આતિષ્ઠન્તં પરિ વિશ્વે ઽ અભૂષઞ્ છ્રિયો વસાનશ્ ચરતિ સ્વરોચિઃ । મહત્ તદ્ વૃષ્ણો ઽ અસુરસ્ય નામા વિશ્વરૂપો ઽ અમૃતાનિ તસ્થૌ
જ્યારે એ ઉભો થાય છે, ત્યારે બધા તેને શોભાથી શણગારે છે, એ તેજમાં ચાલે છે; એ મહાન અસુરનું નામ છે, અનેક રૂપ ધરાવનાર, એ અમર વસ્તુઓને સ્થિર કરે છે.
પ્ર વો મહે મન્દમાનાયાન્ધસો ઽર્ચા વિશ્વાનરાય વિશ્વાભુવે । ઇન્દ્રસ્ય યસ્ય સુમખꣳ સહો મહિ શ્રવો નૃમ્ણં ચ રોદસી સપર્યતઃ
મહાન આનંદી, સર્વવ્યાપી વિશ્વાનર માટે, અમે આનંદદાયક પાનથી સ્તુતિ કરીએ છીએ; જેને ઇન્દ્ર અને બંને લોકોએ કૃપા, શક્તિ અને યશથી સન્માન આપ્યો છે.
બૃહન્ન્ ઇદ્ ઇધ્મ ઽ એષાં ભૂરિ શસ્તં પૃથુઃ સ્વરુઃ । યેષામ્ ઇન્દ્રો યુવા સખા
ખરેખર, તેમનું ઇંધણ ઘણું છે, તેમનું સ્તુતિ મહાન છે, તેમનું ગીત વિશાળ છે; તેમના માટે ઇન્દ્ર યુવાન મિત્ર છે.
ઇન્દ્રેહિ મત્સ્ય્ અન્ધસો વિશ્વેભિઃ સોમપર્વભિઃ । મહાꣳ૨ઽ અભિષ્ટિર્ ઓજસા
હે ઇન્દ્ર, બધા સોમપાન કરનારાઓ સાથે, તું આ પાનમાં આનંદ માણ; તારી શક્તિથી અમને મહાન સમૃદ્ધિ આપ.
ઇન્દ્રો વૃત્રમ્ અવૃણોચ્છર્ધનીતિઃ પ્ર માયિનામ્ અમિનાદ્ વર્પણીતિઃ । અહન્ વ્યꣳસમ્ ઉશધગ્ વનેષ્વ્ આવિર્ ધેના ઽ અકૃણોદ્ રામ્યાણામ્
ઇન્દ્રે પોતાની ભયાનક શક્તિથી વૃત્રને પરાસ્ત કર્યો, અને માયાવાળાઓને ખુલ્લા પાડ્યા. તેણે જંગલમાં છુપાયેલી સાપને મારી નાખ્યો અને ગાયોને બહાર લાવી, સુંદર ગાયોને પ્રગટ કરી.
કુતસ્ ત્વમ્ ઇન્દ્ર માહિનઃ સન્ન્ એકો યાસિ સત્પતે કિં ત ઽ ઇત્થા । સં પૃચ્છસે સમરાણઃ શુભાનૈર્ વોચેસ્ તન્ નો હરિવો યત્ તે ઽ અસ્મે । મહાꣳ૨ઽ ઇન્દ્રો ય ઽ ઓજસા । કદા ચન સ્તરીર્ અસિ । કદા ચન પ્ર યુચ્છસિ
હે ઇન્દ્ર, તું મહાન શક્તિશાળી થઈને એકલો ક્યાંથી જાય છે, હે સત્યના સ્વામી? તું શું કરે છે? યુદ્ધમાં તું શ્રેષ્ઠ લોકોને પૂછે છે; હે વજ્રધારી, અમને કહો કે તારા માટે શું છે. ઇન્દ્ર પોતાની શક્તિથી મહાન છે. તું ક્યારેય હારતો નથી, ક્યારેય દૂર થતો નથી.
આ તત્ ત ઽ ઇન્દ્રાયવઃ પનન્તાભિ ય ઽ ઊર્વં ગોમન્તં તિતૃત્સાન્ । સકૃત્સ્વં યે પુરુપુત્રાં મહીꣳ સહસ્રધારાં બૃહતીં દુદુક્ષન્
તે ઇન્દ્રને માટે આયવાઓ ઉત્સુક થઈને આગળ વધે છે, ગાયોથી ભરેલી સમૃદ્ધ જમીન પાર કરવા માંગે છે. જે અનેક સંતાનો ધરાવે છે, તેઓ એકસાથે મહાન, હજારો ધારોવાળી, ભરપૂર ધરાને દૂધ આપવા ઇચ્છે છે.
