વિશ્વે ઽ અદ્ય મરુતો વિશ્વ ઽ ઊતી વિશ્વે ભવન્ત્વ્ અગ્નયઃ સમિદ્ધાઃ । વિશ્વે નો દેવા ઽ અવસા ગમન્તુ વિશ્વમ્ અસ્તુ દ્રવિણં વાજો ઽ અસ્મે
આજે બધા મારુતો, બધા પ્રજ્વલિત અગ્નિ, બધા દેવતાઓ અમને સહાય માટે આવે; સર્વ સંપત્તિ અને બળ અમારું થાય.
વિશ્વે દેવાઃ શૃણુતેમꣳ હવં મે યે ઽ અન્તરિક્ષે ય ઽ ઉપ દ્યવિ ષ્ઠ । યે ઽ અગ્નિજિહ્વા ઽ ઉત વા યજત્રા ઽ આસદ્યાસ્મિન્ બર્હિષિ માદયધ્વમ્
બધા દેવતાઓ, મારા આ આહવાનને સાંભળો—જે આકાશમાં છે, જે સ્વર્ગમાં છે, જે અગ્નિના જિહ્વા ધરાવે છે અને જે પૂજનીય છે; આ યજ્ઞકુશ પર બેસો અને આનંદ કરો.
દેવેભ્યો હિ પ્રથમં યજ્ઞિયેભ્યો ઽમૃતત્વꣳ સુવસિ ભાગમ્ ઉત્તમમ્ । આદ્ ઇદ્ દામાનꣳ સવિતર્ વ્ય્ ઊર્ણુષે ઽનૂચીના જીવિતા માનુષેભ્યઃ
દેવતાઓ, સર્વપ્રથમ, યજ્ઞયોગ્ય, તમે અમૃતત્વ અને શ્રેષ્ઠ ભાગ આપો છો; સવિતા, તમે દાન ફેલાવો છો અને મનુષ્યોને આયુષ્ય આપો છો.
પ્ર વાયુમ્ અચ્છા બૃહતી મનીષા બૃહદ્રયિં વિશ્વવારꣳ રથપ્રામ્ । દ્યુતદ્યામા નિયુતઃ પત્યમાનઃ કવિઃ કવિમ્ ઇયક્ષસિ પ્રયજ્યો
મારી ઊંચી પ્રાર્થના વાયુને અર્પણ કરું છું, વિશાળ ધન, સર્વત્ર રક્ષા અને રથની મહાનતા માટે; તેજસ્વી, રથો અને કવિ, હે પૂજનીય, તમે કવિને આગળ લાવો છો.
ઇન્દ્રવાયૂ ઽ ઇમે સુતા ઽ ઉપ પ્રયોભિર્ આગતમ્ । ઇન્દવો વામ્ ઉશન્તિ હિ
ઇન્દ્ર અને વાયુ, આ સોમરસના પિંડો તમારા માટે છે; કૃપા કરીને પધારો, કારણ કે સોમરસની ધારા તમને આનંદ આપે છે.
મિત્રꣳ હુવે પૂતદક્ષં વરુણં ચ રિશાદસમ્ । ધિયં ઘૃતાચીꣳ સાધન્તા
હું મિત્રને, શુદ્ધ બુદ્ધિવાળા, અને વરુણને, ધર્મનિષ્ઠને બોલાવું છું; તેઓ શુદ્ધ અને તેજસ્વી વિચારને સિદ્ધ કરે છે.
દસ્રા યુવાકવઃ સુતા નાસત્યા વૃક્તબર્હિષઃ । આ યાતꣳ રુદ્રવર્તની । [ તં પ્રત્નથા । અયં વેનઃ ॥ ](અ.વે. 7.12.16)
હે અદ્ભુત અને યુવાન અશ્વિનીકુમારો, આ પિંડો તમારા માટે છે, સુંદર પાથરાયેલા કુશ પર; રુદ્રના માર્ગે આવો. પ્રાચીન દેવતાઓ અને આ વેણા પર પણ આવો.
