હિરણ્યપાણિઃ સવિતા વિચર્ષણિર્ ઉભે દ્યાવાપૃથિવી ઽ અન્તર્ ઈયતે । અપામીવાં બાધતે વેતિ સૂર્યમ્ અભિ કૃષ્ણેન રજસા દ્યામ્ ઋણોતિ
સુવર્ણ હાથે અને સર્વજ્ઞ સવિતા, આકાશ અને પૃથ્વી બંનેમાં ફરે છે; તે રોગ દૂર કરે છે, સૂર્ય તરફ જાય છે અને તેના કાળા આવરણથી આકાશ ઢાંકે છે.
હિરણ્યહસ્તો ઽ અસુરઃ સુનીથઃ સુમૃડીકઃ સ્વવાઁ યાત્વ્ અર્વાઙ્ । અપસેધન્ રક્ષસો યાતુધાનાન્ અસ્થાદ્ દેવઃ પ્રતિદોષં ગૃણાનઃ
સુવર્ણ હાથે, દયાળુ અને શુભ માર્ગદર્શક દેવ, આસુર, નજીક આવે છે; તે રાક્ષસો અને તાંત્રિકોને દૂર કરે છે—દેવતા દરરોજ સવારે જાગે છે અને ભક્તો દ્વારા પ્રસંશિત થાય છે.
યે તે પન્થાઃ સવિતઃ પૂર્વ્યાસો ઽરેણવઃ સુકૃતા ઽ અન્તરિક્ષે । તેભિર્ નો ઽ અદ્ય પથિભિઃ સુગેભી રક્ષા ચ નો ઽ અધિ ચ બ્રૂહિ દેવ
હે સવિતા, તારા એ પ્રાચીન, ધૂળરહિત અને સુંદર રસ્તાઓ, જે આકાશમાં છે—આ સરળ માર્ગો દ્વારા આજે અમારો રક્ષણ કર અને અમારો પક્ષ લઈ, હે દેવતા.
ઉભા પિબતમ્ અશ્વિનોભા નઃ શર્મ યચ્છતમ્ । અવિદ્રિયાભિર્ ઊતિભિઃ
હે અશ્વિનીકુમારો, તમે બંને પીઓ અને અમને તમારું રક્ષણ આપો, અખૂટ સહાય અને આશ્રય સાથે.
અપ્નસ્વતીમ્ અશ્વિના વાચમ્ અસ્મે કૃતં નો દસ્રા વૃષણા મનીષામ્ । અદ્યૂત્યે ઽવસે નિ હ્વયે વાં વૃધે ચ નો ભવતં વાજસાતૌ
હે અશ્વિનીકુમારો, અમને પ્રેરણાદાયી વાણી આપો; હે અદ્ભુત અને શક્તિશાળી, અમને બુદ્ધિ આપો. મુશ્કેલી અને સ્પર્ધામાં હું તમારે બોલાવું છું—વિજય માટે તમે અમારો બળ બનો.
દ્યુભિર્ અક્તુભિઃ પરિ પાતમ્ અસ્માન્ અરિષ્ટેભિર્ અશ્વિના સૌભગેભિઃ । તન્ નો મિત્રો વરુણો મામહન્તામ્ અદિતિઃ સિન્ધુઃ પૃથિવી ઽ ઉત દ્યૌઃ
દિવસે અને રાત્રે, હે અશ્વિનીકુમારો, અમને સુખ અને સલામતીથી રક્ષો; મિત્ર, વરુણ, અદિતિ, નદી, પૃથ્વી અને આકાશ અમારો રક્ષણ કરે.
આ કૃષ્ણેન રજસા વર્તમાનો નિવેશયન્ન્ અમૃતં મર્ત્યં ચ । હિરણ્યયેન સવિતા રથેના દેવો યાતિ ભુવનાનિ પશ્યન્
કાળા આકાશમાં ફરતો, અમર અને નશ્વર બંને જીવોને સ્થિર કરતો, સુવર્ણ રથમાં દેવ સવિતા બધા લોકોએ જોઈને જાય છે.
આ રાત્રિ પર્થિવꣳ રજઃ પિતુર્ અપ્રાયિ ધામભિઃ । દિવઃ સદાꣳસિ બૃહતી વિ તિષ્ઠસ ઽ આ ત્વેષં વર્તતે તમઃ
રાત્રિએ પૃથ્વી પર પોતાનું પ્રકાશ ફેલાવ્યું છે; તે સ્વર્ગના વિશાળ સ્થાનોમાં ઊભી છે અને તેનું ઘન અંધકાર વ્યાપે છે.