ઇમાં તે ધિયં પ્ર ભરે મહો મહીમ્ અસ્ય સ્તોત્રે ધિષણા યત્ ત ઽ આનજે । તમ્ ઉત્સવે ચ પ્રસવે ચ સાસહિમ્ ઇન્દ્રં દેવાસઃ શવસામદન્ન્ અનુ
હે મહાન અને શક્તિશાળી, હું આ પ્રાર્થના તને અર્પણ કરું છું, જે હું તારી સ્તુતિ માટે રચી છે, હે વિદ્વાન. ઉત્સવમાં અને પ્રયત્નમાં, દેવતાઓએ પોતાની શક્તિથી વિજયી ઇન્દ્રનું અનુસરણ કર્યું છે.
વિભ્રાડ્ બૃહત્ પિબતુ સોમ્યં મધ્વ્ આયુર્ દધદ્ યજ્ઞપતાવ્ અવિહ્રુતમ્ । વાતજૂતો યો ઽ અભિરક્ષતિ ત્મના પ્રજાઃ પુપોષ પુરુધા વિ રાજતિ
જે તેજસ્વી અને મહાન છે, તે અમૃત સમાન સોમરસ પીવે, યજ્ઞના સ્વામીઓને નિરાંતિપૂર્ણ આયુષ્ય આપે. જે પવનથી પ્રેરિત થઈ પોતાની શક્તિથી રક્ષા કરે છે, તે અનેક રીતે પ્રજાઓનું પાલન કરે છે અને સર્વત્ર પ્રકાશિત થાય છે.
ઉદ્ ઉ ત્યં જાતવેદસં દેવં વહન્તિ કેતવઃ । દૃશે વિશ્વાય સૂર્યꣳ સ્વાહા
તે દેવ, જાતવેદસ, એટલે કે સૂર્યને, તેની કિરણો ઉપર લઈ જાય છે, જેથી બધાને જોવા મળે. સ્વાહા!
યેના પાવક ચક્ષસા ભુરણ્યન્તં જનાꣳ૨ઽ અનુ । ત્વં વરુણ પશ્યસિ
જે તેજસ્વી દ્રષ્ટિથી, હે પ્રજ્વલિત, તું બધા લોકોને જોવે છે. હે વરુણ, તું બધું જોઈ શકે છે.
દૈવ્યાવ્ અધ્વર્યૂ ઽ આ ગતꣳ રથેન સૂર્યત્વચા । મધ્વા યજ્ઞꣳ સમ્ અઞ્જાથે । તં પ્રત્નથા । અયં વેનઃ। ચિત્રં દેવાનામ્(અ.વે.) અયં વેનઃ । ચિત્રમ્ દેવાનામ્
હે દૈવી યજમાનો, સૂર્ય જેવી તેજસ્વી રથ લઈને આવો; મધથી યજ્ઞને અભિષેક કરો. તમે પ્રાચીન છો. આ વેણ છે, દેવોમાં અદ્ભુત. આ વેણ છે, દેવોની અદ્ભુતતા.
આ ન ઽ ઇડાભિર્ વિદથે સુશસ્તિ વિશ્વાનરઃ સવિતા દેવ ઽ એતુ । અપિ યથા યુવાનો મત્સથા નો વિશ્વં જગદ્ અભિપિત્વે મનીષા
વિશ્વાનર દેવ સવિતા, ઇડા સાથેના આશીર્વાદ લઈને સભામાં અમારી પાસે આવે. જેમ યુવાનો અમાથી પ્રસન્ન થાય છે, તેમ આખું જગત પણ અમારે તરફ કૃપા અને વિચારથી વળે.
યદ્ અદ્ય કચ્ ચ વૃત્રહન્ન્ ઉદગા ઽ અભિ સૂર્ય । સર્વં તદ્ ઇન્દ્ર તે વશે
જે કાંઈ આજે, હે વૃત્રના સંહારક, તું કર્યું છે, અને હે સૂર્ય, એ બધું, હે ઇન્દ્ર, તારા વશમાં છે.
તરણિર્ વિશ્વદર્શતો જ્યોતિષ્કૃદ્ અસિ સૂર્ય । વિશ્વમ્ આ ભાસિ રોચનમ્
હે સૂર્ય, તું ઝડપી ચાલનાર, સર્વેને જોનાર અને પ્રકાશ આપનાર છે. તું આખું આકાશ પ્રકાશિત કરે છે.
