હે સોમ, શરીરને નુકસાન કરનારોથી, અન્ય હાનિકારકોથી તમે રક્ષક છો; તમે વિશાળ ઢાલ છો. સ્વાહા. ઘૃત સ્વીકારનાર પ્રસન્ન થાય. સ્વાહા.
અગ્ને નય સુપથા રાયે ઽઅસ્માન્ વિશ્વાનિ દેવ વયુનાનિ વિદ્વાન્ । યુયોધ્ય્ અસ્મજ્ જુહુરાણમ્ એનો ભૂયિષ્ઠાં તે નમઽઉક્તિં વિધેમ
હે અગ્નિ, તું અમને સારા માર્ગે લઈ જઈને સુખ-સમૃદ્ધિ આપ, કેમ કે તું બધા માર્ગો જાણે છે. હે દેવ, અમારું બધું વાંકું પાપ દૂર કરી દે. તને અમે સૌથી વધુ નમન કરીએ છીએ.
અયં નો ઽ અગ્નિર્ વરિવસ્ કૃણોત્વ્ અયં મૃધઃ પુર ઽએતુ પ્રભિન્દન્ । અયં વાજાન્ જયતુ વાજસાતાવ્ અયꣳ શત્રૂન્ જયતુ જર્હૃષાણઃ સ્વાહા
આ અગ્નિ અમારે માટે વિશાળ માર્ગ બનાવે, દુશ્મનોને તોડી આગળ આવે, ધનના ઈચ્છુકને ધન અપાવે અને આનંદથી શત્રુઓને જીતે. સ્વાહા.
ઉરુ વિષ્ણો વિ ક્રમસ્વોરુ ક્ષયાય નસ્ કૃધિ । ઘૃતં ઘૃતયોને પિબ પ્ર-પ્ર યજ્ઞપતિં તિર સ્વાહા
હે વિષ્ણુ, તું વિશાળ પગલાં ભરી અમારે માટે રહેવાનું જગ્યા વિશાળ કર. ઘીથી જન્મેલા, તું ઘી પી અને યજ્ઞના સ્વામી ને આગળ લઈ જ. સ્વાહા.
દેવ સવિતર્ એષ તે સોમસ્ તꣳ રક્ષસ્વ મા ત્વા દભન્ । એતત્ ત્વં દેવ સોમ દેવો દેવાઁ2 ઽ ઉપાગા ઽ ઇદમ્ અહં મનુષ્યાન્ત્ સહ રાયસ્પોષેણ સ્વાહા નિર્ વરુણસ્ય પાશાન્ મુચ્યે
હે દેવ સવિતા, આ સોમ તારા માટે છે, તું તેનું રક્ષણ કર, તને કોઈ નુકસાન ન થાય. હે દેવ સોમ, તું દેવોમાં દેવ છે; હું માનવો સાથે મળીને ધનની વૃદ્ધિ માટે આ અર્પણ કરું છું. સ્વાહા. હું વર્ણના બંધનમાંથી મુક્ત થયો છું.
અગ્ને વ્રતપાસ્ ત્વે વ્રતપા યા તવ તનૂર્ મય્ય્ અભૂદ્ એષા સા ત્વયિ યો મમ તનૂસ્ ત્વય્ય્ અભૂદ્ ઇયꣳ સા મયિ । યથાયથં નૌ વ્રતપતે વ્રતાન્ય્ અનુ મે દીક્ષાં દીક્ષાપતિર્ અમꣳસ્તાનુ તપસ્ તપસ્પતિઃ
હે અગ્નિ, તું વ્રતનો રક્ષક છે; તારો વ્રતરૂપ શરીર મારામાં રહે અને મારું શરીર તારા માં રહે. વ્રતના સ્વામી તરીકે, તું અમારા વ્રતોને જેમ છે તેમ સ્વીકાર. દીક્ષા પતિ મારી દીક્ષા સ્વીકાર કરે અને તપસ્વી તપ સ્વીકાર કરે.
