હોતા યક્ષદ્ વ્યચસ્વતીઃ સુપ્રાયણા ઽ ઋતાવૃધો દ્વારો દેવીર્ હિરણ્યયીર્ બ્રહ્માણમ્ ઇન્દ્રં વયોધસમ્ । પઙ્ક્તિં છન્દ ઽ ઇહેન્દ્રિયં તુર્યવાહં ગાં વયો દધદ્ વ્યન્ત્વ્ આજ્યસ્ય હોતર્ યજ
હોતાર તેજસ્વી, શ્રેષ્ઠ માર્ગદર્શક, સત્ય વધારતી દૈવી દ્વારો, સોનાની અને બ્રાહ્મણ સ્વરૂપે ઇન્દ્ર, શક્તિ આપનારને પૂજે. પંક્તિ છંદ, ઇન્દ્રિય, ચાર વર્ષની ગાય અને શક્તિ લઈને, તુ ઘી મેળવે; હે હોતાર, યજ્ઞ કર.
હોતા યક્ષત્ સુપેશસા સુશિલ્પે બૃહતી ઽ ઉભે નક્તોષાસા ન દર્શતે વિશ્વમ્ ઇન્દ્રં વયોધસમ્ । ત્રિષ્ટુભં છન્દ ઽ ઇહેન્દ્રિયં પષ્ઠવાહં ગાં વયો દધદ્ વીતામ્ આજ્યસ્ય હોતર્ યજ
હોતાર સુશોભિત, સુશિલ્પ, મહાન, બંને રાત્રિ અને ઉષા, અદૃશ્ય, સર્વવ્યાપક ઇન્દ્ર, શક્તિ આપનારને પૂજે. ત્રિષ્ટુપ છંદ, ઇન્દ્રિય, છ વર્ષની ગાય અને શક્તિ લઈને, તુ ઘી મેળવે; હે હોતાર, યજ્ઞ કર.
હોતા યક્ષત્ પ્રચેતસા દેવાનામ્ ઉત્તમં યશો હોતારા દૈવ્યા કવી સયુજેન્દ્રં વયોધસમ્ । જગતીં છન્દ ઽ ઇન્દ્રિયમ્ અનડ્વાહં ગાં વયો દધદ્ વીતામ્ આજ્યસ્ય હોતર્ યજ
હોતાર પોતાની બુદ્ધિથી દેવતાઓનું શ્રેષ્ઠ યશ બોલાવે, દૈવી કવિઓએ એક થઈને ઇન્દ્રને, શક્તિના ધારકને બોલાવે. જગતી છંદ, ઇન્દ્રિયશક્તિ, અનઉગવેલી ગાય અને પક્વ ઘીનું હવન હોતાર અર્પણ કરે અને યજ્ઞ કરે.
હોતા યક્ષત્ પેશસ્વતીસ્ તિસ્રો દેવીર્ હિરણ્યયીર્ ભારતીર્ બૃહતીર્ મહીઃ પતિમ્ ઇન્દ્રં વયોધસમ્ । વિરાજં છન્દ ઽ ઇહેન્દ્રિયં ધેનું ગાં ન વયો દધદ્ વ્યન્ત્વ્ આજ્યસ્ય હોતર્ યજ
હોતાર તેજસ્વી ત્રણ દેવીઓ—સુવર્ણ ભરતી, બૃહતી અને મહીને, તથા ઇન્દ્રને, શક્તિના ધારકને બોલાવે. વિરાજ છંદ, ઇન્દ્રિયશક્તિ અને દૂધ આપતી ગાય સાથે હોતાર પક્વ ઘીનું હવન અર્પે અને યજ્ઞ કરે.
