યત્રેન્દ્રશ્ ચ વાયુશ્ ચ સમ્યઞ્ચો ચરતઃ સહ । તં લોકં પુણ્યં પ્રજ્ઞેષં યત્ર સેદિર્ ન વિદ્યતે
જ્યાં ઇન્દ્ર અને વાયુ એકતા અને સુખથી ચાલે છે, એ જગત પવિત્ર છે, જ્ઞાનથી ભરપૂર છે, જ્યાં અસમજૂતીને કોઈ સ્થાન નથી.
અꣳશુના તે અꣳશુઃ પૃચ્યતાં પરુષા પરુઃ । ગન્ધસ્ તે સોમમ્ અવતુ મદાય રસોઽઅચ્યુતઃ
તારો તંતુ મારા તંતુ સાથે જોડાઈ જાય, ખડક સાથે ખડક મળે. તારો સુગંધ સોમને રક્ષે અને અવિનાશી રસ આનંદ માટે રહે.
સિઞ્ચન્તિ પરિ ષિઞ્ચન્ત્ય્ ઉત્ સિઞ્ચન્તિ પુનન્તિ ચ । સુરાયૈ બભ્ર્વૈ મદે કિંત્વો વદતિ કિંત્વઃ
તેઓ ઢાંકે છે, ચારે બાજુ છાંટે છે, ફરીથી ઢાંકે છે અને શુદ્ધ કરે છે. આ પીળા, મદમસ્ત પાન માટે—એ તને શું કહે છે, અને તું એને શું કહે છે?
ધાનાવન્તં કરમ્ભિણમ્ અપૂપવન્તમ્ ઉક્થિનમ્ । ઇન્દ્ર પ્રાતર્ જુષસ્વ નઃ
હે ઇન્દ્ર, સવારે અમારા માટે ધાન્યથી ભરેલું, કરમ્બથી મિશ્રિત, પુડલા ધરાવતું અને સ્તુતિ સાથેનું આ હવન સ્વીકાર.
બૃહદ્ ઇન્દ્રાય ગાયત મરુતો વૃત્રહન્તમમ્ । યેન જ્યોતિર્ અજનયન્ન્ ઋતાવૃધો દેવં દેવાય જાગૃવિ
હે મારુતો, વિત્રનો વિનાશક એવા ઇન્દ્રની ઉંચી અવાજે સ્તુતિ કરો, જેમણે સત્યમાં વૃદ્ધિ પામેલા દેવતાઓ દ્વારા જાગૃત દેવ માટે પ્રકાશ ઉત્પન્ન કર્યો.
અધ્વર્યો ઽ અદ્રિભિઃ સુતꣳ સોમં પવિત્ર ઽ આ નય । પુનીહીન્દ્રાય પાતવે
હે અધ્વર્યુ, પથ્થરો વડે પિછડેલો સોમ રસ છાણમાંથી પસાર કરીને લાવ. તેને ઇન્દ્ર માટે પીવા યોગ્ય રીતે શુદ્ધ કર.
યો ભૂતાનામ્ અધિપતિર્ યસ્મિંલ્લોકા ઽ અધિ શ્રિતાઃ । ય ઽ ઈશે મહતો મહાꣳસ્ તેન ગૃહ્ણામિ ત્વામ્ અહં મયિ ગૃહ્ણામિ ત્વામ્ અહમ્
જે સર્વ જીવનો સ્વામી છે, જેમાં બધા લોક સ્થિત છે, જે મહાન અને મહાન કરતાં પણ મહાન છે—તેના દ્વારા હું તને ગ્રહણ કરું છું, મારી તરફથી તને ગ્રહણ કરું છું.
ઉપયામગૃહીતો ઽસ્ય્ અશ્વિભ્યાં ત્વા સરસ્વત્યૈ ત્વેન્દ્રાય ત્વા સુત્રામ્ણેઽ । એષ તે યોનિર્ અશ્વિભ્યાં ત્વા સરસ્વત્યૈ ત્વેન્દ્રાય ત્વા સુત્રામ્ણે
હું તને અશ્વિનીકુમારો, સરસ્વતી, ઇન્દ્ર અને સુત્રામન માટે ગ્રહણ કરું છું. આ તારો આસન છે—અશ્વિનીકુમારો, સરસ્વતી, ઇન્દ્ર અને સુત્રામન માટે.
પ્રાણપા મે ઽઅપાનપાશ્ ચક્ષુષ્પાઃ શ્રોત્રપાશ્ ચ મે । વાચો મે વિશ્વભેષજો મનસો ઽસિ વિલાયકઃ
મારો શ્વાસ, અપાન, દ્રષ્ટિ અને શ્રવણ સુરક્ષિત રહે. મારી વાણી સર્વ રોગો દૂર કરે, તું મારા મનને એક કરે છે.
