જળોનું અવતરણ અને મહાસાગરનું વિશ્રામસ્થાન વર્ણવાય છે, જ્યાં યજમાન પ્રાર્થના કરે છે કે અગ્નિની જ્વાલાઓ અન્ય દુષ્ટોને દહન કરે, પણ આપણને શુદ્ધ અને શુભ બનાવે. પવિત્ર અને તેજસ્વી અગ્નિ દેવતાઓને તેજથી આમંત્રિત કરે છે, પોતાની મીઠી દિવ્ય જિહ્વાથી તેમને બોલાવે છે અને આપણી યજ્ઞ આહુતિઓ તેમને અર્પણ કરે છે. આ તેજસ્વી અને શુદ્ધ અગ્નિ, અમારા યજ્ઞને દેવતાઓ સુધી પહોંચાડે છે. તેની પ્રભાથી પૃથ્વી પ્રકાશિત થાય છે, જાણે ઉષા પોતાના કિરણોથી જગતને ઉજળી દે. તે પવનની જેમ ચપળ, ઘોડાની જેમ દોડતો, અને યશની તરસ ધરાવતો, કદી વૃદ્ધ ન થતો એવો છે. અમે ફરીથી પ્રાર્થના કરીએ છીએ—અગ્નિ, તારી જ્વાલાઓ અમને નહીં, પણ દુષ્ટોને દહન કરે; તું અમારે માટે શુદ્ધ અને શુભ રહેજે. અગ્નિ, તું મનુષ્યોમાં, જળોમાં, ઘાસમાં, વૃક્ષોમાં અને પ્રકાશોમાં સર્વત્ર સ્વામી છે. દેવતાઓમાં પણ જે દેવતાઓ પાત્ર છે, યજ્ઞમાં જે યોગ્ય છે, વર્ષના ભાગે બેસે છે—એવા દેવતાઓ આમંત્રિત કર્યા વિના પણ આ યજ્ઞમાં ખુદ મધ અને ઘી પીવે. જે દેવતાઓએ દેવત્વ પ્રાપ્ત કર્યું, જે બ્રહ્મણના પુજારી છે—તેઓ વિના, સ્વર્ગ, પૃથ્વી કે જળોમાં કશું શુદ્ધ થતું નથી. તેઓ શ્વાસ, ઉચ્છ્વાસ, સંચરણ, તેજ અને અવકાશ આપનારા છે. ફરીથી, અમે પ્રાર્થના કરીએ છીએ—તારી જ્વાલાઓ અમને નહીં, દુષ્ટોને દહન કરે; તું અમારે માટે શુદ્ધ અને શુભ રહેજે. અગ્નિ, તારી તીક્ષ્ણ જ્વાલાથી સર્વ અશુદ્ધિ દહન કરી દે. તું અમને સંપત્તિ આપે છે. જે ઋષિ-પૂત્ર, પુરોહિત, સર્વ લોકોએ યજ્ઞ અર્પણ કર્યો, એ પિતા સમાન થકી, ધન અને આશીર્વાદની ઇચ્છાથી સૌપ્રથમ નીચલા લોકોમાં પ્રવેશ્યા. પછી પ્રશ્ન થાય છે—આ સર્વનું આધાર શું હતું? શરૂઆત શું હતી? કથા શું હતી? વિશ્વકર્માએ કયાંથી પૃથ્વી સર્જી અને પોતાના મહાત્મ્યથી આકાશને વિસ્તૃત કર્યું? તે સર્વત્ર દ્રષ્ટિ, સર્વત્ર મુખ, સર્વત્ર હાથે અને પગથી, પાંખોથી ફૂંક મારતો, એકમાત્ર દેવ છે, જેણે દયાળુતાથી આ જગતનું સર્જન કર્યું. જ્ઞાનીજનો મનથી પૂછે છે—આકાશ અને પૃથ્વી જે વૃક્ષ અને