કૃષ્ણગ્રીવા ઽ આગ્નેયાઃ શિતિભ્રવો વસૂનાꣳ રોહિતા રુદ્રાણાꣳ શ્વેતા ઽ અવરોકિણ ઽ આદિત્યાનાં નભોરૂપાઃ પાર્જન્યાઃ
કાળાં ગળાવાળા અગ્નિના છે, સફેદ ચિતરાં વસુના છે, લાલ રુદ્રના છે, સફેદ અને જોનારા આદિત્યના છે, આકાશ જેવું રૂપ ધરાવનારા પાર્જન્યના છે.
ઉન્નત ઽ ઋષભો વામનસ્ ત ઽ ઐન્દ્રવૈષ્ણવા ઽ ઉન્નતઃ શિતિબાહુઃ શિતિપૃષ્ઠસ્ ત ઽ ઐન્દ્રાબાર્હસ્પત્યાઃ શુકરૂપા વાજિનાઃ કલ્માષા ઽ આગ્નિમારુતાઃ શ્યામાઃ પૌષ્ણાઃ
ઊંચા, ઋષભ અને નાનકડા ઇન્દ્ર-વૈષ્ણવના છે; ઊંચા, સફેદ હાથવાળા, સફેદ પીઠવાળા ઇન્દ્ર-બૃહસ્પતિના છે; વરાળ જેવા સ્વરૂપવાળા વાજિના છે; કલમાશ અગ્નિ-મારુતના છે; શ્યામ પૌષ્ણના છે.
એતા ઽ ઐન્દ્રાગ્ના દ્વિરૂપા ઽ અગ્નીષોમીયા વામના ઽ અનડ્વાહ ઽ આગ્નાવૈષ્ણવા વશા મૈત્રાવરુણ્યોઽન્યત એન્યો ઽ મૈત્ર્યઃ
આ Indra-Agni નું જોડું છે, બે રૂપાવાળી, Agni-Soma નું જોડું છે, નાનકડા, Anaḍvāha, Agni-Viṣṇu નું જોડું છે, શાંત સ્વભાવવાળી, Maitrāvaruṇi એક જુદી છે, અને Maitri પણ એક જુદી છે.
કૃષ્ણગ્રીવા ઽ આગ્નેયા બભ્રવઃ સૌમ્યાઃ શ્વેતા વાયવ્યા ઽ અવિજ્ઞાતા ઽ અદિત્યૈ સરૂપા ધાત્રે વત્સતર્યો દેવાનાં પત્નીભ્યઃ
કાળી ગળાવાળી ગાયો Agni માટે છે, કાંસ્ય રંગની Soma માટે, સફેદ Vāyu માટે, અજાણી Aditi માટે, એકસરખી Dhātri માટે, વાછરડા દેવતાઓની પત્નીઓ માટે છે.
કૃષ્ણા ભૌમા ધૂમ્રા ઽ આન્તરિક્ષા બૃહન્તો દિવ્યાઃ શબલા વૈદ્યુતાઃ સિધ્માસ્ તારકાઃ
કાળી ગાયો પૃથ્વી માટે છે, ધૂમ્ર રંગની અંતરિક્ષ માટે, મોટી ગાયો આકાશ માટે, ચિતરંગી વીજળી માટે, રાખ જેવી તારાઓ માટે છે.
ધૂમ્રાન્ વસન્તાયા લભતે શ્વેતાન્ ગ્રીષ્માય કૃષ્ણાન્ વર્ષાભ્યો ઽરુણાઞ્છરદે પૃષતો હેમન્તાય પિશઙ્ગાઞ્છિશિરાય
વસંત માટે ધૂમ્ર રંગની, ઉનાળામાં સફેદ, વરસાદમાં કાળી, શરદમાં લાલચટક, હેમંતમાં કાંસ્ય રંગની, અને શિયાળામાં પીળાશભરી ગાયો મળે છે.