અશ્વિનકૃતસ્ય તે સરસ્વતિકૃતસ્યેન્દ્રેણ સુત્રામ્ણા કૃતસ્ય । ઉપહૂત ઽઉપહૂતસ્ય ભક્ષયામિ
અશ્વિનીકુમારો, સરસ્વતી, ઇન્દ્ર અને સુત્રામન દ્વારા બનાવેલું, બોલાવેલું અને આમંત્રિત જે કંઈ છે, તેમાં હું ભાગ લઉં છું.
સમિદ્ધ ઽ ઇન્દ્ર ઽ ઉષસામ્ અનીકે પુરોરુચા પૂર્વકૃદ્ વાવૃધાનઃ । ત્રિભિર્ દેવૈસ્ ત્રિꣳશતા વજ્રબાહુર્ જઘાન વૃત્રં વિ દુરો વવાર
પ્રભાતના આરંભે પ્રજ્વલિત થયેલા ઇન્દ્ર, તું પ્રાચીન અને બળવાન થયો છે. ત્રણ દેવતાઓ અને ત્રીસ સાથે, વજ્રધારી ઇન્દ્રે વિત્રને હરાવ્યો અને દુશ્મનોને દુર હાંકી દીધા.
નરાશꣳસઃ પ્રતિ શૂરો મિમાનસ્ તનૂનપાત્ પ્રતિ યજ્ઞસ્ય ધામ । ગોભિર્ વપાવાન્ મધુના સમઞ્જન્ હિરણ્યૈશ્ ચન્દ્રી યજતિ પ્રચેતાઃ
નરાશંસ, વીરપુરૂષ, યજ્ઞસ્થાન માપે છે, તનૂનપાત યજ્ઞનું સ્થાન છે. ગાયોથી શોભાયમાન, મધથી અંકિત, વિદ્વાન સુવર્ણમય ભેટો સાથે પૂજા કરે છે.
ઈડિતો દેવૈર્ હરિવાꣳ૨ઽ અભિષ્ટિર્ આજુહ્વાનો હવિષા શર્ધમાનઃ । પુરંદરો ગોત્રભિદ્ વજ્રબાહુર્ આ યાતુ યજ્ઞમ્ ઉપ નો જુષાણઃ
દેવતાઓ દ્વારા પ્રશંસિત, હરિત ઘોડાવાળો, આમંત્રિત, હવન સાથે ઉત્સુક, પુરંદર, ગોત્રવિઘ્નક, વજ્રધારી, યજ્ઞમાં આવે અને અમને સ્વીકારે.
જુષાણો બર્હિર્ હરિવાન્ ન ઽ ઇન્દ્રઃ પ્રાચીનꣳ સીદત્ પ્રદિશા પૃથિવ્યાઃ । ઉરુપ્રથાઃ પ્રથમાનꣳ સ્યોનમ્ આદિત્યૈર્ અક્તં વસુભિઃ સજોષાઃ
સ્વીકારીને, હરિત ઘોડાવાળા ઇન્દ્ર પૂર્વ દિશામાં પૃથ્વી પર બેસે છે. વિશાળ, સર્વપ્રથમ, શુભ, આદિત્યો દ્વારા અભિષેકિત, વસુઓ સાથે એકતામાં છે.
ઇન્દ્રં દુરઃ કવષ્યો ધાવમાના વૃષાણં યન્તુ જનયઃ સુપત્નીઃ । દ્વારો દેવીર્ અભિતો વિ શ્રયન્તાꣳ સુવીરા વીરં પ્રથમાના મહોભિઃ
ઝડપથી દોડતી, સારા પતિવ્રતા સ્ત્રીઓ ઇન્દ્ર, વૃષભ અને કવષ્યાઓને લાવે. દેવદ્વારો ચારે બાજુ ખુલ્લા થાય, બળવાન, મહાન, વીરપુરૂષ પ્રવેશ કરે.
ઉષાસાનક્તા બૃહતી બૃહન્તં પયસ્વતી સુદુઘે શૂરમ્ ઇન્દ્રમ્ । તન્તું તતં પેશસા સંવયન્તી દેવાનાં દેવં યજતઃ સુરુક્મે
ઉષા અને નક્તા, મહાન અને શક્તિશાળી, દૂધથી ભરપૂર, સદા દેનારી, વીર ઇન્દ્રને લાવે છે. ખેંચાયેલા તંતુને કુશળતાથી વણતી, દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, પૂજનીય અને તેજસ્વી દેવને લાવે છે.
