તાન્ પૂર્વયા નિવિદા હૂમહે વયં ભગં મિત્રમ્ અદિતિં દક્ષમ્ અસ્રિધમ્ । અર્યમણં વરુણꣳ સોમમ્ અશ્વિના સરસ્વતી નઃ સુભગા મયસ્ કરત્
પ્રાચીન સ્તુતિથી અમે ભાગ, મિત્ર, અદિતિ, અશ્રમણશીલ દક્ષ, અર્યમાન, વરુણ, સોમ અને અશ્વિનીકુમારોને બોલાવીએ છીએ; શુભાશિષ્કારી સરસ્વતી અમને સુખ આપે.
તન્ નો વાતો મયોભુ વાતુ ભેષજં તન્ માતા પૃથિવી તત્ પિતા દ્યૌઃ । તદ્ ગ્રાવાણઃ સોમસુતો મયોભુવસ્ તદ્ અશ્વિના શૃણુતં ધિષ્ણ્યા યુવમ્
વાતુ, આનંદદાયક પવન અમને આરોગ્ય આપે; માતા પૃથ્વી અને પિતા આકાશ પણ એ જ કરે. સોમના સંતાનો પથ્થરો અમને આનંદ આપે; અશ્વિનીકુમારો, મહાન દેવતાઓ, તમે અમારું શ્રવણ કરો.
તમ્ ઈશાનં જગતસ્ તસ્થુષસ્ પતિં ધિયંજિન્વમ્ અવસે હૂમહે વયમ્ । પૂષા નો યથા વેદસામ્ અસદ્ વૃધે રક્ષિતા પાયુર્ અદબ્ધઃ સ્વસ્તયે
આ જગતના ચાલતા અને સ્થિર સર્વના સ્વામી, બુદ્ધિને પ્રેરણા આપનાર ભગવાનને અમે સહાય માટે બોલાવીએ છીએ. માર્ગો જાણનારા પૂષણ અમને વૃદ્ધિ આપે, અમને નિરંતર રક્ષે અને સુખ આપે.
સ્વસ્તિ ન ઽ ઇન્દ્રો વૃદ્ધશ્રવાઃ સ્વસ્તિ નઃ પૂષા વિશ્વવેદાઃ । સ્વસ્તિ નસ્ તાર્ક્ષ્યો ઽ અરિષ્ટનેમિઃ સ્વસ્તિ નો બૃહસ્પતિર્ દધાતુ
વિખ્યાત ઇન્દ્ર અમને કલ્યાણ આપે; સર્વજ્ઞ પૂષણ અમને કલ્યાણ આપે; અખંડ ચક્રવાળ તાર્ક્ષ્ય અમને કલ્યાણ આપે; બૃહસ્પતિ અમને કલ્યાણ આપે.
પૃષદશ્વા મરુતઃ પૃશ્નિમાતરઃ શુભંયાવાનો વિદથેષુ જગ્મયઃ । અગ્નિજિહ્વા મનવઃ સૂરચક્ષસો વિશ્વે નો દેવા ઽ અવસા ગમન્ન્ ઇહ
પૃષ્ણીથી જન્મેલા, ચિતરેલા ઘોડાવાળા મરુતો, સભામાં તેજસ્વી; અગ્નિજિહ્વા મનુષ્યો, સૂર્યદ્રષ્ટા—બધા દેવતાઓ અહીં અમારી સહાય માટે આવે.
ભદ્રં કર્ણેભિઃ શૃણુયામ દેવા ભદ્રં પશ્યેમાક્ષભિર્ યજત્રાઃ । સ્થિરૈર્ અઙ્ગૈસ્ તુષ્ટુવાꣳસસ્ તનૂભિર્ વ્યશેમહિ દેવહિતં યદ્ આયુઃ
દેવતાઓ, અમે અમારા કાનથી શુભ સાંભળીએ, પૂજનીયો, અમે અમારી આંખોથી શુભ જોયે. મજબૂત અંગો અને દેહથી, અમે તમારું સ્તવન કરીએ અને દેવતાઓએ આપેલું આયુષ્ય જીવીયે.