ત્ર્યવયો ગાયત્ર્યૈ પઞ્ચાવયસ્ ત્રિષ્ટુભે દિત્યવાહો જગત્યૈ ત્રિવત્સા ઽ અનુષ્ટુભે તુર્યવાહ ઽ ઉષ્ણિહે
ત્રણ વર્ષની ગાયો Gāyatrī માટે, પાંચ વર્ષની Triṣṭubh માટે, બે વર્ષના વાછરડા Jagatī માટે, ત્રણ વાછરાવાળી Anuṣṭubh માટે, ચાર વર્ષના વાછરડા Uṣṇih માટે છે.
પષ્ઠવાહો વિરાજ ઽ ઉક્ષાણો બૃહત્યા ઽ ઋષભાઃ કકુભે ઽનડ્વાહઃ પઙ્ક્ત્યૈ ધેનવો ઽતિચ્છન્દસે
છ વર્ષના વાછરડા Virāj માટે, વાછરિયા Bṛhatī માટે, ઋષભ Kakubh માટે, Anaḍvāha Paṅkti માટે, ગાયો Aticchandas માટે છે.
કૃષ્ણગ્રીવા ઽ આગ્નેયા બભ્રવઃ સૌમ્યા ઽ ઉપધ્વસ્તાઃ સાવિત્રા વત્સતર્યઃ સારસ્વત્યઃ શ્યામાઃ પૌષ્ણાઃ પૃશ્નયો મારુતા બહુરૂપા વૈશ્વદેવા વશા દ્યાવાપૃથિવીયાઃ
કાળી ગળાવાળી ગાયો Agni માટે, કાંસ્ય રંગની Soma માટે, upadhvastā Sāvitrī માટે, વાછરડા Sarasvatī માટે, શ્યામા Pūṣan માટે, ચિતરંગી Marut માટે, અનેક રૂપાવાળી Viśvadeva માટે, અને શાંત Dyāvāpṛthivī માટે છે.
ઉક્તાઃ સંચરા ઽ એતા ઽ ઐન્દ્રાગ્નાઃ કૃષ્ણાઃ વારુણાઃ પૃશ્નયો મારુતાઃ કાયાસ્ તૂપરાઃ
આ ચાલતી ગાયો ગણાય છે: Indra-Agni નું જોડું, કાળી ગાયો, Varuṇa નું જોડું, ચિતરંગી, Marut, અને રૂપોમાં સર્વોચ્ચ.
અગ્નયે ઽનીકવતે પ્રથમજાન્ આ લભતે મરુદ્ભ્યઃ સાંતપનેભ્યઃ સવાત્યાન્ મરુદ્ભ્યો ગૃહમેધિભ્યો બષ્કિહાન્ મરુદ્ભ્યઃ ક્રીડિભ્યઃ સꣳસૃષ્ટાન્ મરુદ્ભ્યઃ સ્વતવદ્ભ્યોઽનુસૃષ્ટાન્
અગ્નિ માટે, અનેક મુખવાળા, પ્રથમ જન્મેલા Marut પાસેથી મળે છે; ગરમી લાવનારા Marut માટે Savāti મળે છે; ગૃહસ્થ Marut માટે Baṣkihā મળે છે; રમતાં Marut માટે મિશ્રિત ગાયો મળે છે; પોતાના ધરાવનારા Marut માટે અનુસરતી ગાયો મળે છે.
ઉક્તાઃ સંચરા ઽ એતા ઽ ઐન્દ્રાગ્નાઃ પ્રાશૃઙ્ગા માહેન્દ્રા બહુરૂપા વૈશ્વકર્મણાઃ
આ ચાલતી ગાયો ગણાય છે: Indra-Agni નું જોડું, શીંગાવાળી, Mahendra, અનેક રૂપાવાળી Viśvakarman માટે.