હોતા યક્ષત્ સુરેતસં ત્વષ્ટારં પુષ્ટિવર્ધનꣳ રૂપાણિ બિભ્રતં પૃથક્ પુષ્ટિમ્ ઇન્દ્રં વયોધસમ્ । દ્વિપદં છન્દ ઽ ઇન્દ્રિયમ્ ઉક્ષાણં ગાં ન વયો દધદ્ વેત્વ્ આજ્યસ્ય હોતર્ યજ
હોતાર શુભ સ્વભાવ ધરાવતા ત્વષ્ટારને, પોષણ વધારનારને, વિવિધ રૂપો સાથે અને દરેક પોષણ સાથે, તથા શક્તિના ધારક ઇન્દ્રને બોલાવે. દ્વિપદા છંદ, ઇન્દ્રિયશક્તિ અને વાછરડા જેવી ગાય સાથે હોતાર પક્વ ઘીનું હવન અર્પે અને યજ્ઞ કરે.
હોતા યક્ષદ્ વનસ્પતિꣳ શમિતારꣳ શતક્રતુꣳ હિરણ્યપર્ણમ્ ઉક્થિનꣳ રશનાં બિભ્રતં વશિં ભગમ્ ઇન્દ્રં વયોધસમ્ । કકુભં છન્દ ઽ ઇહેન્દ્રિયં વશાં વેહતં ગાં વયો દધદ્ વેત્વ્ આજ્યસ્ય હોતર્ યજ
હોતાર વનસ્પતિ, શાંતિ લાવનાર, શક્તિશાળી ઇન્દ્ર, સુવર્ણ પાંદડાવાળો, સ્તુતિ કરનાર, કમરપટ્ટો ધારણ કરનાર, સ્વામી, દાતા અને શક્તિના ધારક ઇન્દ્રને બોલાવે. કકુભ છંદ, ઇન્દ્રિયશક્તિ અને વાહનરૂપ ગાય સાથે હોતાર પક્વ ઘીનું હવન અર્પે અને યજ્ઞ કરે.
હોતા યક્ષત્ સ્વાહાકૃતીર્ અગ્નિં ગૃહપતિં પૃથગ્ વરુણં ભેષજં કવિં ક્ષત્રમ્ ઇન્દ્રં વયોધસમ્ । અતિચ્છન્દસં છન્દ ઽ ઇન્દ્રિયં બૃહદ્ ઋષભં ગાં વયો દધદ્ વ્યન્ત્વ્ આજ્યસ્ય હોતર્ યજ
હોતાર સ્વાહાના રૂપો, અગ્નિ ગૃહપતિ, અલગથી વરુણ, ઔષધી, કવિ, શાસક અને શક્તિના ધારક ઇન્દ્રને બોલાવે. અતિછંદસ છંદ, ઇન્દ્રિયશક્તિ અને મહાન ઋષભ સાથે હોતાર પક્વ ઘીનું હવન અર્પે અને યજ્ઞ કરે.
દેવં બર્હિર્ વયોધસં દેવમ્ ઇન્દ્રમ્ અવર્ધયત્ । ગાયત્ર્યા છન્દસેન્દ્રિયં ચક્ષુર્ ઇન્દ્રે વયો દધદ્ વસુવને વસુધેયસ્ય વેતુ યજ
દૈવી બર્હિ, શક્તિના ધારક, દેવ ઇન્દ્રને વધારતા. ગાયત્રી છંદ, ઇન્દ્રિયશક્તિ અને દ્રષ્ટિથી ઇન્દ્રને શક્તિ મળે, ધન આપનાર ધનનું દાન આપે અને યજ્ઞ પૂર્ણ થાય.
દેવીર્ દ્વારો વયોધસꣳ શુચિમ્ ઇન્દ્રમ્ અવર્ધયન્ । ઉષ્ણિહા છન્દસેન્દ્રિયં પ્રાણમ્ ઇન્દ્રે વયો દધદ્ વસુવને વસુધેયસ્ય વ્યન્તુ યજ
દૈવી દ્વારોએ, શક્તિના ધારક, શુદ્ધ ઇન્દ્રને વધાર્યા. ઉષ્ણિછ છંદ, ઇન્દ્રિયશક્તિ અને શ્વાસથી ઇન્દ્રને શક્તિ મળે, ધન આપનાર ધનનું દાન આપે અને યજ્ઞ પૂર્ણ થાય.