તત્ સૂર્યસ્ય દેવત્વં તન્ મહિત્વં મધ્યા કર્તોર્ વિતતꣳ સં જભાર । યદેદ્ અયુક્ત હરિતઃ સધસ્થાદ્ આદ્ રાત્રી વાસસ્ તનુતે સિમસ્મૈ
આ સૂર્યનું દેવત્વ એ મહાનતા છે, જે આકાશના મધ્યમાં વ્યાપેલી છે, તેને તેણે ધારણ કરી છે. જ્યારે તેણે પોતાના સ્થાનેથી હરિતો જોડ્યા, ત્યારે રાત્રિ તેના માટે પોતાનું વસ્ત્ર ફેલાવે છે.
તન્ મિત્રસ્ય વરુણસ્યાભિચક્ષે સૂર્યો રૂપં કૃણુતે દ્યોર્ ઉપસ્થે । અનન્તમ્ અન્યદ્ રુશદ્ અસ્ય પાજઃ કૃષ્ણમ્ અન્યદ્ ધરિતઃ સં ભરન્તિ
મિત્ર અને વરુણ માટે, સૂર્ય આકાશની ગોદમાં પોતાનું રૂપ ઘડે છે. તેની એક શક્તિ અનંત અને તેજસ્વી છે, બીજી અંધારી છે; હરિતો બંનેને લઈ જાય છે.
બણ્ મહાꣳ૨ઽ અસિ સૂર્ય બડ્ આદિત્ય મહાꣳ૨ઽ અસિ । મહસ્ તે સતો મહિમા પનસ્યતે દ્ધા દેવ મહાꣳ૨ઽ અસિ
હે સૂર્ય, તું મહાન છે; હે આદિત્ય, તું મહાન છે. તારી મહાનતા સર્વે વખાણે છે. ખરેખર, હે દેવ, તું મહાન છે.
બટ્ સૂર્ય શ્રવસા મહાꣳ૨ઽ અસિ સત્રા દેવ મહાꣳ૨ઽ અસિ । મહ્ના દેવાનામ્ અસુર્યઃ પુરોહિતો વિભુ જ્યોતિર્ અદાભ્યમ્
હે સૂર્ય, તું કીર્તિમાં મહાન છે; ખરેખર, હે દેવ, તું શક્તિમાં મહાન છે. તારી મહાનતાથી તું દેવોનો સ્વામી, તેમનો યજમાન, સર્વવ્યાપી અને અવિનાશી પ્રકાશ છે.
શ્રાયન્ત ઽ ઇવ સૂર્યં વિશ્વેદ્ ઇન્દ્રસ્ય ભક્ષત । વસૂનિ જાતે જનમાન ઽ ઓજસા પ્રતિ ભાગં ન દીધિમ
જેમ તરસ્યા હોય તેમ બધા લોકો સૂર્યને જુએ છે; બધા, શક્તિ સાથે જન્મેલા, ઇન્દ્રના દાનમાં ભાગ લે છે, જેમ આપણે પણ ભાગ લઈએ.
અદ્યા દેવા ઽ ઉદિતા સૂર્યસ્ય નિર્ અꣳહસઃ પિપૃતા નિર્ અવદ્યાત્ । તન્ નો મિત્રો વરુણો મામહન્તામ્ અદિતિઃ સિન્ધુઃ પૃથિવી ઽ ઉત દ્યૌઃ
આજે, હે દેવો, સૂર્યના ઉદય સમયે, અમને દુઃખમાંથી મુક્ત કરો, અમને અપવાદથી બચાવો. મિત્ર, વરુણ, અદિતિ, સિંધુ, પૃથ્વી અને આકાશ અમને કોઈ નુકસાન ન કરે.
આ કૃષ્ણેન રજસા વર્તમાનો નિવેશયન્ન્ અમૃતં મર્ત્યં ચ । હિરણ્યયેન સવિતા રથેના દેવો યાતિ ભુવનાનિ પશ્યન્
કાળાં આકાશમાં સંચરતાં, અમર અને નશવર બંનેને સ્થિર કરતાં, સવિતા દેવ પોતાના સુવર્ણ રથમાં બધી દુનિયાઓને જોઈને જાય છે.
પ્ર વાવૃજે સુપ્રયા બર્હિર્ એષામ્ આ વિશ્પતીવ બીરિટ ઽ ઇયાતે । વિશામ્ અક્તોર્ ઉષસઃ પૂર્વહૂતૌ વાયુઃ પૂષા સ્વસ્તયે નિયુત્વાન્
સારા રીતે પાથરાયેલ યજ્ઞકુશ આ દેવતાઓ માટે પાથરાયું છે, જેમ રાજા પોતાના સ્થાન પર આવે છે તેમ તેઓ અહીં આવે છે; ઉષા આવે ત્યારે પ્રથમ બોલાવામાં વાયુ અને પૂષણ પોતાના રથ સાથે આપણા કલ્યાણ માટે આવે છે.