ઉષસ્ તચ્ ચિત્રમ્ આ ભરાસ્મભ્યં વાજિનીવતિ । યેન તોકં ચ તનયં ચ ધામહે
હે ઉષા, અમને એ તેજસ્વી પ્રકાશ આપ, જે ઘોડાઓથી ભરપૂર છે અને જેના દ્વારા અમે સંતાન અને વંશને પોષી શકીએ.
પ્રાતર્ અગ્નિં પ્રાતર્ ઇન્દ્રꣳ હવામહે પ્રાતર્ મિત્રાવરુણા પ્રાતર્ અશ્વિના । પ્રાતર્ ભગં પૂષણં બ્રહ્મણસ્પતિં પ્રાતઃ સોમમ્ ઉત રુદ્રꣳ હુવેમ
પ્રભાતે અમે અગ્નિને બોલાવીએ છીએ, પ્રભાતે ઇન્દ્રને, પ્રભાતે મિત્ર-વરુણને, પ્રભાતે અશ્વિનીકુમારોને; પ્રભાતે અમે ભાગ, પુષણ, બ્રહ્મણસ્પતિ, સોમ અને રુદ્રને પણ બોલાવીએ છીએ.
પ્રાતર્જિતં ભગમ્ ઉગ્રꣳ હુવેમ વયં પુત્રમ્ અદિતેર્ યો વિધર્તા । આધ્રશ્ ચિદ્ યં મન્યમાનસ્ તુરશ્ ચિદ્ રાજા ચિદ્ યં ભગં ભક્ષીત્ય્ આહ
પ્રભાતે અમે શક્તિશાળી ભાગને, અદિતિપુત્ર દાતા દેવને બોલાવીએ છીએ; મજબૂત, ઝડપી અને રાજા પણ કહે છે—'ભાગ જ ભોગ્ય છે.'
ભગ પ્રણેતર્ ભગ સત્યરાધો ભગેમાં ધિયમ્ ઉદવા દદન્ નઃ । ભગ પ્ર ણો જનય ગોભિર્ અશ્વૈર્ ભગ પ્ર નૃભિર્ નૃવન્તઃ સ્યામ
હે ભાગ, માર્ગદર્શક અને સાચો દાતા, અમને આ બુદ્ધિ આપ; હે ભાગ, અમારે માટે ગાયો અને ઘોડા પેદા કર—હે ભાગ, અમે પુરુષોમાં પુરુષ બનીએ.
ઉતેદાનીં ભગવન્તઃ સ્યામોત પ્રપિત્વ ઽ ઉત મધ્યે ઽ અહ્નામ્ । ઉતોદિતા મઘવન્ સૂર્યસ્ય વયં દેવાનાꣳ સુમતૌ સ્યામ
હવે, ભગવાને અમારે પર કૃપા થાઓ, દિવસના અંતે અને મધ્યમાં પણ અમારે પર કૃપા રહે. મેઘાવાન, તમે સૂર્ય સાથે ઉગો ત્યારે, અમારે પર દેવતાઓની કૃપા રહે.
ભગ ઽ એવ ભગવાꣳ૨ઽ અસ્તુ દેવાસ્ તેન વયં ભગવન્તઃ સ્યામ । તં ત્વા ભગ સર્વ ઽ ઇજ્જોહવીતિ સ નો ભગ પુર ઽ એતા ભવેહ
ભગ્યદેવ જ દેવોમાંથી સારા ભાગના સ્વામી રહે, અને એના દ્વારા અમારે પર સદાય શુભતા રહે. હે ભાગ્યદેવ, હું તને સર્વ ઇચ્છાથી બોલાવું છું, તું અમારે સામે ઉપસ્થિત થા.
સમ્ અધ્વરાયોષસો નમન્ત દધિક્રાવેવ શુચયે પદાય । અર્વાચીનં વસુવિદં ભગં નો રથમ્ ઇવાશ્વા વાજિન ઽ આ વહન્તુ
યજ્ઞ સમયે ઉષાઓ એકસાથે નમન કરે છે, જેમ દધિક્રા શુદ્ધ માર્ગે નમન કરે છે. અમારે માટે ધન આપનારા ભાગ્યદેવ, ઘોડાઓ રથ ખેંચે તેમ અમને નજીક લાવો.
