મહો ઽ અર્ણઃ સરસ્વતી પ્ર ચેતયતિ કેતુના । ધિયો વિશ્વા વિ રાજતિ
મહાન અને વહેતી સરસ્વતી, પોતાના સંકેતથી બુદ્ધિને જગાડે છે; તે સર્વ વિચારોને પ્રકાશિત કરે છે.
ઇન્દ્રા યાહિ ચિત્રભાનો સુતા ઽ ઇમે ત્વાયવઃ । અણ્વીભિસ્ તના પૂતાસઃ
હે તેજસ્વી ઇન્દ્ર, આવો! આ પિછડાયેલા સોમ રસ તમારાં માટે છે; કુશળતાથી શુદ્ધ કરેલા આ પવિત્ર પાન તૈયાર છે.
ઇન્દ્રા યાહિ ધિયેષિતો વિપ્રજૂતઃ સુતાવતઃ । ઉપ બ્રહ્માણિ વાઘતઃ
હે ઇન્દ્ર, પ્રાર્થનાથી પ્રેરિત, વિદ્વાનો દ્વારા બોલાવાયેલા, પિછડેલા સોમ માટે આવો; ઉપાસકોના સ્તુતિગાન પાસે પધારો.
ઇન્દ્રા યાહિ તૂતુજાન ઽ ઉપ બ્રહ્માણિ હરિવઃ । સુતે દધિષ્વ નશ્ ચનઃ
હે ઇન્દ્ર, ત્વરિત આવો, હલકા વાળાવાળા, સ્તુતિગાન પાસે; અમારો આશય પિછડેલા સોમમાં સ્થાન આપો.
અશ્વિના પિબતાં મધુ સરસ્વત્યા સજોષસા । ઇન્દ્રઃ સુત્રામા વૃત્રહા જુષન્તાꣳ સોમ્યં મધુ
અશ્વિનીકુમારો સરસ્વતી સાથે મળીને મધુર સોમ પાન કરો; ઇન્દ્ર, મહાન અને વિત્રનો સંહારક, તે સોમ પાન સ્વીકારો.
ઇમં મે વરુણ શ્રુધી હવમ્ અદ્યા ચ મૃડય । ત્વામ્ અસ્વસ્યુર્ આ ચકે
હે વરુણ, આજે મારી આ પ્રાર્થના સાંભળો અને કૃપા કરો; જે અનાથ છે, તેઓએ તને આશ્રય લીધો છે.
તત્ ત્વા યામિ બ્રહ્મણા વન્દમાનસ્ તદ્ આ શાસ્તે યજમાનો હવિર્ભિઃ । અહેડમાનો વરુણેહ બોધ્ય્ ઉરુશꣳસ મા ન ઽ આયુઃ પ્ર મોષીઃ
હું તારી પાસે પ્રાર્થના અને સ્તુતિ સાથે આવું છું; યજમાન તને હવનથી શોધે છે; હે વરુણ, અહીં ક્રોધ ન કરો— દયાળુ રહો, અમારું આયુષ્ય ન લો.
ત્વં નો અગ્ને વરુણસ્ય વિદ્વાન્ દેવસ્ય હેડો ઽ અવ યાસિસીષ્ઠાઃ । યજિષ્ઠો વહ્નિતમઃ શોશુચાનો વિશ્વા દ્વેષાꣳસિ પ્ર મુમુગ્ધ્ય્ અસ્મત્
હે અગ્નિ, વરુણના ઇચ્છા જાણનારા, ભગવાનના રોષથી અમારો બચાવ કરો; શ્રેષ્ઠ યજ્ઞપાત્ર, તેજસ્વી, અમારા પાસેથી બધું દ્વેષ દૂર કરો.