દૈવ્યા મિમાના મનુષઃ પુરુત્રા હોતારાવ્ ઇન્દ્રં પ્રથમા સુવાચા । મૂર્દ્ધન્ યજ્ઞસ્ય મધુના દધાના પ્રાચીનં જ્યોતિર્ હવિષા વૃધાતઃ
દૈવી અને માનવીય હોતૃઓ અનેક જગ્યાએ મીઠા શબ્દોથી સૌપ્રથમ ઇન્દ્રને બોલાવે છે. તેઓ યજ્ઞના શિર્ષ પર મધ ધરાવે છે અને હવનથી પ્રાચીન પ્રકાશને વધારે છે.
તિસ્રો દેવીર્ હવિષા વર્ધમાના ઽ ઇન્દ્રં જુષાણા જનયો ન પત્નીઃ । અચ્છિન્નં તન્તું પયસા સરસ્વતીડા દેવી ભારતી વિશ્વતૂર્તિઃ
ત્રણ દેવીઓ, હવનથી વધતી, પતિને સ્વીકારતી પત્નીઓ જેમ ઇન્દ્રને સ્વીકારે છે; સરસ્વતી, ઇડા અને ભારતિ – સર્વને પોષતી – અખંડ તાંતણ અને પોષણ સાથે.
ત્વષ્ટા દધચ્છુષ્મમ્ ઇન્દ્રાય વૃષ્ણે ઽપાકો ઽચિષ્ટુર્ યશસે પુરૂણિ । વૃષા યજન્ વૃષણં ભૂરિરેતા મૂર્ધન્ યજ્ઞસ્ય સમ્ અનક્તુ દેવાન્
ત્વષ્ટા ઇન્દ્ર માટે બળ આપે છે અને અનેક યશસ્વી વસ્તુઓ તૈયાર કરે છે. બળવાન યજમાન બળવાનને શોધે છે; યજ્ઞના શિર્ષ ધારણ કરનારી આ બધું દેવોને એક કરે છે.
વનસ્પતિર્ અવસૃષ્ટો ન પાશૈસ્ ત્મન્યા સમઞ્જઞ્છમિતા ન દેવઃ । ઇન્દ્રસ્ય હવ્યૈર્ જઠરં પૃણાનઃ સ્વદાતિ યજ્ઞં મધુના ઘૃતેન
વનસ્પતિ બંધનમાંથી મુક્ત થઈ, કોઈ ફાંસથી બંધાયેલો નથી, સીધો ઊભો રહે છે, દેવ જેવો શાંત છે; offeringsથી ઇન્દ્રનું પેટ ભરે છે અને યજ્ઞને મધ અને ઘીથી મીઠો બનાવે છે.
સ્તોકાનાં ઇન્દું પ્રતિ શૂર ઽ ઇન્દ્રો વૃષાયમાણો વૃષભસ્ તુરાષાટ્ । ઘૃતપ્રુષા મનસા મોદમાનાઃ સ્વાહા દેવા ઽ અમૃતા માદયન્તામ્
નાનાં બિંદુઓ માટે, શૂરવીર ઇન્દ્ર, પ્રેરિત, બળવાન, મહાન આવે; અમર દેવતાઓ મનથી આનંદિત થઈ, ઘીથી યજ્ઞમાં આનંદ માણે.
આ યાત્વ્ ઇન્દ્રો ઽવસ ઽ ઉપ ન ઽ ઇહ સ્તુતઃ સધમાદસ્તુ શૂરઃ । વાવૃધાનસ્ તવિષીર્ યસ્ય પૂર્વીર્ દ્યૌર્ ન ક્ષત્રમ્ અભિભૂતિ પુષ્યાત્
ઇન્દ્ર અહીં સહાય માટે આવે, સ્તુતિ પામેલો, ભોજનમાં શૂરવીર; જેની તાકાત સતત વધે છે અને શક્તિઓ ઘણી છે, એના રાજ્ય જેવી આકાશ પણ અપરાજિત ફૂલે.
આ ન ઽ ઇન્દ્રો દૂરાદ્ આ ન ઽ આસાદ્ અભિષ્ટિકૃદ્ અવસે યાસદ્ ઉગ્રઃ । ઓજિષ્ઠેભિર્ નૃપતિર્ વજ્રબાહુઃ સંગે સમત્સુ તુર્વણિઃ પૃતન્યૂન્
ઇન્દ્ર દૂરથી અમારાં સુધી આવે, નજીક આવે, મહાન, સહાય લાવે; માનવોના સ્વામી, સૌથી શક્તિશાળી હાથવાળો, વજ્રધારી, યુદ્ધ અને સ્પર્ધામાં અમારા શત્રુઓને હરાવે.