અશ્વાવતીર્ ગોમતીર્ ન ઽ ઉષાસો વીરવતીઃ સદમ્ ઉચ્છન્તુ ભદ્રાઃ । ઘૃતં દુહાના વિશ્વતઃ પ્રપીતા યૂયં પાત સ્વસ્તિભિઃ સદા નઃ
ઘોડા, ગાય અને વીરોથી ભરપૂર એવી શુભ ઉષાઓ હંમેશા ઉગતી રહે. સર્વ દિશામાંથી ઘી દોહે છે એવી ઉષાઓ, તમે હંમેશા અમને સુખ-શાંતિથી રક્ષો.
પૂષન્ તવ વ્રતે વયં ન રિષ્યેમ કદા ચન । સ્તોતારસ્ ત ઽ ઇહ સ્મસિ
હે પુષણ, તારા આશ્રયમાં અમે ક્યારેય દુઃખ ન ભોગવીએ. અમે અહીં તારા ભજનાર્થીઓ છીએ.
પથસ્-પથઃ પરિપતિં વચસ્યા કામેન કૃતો ઽ અભ્યાનડ્ અર્કમ્ । સ નો રાસચ્છુરુધશ્ ચન્દ્રાગ્રા ધિયં-ધિયꣳ સીષધાતિ પ્ર પૂષા
માર્ગ પરના રક્ષક, વાણી અને ઇચ્છાથી, સ્તુતિ પાસે આવી ગયા છે. ચેતન અને તેજસ્વી હાથે પુષણ, અમને વધુને વધુ બુદ્ધિ આપો.
ત્રીણિ પદા વિ ચક્રમે વિષ્ણુર્ ગોપા ઽ અદાભ્યઃ । અતો ધર્માણિ ધારયન્
વિષ્ણુએ ત્રણ પગલાં ભરીને, અડગ રક્ષક બની, ત્યાંથી ધર્મને સ્થિર રાખ્યો છે.
તદ્ વિપ્રાસો વિપન્યવો જાગૃવાꣳસઃ સમ્ ઇન્ધતે । વિષ્ણોર્ યત્ પરમં પદમ્
જ્ઞાની અને જાગૃત ઋષિઓ એકસાથે અગ્નિ પ્રગટાવે છે, અને વિષ્ણુના સર્વોચ્ચ પદને પામવા ઇચ્છે છે.
ઘૃતવતી ભુવનાનામ્ અભિશ્રિયોર્વી પૃથ્વી મધુદુઘે સુપેશસા । દ્યાવાપૃથિવી વરુણસ્ય ધર્મણા વિષ્કભિતે ઽ અજરે ભૂરિરેતસા
ઘીથી ભરપૂર, વિશાળ અને સુંદર પૃથ્વી સર્વ જીવને પોષે છે. દ્યાવાપૃથ્વી, વરુણના નિયમથી, અડગ, વૃદ્ધિથી ભરપૂર અને કદી ન વૃદ્ધ થતી નથી.
યે નઃ સપત્ના ઽ અપ તે ભવન્ત્વ્ ઇન્દ્રાગ્નિભ્યામ્ અવ બાધામહે તાન્ । વસવો રુદ્રા ઽ આદિત્યા ઽ ઉપરિસ્પૃશં મોગ્રં ચેત્તારમ્ અધિરાજમ્ અક્રન્
અમારા દુશ્મનોને ઇન્દ્ર અને અગ્નિ દ્વારા દૂર કરો. વસુ, રુદ્ર અને આદિત્યો, ઉપરથી તેમને સ્પર્શી, નિર્વીર્ય અને રાજાના વશમાં કરો.
આ નાસત્યા ત્રિભિર્ એકાદશૈર્ ઇહ દેવેભિર્ યાતં મધુપેયમ્ અશ્વિના । પ્રાયુસ્ તારિષ્ટં ની રપાꣳસિ મૃક્ષતꣳ સેધતં દ્વેષો ભવતꣳ સચાભુવા
હે અશ્વિનીકુમારો, અગિયાર દેવતાઓ સાથે અહીં આવો અને મધુર હવન ગ્રહણ કરો. અમને દીર્ઘ આયુષ્ય આપો, વિઘ્નો દૂર કરો, પાપો દૂર કરો, દ્વેષ દૂર કરો અને અમારે સાથે એકતા રાખો.