સ ત્વં નો ઽ અગ્ને ઽવમો ભવોતી નેદિષ્ઠો ઽ અસ્યા ઉષસો વ્યુષ્ટૌ । અવ યક્ષ્વ નો વરુણꣳ રરાણો વીહિ મૃડીકꣳ સુહવો ન ઽ એધિ
હે અગ્નિ, તું અમારો સૌથી નજીકનો રક્ષક બની, આ ઉષા સમયે; વરુણને પ્રસન્ન કરી અમારે માટે બોલાવ, દયાળુ બની, સહેલાઈથી પધારો.
મહીમૂ ષુ માતરꣳ સુવ્રતાનામ્ ઋતસ્ય પત્નીમ્ અવસે હુવેમ । તુવિક્ષત્રામ્ અજરન્તીમ્ ઉરૂચીꣳ સુશર્માણમ્ અદિતિꣳ સુપ્રણીતિમ્
ચાલો, સારા સંકલ્પવાળી, સત્યની પત્ની, મહાન માતા અદિતિને મદદ માટે બોલાવીએ— જે મહાન શક્તિવાળી, અવિનાશી, વિશાળ, સારા આશ્રય અને ઉત્તમ માર્ગદર્શન આપનારી છે.
સુત્રામાણં પૃથિવીં દ્યામ્ અનેહસꣳ સુશર્માણમ્ અદિતિꣳ સુપ્રણીતિમ્ । દૈવીં નાવꣳ સ્વરિત્રામ્ અનાગસમ્ અસ્રવન્તીમ્ આ રુહેમા સ્વસ્તયે
અમે મજબૂત પૃથ્વી અને નિર્દોષ આકાશ પર ચડીએ, જે સુખદ આશ્રય આપે છે એવી અદિતિ અમને સારા માર્ગે લઈ જાય છે; અમારે કલ્યાણ માટે દિવ્ય, પ્રકાશમાન, પાપરહિત અને શુદ્ધ નાવમાં ચડી જઈએ.
સુનાવમ્ આ રુહેયમ્ અસ્રવન્તીમ્ અનાગસમ્ । શતારિત્રાꣳ સ્વસ્તયે
હું નિર્દોષ અને શુદ્ધ, સો પડાવાળી સારા નાવમાં ચડી જઈશ, અમારા કલ્યાણ માટે.
આ નો મિત્રાવરુણા ઘૃતૈર્ ગવ્યૂતિમ્ ઉક્ષતમ્ । મધ્વા રજાꣳસિ સુક્રતૂ
મિત્ર અને વરુણ, અમારે માટે ઘીથી ભરપૂર ગાયોની સંપત્તિ વરસાવો; હે કુશળ દેવો, જગતને મધથી મીઠું બનાવો.
પ્ર બાહવા સિસૃતં જીવસે ન ઽ આ નો ગવ્યૂતિમ્ ઉક્ષતં ઘૃતેન । આ નો જને શ્રવયતં યુવાના શ્રુતં મે મિત્રાવરુણા હવેમા
તમારા હાથ અમારે જીવન માટે આગળ વધારજો; અમારે માટે ઘીથી ભરપૂર ગાયોની સંપત્તિ વરસાવો; હે યુવાન દેવો, અમને લોકોમાં પ્રસિદ્ધિ આપો; મિત્ર અને વરુણ, મારી પ્રાર્થના સાંભળો.
શં નો ભવન્તુ વાજિનો હવેષુ દેવતાતા મિતદ્રવઃ સ્વર્કાઃ । જમ્ભયન્તો ઽહિં વૃકꣳ રક્ષાꣳસિ સનેમ્ય્ અસ્મદ્ યુયવન્ન્ અમીવાઃ
દેવોને સમર્પિત, દયાળુ અને તેજસ્વી ઝડપી દૂતોએ અમારે હવનમાં સુખ લાવવું; તેઓ સાપ, વાઘ અને દુષ્ટ શક્તિઓને દૂર કરે અને અમને સર્વ રોગોથી બચાવે.
