યજ્ઞમાં શાંતિ અને પ્રસન્નતાથી ઘૃતનું હોમ અર્પણ કરવામાં આવે છે. ચોથા યજ્ઞસ્થાનમાં આ હોમ પહોંચે છે, જ્યાંથી શુભ વાણી અને આશીર્વાદ આપણને મળે છે. પૂર્વ દિશામાં, તપ્ત કેશવાળો, સદા તેજસ્વી સવિતા સૂર્યકિરણ રૂપે ઉગે છે. તેના પંથમાં, સર્વજ્ઞાતા, સર્વદર્શન, સર્વલોકોના પાલક પૂષણ આગળ વધે છે. આ દેવતા, આકાશના મધ્યમાં સ્થિત રહી, પૃથ્વી, દ્યુલોક અને અંતરિક્ષને ઘીથી પ્રકાશિત કરે છે અને બધું નિહાળી રહેલા છે. તે પૂર્વ અને પશ્ચિમના પ્રકાશ વચ્ચે ઝગમગે છે. વૃષભ, સાગર, લાલ રંગનો ગૃધ્ર—આ દેવતા પૂર્વના પિતાના ગર્ભમાં પ્રવેશી, આકાશના મધ્યમાં સ્થિર થયેલા છે અને દિશાઓનું રક્ષણ કરે છે. સર્વ સ્તોત્રો એ મહાસાગર-સ્વામી, સર્વોત્તમ રથચાલક, વિજયના અધિકારી, ઇન્દ્રનું મહિમા ગાયન કરે છે. દેવતાઓની આહ્વાન યજ્ઞ તરફ આગળ વધે છે; કૃપા અને શુભેચ્છાનો આહ્વાન પણ યજ્ઞ તરફ જાય છે. અગ્નિ દેવતાઓ સુધી પહોંચે છે. ઉપર ઉઠેલી હથેળીથી હું શક્તિનું મૂળ પકડી લઉં છું; નીચેની હથેળીથી ઇન્દ્ર મારા શત્રુઓને દબાવે. દેવોએ ઉપગ્રહ અને અપગ્રહને પવિત્ર વાણીથી શક્તિશાળી બનાવ્યા; પછી, હે ઇન્દ્ર-અગ્નિ, મારા દુશ્મનોને વિખેરો. અગ્નિ સાથે સ્વર્ગમાં ચઢો, તેને હાથમાં ધારણ કરો; આકાશના અંત સુધી પહોંચી, દેવતાઓ સાથે પ્રકાશને મેળવો. પૂર્વ દિશામાં આગળ વધો, અગ્નિ સમાન તેજસ્વી બનીને અહીં રહો; સર્વ દિશાઓમાં પ્રકાશ ફેલાવો અને દ્વિપદ-ચતુષ્પદને બળ આપો. પૃથ્વી પરથી હું અંતરિક્ષમાં, ત્યાંથી સ્વર્ગમાં ચઢ્યો છું; દ્યુલોકના શિખર પરથી સ્વર્ગના પ્રકાશને પ્રાપ્ત કર્યો. જે પ્રકાશ તરફ જાય છે, તેઓ પાછા ફરતા નથી; જેણે સર્વપોષક યજ્ઞ ફેલાવ્યો છે, તે વિદ્વાનો સ્વર્ગ-પૃથ્વી સુધી ઉન્નત થાય છે. અગ્નિ, દેવપુજકોમાં શ્રેષ્ઠ, દેવો અને માનવોના નેત્ર, ભૃગુ સાથે એકત્રિત ભક્તો પ્રકાશ તરફ જાય છે. રાત્રિ અને ઉષા, સ્વરૂપે ભિન્ન હોવા છતાં, એકજ સંતાનનું પાલન કરે છે; સ્વર્ણમય અગ્નિ સ્વર્ગ-પૃથ્વી વચ્ચે ઝગમગે છે અને દેવો તેને ધન આપનારા તરીકે ધારણ કરે છે. અગ્નિ, હજારો આંખોવાળા, સો મસ્તકવાળા, સો શ્વાસવાળા અને હજારો પ્રાણવાળા, તું સહસ્ર સંપત્તિનો સ્વામી છે; તને બળ માટે અમે પૂજા કરીએ છીએ—સ્વાહા. તુજમાં તેજસ્વી પાંખોવાળો ગરુડ છે; પૃથ્વી પર સ્થિર થા, અંતરિક્ષને પ્રકાશથી ભરી દે, દિશાઓને તેજથી સ્થિર કર. સુંદર રૂપવાળા અગ્નિ, સમક્ષ સ્થાને બેસ, અહીં અને પરમ આસન પર દેવો અને ભક્તો સાથે રહો. હું સવિતા દેવની તેજસ્વી કૃપા પસંદ કરું છું, જે સર્વમંગલ છે, જેને કણ્વાએ મહા ગાયમાંથી દૂધરૂપે કાઢી છે. અગ્નિ, તારા સર્વોચ્ચ જન્મસ્થાને અને નીચલા આસનમાં સ્તુતિથી તારી પૂજા કરીએ છીએ; તું જ્યાંથી જન્મે છે, ત્યાંથી તને હોમ અર્પિત થાય છે. અગ્નિ, અમારે