ઉરુ વિષ્ણો વિ ક્રમસ્વોરુ ક્ષયાય નસ્ કૃધિ । ઘૃતં ઘૃતયોને પિબ પ્ર-પ્ર યજ્ઞપતિં તિર સ્વાહા
હે વિષ્ણુ, તું વિશાળ પગલાં ભરી અમારે માટે રહેવાનું જગ્યા વિશાળ કર. ઘીથી જન્મેલા, તું ઘી પી અને યજ્ઞના સ્વામી ને આગળ લઈ જ. સ્વાહા.
અત્ય્ અન્યાꣳ ઽ અગાં નાન્યાꣳ ઽ ઉપાગામ્ અર્વાક્ ત્વા પરેભ્યો ઽવિદં પરો ઽવરેભ્યઃ । તં ત્વા જુષામહે દેવ વનસ્પતે દેવયજ્યાયૈ દેવાસ્ ત્વા દેવયજ્યાયૈ જુષન્તાં વિષ્ણવે ત્વા । ઓષધે ત્રાયસ્વ । સ્વધિતે મૈનꣳ હિꣳસીઃ
હું બીજાની પાસે ગયો નથી, બીજાને મળ્યો નથી; તને મેં બધાથી નજીક અને દૂરાવાળાથી પણ દૂર મળ્યો. હે દેવ, વનપતિ, અમે તને દેવયજ્ઞ માટે પસંદ કરીએ છીએ; દેવો પણ તને વિષ્ણુ માટે સ્વીકારે. હે ઔષધિ, અમારો રક્ષણ કર. હે યજ્ઞપોસ્ટ, તેને દુઃખ ન પહોંચાડ.
દ્યાં મા લેખીર્ અન્તરિક્ષં મા હિꣳસીઃ પૃથિવ્યા સં ભવ । અયꣳ હિ ત્વા સ્વધિતિસ્ તેતિજાનઃ પ્રણિનાય મહતે સૌભગાય । અતસ્ ત્વં દેવ વનસ્પતે શતવલ્શો વિ રોહ સહસ્રવલ્શા વિ વયꣳ રુહેમ
આકાશને દુઃખ ન પહોંચાડ, અંતરિક્ષને પણ નુકસાન ન કર; પૃથ્વી સાથે જોડાઈ જા. તારા માટે, યજ્ઞપોસ્ટ, તીખી કટારી શુભ માટે આગળ વધે છે. તેથી, હે દેવ વનપતિ, સો ડાળીઓથી વધ, હજાર ડાળીઓથી અમે પણ વધીએ.
દેવસ્ય ત્વા સવિતુઃ પ્રસવે ઽશ્વિનોર્ બાહુભ્યાં પૂષ્ણો હસ્તાભ્યામ્ । આ દદે નાર્ય્ અસિ । ઇદમ્ અહꣳ રક્ષસાં ગ્રીવા ઽ અપિ કૃન્તામિ । યવો ઽસિ યવયાસ્મદ્ દ્વેષો યવયારાતીઃ । દિવેઽત્વાન્તરિક્ષાય ત્વા પૃથિવ્યૈ ત્વા । શુન્ધન્તાં લોકાઃ પિતૃષદનાઃ । પિતૃષદનમ્ અસિ
હું તને દેવ સવિતાના પ્રેરણાથી, અશ્વિનીકુમારોના હાથથી અને પુષણના હાથથી સ્થાપું છું. તું સ્ત્રી છે; આથી હું રાક્ષસોની ગરદન કાપું છું. તું જવ છે; અમારો દ્વેષ અને દુશ્મનો દૂર કર. તને આકાશ, અંતરિક્ષ અને પૃથ્વી માટે સ્થાપું છું. પિતૃઓના લોક શુદ્ધ થાય. તું પિતૃઓનું નિવાસસ્થાન છે.