શતમ્ ઇન્ નુ શરદો ઽ અન્તિ દેવા યત્રા નશ્ ચક્રા જરસં તનૂનામ્ । પુત્રાસો યત્ર પિતરો ભવન્તિ મા નો મધ્યા રીરિષતાયુર્ ગન્તોઃ
દેવતાઓ અમને સો વર્ષ સુધી આયુષ્ય આપે, જ્યાં વૃદ્ધાવસ્થાના ચક્રો આપણા શરીરને ન ઘસે; જ્યાં પુત્રો પિતર બની જાય છે—અમારી આયુષ્ય મધ્યમાં ટૂટી ન જાય.
અદિતિર્ દ્યૌર્ અદિતિર્ અન્તરિક્ષમ્ અદિતિર્ માતા સ પિતા સ પુત્રઃ । વિશ્વે દેવા ઽ અદિતિઃ પઞ્ચ જના ઽ અદિતિર્ જાતમ્ અદિતિર્ જનિત્વમ્
અદિતિ આકાશ છે, અદિતિ અંતરિક્ષ છે, અદિતિ માતા છે, પિતા છે અને પુત્ર પણ છે; બધા દેવતાઓ અદિતિ છે, પાંચ જાતિઓ પણ અદિતિ છે, જે જન્મે છે તે અદિતિ છે અને સર્જન પણ અદિતિ જ છે.
મા નો મિત્રો વરુણો ઽ અર્યમાયુર્ ઇન્દ્ર ઽ ઋભુક્ષા મરુતઃ પરિ ખ્યન્ । યદ્ વાજિનો દેવજાતસ્ય સપ્તેઃ પ્રવક્ષ્યામો વિદથે વીર્યાણિ
મિત્ર, વરુણ, અર્યમા, ઇન્દ્ર, ઋભુ અને મરુત અમારા આયુષ્યને ઓછું ન કરે; જેમ આપણે દેવજાતના વીર્યકર્મો સંભળાવીએ છીએ, તેમ સભામાં તેમના શૌર્યકથાઓ ઉચ્ચારીયે.
યન્ નિર્ણિજા રેક્ણસા પ્રાવૃતસ્ય રાતિં ગૃભીતાં મુખતો નયન્તિ । સુપ્રાઙ્ અજો મેમ્યદ્ વિશ્વરૂપ ઽ ઇન્દ્રાપૂષ્ણોઃ પ્રિયમ્ અપ્ય્ એતિ પાથઃ
જ્યારે માર્ગદર્શક દોરીથી ઢાંકાયેલા પાસેથી મેળવેલી ભેટને આગળ લાવવામાં આવે છે, ત્યારે સર્વરૂપ ધારણ કરતો સુમાર્ગી બકરો ઇન્દ્ર અને પુષણના પ્રિય માર્ગે પહોંચે છે.
એષ છાગઃ પુરો ઽ અશ્વેન વાજિના પૂષ્ણો ભાગો નીયતે વિશ્વદેવ્યઃ । અભિપ્રિયં યત્ પુરોડાશમ્ અર્વતા ત્વષ્ટેદ્ એનꣳ સૌશ્રવસાય જિન્વતિ
આ બકરો, દોડતા ઘોડા સાથે આગળ લાવવામાં આવે છે, એ પુષણનો ભાગ છે, જે સર્વદેવતાઓ માટે અર્પણ થાય છે; જેમ પ્રિય પિઠા ઘોડા દ્વારા લાવવામાં આવે છે, તેમ ત્વષ્ટા તેને સૌશ્રવસ માટે પ્રેરિત કરે છે.
યદ્ધવિષ્યમ્ ઋતુશો દેવયાનં ત્રિર્ માનુષાઃ પર્ય્ અશ્વં નયન્તિ । અત્રા પૂષ્ણઃ પ્રથમો ભાગ ઽ એતિ યજ્ઞં દેવેભ્યઃ પ્રતિવેદયન્ન્ અજઃ
જ્યારે યોગ્ય સમયે, માનવો ઘોડાને ત્રણ વખત દેવતાઓ માટેની અર્પણ સાથે ફેરવે છે, ત્યારે પુષણનો પહેલો ભાગ આગળ જાય છે અને બકરો યજ્ઞને દેવતાઓ સુધી પહોંચાડે છે.