ધૂમ્રા બભ્રુનીકાશાઃ પિતૄણાꣳ સોમવતાં બભ્રવો બભ્રુનીકાશાઃ પિતૄણાં બર્હિષદાં કૃષ્ણા બભ્રુનીકાશાઃ પિતૄણામ્ અગ્નિષ્વાત્તાનાં કૃષ્ણાઃ પૃષન્તસ્ ત્રૈયમ્બકાઃ
ધૂમ્ર અને કાંસ્ય રંગની ગાયો Soma ધરાવનારા પિતૃઓ માટે છે; કાંસ્ય રંગની ગાયો barhis પર બેઠેલા પિતૃઓ માટે છે; કાળી અને કાંસ્ય રંગની ગાયો અગ્નિમાં હોમાયેલા પિતૃઓ માટે છે; કાળી અને ચિતરંગી ગાયો traiyambaka માટે છે.
ઉક્તાઃ સંચરા ઽ એતા શુનાસીરીયાઃ શ્વેતા વાયવ્યાઃ શ્વેતાઃ સૌર્યાઃ
આ ચાલતી ગાયો ગણાય છે: Śunāsīra માટેની, સફેદ Vāyu માટેની, સફેદ Sūrya માટેની.
વસન્તાય કપિઞ્જલાન્ આ લભતે ગ્રીષ્માય કલવિઙ્કાન્ વર્ષાભ્યસ્ તિત્તિરીઞ્છરદે વર્તિકા હેમન્તાય કકરાઞ્છિશિરાય વિકકરાન્
વસંત માટે કપીંજલ, ઉનાળામાં કલવિંક, વરસાદમાં તિતિરી, શરદમાં વર્તિકા, હેમંતમાં કાક, અને શિયાળામાં વિકકર મળે છે.
સમુદ્રાય શિશુમારાન્ આલભતે પર્જન્યાય મણ્ડૂકાન્ અદ્ભ્યો મત્સ્યાન્ મિત્રાય કુલીપયાન્ વરુણાય નાક્રાન્
સમુદ્ર માટે શિશુમાર, parjanya માટે દેડકા, પાણી માટે માછલી, Mitra માટે કુલિપય પક્ષી, Varuṇa માટે મગર મળે છે.
સોમાય હꣳસાન્ આ લભતે વાયવે બલાકા ઽ ઇન્દ્રાગ્નિભ્યાં ક્રુઞ્ચાન્ મિત્રાય મદ્ગૂન્ વરુણાય ચક્રવાકાન્
Soma માટે હંસ, Vāyu માટે બલાકા, Indra અને Agni માટે ક્રુંચ, Mitra માટે મદગુ, Varuṇa માટે ચક્રવાક મળે છે.
અગ્નયે કુટરૂન્ આ લભતે વનસ્પતિભ્ય ઽ ઉલૂકાન્ અગ્નીષોમાભ્યાં ચાષાન્ અશ્વિભ્યાં મયૂરાન્ મિત્રાવરુણાભ્યાં કપોતાન્
Agni માટે કઠોળ, વનસ્પતિ માટે ઘુવડ, Agni-Soma માટે ચાષ, Aśvin માટે મોર, Mitra-Varuṇa માટે કબૂતર મળે છે.
સોમાય લબાન્ આ લભતે ત્વષ્ટ્રે કૌલીકાન્ ગોષાદીર્ દેવાનાં પત્નીભ્યઃ કુલીકા દેવજામિભ્યો ઽગ્નયે ગૃહપતયે પારુષ્ણાન્
Soma માટે લબ, Tvaṣṭṛ માટે કૌલીક, ગૌશાળામાં દેવીઓના પક્ષી, દેવજામી માટે કુલિકા, અગ્નિ ગૃહપતિ માટે પારુષણ પક્ષી મળે છે.
અહ્ને પારાવતાન્ આ લભતે રાત્ર્યૈ સીચાપૂર્ અહોરાત્રયોઃ સંધિભ્યો જતૂર્ માસેભ્યો દાત્યૌહાન્ત્ સંવત્સરાય મહતઃ સુપર્ણાન્
દિવસ માટે ફાખતા, રાત્રિ માટે સીચાપૂ, દિવસ-રાતના સંધિ માટે જતુ, મહિના માટે દાત્યુહ, વર્ષ માટે મહાન સુપર્ણ મળે છે.