અગ્રેણીર્ અસિ સ્વાવેશ ઽ ઉન્નેતૄણામ્ એતસ્ય વિત્તાદ્ અધિ ત્વા સ્થાસ્યતિ । દેવસ્ ત્વા સવિતા મધ્વ્ આનક્તુ । સુપિપ્પલાભ્યસ્ ત્વૌષધીભ્યઃ । દ્યામ્ અગ્રેણાસ્પૃક્ષ ઽ આન્તરિક્ષં મધ્યેનાપ્રાઃ પૃથિવીમ્ ઉપરેણાદૃꣳહીઃ
તું આગેવાન છે, ઉંચે ઉઠાવનારા માં શ્રેષ્ઠ છે; આ સંપત્તિમાંથી તું ઊભો રહેશે. દેવ સવિતા તને મધથી અભિષેક કરે. તું શ્રેષ્ઠ ઔષધિઓમાંની એક છે. તારો ટોચ આકાશને સ્પર્શે છે, મધ્ય ભાગ અંતરિક્ષ સુધી પહોંચે છે અને ઉપરનો ભાગ પૃથ્વીને આધાર આપે છે.
યા તે ધામાન્ય્ ઉશ્મસિ ગમધ્યૈ યત્ર ગાવો ભૂરિશૃઙ્ગા ઽ અયાસઃ । અત્રાહ તદ્ ઉરુગાયસ્ય વિષ્ણોઃ પરમં પદમ્ અવ ભારિ ભૂરિ । બ્રહ્મવનિ ત્વા ક્ષત્રવનિ રાયસ્પોષવનિ પર્ય્ ઊહામિ । બ્રહ્મ દૃꣳહ ક્ષત્રં દૃꣳહાયુર્ દૃꣳહ પ્રજાં દૃꣳહ
જે તારા નિવાસ છે, જ્યાં અનેક શિંગાવાળી ગાયો ચરે છે, ત્યાં, હે વિશાળ પગલાં વાળો વિષ્ણુ, તારો સર્વોચ્ચ સ્થાન છે; હે મહાન, તેનું રક્ષણ કર. હું તને પ્રાર્થના, રાજશક્તિ અને ધનની વૃદ્ધિ માટે ઘેરી લઉં છું. પ્રાર્થના, રાજશક્તિ, આયુષ્ય અને સંતાનને સ્થિર કર.
વિષ્ણોઃ કર્માણિ પશ્યત યતો વ્રતાનિ પસ્પશે । ઇન્દ્રસ્ય યુજ્યઃ સખા
વિષ્ણુના કાર્યો જુઓ, જ્યાંથી નિયમો પ્રકાશિત થાય છે; તે ઇન્દ્રનો યોગ્ય મિત્ર છે.
તદ્ વિષ્ણોઃ પરમં પદꣳ સદા પશ્યન્તિ સૂરયો દિવીવ ચક્ષુર્ આતતમ્
વિષ્ણુનું તે સર્વોચ્ચ પગથિયું જ્ઞાની લોકો હંમેશા જુએ છે, જેમ આકાશમાં આંખ ફેલાયેલી હોય.
પરિવીર્ અસિ પરિ ત્વા દૈવીર્ વિશો વ્યયન્તાં પરીમં યજમાનꣳ રાયો મનુષ્યાણામ્ । દિવઃ સૂનુર્ અસિ । એષ તે પૃથિવ્યાં લોક ઽ આરણ્યસ્ તે પશુઃ
તું ઘેરી લે છે; દૈવી દળો તને ઘેરી લે. અમે આ યજમાનને મનુષ્યોમાં ધનથી ઘેરી લઈએ. તું આકાશનો પુત્ર છે. આ પૃથ્વી પર તારો સ્થાન છે; જંગલ તારો પશુ છે.
ઉપાવીર્ અસિ । ઉપ દેવાન્ દૈવીર્ વિશઃ પ્રાગુર્ ઉશિજો વહ્નિતમાન્ । દેવ ત્વષ્ટર્ વસુ રમ હવ્યા તે સ્વદન્તામ્
તું નજીક આવનારો છે. દેવો પાસે, દૈવી દળો સાથે, પ્રેરિતો અને અગ્નિ સાથે આવ. હે દેવ ત્વષ્ટા, અમને ધન આપ; તારી હવન સામગ્રી સ્વીકાર્ય થાય.
