અંગિરસના વંશજને દેવો ગાયત્રી છંદથી અભિષેક કરે છે; રુદ્રગણ તૃષ્ટુપ છંદથી, આદિત્યગણ જગતી છંદથી અને સર્વ દેવતાઓ, સર્વવ્યાપી અગ્નિઓ અનુષ્ટુપ છંદથી અભિષેક કરે છે. આ રીતે દિવ્ય છંદોથી અભિષેક પામીને યજ્ઞકર્તા પવિત્ર બને છે. પછી, સંકલ્પપૂર્વક અગ્નિને પ્રેરાય છે—"સ્વાહા!"—મન અને બુદ્ધિથી, વિચારો અને સમજથી, વાણી અને સંયમથી અગ્નિને પ્રેરાય છે—"સ્વાહા!" પ્રજાપતિ અને મનુને પણ સ્વાહા અર્પણ થાય છે. વિશ્વરૂપ અગ્નિ વૈશ્વાનર માટે પણ સ્વાહા અર્પિત થાય છે. દરેક મનુષ્યે દેવ, નેતા, મિત્રતાની ઇચ્છા રાખવી જોઈએ. સર્વે ધન અને સમૃદ્ધિ માટે પ્રયત્ન કરે—યશ અને કલ્યાણની પસંદગી કરે—"સ્વાહા!" પૃથ્વી માતાને કહેવામાં આવે છે: "તમે તૂટી ન જાવ, નુકસાન ન પામો; તમે દૃઢ રહો, વીર રહો; અગ્નિ, તમે આ કાર્ય પૂર્ણ કરો." પૃથ્વી દેવીને પણ પ્રાર્થના છે: "સુખ માટે દૃઢ રહો; તમે અસુરી શક્તિથી, તમારી સ્વભાવથી બનેલી છો. આ હવન દેવોને પ્રિય થાય; અક્ષત રહો અને આ યજ્ઞમાં ઊભી રહો." સ્પષ્ટ ઘૃતની આહુતિ વહે છે; પ્રાચીન હોતૃ, પસંદગીયોગ્ય, બળનો પુત્ર, આશ્ચર્યજનક દેવ પ્રસન્ન થાય છે. દૂરના પ્રદેશમાંથી, અગ્નિ, તેને અહીં લાવો—જ્યાં હું છું, ત્યાં તેને લાવો. દુરસ્થ સ્થાનેથી, લાલ ઘોડા સ્વરૂપે, અગ્નિ, અહીં આવો; તમે, જળયુક્ત, પ્રિય, દુશ્મનોને હરાવનાર થાઓ. અગ્નિ માટે જે લાકડાં મૂકવામાં આવે છે, તે બધું ઘૃતરૂપ બની જાય—"ઓ નવયૌવન, સ્વીકારો." ઉપજિહ્વિકા જે ખાય, અથવા પરમાર જે પર ચડે, તે બધું પણ ઘૃતરૂપ બની જાય—"ઓ નવયૌવન, સ્વીકારો." અગ્નિ, દિવસે દિવસે, થાક્યા વિના, ઘાસ લાવેલા ઘોડા જેવો ઊભો રહે છે; ધન અને આહારથી આનંદિત થઈ, અમે તમારા પડોશીઓથી અહિત ન પામીએ એવી પ્રાર્થના છે. પૃથ્વીના નાભિમાં, અગ્નિ પ્રજ્વલિત થવામાં, ધનની વૃદ્ધિ માટે, મહાન, આનંદદાયક, બહુ પ્રશંસિત, પૂજ્ય અગ્નિને બોલાવવામાં આવે છે—યુદ્ધોમાં વિજયી, શક્તિશાળી. અગ્નિ, નિર્ભય સૈન્ય, હુમલો કરનાર દળો, ચોરો અને લૂંટારુઓ—આ બધાને હું તમારી જ્વાળામાં અર્પણ કરું છું. તમારા દાંત અને જડબાથી, અશુદ્ધ અને ચોર-લૂંટારુઓને ભસ્મ કરી દો—તેમને ભક્ષણ કરો. જે લોકો અશુદ્ધ, ચોર, લૂંટારુ, જંગલમાં દુષ્ટ કર્મ કરનાર હોય, તેમને પણ હું તમારી જડબામાં મૂકી દઉં છું. જે અમને દુશ્મન છે, અમારો દ્વેષ રાખે છે, અપવાદ કરે છે—તેમને ભસ્મ કરી દો. મારી પ્રાર્થના, શક્તિ, સામર્થ્ય, અને