દેવી ઽ ઉષાસાનક્તા દેવમ્ ઇન્દ્રં વયોધસં દેવી દેવમ્ અવર્ધતામ્ । અનુષ્ટુભા છન્દસેન્દ્રિયં બલમ્ ઇન્દ્રે વયો દધદ્ વસુવને વસુધેયસ્ય વીતાં યજ
દૈવી ઉષા અને રાત્રિએ, દેવ ઇન્દ્ર, શક્તિના ધારકને, દેવે દેવને વધાર્યા. અનુષ્ઠુપ છંદ, ઇન્દ્રિયશક્તિ અને બળથી ઇન્દ્રને શક્તિ મળે, ધન આપનાર ધનનું દાન આપે અને યજ્ઞ પૂર્ણ થાય.
દેવી જોષ્ટ્રી વસુધિતી દેવમ્ ઇન્દ્રં વયોધસં દેવી દેવમ્ અવર્ધતામ્ । બૃહત્યા છન્દસેન્દ્રિયꣳ શ્રોત્રમ્ ઇન્દ્રે વયો દધદ્ વસુવને વસુધેયસ્ય વીતાં યજ
દૈવી દૂધદાયિ, ધન આપનારી, દેવ ઇન્દ્ર, શક્તિના ધારકને, દેવે દેવને વધાર્યા. બૃહતી છંદ, ઇન્દ્રિયશક્તિ અને શ્રવણથી ઇન્દ્રને શક્તિ મળે, ધન આપનાર ધનનું દાન આપે અને યજ્ઞ પૂર્ણ થાય.
દેવી ઽ ઊર્જાહુતી દુઘે સુદુઘે પયસેન્દ્રં વયોધસં દેવી દેવમ્ અવર્ધતામ્ । પઙ્ક્ત્યા છન્દસેન્દ્રિયꣳ શુક્રમ્ ઇન્દ્રે વયો દધદ્ વસુવને વસુધેયસ્ય વીતાં યજ
દૈવી પોષણની આહુતિ, સારી રીતે દૂધ આપતી ગાય, દેવ ઇન્દ્ર, શક્તિના ધારકને, દેવે દેવને વધાર્યા. પંક્તિ છંદ, ઇન્દ્રિયશક્તિ અને બીજથી ઇન્દ્રને શક્તિ મળે, ધન આપનાર ધનનું દાન આપે અને યજ્ઞ પૂર્ણ થાય.
દેવા દૈવ્યા હોતારા દેવમ્ ઇન્દ્રં વયોધસં દેવૌ દેવમ્ અવર્ધતામ્ । ત્રિષ્ટુભા છન્દસેન્દ્રિયં ત્વિષિમ્ ઇન્દ્રે વયો દધદ્ વસુવને વસુધેયસ્ય વીતાં યજ
દૈવી હોતારોએ, દેવોએ, દેવ ઇન્દ્ર, શક્તિના ધારકને, દેવોએ દેવને વધાર્યા. તૃષ્ટુપ છંદ, ઇન્દ્રિયશક્તિ અને તેજથી ઇન્દ્રને શક્તિ મળે, ધન આપનાર ધનનું દાન આપે અને યજ્ઞ પૂર્ણ થાય.
દેવીસ્ તિસ્રસ્ તિસ્રો દેવીર્ વયોધસં પતિમ્ ઇન્દ્રમ્ અવર્ધયન્ । જગત્યા છન્દસેન્દ્રિયꣳ શૂષમ્ ઇન્દ્રે વયો દધદ્ વસુવને વસુધેયસ્ય વ્યન્તુ યજ
ત્રણ દેવીઓ, ત્રણ દૈવી શક્તિઓ, શક્તિના ધારક, પ્રભુ ઇન્દ્રને વધાર્યા. જગતી છંદ, ઇન્દ્રિયશક્તિ અને શુષ્કતાથી ઇન્દ્રને શક્તિ મળે, ધન આપનાર ધનનું દાન આપે અને યજ્ઞ પૂર્ણ થાય.