ઇન્દ્રવાયૂ બૃહસ્પતિં મિત્રાગ્નિં પૂષણં ભગમ્ । આદિત્યાન્ મારુતં ગણમ્
હું ઇન્દ્ર અને વાયુ, બૃહસ્પતિ, મિત્ર અને અગ્નિ, પૂષણ, ભગ, આદિત્યો અને મારુતોના સમૂહને બોલાવું છું.
વરુણઃ પ્રાવિતા ભુવન્ મિત્રો વિશ્વાભિર્ ઊતિભિઃ । કરતાં નઃ સુરાધસઃ
વરुण અમારો રક્ષક બને અને મિત્ર પોતાના સર્વ સહાયથી અમને દેવત્વ આપે.
અધિ ન ઇન્દ્રેષાં વિષ્ણો સજાત્યાનામ્ । ઇતા મરુતો ઽ અશ્વિના । [તં પ્રત્નથા । અયં વેનઃ । યે દેવાસઃ । આ ન ઇડાભિઃ । વિશ્વેભિઃ સોમ્યં મધુ ।] (અ.વે. 7.12, 16. 19, ) ઓમાસશ્ ચર્ષણીધૃતઃ
ઇન્દ્ર, વિષ્ણુ અને તેમના સંબંધીઓ, મારુતો અને અશ્વિનીકુમારો, પ્રાચીન દેવતાઓ, આ વેણા, એ બધા દેવતાઓ, ઇડા સાથે, સર્વે મળીને અમૃત સમાન સોમ રસનો આનંદ માણે, હે લોકોના રક્ષકો.
અગ્ન ઽ ઇન્દ્ર વરુણ મિત્ર દેવાઃ શર્ધઃ પ્ર યન્ત મારુતોત વિષ્ણો । ઉભા નાસત્યા રુદ્રો ઽ અધ ગ્નાઃ પૂષા ભગઃ સરસ્વતી જુષન્ત
અગ્નિ, ઇન્દ્ર, વરુણ, મિત્ર અને બધા દેવતાઓ, મારુતો અને વિષ્ણુ, બંને અશ્વિનીકુમારો, રુદ્ર, દેવીઓ, પૂષણ, ભગ અને સરસ્વતી અમારા હવનને સ્વીકાર કરે.
ઇન્દ્રાગ્ની મિત્રાવરુણાદિતિꣳ સ્વઃ પૃથિવીં દ્યાં મરુતઃ પર્વતાꣳ૨ઽ અપઃ । હુવે વિષ્ણું પૂષણં બ્રહ્મણસ્પતિં ભગં નુ શꣳસꣳ સવિતારમૂતયે
હું ઇન્દ્ર-અગ્નિ, મિત્ર-વરुण, અદિતિ, આકાશ, પૃથ્વી, મારુતો, પર્વતો અને જળોને બોલાવું છું; વિષ્ણુ, પૂષણ, બ્રહ્મણસ્પતિ, ભગ અને સવિતાને પણ સહાય માટે બોલાવું છું.
અસ્મે રુદ્રા મેહના પર્વતાસો વૃત્રહત્યે ભરહૂતૌ સજોષાઃ । યઃ શꣳસતે સ્તુવતે ધાયિ પજ્ર ઽ ઇન્દ્રજ્યેષ્ઠા ઽ અસ્માꣳ૨ઽ અવન્તુ દેવાઃ
રુદ્રો, મહાન પર્વતો, વિત્રના વિનાશ અને હવનમાં જોડાઈને અમને રક્ષે; જે પણ સ્તુતિ કરે અને ગાયન કરે, તેમને ઇન્દ્રપ્રમુખ દેવતાઓ બચાવે.
અર્વાઞ્ચો ઽ અદ્યા ભવતા યજત્રા ઽ આ વો હાર્દિ ભયમાનો વ્યયેયમ્ । ત્રાધ્વં નો દેવા નિજુરો વૃકસ્ય ત્રાધ્વં કર્તાદ્ અવપદો યજત્રાઃ
આજે, હે પૂજનીયો, તમે નજીક આવો; હું દિલથી ભયભીત થઈને તમારી પાસે આવું છું. દેવતાઓ, અમને વાઘથી બચાવો, દુઃખ આપનારાથી બચાવો, હે પૂજનીયો.