વિદદ્ યદી સરમા રુગ્ણમ્ અદ્રેર્ મહિ પાથઃ પૂર્વ્યꣳ સધ્ર્યક્ કઃ । અગ્રં નયત્ સુપદ્ય્ અક્ષરાણામ્ અચ્છા રવં પ્રથમા જાનતી ગાત્
જ્યારે સરમા એ પર્વતનો તૂટી ગયેલો, પ્રાચીન મહાન માર્ગ શોધ્યો, ત્યારે તેની સાથે કોણ હતો? તેણે શ્રેષ્ઠ, સારી રીતે ચાલતાં શબ્દોને આગળ લાવ્યાં અને પ્રથમ રવ જાણીને ગાયું.
નહિ સ્પશમ્ અવિદન્ન્ અન્યમ્ અસ્માદ્ વૈશ્વાનરાત્ પુર ઽ એતારમ્ અગ્નેઃ । એમ્ એનમ્ અવૃધન્ન્ અમૃતા ઽ અમર્ત્યં વૈશ્વાનરં ક્ષૈત્રજિત્યાય દેવાઃ
આગ્નિનું પ્રાચીન માર્ગ વૈશ્વાનર સિવાય બીજાએ જાણ્યું નહીં; અમરોએ તેને, અમર વૈશ્વાનરને, રાજ્ય વિજય માટે મજબૂત બનાવ્યો, હે દેવતાઓ.
ઉગ્રા વિઘનિના મૃધ ઽ ઇન્દ્રાગ્ની હવામહે । તા નો મૃડાત ઽ ઈદૃશે
હું ઇન્દ્ર અને અગ્નિને, ભયાનક અને દુશ્મનોના વિનાશકને બોલાવું છું; તેઓ અમારે પર આવી રીતે કૃપા કરે.
ઉપાસ્મૈ ગાયતા નરઃ પવમાનાયેન્દવે । અભિ દેવાꣳ૨ઽ ઇયક્ષતે
પવિત્ર બનાવનારા ઇંદુ માટે, પુરુષોએ ગીત ગાવું જોઈએ; તેઓ દેવતાઓની પાસે પહોંચે છે.
યે ત્વાહિહત્યે મઘવન્ન્ અવર્ધન્ યે શામ્બરે હરિવો યે ગવિષ્ટૌ । યે ત્વા નૂનમ્ અનુમદન્તિ વિપ્રાઃ પિબેન્દ્ર સોમꣳ સગણો મરુદ્ભિઃ
મઘવાન, જેમણે તારી શક્તિ વધારી, શમ્બરનાં યુદ્ધમાં, ગૌ મેળવવાના સંઘર્ષમાં, અને હવે જે વિદ્વાનો તને માન્યતા આપે છે—એવી વિદ્વાનો સાથે, હે ઇન્દ્ર, તું મરુદગણ સાથે સોમપાન કર.
જનિષ્ઠા ઽ ઉગ્રઃ સહસે તુરાય મન્દ્ર ઽ ઓજિષ્ઠો બહુલાભિમાનઃ । અવર્ધન્ન્ ઇન્દ્રં મરુતશ્ ચિદ્ અત્ર માતા યદ્ વીરં દધનદ્ ધનિષ્ઠા
શક્તિશાળી, તીવ્ર, આનંદદાયક અને ગૌરવથી ભરેલા એવા ઇન્દ્રનો પણ અહીં મરુદોએ વધાર કર્યો, જ્યારે માતાએ વીર પુત્રને ગર્ભમાં ધારણ કર્યો.
આ તૂ ન ઽ ઇન્દ્ર વૃત્રહન્ન્ અસ્માકમ્ અર્ધમ્ આ ગહિ । મહાન્ મહીભિર્ ઊતિભિઃ
હે ઇન્દ્ર, વૃત્રને સંહારનારા, અમારો ભાગ લેવા માટે, મહાન શક્તિઓ સાથે અમારી પાસે આવો.
ત્વમ્ ઇન્દ્ર પ્રતૂર્તિષ્વ્ અભિ વિશ્વા ઽ અસિ સ્પૃધઃ । અશસ્તિહા જનિતા વિશ્વતૂર્ અસિ ત્વં તૂર્ય તરુષ્યતઃ
હે ઇન્દ્ર, તું દરેક સ્પર્ધામાં વિજયી છે; તું દુશ્મનાવટ દૂર કરનાર અને સર્વત્ર વિજય આપનાર છે; તું તારા વિરોધીઓને હરાવું છે.