એષ વ સ્તોમો મરુત ઽ ઇયં ગીર્ માન્દાર્યસ્ય માન્યસ્ય કારોઃ । એષા યાસીષ્ટ તન્વે વયાં વિદ્યામેષં વૃજનં જીરદાનુમ્
આ સ્તુતિ મારુતો માટે છે, આ ગાન માન્ય માંડાર્ય માટે છે. આ અમારે શરીર માટે પ્રાપ્ત થાય, અમે આ પ્રજાને ઓળખી શકીએ અને દીર્ઘાયુ સંતાન પ્રાપ્ત કરીએ.
સહસ્તોમાઃ સહચ્છન્દસ ઽ આવૃતઃ સહપ્રમા ઽ ઋષયઃ સપ્ત દૈવ્યાઃ । પૂર્વેષાં પન્થામ્ અનુદૃશ્ય ધીરા ઽ અન્વાલેભિરે રથ્યો ન રશ્મીન્
એકતા સાથેની સ્તુતિ, છંદ અને માપથી, સાત દૈવી ઋષિઓએ પૂર્વજોના માર્ગને અનુસરી, રથચાલક જેમ દોરડા પકડે તેમ માર્ગ પકડી લીધો.
આયુષ્યં વર્ચસ્યꣳ રાયસ્પોષમ્ ઔદ્ભિદમ્ । ઇદꣳ હિરણ્યં વર્ચસ્વજ્ જૈત્રાયા વિશતાદ્ ઉ મામ્
દીર્ઘ આયુષ્ય, તેજ, ધન અને વનસ્પતિથી વૃદ્ધિ, આ સોનુ અને તેજસ્વિતા વિજય માટે મને પ્રાપ્ત થાય.
ન તદ્ રક્ષાꣳસિ ન પિશાચાસ્ તરન્તિ દેવાનામ્ ઓજઃ પ્રથમજꣳ હ્ય્ એતત્ । યો બિભર્તિ દાક્ષાયણꣳ હિરણ્યꣳ સ દેવેષુ કૃણુતે દીર્ઘમ્ આયુઃ સ મનુષ્યેષુ કૃણુતે દીર્ઘમ્ આયુઃ
દેવતાઓની પ્રથમ શક્તિને રાક્ષસ કે પિશાચો પાર નથી કરી શકતા. જે દક્ષાયણ સોનુ ધારણ કરે છે, તે દેવોમાં અને માનવોમાં દીર્ઘ આયુષ્ય મેળવે છે.
યદ્ આબધ્નન્ દાક્ષાયણા હિરણ્યꣳ શતાનીકાય સુમનસ્યમાનાઃ । તન્ મ ઽ આ બધ્નામિ શતશારદાયાયુષ્માન્ જરદષ્ટિર્ યથાસમ્
જ્યારે દક્ષાયણોએ શુભ ઇચ્છાથી શતાનિક માટે સોનુ બાંધ્યું, ત્યારે હું પણ મારા માટે એ બાંધું છું, જેથી હું શત વર્ષ જીવી શકું અને વૃદ્ધ થયા પછી પણ મજબૂત રહી શકું.
ઉત નો ઽહિર્બુધ્ન્યઃ શૃણોત્વ્ અજ ઽ એકપાત્ પૃથિવી સમુદ્રઃ । વિશ્વે દેવા ઽ ઋતાવૃધો હુવાના સ્તુતા મન્ત્રાઃ કવિશસ્તા ઽ અવન્તુ
અહિબુધ્ન્ય, અજ એકપાદ, પૃથ્વી અને સમુદ્ર અમને સાંભળે. સર્વ દેવતાઓ, સત્યના પોષક, જેમને અમે બોલાવ્યા છે, સ્તુતિ અને જ્ઞાની મંત્રો અમને રક્ષે.
ઇમા ગિર ઽ આદિત્યેભ્યો ઘૃતસ્નૂઃ સનાદ્ રાજભ્યો જુહ્વા જુહોમિ । શૃણોતુ મિત્રો ઽ અર્યમા ભગો નસ્ તુવિજાતો વરુણો દક્ષો ઽઅꣳશઃ
આ ગાન, ઘીથી અભિષેકિત, હું આદિત્યો અને પ્રાચીન રાજાઓને મારી જીભથી અર્પણ કરું છું. મિત્ર, અર્યમા, ભાગ, મહાન વરુણ, દક્ષ અને અંશ અમને સાંભળે.