હોતાધ્વર્યુર્ આવયા ઽ અગ્નિમિન્ધો ગ્રાવગ્રાભ ઽ ઉત શꣳસ્તા સુવિપ્રઃ । તેન યજ્ઞેન સ્વરંકૃતેન સ્વિષ્ટેન વક્ષણા આ પૃણધ્વમ્
હોતૃ, અધ્વર્યુ, અગ્નિ પ્રજ્વલક, પથ્થર પકડનાર અને વિદ્વાન સ્તોત્ર—આ બધા, સુંદર રીતે ગોઠવાયેલા અને યોગ્ય રીતે અર્પિત યજ્ઞથી, પાત્રોને પુષ્ટિથી ભરાવે છે.
યૂપવ્રસ્કા ઽ ઉત યે યૂપવાહાશ્ ચષાલં યે ઽ અશ્વયૂપાય તક્ષતિ । યે ચાર્વતે પચનꣳ સમ્ભરન્ત્ય્ ઉતો તેષામ્ અભિગૂર્તિર્ ન ઽ ઇન્વતુ
જે યૂપના થાંભલા તૈયાર કરે છે, જે યૂપ વહન કરે છે, જે ઘોડાના યૂપને ઘડે છે અને જે ઘોડા માટે રસોઈ એકઠી કરે છે—તેમની પ્રશંસા નિષ્ફળ ન જાય.
ઉપ પ્રાગાત્ સુમન્ મે ધાયિ મન્મ દેવાનામ્ આશા ઽ ઉપ વીતપૃષ્ઠઃ । અન્વ્ એનં વિપ્રા ઽ ઋષયો મદન્તિ દેવાનાં પુષ્ટે ચકૃમા સુબન્ધુમ્
મારી પ્રાર્થના શુભ રીતે આગળ વધે, દેવતાઓની આશા પૂર્ણ થાય, અને તે વણાયેલા આસન સુધી પહોંચે; વિદ્વાનો અને ઋષિઓ તેમાં આનંદ પામે છે, અને અમે દેવતાઓની પુષ્ટિમાં તેને મજબૂત મિત્ર બનાવ્યો છે.
યદ્ વાજિનો દામ સંદાનમ્ અર્વતો યા શીર્ષણ્યા રશના રજ્જુર્ અસ્ય । યદ્ વા ઘાસ્ય પ્રભૃતમ્ આસ્યે તૃણꣳ સર્વા તા તે ઽ અપિ દેવેષ્વ્ અસ્તુ
ઘોડાની લગામ, બંધન, માથાની દોરી, વાળ અને તેના મોઢામાં મૂકેલું ઘાસ—આ બધું પણ દેવતાઓને સમર્પિત થાય.
યદ્ અશ્વસ્ય ક્રવિષો મક્ષિકાશ યદ્ વા સ્વરૌ સ્વધિતૌ રિપ્તમ્ અસ્તિ । યદ્ધસ્તયોઃ શમિતુર્ યન્ નખેષુ સર્વા તા તે ઽ અપિ દેવેષ્વ્ અસ્તુ
ઘોડાના માંસને જે માખીઓ સ્પર્શે છે, કસાઈના કટારથી કે છરીથી જે ઉતરાય છે, તૈયાર કરનારના હાથમાં કે ઘોડાના ખુરમાં જે હોય—આ બધું પણ દેવતાઓને સમર્પિત થાય.
યદ્ ઊવધ્યમ્ ઉદરસ્યાપવાતિ ય ઽ આમસ્ય ક્રવિષો ગન્ધો ઽ અસ્તિ । સુકૃતા તચ્છમિતારઃ કૃણ્વન્તૂત મેધꣳ શૃતપાકં પચન્તુ
ઘોડાના પેટમાંથી જે બાકાત કાઢવામાં આવે છે, કે માંસમાંથી જે સુગંધ આવે છે, તે કુશળ રસોઈયાઓ સંભાળે અને યજ્ઞ માટેનું માંસ સારી રીતે રાંધે.