રેવતી રમધ્વં બૃહસ્પતે ધારયા વસૂનિ । ઋતસ્ય ત્વા દેવહવિઃ પાશેન પ્રતિ મુઞ્ચામિ ધર્ષા માનુષઃ
હે બૃહસ્પતિ, આનંદથી ધન મેળવે અને તેને સંભાળ. દેવહવનના બંધથી હું તને સત્ય માટે મુક્ત કરું છું; માનવો તને નુકસાન ન કરે.
દેવસ્ય ત્વા સવિતુઃ પ્રસવે ઽશ્વિનોર્ બાહુભ્યાં પૂષ્ણો હસ્તાભ્યામ્ । અગ્નીષોમાભ્યાં જુષ્ટં નિ યુનજ્મિ । અદ્ભ્યસ્ ત્વૌષધીભ્યોઽનુ ત્વા માતા મન્યતામ્ અનુ પિતાનુ ભ્રાતા સગર્ભ્યોઽનુ સખા સયૂથ્યઃ । અગ્નીષોમાભ્યાં ત્વા જુષ્ટં પ્રોક્ષામિ
હું તને દેવ સવિતાની પ્રેરણા, અશ્વિનીકુમારોના હાથ અને પુષણના હાથથી, અગ્નિ અને સોમના સંસ્કારથી સ્થાપું છું. પાણી અને ઔષધિઓ તને સ્વીકારે; તારી માતા, પિતા, ભાઈ, સહોદર અને મિત્ર તને સ્વીકારે. હું તને અગ્નિ અને સોમથી અભિષેક કરું છું.
અપાં પેરુર્ અસિ । આપો દેવીઃ સ્વદન્તુ સ્વાત્તં ચિત્ સદ્ દેવહવિઃ । સં તે પ્રાણો વાતેન ગચ્છતાꣳ સમ્ અઙ્ગાનિ યજત્રૈઃ સં યજ્ઞપતિર્ આશિષા
તું પાણીનું વિશાળ સ્વરૂપ છે. દૈવી જળો પોતાનું અર્પણ આનંદથી સ્વીકારે. તારો શ્વાસ પવન સાથે જોડાઈ જાય, તારા અંગો પૂજનીયો સાથે જોડાય અને યજ્ઞપતિ તને આશીર્વાદ આપે.
ઘૃતેનાક્તૌ પશૂઁસ્ ત્રાયેથા । રેવતિ યજમાને પ્રિયં ધા ઽ આ વિશ । ઉરોર્ અન્તરિક્ષાત્ સજૂર્ દેવેન વાતેનાસ્ય હવિષસ્ ત્મના યજ સમસ્ય તન્વા ભવ । વર્ષો વર્ષીયસિ યજ્ઞે યજ્ઞપતિં ધાઃ । સ્વાહા દેવેભ્યઃ । દેવેભ્યઃ સ્વાહા
ઘીથી અભિષેક કરેલા પશુઓનું રક્ષણ કર. રેવતી, યજમાનને આનંદ આપ, અહીં પધારો. આકાશના વિશાળ વિસ્તારમાંથી દેવવાયુ સાથે આ હવન તારી જાતથી અર્પણ કર; તું સંપૂર્ણ રહેજે. યજ્ઞમાં ધારો વરસે, યજ્ઞના સ્વામીનું સ્થાન પકડી રહે. દેવતાઓને સ્વાહા. દેવતાઓને સ્વાહા.
માહિર્ ભૂર્ મા પૃદાકુઃ । નમસ્ તઽ આતાનાનર્વા પ્રેહિ । ઘૃતસ્ય કુલ્યાઽ ઉપઽ ઋતસ્ય પથ્યાઽ અનુ
પૃથ્વીને કોઈ નુકસાન ન પહોંચાડો, તેને દુઃખ ન આપો. વંદનાપૂર્વક અહીં આવેલા સૌને મળો. ઘીના પ્રવાહો અને સત્યના માર્ગે ચાલો.