વાજે-વાજે ઽવત વાજિનો નો ધનેષુ વિપ્રા ઽ અમૃતા ઽ ઋતજ્ઞાઃ । અસ્ય મધ્વઃ પિબત માદયધ્વં તૃપ્તા યાત પથિભિર્ દેવયાનૈઃ
દરેક સ્પર્ધામાં, હે ઝડપી દૂતોએ અમારો રક્ષણ કરો; સંપત્તિમાં, હે વિદ્વાન અમર દેવો, સત્યને જાણનારા; આ મધ પીવો, આનંદ કરો અને તૃપ્ત થઈને દેવમાર્ગે આગળ વધો.
સમિદ્ધો ઽ અગ્નિઃ સમિધા સુસમિદ્ધો વરેણ્યઃ । ગાયત્રી છન્દ ઽ ઇન્દ્રિયં ત્ર્યવિર્ ગૌર્ વયો દધુઃ
સારી રીતે પ્રજ્વલિત અગ્નિ, પસંદગી લાયક છે; ગાયત્રી છંદ, ત્રિવિધ શક્તિ, ગાય અને પ્રાણશક્તિએ તેને ધારણ કરી છે.
તનૂનપાચ્છુચિવ્રતસ્ તનૂપાશ્ ચ સરસ્વતી । ઉષ્ણિહા છન્દ ઽ ઇન્દ્રિયં દિત્યવાડ્ ગૌર્ વયો દધુઃ
શુદ્ધ વર્તનવાળા શરીરનાં રક્ષક અને સરસ્વતી, ઉષ્ણિછંદ, દ્વિવિધ શક્તિ, ગાય અને પ્રાણશક્તિએ તેને ધારણ કરી છે.
ઇડાભિર્ અગ્નિર્ ઈડ્યઃ સોમો દેવો ઽ અમર્ત્યઃ । અનુષ્ટુપ્ છન્દ ઽઇન્દ્રિયં પઞ્ચાવિર્ ગૌર્ વયો દધુઃ
ઇડા સાથે સ્તુતિપાત્ર અગ્નિ, અમર દેવ સોમ, અનુષ્ટુપ છંદ, પાંચ પ્રકારની શક્તિ, ગાય અને પ્રાણશક્તિએ તેને ધારણ કરી છે.
સુબર્હિર્ અગ્નિઃ પૂષણ્વાન્ત્ સ્તીર્ણબર્હિર્ અમર્ત્યઃ । બૃહતી છન્દ ઽ ઇન્દ્રિયં ત્રિવત્સો ગૌર્ વયો દધુઃ
અગ્નિ, સુંદર આસનવાળો, પુષણ સાથે, સારી રીતે વિછાયેલો, અમર છે; બૃહતી છંદ, ત્રણ વત્સો, ગાય અને પ્રાણશક્તિએ તેને ધારણ કરી છે.
દુરો દેવીર્ દિશો મહીર્ બ્રહ્મા દેવો બૃહસ્પતિઃ । પઙ્ક્તિશ્ છન્દ ઽ ઇહેન્દ્રિયં તુર્યવાડ્ ગૌર્ વયો દધુઃ
મહાન દિવ્ય દિશાઓ, દેવ બ્રહ્મા બૃહસ્પતિ, પંક્તિ છંદ, ચોથી શક્તિ, ગાય અને પ્રાણશક્તિએ તેને ધારણ કરી છે.
ઉષે યહ્વી સુપેશસા વિશ્વે દેવા ઽ અમર્ત્યાઃ । ત્રિષ્ટુપ્ છન્દ ઽ ઇહેન્દ્રિયં પષ્ઠવાડ્ ગૌર્ વયો દધુઃ
યુવાન અને સુંદર ઉષાઓ, બધા અમર દેવો, તૃષ્ટુપ છંદ, છઠ્ઠી શક્તિ, ગાય અને પ્રાણશક્તિએ તેને ધારણ કરી છે.
દૈવ્યા હોતારા ભિષજેન્દ્રેણ સયુજા યુજા । જગતી છન્દ ઽ ઇન્દ્રિયમ્ અનડ્વાન્ ગૌર્ વયો દધુઃ
દિવ્ય હોદાર, ઈલાજ કરનારા, ઇન્દ્ર સાથે જોડાયેલા, જગતી છંદ, શક્તિ, વાછરડો, ગાય અને પ્રાણશક્તિએ તેને ધારણ કરી છે.