યત્ તે ગાત્રાદ્ અગ્નિના પચ્યમાનાદ્ અભિ શૂલં નિહતસ્યાવધાવતિ । મા તદ્ ભૂમ્યામ્ આ શ્રિષન્ મા તૃણેષુ દેવેભ્યસ્ તદ્ ઉશદ્ભ્યો રાતમ્ અસ્તુ
તને અગ્નિમાં રાંધવામાંથી જે દુઃખ રહ્યું હોય, કે મારવામાંથી જે ઘા બાકી હોય—તે જમીન કે ઘાસ પર ન રહે, પણ તે દેવતાઓ અને યજ્ઞાગ્નિમાં જ સમર્પિત થાય.
યે વાજિનં પરિપશ્યન્તિ પક્વં ય ઽ ઈમ્ આહુઃ સુરભિર્ નિર્ હરેતિ । યે ચાર્વતો માꣳસભિક્ષામ્ ઉપાસત ઽ ઉતો તેષામ્ અભિગૂર્તિર્ ન ઽ ઇન્વતુ
જે ઘોડાને રાંધાયેલું જોઈ રહ્યા છે, જે કહે છે કે તે સુગંધિત છે અને લઈ જવામાં આવ્યું છે, કે જે ઘોડાના માંસની માંગ કરે છે—તેમની પ્રશંસા નિષ્ફળ ન જાય.
યન્નીક્ષણં માꣳસ્પચન્યા ઉખાયા યા પાત્રાણિ યૂષ્ણ ઽ આસેચનાનિ । ઊષ્મણ્યાપિધાના ચરૂણામ્ અઙ્કાઃ સૂનાઃ પરિ ભૂષન્ત્ય્ અશ્વમ્
માંસ રાંધવાના વાસણ, પાત્રો, રસ ઢાળવાના ચમચા, વાસણોના ઢાંકણાં, થાળીઓ上的 નિશાન—આ બધું ઘોડાને ઘેરી લે છે.
મા ત્વાગ્નિર્ ધ્વનયીદ્ ધૂમગન્ધિર્ મોખા ભ્રાજન્ત્ય્ અભિ વિક્ત જઘ્રિઃ । ઇષ્ટં વીતમ્ અભિગૂર્તં વષટ્કૃતં તં દેવાસઃ પ્રતિ ગૃભ્ણન્ત્યશ્વમ્
ધૂમ્ર અને સુગંધિત અગ્નિ તને નુકસાન ન કરે; તેજસ્વી અંગારાં તારા અંગોને ન બળાવે; જે ઇચ્છિત, પ્રશંસિત અને વષટ્ બોલી અર્પિત છે, તે દેવતાઓ ઘોડાને સ્વીકારે છે.
નિક્રમણં નિષદનં વિવર્તનં યચ્ ચ પડ્વીશમ્ અર્વતઃ । યચ્ ચ પપૌ યચ્ ચ ઘાસિં જઘાસ સર્વા તા તે ઽ અપિ દેવેષ્વ્ અસ્તુ
ઘોડાનું ચાલવું, બેસવું, વળવું, તેનું થાન, જે તે પીધું, જે ઘાસ ખાધું—આ બધું પણ દેવતાઓને સમર્પિત થાય.
યદ્ અશ્વાય વાસ ઽ ઉપસ્તૃણન્ત્ય્ અધીવાસં યા હિરણ્યાન્ય્ અસ્મૈ । સંદાનમ્ અર્વન્તં પડ્વીશં પ્રિયા દેવેષ્વ્ આ યામયન્તિ
ઘોડા માટે જે વસ્ત્રો bichhaay છે, જે સોનુ તેને આપવામાં આવે છે, તેની લગામ, તેનું થાન, તેની પ્રિય વસ્તુઓ—આ બધું દેવતાઓ સુધી પહોંચે છે.