જંગલમાંથી બને, તે શું હતું? જે આધારથી જગત ઊભું છે, એ શું છે? વિશ્વકર્મા, તારા સર્વોચ્ચ, મધ્યમ અને નીચેના સ્થાન—તુજના સાથીઓને શીખવે; તું પોતાને યજ્ઞમાં અર્પણ કર અને શક્તિમાં વૃદ્ધિ પામ. વિશ્વકર્મા, યજ્ઞથી વૃદ્ધિ પામીને, પૃથ્વી અને આકાશને પોતે અર્પણ કરે છે. નજીકના દુશ્મનોને ભ્રમિત કરે છે; અહીં મઘવન અમારો જ્ઞાની કલ્યાણકર્તા બને. આજે આપણે વિશ્વકર્માની પ્રાર્થના કરીએ—તે વાણીનો સ્વામી, ચપળ ચિત્તવાળો, અમને બળ આપે; તે સર્વહિતકારી, શ્રેષ્ઠ યજ્ઞપતિ, આપણા યજ્ઞોમાં પ્રસન્ન થાય. વિશ્વકર્માએ યજ્ઞના વૃદ્ધિથી ઈન્દ્રને અજય રક્ષક બનાવ્યો; પ્રાચીન સમયથી લોકો તેમને નમન કરે છે—આ મહાન દેવનું યથાર્થ રીતે સ્મરણ કરવું જોઈએ. જ્ઞાની પિતા, દ્રષ્ટા, ચિત્તથી નામોમાં ઘૃત સર્જે છે; જ્યારે અંતો સ્થિર થાય છે, ત્યારે આકાશ અને પૃથ્વી વિસ્તરે છે. વિશ્વકર્મા, મનથી અહીંથી વિદાય લે છે; સર્જક, વ્યવસ્થાપક, સર્વોચ્ચ, દ્રષ્ટા—જ્યાં સાત ઋષિઓ એકની વાત કરે છે, ત્યાં ઇચ્છિત આહુતિઓ ભોગવે છે. જે આપણા પિતા, સર્જક, વ્યવસ્થાપક છે, જે લોકસ્થાનો અને સર્વ જગત જાણે છે, જે દેવતાઓને નામ આપે છે—અન્ય લોકોએ પ્રશ્ન માટે તેમની પાસે જવું પડે છે. પ્રાચીન ઋષિઓ, ગાયકોએ, અમારે માટે ધન અર્પણ કર્યું; પ્રકાશ અને અંધકારના ક્ષેત્રમાં, જેઓ સત્તાવાન હતા, તેમણે આ લોકોએ સર્જ્યા. આકાશથી, પૃથ્વીથી, દેવ અને પિતૃઓમાં જે છે, તેનાથી પણ પરે—પહેલું અંડ, જે જળોએ ધારણ કર્યું, તે ક્યાં હતું, જ્યાં પ્રાચીન દેવોએ એકસાથે અવલોકન કર્યું? તે પ્રથમ અંડ, જે જળોએ ધારણ કર્યું, જ્યાં સર્વ દેવોએ એકઠા થયા; અજન્માના નાભિ પર એકમાત્ર એ સ્થાન પામ્યું, જેમાં સર્વ લોકો સ્થિર છે. પણ, તમે જાણતા નથી કે આ બધું કોણે સર્જ્યું; તમારામાં કંઈક જુદું ઉદ્ભવ્યું છે; ધૂંધથી ઢંકાયેલા, ગૂંચવણભરી ભાષામાં બોલતા, તેઓ અસંતોષથી ભટકે છે. વિશ્વકર્મા દેવરૂપે જન્મ્યા; પછી ગંધર્વ બીજા ક્રમે આવ્યા; ત્રીજા પિતાએ ઔષધિઓ સર્જી, અને જળના અંડને અનેક સ્થળે સ્થાપ્યું. પછી, એક વાઘા