તિસ્ર ઽ ઇડા સરસ્વતી ભારતી મરુતો વિશઃ । વિરાટ્ છન્દ ઽ ઇહેન્દ્રિયં ધેનુર્ ગૌર્ ન વયો દધુઃ
ત્રણ દેવી ઇડા, સરસ્વતી, ભારતિ, મારુતગણ, કુળો, વિરાટ છંદ, સાતમી શક્તિ, દૂધ આપતી ગાય અને પ્રાણશક્તિએ તેને ધારણ કરી છે.
ત્વષ્ટા તુરીપો ઽ અદ્ભુત ઽ ઇન્દ્રાગ્ની પુષ્ટિવર્ધના । દ્વિપદા છન્દ ઽ ઇન્દ્રિયમ્ ઉક્ષા ગૌર્ ન વયો દધુઃ
રૂપ આપનાર ત્વષ્ટા, અદ્ભુત, ઇન્દ્ર અને અગ્નિ, પોષણ વધારનારા, દ્વિપદા છંદ, શક્તિ, વાછરડો, ગાય અને પ્રાણશક્તિએ તેને ધારણ કરી છે.
શમિતા નો વનસ્પતિઃ સવિતા પ્રસુવન્ ભગમ્ । કકુપ્ છન્દ ઽ ઇહેન્દ્રિયં વશા વેહદ્ વયો દધુઃ
શાંતિ આપનારા વનસ્પતિ, ભાગ્ય આપનારા સવિતા, કકુભ છંદ, આઠમી શક્તિ, વાછરડી ગાય અને પ્રાણશક્તિએ તેને ધારણ કરી છે.
સ્વાહા યજ્ઞં વરુણઃ સુક્ષત્રો ભેષજં કરત્ । અતિચ્છન્દા ઽઇન્દ્રિયં બૃહદ્ ઋષભો ગૌર્ વયો દધુઃ
સ્વાહા સાથે, સારા નિયમવાળા વરુણ યજ્ઞને સફળ કરે અને ઔષધિ આપે; અતિછંદા છંદ, મહાન ઋષભ, ગાય અને પ્રાણશક્તિએ તેને ધારણ કરી છે.
વસન્તેન ઽ ઋતુના દેવા વસવસ્ ત્રિવૃતા સ્તુતાઃ । રથન્તરેણ તેજસા હવિર્ ઇન્દ્રે વયો દધુઃ
વસંત ઋતુ સાથે, દેવો, વસુઓ, ત્રિવૃત સ્તુતિથી પ્રશંસિત, રથંતરનું તેજ, હવન, ઇન્દ્ર અને પ્રાણશક્તિએ તેને ધારણ કરી છે.
ગ્રીષ્મેણ ઽ ઋતુના દેવા રુદ્રાઃ પઞ્ચદશે સ્તુતાઃ । બૃહતા યશસા બલꣳ હવિર્ ઇન્દ્રે વયો દધુઃ
ઉનાળાની ઋતુમાં દેવતાઓ એટલે કે રુદ્રો પંદરમી સ્તુતિમાં વખાણવામાં આવ્યા; તેઓએ મહાન યશથી ઇન્દ્રને હવન અર્પણ કરીને શક્તિ અને જીવનશક્તિ આપી.
વર્ષાભિર્ ઋતુનાદિત્યા સ્તોમે સપ્તદશે સ્તુતાઃ । વૈરૂપેણ વિશૌજસા હવિર્ ઇન્દ્રે વયો દધુઃ
વરસાદની ઋતુમાં આદિત્યો સત્તરમી સ્તુતિમાં વખાણવામાં આવ્યા; અનેક પ્રકારની અને સર્વત્ર વ્યાપક શક્તિથી તેમણે ઇન્દ્રને હવન અર્પણ કરીને જીવનશક્તિ આપી.