આ ન ઇન્દ્રો હરિભિર્ યાત્વ્ અચ્છાર્વાચીનો ઽવસે રાધસે ચ । તિષ્ઠાતિ વજ્રી મઘવા વિરપ્શીમં યજ્ઞમ્ અનુ નો વાજસાતૌ
ઇન્દ્ર પોતાના હરિ ઘોડાઓ સાથે અમારી પાસે આવે, સહાય અને દયાળુતા માટે અમારી તરફ વળે; વજ્રધારી, દાતા, દૂર જોઈ શકે તેવો, આ યજ્ઞમાં અને બળની સ્પર્ધામાં અમને સાથ આપે.
ત્રાતારમ્ ઇન્દ્રમ્ અવિતારમ્ ઇન્દ્રꣳ હવે-હવે સુહવꣳ શૂરમ્ ઇન્દ્રમ્ । હ્વયામિ શક્રં પુરુહૂતમ્ ઇન્દ્રꣳ સ્વસ્તિ નો મઘવા ધાત્વ્ ઇન્દ્રઃ
હું ઇન્દ્રને રક્ષક, સહાયક, દરેક બોલાવામાં સહેલાઈથી આવતો શૂરવીર તરીકે બોલાવું છું; હું શક્ર, બહુ બોલાવાતા ઇન્દ્રને આમંત્રિત કરું છું; દાતા ઇન્દ્ર અમને કલ્યાણ આપે.
ઇન્દ્રઃ સુત્રામા સ્વવાꣳ૨ઽ અવોભિઃ સુમૃડીકો ભવતુ વિશ્વવેદાઃ । બાધતાં દ્વેષો ઽ અભયં કૃણોતુ સુવીર્યસ્ય પતયઃ સ્યામ
ઇન્દ્ર, ઉત્તમ માર્ગદર્શક, સારા દાતા, સર્વજ્ઞ, પોતાની સહાયથી અમારે દયાળુ બને; તે દ્વેષ દૂર કરે અને અમને નિર્ભય બનાવે, આપણે બલવાન બનીએ.
તસ્ય વયꣳ સુમતૌ યજ્ઞિયસ્યાપિ ભદ્રે સૌમનસે સ્યામ । સ સુત્રામા સ્વવાꣳ૨ઽ ઇન્દ્રો ઽ અસ્મે આરાચ્ચિદ્ દ્વેષઃ સનુતર્ યુયોતુ
અમે એ પૂજનીયના સારા મન અને શુભ ઈચ્છામાં રહીએ; ઉત્તમ માર્ગદર્શક અને સારા દાતા ઇન્દ્ર અમથી દ્વેષ દૂર રાખે, ભલે દૂરથી હોય.
આ મન્દ્રૈર્ ઇન્દ્ર હરિભિર્ યાહિ મયૂરરોમભિઃ । મા ત્વા કે ચિન્ નિ યમન્ વિં ના પાશિનો ઽતિ ધન્વેવ તાꣳ૨ઽ ઇહિ
ઇન્દ્ર, તું મોરપાંખથી શોભતા તારા મનોહર હરિ ઘોડાઓ સાથે આવ; કોઈ તને રોકે નહીં, કોઈ બંધન તને બાંધે નહીં – તું ધનુષ્યમાંથી તીર જેમ અહીં આવી જા.
એવેદ્ ઇન્દ્રં વૃષણં વજ્રબાહું વસિષ્ઠાસો ઽ અભ્ય્ અર્ચન્ત્ય્ અર્કૈઃ । સ ન સ્તુતો વીરવદ્ ધાતુ ગોમદ્ યૂયં પાત સ્વસ્તિભિઃ સદા નઃ
વસિષ્ઠો ઇન્દ્ર, બલવાન, વજ્રધારીને સ્તુતિથી પ્રસન્ન કરે છે; એ રીતે સ્તુતિ પામેલો ઇન્દ્ર અમને વીર અને ગાયો આપે – તમે હંમેશા અમને શુભાશિષથી રક્ષો.
સમિદ્ધો ઽ અગ્નિર્ અશ્વિના તપ્તો ઘર્મો વિરાટ્ સુતઃ । દુહે ધેનુઃ સરસ્વતી સોમꣳ શુક્રમ્ ઇહેન્દ્રિયમ્
પ્રજ્વલિત અગ્નિ, અશ્વિનીકુમાર, ગરમ કરેલું પાત્ર, ચમકતો સોમ રસ દબાયો છે; સરસ્વતી ગાય અહીં તેજસ્વી સોમ આપે છે, જે ઇન્દ્ર માટે બળ આપે છે.