ભૂમ્યા ઽ આખૂન્ આ લભતે ઽન્તરિક્ષાય પાઙ્ક્તાન્ દિવે કશાન્ દિગ્ભ્યો નકુલાન્ બભ્રુકાન્ અવાન્તરદિશાભ્યઃ
પૃથ્વી માટે ઉંદર મળે છે; અંતરિક્ષ માટે પાંચ નકુલ મળે છે; આકાશ માટે કાશા મળે છે; દિશાઓ માટે નકુલ અને બભ્રુ મળે છે; અને અવાંતર દિશાઓ માટે પટ્ટાવાળા નકુલ મળે છે.
વસુભ્ય ઽ ઋશ્યાન્ આ લભતે રુદ્રેભ્યઃ રુરૂન્ આદિત્યેભ્યો ન્યઙ્કૂન્ વિશ્વેભ્યો દેવેભ્યઃ પૃષતાન્ત્ સાધ્યેભ્યઃ કુલુઙ્ગાન્
વસુઓ માટે ઋશ્યમૃગ મળે છે; રુદ્રો માટે રૂરૂ મળ્યા; આદિત્યો માટે ન્યંકુ મળ્યા; બધા દેવો માટે પૃષત મળ્યા; સાધ્યો માટે કુલુંગ મળ્યા.
ઈશાનાય પરસ્વત ઽ આ લભતે મિત્રાય ગૌરાન્ વરુણાય મહિષાન્ બૃહસ્પતયે ગવયાꣳસ્ ત્વષ્ટ્ર ઽ ઉષ્ટ્રાન્
ઈશાન માટે પરશ્વત પ્રાણી મળે છે; મિત્ર માટે ગાય મળે છે; વરુણ માટે મહિષ મળે છે; બૃહસ્પતિ માટે ગવય મળે છે; ત્વષ્ટા માટે ઊંટ મળે છે.
પ્રજાપતયે પુરુષાન્ હસ્તિન ઽ આ લભતે વાચે પ્લુષીꣳશ્ ચક્ષુષે મશકાઞ્છ્રોત્રાય ભૃઙ્ગાઃ
પ્રજાપતિ માટે મનુષ્ય મળે છે; હસ્તી માટે હાથી મળે છે; વાક માટે પ્લુષી પક્ષી મળે છે; ચક્ષુ માટે માખી મળે છે; શ્રોત્ર માટે ભમરો મળે છે.
પ્રજાપતયે ચ વાયવે ચ ગોમૃગો વરુણાયારણ્યો મેષો યમાય કૃષ્ણો મનુષ્યરાજાય મર્કટઃ શાર્દૂલાય રોહિદ્ ઋષભાય ગવયી ક્ષિપ્રશ્યેનાય વર્તિકા નીલઙ્ગોઃ કૃમિઃ સમુદ્રાય શિશુમારો હિમવતે હસ્તી
પ્રજાપતિ અને વાયુ માટે ગાય અને જંગલી પ્રાણી મળે છે; વરુણ માટે જંગલનો મેષ મળે છે; યમ માટે કૃષ્ણમૃગ મળે છે; મનુષ્યરાજ માટે વાંદરો મળે છે; વાઘ માટે લાલ ગાય મળે છે; ઋષભ માટે ગવયી મળે છે; ક્ષિપ્રશ્યેન માટે વટક મળી છે; નીલકંઠ માટે કીડો મળે છે; સમુદ્ર માટે શિશુમાર મળે છે; હિમવંત માટે હાથી મળે છે.
મયુઃ પ્રાજાપત્ય ઽ ઉલો હલિક્ષ્ણો વૃષદꣳશસ્ તે ધાત્રે દિશાં કઙ્કો ધુઙ્ક્ષાગ્નેયી કલવિઙ્કો લોહિતાહિઃ પુષ્કરસાદસ્ તે ત્વાષ્ટ્રા વાચે ક્રુઞ્ચઃ
મોર પ્રજાપતિને મળે છે; ઘુવડ હલિક્ષણને મળે છે; વૃષદંશ ધાત્રિને મળે છે; કંક દિશાઓને મળે છે; ધુંક્સા અગ્નિને મળે છે; કલવિંક લોહિતાહિને મળે છે; પુષ્કરસાદ ત્વષ્ટાને મળે છે; ક્રુંચ વાકને મળે છે.