દેવો નરાશꣳસો દેવમ્ ઇન્દ્રં વયોધસં દેવો દેવમ્ અવર્ધયત્ । વિરાજા છન્દસેન્દ્રિયꣳ રુપમ્ ઇન્દ્રે વયો દધદ્ વસુવને વસુધેયસ્ય વેતુ યજ
દેવ નરાશંસ, દેવ ઇન્દ્ર, શક્તિના ધારકને, દેવે દેવને વધાર્યા. વિરાજ છંદ, ઇન્દ્રિયશક્તિ અને રૂપથી ઇન્દ્રને શક્તિ મળે, ધન આપનાર ધનનું દાન આપે અને યજ્ઞ પૂર્ણ થાય.
દેવો વનસ્પતિર્ દેવમ્ ઇન્દ્રં વયોધસં દેવો દેવમ્ અવર્ધયત્ । દ્વિપદા છન્દસેન્દ્રિયં ભગમ્ ઇન્દ્રે વયો દધદ્ વસુવને વસુધેયસ્ય વેતુ યજ
દેવ વનસ્પતિ, દેવ ઇન્દ્ર, શક્તિના ધારકને, દેવે દેવને વધાર્યા. દ્વિપદા છંદ, ઇન્દ્રિયશક્તિ અને ભાગ્યથી ઇન્દ્રને શક્તિ મળે, ધન આપનાર ધનનું દાન આપે અને યજ્ઞ પૂર્ણ થાય.
દેવં બર્હિર્ વારિતીનાં દેવમ્ ઇન્દ્રં વયોધસં દેવં દેવમ્ અવર્ધયત્ । કકુભા છન્દસેન્દ્રિયં યશ ઽ ઇન્દ્રે વયો દધદ્ વસુવને વસુધેયસ્ય વેતુ યજ
પાણીના દૈવી બર્હિ, દેવ ઇન્દ્ર, શક્તિના ધારકને, દેવે દેવને વધાર્યા. કકુભ છંદ, ઇન્દ્રિયશક્તિ અને યશથી ઇન્દ્રને શક્તિ મળે, ધન આપનાર ધનનું દાન આપે અને યજ્ઞ પૂર્ણ થાય.
દેવો ઽ અગ્નિઃ સ્વિષ્ટકૃદ્ દેવમ્ ઇન્દ્રં વયોધસં દેવો દેવમ્ અવર્ધયત્ । અતિચ્છન્દસા છન્દસેન્દ્રિયં ક્ષત્રમ્ ઇન્દ્રે વયો દધદ્ વસુવને વસુધેયસ્ય વેતુ યજ
દેવ અગ્નિ, શુભ હવન કરનાર, દેવ ઇન્દ્ર, શક્તિના ધારકને, દેવે દેવને વધાર્યા. અતિછંદસ છંદ, ઇન્દ્રિયશક્તિ અને શાસનથી ઇન્દ્રને શક્તિ મળે, ધન આપનાર ધનનું દાન આપે અને યજ્ઞ પૂર્ણ થાય.
સમિદ્ધો ઽ અઞ્જન્ કૃદરં મતીનાં ઘૃતમ્ અગ્ને મધુમત્ પિન્વમાનઃ । વાજી વહન્ વાજિનં જાતવેદો દેવાનાં વક્ષિ પ્રિયમ્ આ સધસ્થમ્
પ્રજ્વલિત અગ્નિ, તું વિચારોનું શોભા છે; તું ઘીથી ભરપૂર અને મધુરતાથી ભરેલો છે. વિજય લાવનાર, જાતવેદ, તું દેવતાઓને પ્રિય આસન પર લાવ.
ઘૃતેનાઞ્જન્ત્ સં પથો દેવયાનાન્ પ્રજાનન્ વાજ્ય્ અપ્ય્ એતુ દેવાન્ । અનુ ત્વા સપ્તે પ્રદિશઃ સચન્તાꣳ સ્વધામ્ અસ્મૈ યજમાનાય ધેહિ
ઘીથી દેવલોક તરફ જતાં માર્ગોને ચોળો; જાણનારો ઝડપી ઘોડો દેવો સુધી પહોંચે. સાત દિશાઓ તારી સાથે ચાલે; આ યજમાન માટે તું આહુતિ સ્થાપિત કર.