યત્ તે સાદે મહસા શૂકૃતસ્ય પાર્ષ્ણ્યા વા કશયા વા તુતોદ । સ્રુચેવ તા હવિષો ઽ અધ્વરેષુ સર્વા તા તે બ્રહ્મણા સૂદયામિ
તને જે દુઃખ ચાબુકથી, કાંટાથી કે તીક્ષ્ણ સાધનથી થયું હોય, જેમ યજ્ઞમાં હવનકુંડી હવનને સ્પર્શે છે, એ બધું દુઃખ હું પવિત્ર વાણીના બળથી તારી ઉપરથી દૂર કરું છું.
ચતુસ્ત્રિꣳશદ્ વાજિનો દેવબન્ધોર્ વઙ્ક્રીર્ અશ્વસ્ય સ્વધિતિઃ સમ્ એતિ । અચ્છિદ્રા ગાત્રા વયુના કૃણોત પરુષ્-પરુર્ અનુઘુષ્યા વિ શસ્ત
ચોત્રીસ પાંજરાં, ઘોડાની દૈવી બંધનરૂપ છે, ઘોડાની વાંકી કટારી એકઠી થાય છે; તેની અંગો અખંડિત, કુશળતાથી ઘડાયેલા, કઠણ અને નરમ બંને, એ બધાની સ્તુતિ ગીતથી કરીએ.
એકસ્ ત્વષ્ટુર્ અશ્વસ્યા વિશસ્તા દ્વા યન્તારા ભવતસ્ તથ ઽ ઋતુઃ । યા તે ગાત્રાણામ્ ઋતુથા કૃણોમિ તા-તા પિણ્ડાનાં પ્ર જુહોમ્ય્ અગ્નૌ
એક ત્વષ્ટ્રના ઘોડાનું વધ કરે છે, બે એના ચાલક છે અને ઋતુ પણ છે; તારા અંગોમાં જે કંઈ હું ઋતુ પ્રમાણે ઘડું છું, એ ભાગોને હું અગ્નિમાં અર્પણ કરું છું.
મા ત્વા તપત્ પ્રિય ઽ આત્માપિયન્તં મા સ્વધિતિસ્ તન્વ ઽઆ તિષ્ઠિપત્ તે । મા તે ગૃધ્નુર્ અવિશસ્તાતિહાય છિદ્રા ગાત્રાણ્ય્ અસિના મિથૂ કઃ
પ્રિય તાપ તને દુઃખ ન આપે, કટારી તારા શરીર સામે ઊભી ન રહે; લોભી માણસ, અજ્ઞાનીને પછાડી તારા તૂટી ગયેલા અંગો છરીથી ન કાપે.
ન વા ઽ ઉ ઽ એતન્ મ્રિયસે ન રિષ્યસિ દેવાꣳ૨ઽ ઇદ્ એષિ પથિભિઃ સુગેભિઃ । હરી તે યુઞ્જા પૃષતી ઽ અભૂતામ્ ઉપાસ્થાદ્ વાજી ધુરિ રાસભસ્ય
તું મરે નહિ, તને કોઈ નુકસાન ન થાય; તું દેવોના સરળ માર્ગે આગળ વધે છે. તારા માટે લાલ ઘોડણીઓ જોડાય છે, એ ચિતરાં બની જાય છે, ઘોડો ગધેડાની જૂથ પર ઊભો છે.
સુગવ્યં નો વાજી સ્વશ્વ્યં પુꣳસઃ પુત્રાꣳ૨ઽ ઉત વિશ્વાપુષꣳ રયિમ્ । અનાગાસ્ત્વં નો ઽ અદિતિઃ કૃણોતુ ક્ષત્રં નો ઽ અશ્વો વનતાꣳ હવિષ્માન્
અમારા ઘોડા અમને સારા ગાય, સારા ઘોડા, પુત્રો અને સર્વ પ્રકારની સંપત્તિ આપે; અદિતિ અમને નિર્દોષતા આપે, અમારો હવનવાળો ઘોડો અમને રાજસત્તા અપાવે.