અનુ તે શુષ્મં તુરયન્તમ્ ઈયતુઃ ક્ષોણી શિશું ન માતરા । વિશ્વાસ્ તે સ્પૃધઃ શ્નથયન્ત મન્યવે વૃત્રં યદ્ ઇન્દ્ર તૂર્વસિ
પૃથ્વીઓ તારી દ્રઢ શક્તિ પાછળ, માતા બાળકોની જેમ દોડી આવી; હે ઇન્દ્ર, જ્યારે તું વૃત્રને જીતે છે, ત્યારે તું તારા બધા શત્રુઓને ક્રોધથી દબાવી દે છે.
યજ્ઞો દેવાનાં પ્રત્ય્ એતિ સુમ્નમ્ આદિત્યાસો ભવતા મૃડયન્તઃ । આ વો ઽર્વાચી સુમતિર્ વવૃત્યાદ્ અꣳહોશ્ ચિદ્ યા વરિવોવિત્તરાસત્
યજ્ઞ દેવતાઓની કૃપા તરફ આગળ વધે છે; આદિત્યો કૃપાળુ બનો; તમારી દયાળુતા અમારી તરફ વળે અને માર્ગ આપનાર, આપ દુઃખ દૂર કરો.
અદબ્ધેભિઃ સવિતઃ પાયુભિષ્ ટ્વꣳ શિવેભિર્ અદ્ય પરિ પાહિ નો ગયમ્ । હિરણ્યજિહ્વઃ સુવિતાય નવ્યસે રક્ષા માકિર્ નો ઽ અઘશꣳસ ઽ ઈશત
હે સવિતા, અડગ રક્ષકો અને શુભ સંરક્ષકો સાથે આજે અમારી આયુષ્યની રક્ષા કરો; સુવર્ણ જીભવાળા, નવી સુખાકાંક્ષા માટે અમને રક્ષો, અને કોઈ દુષ્ટવચનવાળો અમ પર શાસન ન કરે.
પ્ર વીરયા શુચયો દદ્રિરે વામ્ અધ્વર્યુભિર્ મધુમન્તઃ સુતાસઃ । વહ વાયો નિયુતો યાહ્ય્ અચ્છા પિબા સુતસ્યાન્ધસો મદાય
પવિત્ર સોમરસ, યજ્ઞકર્તાઓ સાથે, શક્તિથી વહે છે; હે વાયુ, તારી રથસેનાઓ લાવ, અહીં આવો અને આનંદ માટે પિછાયેલું સોમપાન કરો.
ગાવ ઽ ઉપાવતાવતં મહી યજ્ઞસ્ય રપ્સુદા । ઉભા કર્ણા હિરણ્યયા
ગાયોએ, યજ્ઞના મહાન ધન આપનારી બની, નજીક આવી છે; બંનેના કાન સુવર્ણ છે.
કાવ્યયોર્ આજાનેષુ ક્રત્વા દક્ષસ્ય દુરોણે । રિશાદસા સધસ્થ ઽ આ
કવિઓના સંતાનમાં, કૌશલ્ય અને બુદ્ધિના ઘરમાં, ભોજન લેનારા તેમના સ્થાને બેઠા છે.
દૈવ્યાવ્ અધ્વર્યૂ આ ગતꣳ રથેન સૂર્યત્વચા । મધ્વા યજ્ઞꣳ સમ્ અઞ્જાથે । [ + તં પ્રત્નથા । અયં વેનઃ ॥]
દૈવી યજ્ઞકર્તાઓ, સૂર્ય સમાન તેજવાળા રથ પર આવો; યજ્ઞને મધથી લપસાવો; અને તેને નવીન કરો—આ વેણ છે.
તિરશ્ચીનો વિતતો રશ્મિર્ એષામ્ અધઃ સ્વિદ્ આસી૩દ્ ઉપરિ સ્વિદ્ આસી૩ત્ । રેતોધા ઽ આસન્ મહિમાન ઽ આસન્ત્ સ્વધા ઽ અવસ્તાત્ પ્રયતિઃ પરસ્તાત્
તેમની કિરણો તિરછા ફેલાયેલી છે; નીચે પણ હતી, ઉપર પણ હતી; તેઓ બીજવાળા અને મહાન હતા; નીચે સ્વભાવશક્તિ હતી, ઉપર ઇચ્છા હતી.