ઈડ્યશ્ ચાસિ વન્દ્યશ્ ચ વાજિન્ન્ આશુશ્ ચાસિ મેધ્યશ્ ચ સપ્તે । અગ્નિષ્ ટ્વા દેવૈર્ વસુભિઃ સજોષાઃ પ્રીતં વહ્નિં વહતુ જાતવેદાઃ
હે તેજસ્વી અને શુદ્ધ, તું સ્તુતિ અને પૂજાનો લાયક છે, બળવાન અને યજ્ઞ માટે યોગ્ય છે. હે અગ્નિ, જાતવેદા દેવો અને વસુઓ સાથે પ્રેમભર્યા અગ્નિને વહન કરે.
સ્તીર્ણં બર્હિઃ સુષ્ટરીમા જુષાણોરુ પૃથુ પ્રથમાનં પૃથિવ્યામ્ । દેવેભિર્ યુક્તમ્ અદિતિઃ સજોષાઃ સ્યોનં કૃણ્વાન સુવિતે દધાતુ
વિસ્તૃત અને સુંદર રીતે પાથરાયેલું કુશાસન આનંદથી સ્વીકારવામાં આવે, જે પહોળી ધરતી પર પ્રથમ સ્થાપિત થયું છે. દેવી અદિતિ દેવો સાથે મળીને એને મંડળમાં સુખદ આસન બનાવે.
એતા ઽ ઉ વઃ સુભગા વિશ્વરૂપા વિ પક્ષોભિઃ શ્રયમાણા ઽ ઉદાતૈઃ । ઋષ્વાઃ સતીઃ કવષઃ શુમ્ભમાના દ્વારો દેવીઃ સુપ્રાયણા ભવન્તુ
આ તમારી શુભ અને સર્વરૂપ વાટો છે, પાંખોથી શોભાયમાન અને ઊંચા થરવાળા. તેજસ્વી અને ઝગમગતી, દેવી દ્વારો શ્રેષ્ઠ માર્ગ બની રહે.
અન્તરા મિત્રાવરુણા ચરન્તી મુખં યજ્ઞાનામ્ અભિ સંવિદાને । ઉષાસા વાꣳ સુહિરણ્યે સુશિલ્પે ઽ ઋતસ્ય યોનાવ્ ઇહ સાદયામિ
મિત્ર અને વરુણ વચ્ચે ચાલતી, તું યજ્ઞના મુખ્ય સ્થાન પર આવે છે. હે સુવર્ણમય અને કુશળ ઉષા, હું તને અહીં સત્યના ગર્ભમાં બેસાડું છું.
પ્રથમા વાꣳ સરથિના સુવર્ણા દેવૌ પશ્યન્તૌ ભુવનાનિ વિશ્વા । અપિપ્રયં ચોદના વાં મિમાના હોતારા જ્યોતિઃ પ્રદિશા દિશન્તા
તમે બંને પ્રથમ, સુવર્ણમય રથચાલક, સર્વ જગતને જોનાર દેવો, અહીં આવ્યા છો. તમારી પ્રેરણાથી હોતાઓ પ્રકાશને માપી દિશાઓમાં વહેંચે છે.
આદિત્યૈર્ નો ભારતી વષ્ટુ યજ્ઞꣳ સરસ્વતી સહ રુદ્રૈર્ ન ઽ આવીત્ । ઇડોપહૂતા વસુભિઃ સજોષા યજ્ઞં નો દેવીર્ અમૃતેષુ ધત્ત
આદિત્યો સાથે ભારતી અમારો યજ્ઞ શુભ બનાવે; સરસ્વતી રુદ્રો સાથે અમારો રક્ષણ કરે. ઇડા દ્વારા બોલાવેલી, વસુઓ સાથે જોડાયેલી દેવીઓ અમારો યજ્ઞ અમરલોકમાં સ્થાપે.