માટે અવિનાશી, યુવાન ઉર્જાથી પ્રકાશિત થા; તમામ વિજય તારી તરફ આવે છે. આજે, તારી કૃપાથી, અમે તેજસ્વી, બુદ્ધિશાળી, શુભ ઘોડા સમાન શક્તિ પ્રાપ્ત કરીએ. મન અને ઘૃતથી હું વિવેક અર્પણ કરું છું, જેમ દેવો અહીં આવ્યા—ધર્મનિષ્ઠ, સત્યના પાલક. સર્વજગતના સ્વામી, સર્વસર્જક માટે હું આ સર્વકામના હોમ અર્પણ કરું છું. અગ્નિના સાત પ્રજ્વલન, સાત જિહ્વા, સાત ઋષિ, સાત પ્રિય નિવાસસ્થાન છે; સાત પુરોહિતો સાતગણી પૂજા કરે છે; સાત ગર્ભો ઘીથી ભરી દે—સ્વાહા. અહીં તેજસ્વી પ્રકાશ, વિવિધ પ્રકાશ, સત્ય પ્રકાશ, અને ઝગમગતા મહાન રક્ષક છે. આવા, ભિન્ન, સમાન, અનુરૂપ અને સુમાપિત—all એકત્ર થાય છે. વ્યવસ્થા, સત્ય, સ્થિરતા, આધાર, ધારક, વ્યવસ્થાપક અને પોષક—આ સર્વ છે. વ્યવસ્થા અને સત્યથી વિજય, યુદ્ધમાં વિજય, સારા સહયોગી, મૈત્રીપૂર્ણ, દુશ્મનથી દૂર, મહાન સમૂહ—all અહીં આવે છે. મરુત્ગણો, આવા અને સમાન, અનુરૂપ—all તાકાત સાથે આજે યજ્ઞમાં આવો. સંપત્તિ ધરાવનાર, ભોજનકર્તા, પ્રેરક, ગૃહપતિ, રમણિય, શાખાધારી, ઉદ્ગ્રાહી—all અગ્નિમાં છે. ભયાનક, ભયાવહ, અંધકારમય, હલનારી, શક્તિશાળી, આક્રમક, ફેંકનાર—સ્વાહા. મરુત્ગણો જેમ ઇન્દ્રને અનુસરે છે, તેમ દેવ અને માનવ સમૂહો યજમાનને અનુસરે. અગ્નિ, શરીરમાં મધુર, પોષક સ્તન પી; મધરસભર પ્રવાહ, સાગર સમાન આસન સ્વીકાર અને પ્રવેશ કર. ઘી ઉત્પન્ન થયું, ઘી તેનો ગર્ભ, ઘીમા સ્થિર, ઘી તેનો નિવાસ—આને યોગ્ય રીતે લાવો, આનંદિત થાઓ, વૃષભ, સ્વાહા સાથે હોમ લઈ જા. સાગરથી મધુર તરંગ ઉદ્ભવી છે; તે અમરતાનું સંગઠન કરે છે. ઘીનું ગુપ્ત નામ—જિહ્વા દેવતાઓનું નાભિ, અમરતાનું કેન્દ્ર. અમે ઘીનું નામ જાહેર કરીએ છીએ; આ યજ્ઞમાં શ્રદ્ધાથી તેને ધારણ કરીએ છીએ. પ્રેરિત પુરૂહિત સ્તુતિ સાંભળે છે; આ ચતુરશૃંગ વૃષભ ઉતર્યો છે. તેને ચાર શૃંગ, ત્રણ પગ, બે માથાં અને સાત હાથ છે. ત્રિવિધ રીતે બંધાયેલો વૃષભ ગર્જના કરે છે; મહાદેવ માનવોમાં પ્રવેશી ગયો છે. દેવોએ ઘી શોધ્યું, ગાયમાં છુપાયેલું, ત્રિભાગમાં વિભાજિત અને હાથથી ઢાંકાયેલું. ઇન્દ્રે એક ઉત્પન્ન કર્યું, સૂર્યે એક, અને વેણાએ પોતાની શક્તિથી એક દબાવી કાઢ્યું. આ પ્રવાહો હૃદયથી, સાગરથી, શતગણી રીતે વહે છે, દુશ્મન અવરોધી શકતો નથી. હું ઘીના પ્રવાહો જોઈ રહ્યો છું; તેમના વચ્ચે સુવર્ણ કમળ છે. તેઓ નદીઓ જેવી, ગાયોની જેમ, હૃદય અને મનમાં શુદ્ધ થઈ, એકસાથે વહે છે. ઘીના તરંગો મૃગોની જેમ તેજસ્વી અગ્નિ તરફ દોડે છે. નદીઓના ગર્જન જેવી, પવન જેવી ઝડપી, મહાન પ્રવાહો દોડે છે. ઘીના પ્રવાહો લાલ ઘોડા સમાન અવરોધ તોડી, તરંગોથી ફૂલી જાય છે. સુંદર શોભાયમાન સ્ત્રીઓ જેવી, હસતી, અગ્નિ તરફ વહે છે. ઘીના પ્રવાહો હોમરૂપે અગ્નિને પોષે છે; જાતવેદા તેમને આનંદપૂર્વક ગ્રહણ કરે છે.