આ રોદસી ઽ અપૃણદ્ આ સ્વર્ મહજ્ જાતં યદ્ એનમ્ અપસો ઽ અધારયન્ । સો ઽ અધ્વરાય પરિ ણીયતે કવિર્ અત્યો ન વાજસાતયે ચનોહિતઃ
તેણે આકાશ અને પૃથ્વી ભર્યા, સ્વર્ગ સુધી પહોંચ્યો; જન્મે ત્યારે જળોએ તેને ધારણ કર્યો; તે યજ્ઞની ફરતે ફેરવાય છે, કવિ, પુરસ્કાર માટે જોડાયેલા ઘોડા જેવો.
ઉક્થેભિર્ વૃત્રહન્તમા યા મન્દાના ચિદ્ આ ગિરા । આઙ્ગૂષૈર્ આવિવાસતઃ
સ્તોત્રોથી, વૃત્રના સંહારકની પણ, ધીમી બોલનાર દ્વારા સ્તુતિ થાય છે; સંકેતો વડે તેઓ તેને બોલાવે છે.
ઉપ નઃ સૂનવો ગિરઃ શૃણ્વન્ત્વ્ અમૃતસ્ય યે । સુમૃડીકા ભવન્તુ નઃ
અમૃતપુત્રો અમારી પ્રાર્થનાઓ સાંભળે; તેઓ અમ પર કૃપાળુ બન્યા રહે.
બ્રહ્માણિ મે મતયઃ શꣳ સુતાસઃ શુષ્મ ઽ ઇયર્તિ પ્રભૃતો મે ઽ અદ્રિઃ । આ શાસતે પ્રતિ હર્યન્ત્ય્ ઉક્થેમા હરી વહતસ્ તા નો ઽ અચ્છ
મારી પ્રાર્થનાઓ, વિચારો, પિછાયેલું સોમ અને શક્તિ—all ઉછળી રહ્યા છે; પથ્થર પણ વહે છે; તેઓ બોલાવાય છે, સ્તોત્રોથી ઉત્સાહિત થાય છે; એ બંને ઘોડાઓ તેને અમારી પાસે લાવે.
અનુત્તમા તે મઘવન્ નકિર્ નુ ન ત્વાવાꣳ૨ઽ અસ્તિ દેવતા વિદાનઃ । ન જાયમાનો નશતે ન જાતો યાનિ કરિષ્યા કૃણુહિ પ્રવૃદ્ધ
હે મઘવાન, તને કોઈ પણ હરીફ નથી; કોઈ દેવ તારા સમાન નથી; જન્મેલો કે જન્મતો, કોઈ નાશ પામતો નથી; તું જે કરવાનું ઈચ્છે, એ પૂર્ણ કર, હે મહાન.
તદ્ ઇદ્ આસ ભુવનેષુ જ્યેષ્ઠં યતો જજ્ઞ ઽ ઉગ્રસ્ ત્વેષનૃમ્ણઃ । સદ્યો જજ્ઞાનો નિ રિણાતિ શત્રૂન્ અનુ યં વિશ્વે મદન્ત્ય્ ઊમાઃ
તે સર્વ જીવોમાં સર્વથી મહાન હતો, જેનામાંથી ભયાનક, તેજસ્વી અને પરાક્રમી જન્મ્યો. તે તાજો જન્મેલો તરત જ દુશ્મનોને દુર કરે છે; સર્વ શક્તિઓ તેમાં આનંદ પામે છે.
ઇમા ઽ ઉ ત્વા પુરૂવસો ગિરો વર્ધન્તુ યા મમ । પાવકવર્ણાઃ શુચયો વિપશ્ચિતો ઽભિ સ્તોમૈર્ અનૂષત
હે પુરૂવસ, મારી આ સ્તુતિઓ તને વધારતી રહે—આ મારી જ વાણી છે, જે તેજસ્વી, શુદ્ધ અને વિવેકપૂર્ણ છે; તે સ્તુતિઓ તને પ્રસન્નતાથી પહોંચે છે.