સોમાય કુલુઙ્ગ ઽ આરણ્યો ઽજો નકુલઃ શકા તે પૌષ્ણાઃ ક્રોષ્ટા માયોર્ ઇન્દ્રસ્ય ગૌરમૃગઃ પિદ્વો ન્યઙ્કુઃ કક્કટસ્ તે ઽનુમત્યૈ પ્રતિશ્રુત્કાયૈ ચક્રવાકઃ
સોમ માટે કુલુંગ મળ્યો; જંગલ માટે જંગલી બકરો મળ્યો; નકુલ માટે નકુલ મળ્યો; શક માટે પૌષ્ણ પક્ષી મળ્યા; ક્રોશ્ટા માટે મોર મળ્યો; ઇન્દ્ર માટે ગૌરમૃગ મળ્યો; પિદ્વા માટે ન્યંકુ મળ્યો; કક્કટ માટે કાંકડો મળ્યો; અનુમતિ માટે પ્રતિશ્રુત્કા પક્ષી મળ્યો; ચક્રવાક માટે રક્તબત્તક મળ્યો.
સૌરી બલાકા શાર્ગઃ સૃજયઃ શયાણ્ડકસ્ તે મૈત્રાઃ સરસ્વત્યૈ શારિઃ પુરુષવાક્ શ્વાવિદ્ ભૌમી શાર્દૂલો વૃકઃ પૃદાકુસ્ તે મન્યવે સરસ્વતે શુકઃ પુરુષવાક્
સૂર્ય માટે બલાકા મળ્યો; શ્રર્જય માટે શારગ મળ્યો; મૈત્ર માટે શયાંડક મળ્યો; સરસ્વતી માટે શારી મળ્યો; પુરુષવાક માટે શ્વાન મળ્યો; પૃથ્વી માટે વાઘ મળ્યો; પૃદાકુ માટે વરુ મળ્યો; મન્યુ માટે શુક મળ્યો; સરસ્વતી માટે શુક મળ્યો; પુરુષ માટે પુરુષવાક મળ્યો.
સુપર્ણઃ પાર્જન્ય ઽ આતિર્વાહસો દર્વિદા તે વાયવે બૃહસ્પતયે વાચસ્ પતયે પૈઙ્ગરાજો ઽલજ ઽ આન્તરિક્ષઃ પ્લવો મદ્ગુર્ મત્સ્યસ્ તે નદીપતયે દ્યાવાપૃથિવીયઃ કૂર્મઃ
પાર્જન્ય માટે સુપર્ણ મળ્યો; દર્વિદ માટે આતિર્વાહસ મળ્યો; વાયુ માટે ગીધ મળ્યો; અગ્નિ માટે કલવિંક મળ્યો; ત્વષ્ટા માટે પુષ્કરસાદ મળ્યો; વાક માટે ક્રુંચ મળ્યો; અંતરિક્ષ માટે પ્લવ મળ્યો; નદીઓના સ્વામી માટે મદગુ અને માછલી મળ્યા; દ્યાવાપૃથ્વી માટે કાચબો મળ્યો.
પુરુષમૃગશ્ ચન્દ્રમસો ગોધા કાલકા દાર્વાઘાટસ્ તે વનસ્પતીનાં કૃકવાકુઃ સાવિત્રો હꣳસો વાતસ્ય નાક્રો મકરઃ કુલીપયસ્ તે ઽકૂપારસ્ય હ્રિયૈ શલ્પકઃ
ચંદ્ર માટે પુરુષમૃગ મળ્યો; કાળકા માટે ગોધી મળ્યો; વનસ્પતિઓ માટે દાર્વાઘાટ પક્ષી મળ્યો; સાવિત્રી માટે કુકડો મળ્યો; વાયુ માટે હંસ મળ્યો; મકર માટે મગર મળ્યો; અકૂપાર માટે કુલીપય પક્ષી મળ્યો; હ્રિ માટે શલ્પ પક્ષી મળ્યો.