જેવો, ગર્જનારે, મહાબલી, દુર્જય, જનસમૂહને હલાવી નાખનાર, અજય અને નિરંતર દ્રષ્ટાવાળો, ઈન્દ્ર સાથે મળીને અનેક સેના પર વિજય મેળવે છે. એ વિજયી, નિરખી, ભયાનક, અડગ, દુર્લભે હલાવનાર, ધીર, ઈન્દ્ર સાથે યુદ્ધમાં જોડાય છે; પુરુષો, બાણધારી મહાબલીઓ સાથે યુદ્ધમાં એકજ થાઓ. તે, બાણધારી, ખડગવાળા, યુદ્ધમાં જોડાયેલા, ઈન્દ્ર અને તેના દળ સાથે, વિજયી, સોમપાન, બળવાન, ભયાનક ધનુષ્યવાળો, વિરોધીઓને હરાવીને અડગ રહે છે. બૃહસ્પતિ, તું રથ હંકારી, દૈત્ય અને શત્રુઓનો સંહારક, તેમને દૂર હંકો; તેમની સેનાઓ તોડી, યુદ્ધમાં તેમને વિખેરી દે; વિજયી બની, અમારા રથોની સમૃદ્ધિ અને રક્ષા કર. ઈન્દ્ર, શક્તિશાળી, સ્થિર, વીર, મહાબલી, ઝડપી, સહનશીલ, ભયાનક, પરાક્રમ અને બળમાં શ્રેષ્ઠ, બળથી જન્મેલ—તુ વિજયી રથ પર સવાર થા, અમને ધન આપ. બંધને તોડી, ધન શોધી, વજ્રધારી, વિજયી, અવરોધો તોડી નાખે છે; મિત્રો, આ સંબંધનું અનુસરણ કરો, ઈન્દ્ર સાથે મળી પ્રયત્ન કરો. ઈન્દ્ર, વીર, શતશક્તિવાળો, બંધમાં ઘૂસી જાય છે; દુર્લભે હલાવનાર, સેનાનાશક, અજય—યુદ્ધમાં એ અમારા સેના રક્ષક બને. ઈન્દ્ર નેતા બને, બૃહસ્પતિ દક્ષિણ હાથે, યજ્ઞ આધાર બને, સોમ મુખ્ય બને; દેવદળોમાં, મારુતો વિજયી અને વિજય લાવનારા નેતૃત્વ કરે. ઈન્દ્રની ગર્જના, વરુણ રાજા, આદિત્યો, ભયાનક મારુતોનો દળ, મહાન ચિંતનવાળા, જગતને હલાવનારા—વિજયી દેવતાઓની જયધ્વનિ ઉઠે. મઘવન, તું શસ્ત્રો ઉઠાવ, મારા વીરોનાં મન ઉંચા કર, વૃત્રના સંહારક, ઘોડાઓના ઘોડાઓ ઉંચા કર; વિજયી રથોની ધ્વનિ ગુંજે. ઈન્દ્ર અમારા ધ્વજ સાથે સભામાં રહે, અમારા બાણો વિજયી બને, અમારા વીર શ્રેષ્ઠ બને; હે દેવતાઓ, યજ્ઞમાં અમને રક્ષો. વિપક્ષીઓના મનને મોહિત કરી, તેમના અંગો લઈ જા; જા, તેમને હૃદયમાં જ્વાલાથી દહન કર; દુશ્મનોને અંધકાર અને અંધતા સાથે જોડ. મુક્ત થા, ઉડી જા, હે બાણ, પ્રાર્થનાથી તીક્ષ્ણ; જા, દુશ્મનોને ઘા કર, કોઈને છોડજે નહીં. પુરુષો, આગળ વધો, વિજય મેળવો; ઈન્દ્ર તમને રક્ષા આપે; તમારા હાથો ભયાનક, અજય બને, જેમ તમે છો તેમ.