ત્વષ્ટા વીરં દેવકામં જજાન ત્વષ્ટુર્ અર્વા જાયત ઽ આશુર્ અશ્વઃ । ત્વષ્ટેદં વિશ્વં ભુવનં જજાન બહોઃ કર્તારમ્ ઇહ યક્ષિ હોતઃ
ત્વષ્ટ્રએ દેવો ઇચ્છે એવો વિર પુત્ર જન્માવ્યો; ત્વષ્ટ્ર પાસેથી ઝડપી ઘોડો જન્મ્યો. ત્વષ્ટ્રએ આખું જગત રચ્યું; હે હોતાર, અહીં સર્વના સર્જનહારની પૂજા કર.
અશ્વો ઘૃતેન ત્મન્યા સમક્ત ઽ ઉપ દેવાꣳ૨ઽ ઋતુશઃ પાથ ઽ એતુ । વનસ્પતિર્ દેવલોકં પ્રજાનન્ન્ અગ્નિના હવ્યા સ્વદિતાનિ વક્ષત્
ઘીથી ચોળાયેલો ઘોડો ઋતુ પ્રમાણે દેવો સુધી પહોંચે. વૃક્ષ, દેવલોક જાણનારો, અગ્નિ સાથે સુગંધિત હવન લઈ જાય.
પ્રજાપતેસ્ તપસા વાવૃધાનઃ સદ્યો જાતો દધિષે યજ્ઞમ્ અગ્ને । સ્વાહાકૃતેન હવિષા પુરોગા યાહિ સાધ્યા હવિર્ અદન્તુ દેવાઃ
પ્રજાપતિની તપસ્યા થી વધેલો, તું તાજો જન્મેલો અગ્નિ, યજ્ઞને સ્વીકાર્યો છે. સ્વાહા સાથે અર્પિત હવન લઈ, આગેવાન બની આગળ વધ; સાધ્ય અને દેવો આ હવન ગ્રહણ કરે.
અગ્નિમ્ અદ્ય હોતારમ્ અવૃણીતાયં યજમાનઃ પચન્ પક્તીઃ પચન્ પુરોડાશં બધ્નન્ન્ ઇન્દ્રાય વયોધસે છાગમ્ । સૂપસ્થા ઽ અદ્ય દેવો વનસ્પતિર્ અભવદ્ ઇન્દ્રાય વયોધસે છાગેન । અઘત્ તં મેદસ્તઃ પ્રતિ પચતાગ્રભીદ્ અવીવૃધત્ પુરોડાશેન । ત્વામ્ અદ્ય ઽ ઋષ [આર્ષેય ઋષીણાં નપાદ્ અવૃણીતાયં યજમાનો બહુભ્ય આ સંગતેભ્ય એષ મે દેવેષુ વસુ વાર્યાયક્ષ્યત ઇતિ તા યા દેવા દેવ દાનાન્ય્ અદુસ્ તાન્ય્ અસ્મા આ ચ શાસ્સ્વા ચ ગુરસ્વેષિતશ્ ચ હોતર્ અસિ ભદ્રવાચ્યાય પ્રેષિતો માનુષઃ સૂક્તવાકાય સૂક્તા બ્રૂહિ ॥ ]
આજે યજમાન અગ્નિને હોતાર તરીકે પસંદ કરે છે, તે હવનના ભાગો રાંધે છે, પૌરોડાશ તૈયાર કરે છે અને ઇન્દ્ર માટે, શક્તિના ધારક માટે, બકરો બાંધે છે. આજે વનસ્પતિ દેવ ઇન્દ્ર માટે, શક્તિના ધારક માટે, બકરાથી હવનરૂપ થયો છે. ચરબી માંસમાંથી કાઢી, રાંધવામાં આવી અને પૌરોડાશથી વધારવામાં આવી. આજે, ઋષિઓના વંશજ વૃષભ, યજમાન તને અનેક ભેગા થયેલાઓ માટે પસંદ કરે છે; દેવોમાં આ ધન બોલાવવાનું છે. જે દેવોએ દૈવી દાન આપ્યાં છે, તેમને અહીં બોલાવો અને સ્તુતિ કરો; તું હોતાર છે, શુભ વાણી માટે મોકલાયેલો, માનવ સ્તુતિ માટે, સુક્ત બોલ.