જે માટે હું પુરૂહિત છું, તેની સત્તા તીક્ષ્ણ થાય છે. દુશ્મનોએ હાથ ઉંચા કર્યા છે, તેમનું તેજ અને બળ પણ; પ્રાર્થનાથી હું દુશ્મનોને નષ્ટ કરું છું અને પોતાના લોકોને આગળ વધારું છું. "અન્નના સ્વામી, અમને પોષણયુક્ત, રોગમુક્ત અન્ન આપો; અમને દાતા આપો, દ્વિપદ અને ચતુષ્પદ માટે બળ આપો." પછી, અગ્નિ, સોનેરી તેજથી, વિશાળ પૃથ્વી પર પ્રગટે છે—ભયાનક, સહન કરી શકાય નહીં એવો; તેમનું જીવન યશ માટે તેજમય છે. સ્વર્ગ, બીજથી ભરપૂર, જ્યારે અગ્નિને જન્મ આપે છે, ત્યારે અમર અગ્નિ પોતાની શક્તિઓ સાથે જન્મે છે. રાત અને પ્રભાત, સ્વરૂપે અલગ છતાં મનથી એક, એ એકમાત્ર સંતાનને પોષે છે; સ્વર્ણમય સ્વર્ગ અને પૃથ્વી વચ્ચે અગ્નિ ઉજ્જવલ થાય છે; દેવતાઓ, ધનની દાતા, અગ્નિને ધારણ કરે છે. મહાન ઋષિ સર્વરૂપ ધારણ કરે છે, દ્વિપદ અને ચતુષ્પદને સમૃદ્ધિ આપે છે; યોગ્ય સવિતા સર્વોચ્ચ દર્શાવે છે—પ્રભાતના માર્ગે પ્રકાશિત થાય છે. "તમે તેજસ્વી ગરુડ છો—ત્રિમસ્તક, ગાયત્રી આંખ, બૃહદ્રથંતર પાંખ, સ્તુતિ આત્મા, છંદો અંગો, યજુસ નામ, સામ શરીર, વામદેવ પૂંછ, વેદિ જાંઘ, નખ પગ; તેજસ્વી ગરુડ, સ્વર્ગ જાઓ, સૂર્ય તરફ ઉડો." "તમે વિષ્ણુના પગલાં છો, શત્રુહંત; ગાયત્રી છંદથી પૃથ્વી પર, તૃષ્ટુપથી અંતરિક્ષમાં, જગતીથી સ્વર્ગમાં, અનુષ્ઠુપથી દિશાઓમાં વિજયી પગલાં भरो." અગ્નિ ગર્જના કરે છે, આકાશની જેમ; પૃથ્વી કંપે છે, વનસ્પતિઓ શોભાયમાન થાય છે; તાજા જન્મેલા અગ્નિ પ્રકાશથી આકાશ અને પૃથ્વી વચ્ચે તેજ પાથરે છે. "અગ્નિ, અમારું ત્યાગ ન કરો; જીવન, તેજ, સંતતિ, ધન, બુદ્ધિ, સમૃદ્ધિ અને પોષણ સાથે પાછા આવો." "અંગિરસ, અગ્નિ, તમારી ખુલ્લી શાખા સો, ઢંકાયેલી હજાર થાય; સમૃદ્ધિ પર સમૃદ્ધિ લાવી, ગુમાવેલું પાછું લાવો, અમને ધન આપો." "પોષણ અને અન્ન સાથે પાછા આવો; અમને હાનિથી ફરીથી રક્ષો." "ધન સાથે પાછા વળો, પોષણથી ફૂલો, સર્વ દિશાઓથી સર્વને આવરી લો." "મારે તમને પૃથ્વીમાંથી, દૃઢ અને અડગ, અહીં લાવ્યો છે; સર્વ લોક તમને ઇચ્છે, તમારું રાજ્ય કદી ન ગુમાવો." "વરુણ, અમથી સર્વોચ્ચ ફાંસ દૂર કરો, મધ્યમ છોડી દો, નીચલી હટાવો; પછી, આદિત્ય, અમે નિર્દોષ રહીને તમારા ઋત અને અદિતિના રાજ્યમાં રહી શકીએ." પ્રભાતોમાં અગ્નિ અગ્રસ્થાન પામે છે; અંધકાર દૂર કરીને પ્રકાશ સાથે આવે છે; તેજથી પ્રગટ, અગ્નિ જન્મે છે અને ઘર-ઘરમાં વ્યાપે છે. હંસ પવિત્રતામાં વસે છે, ધનદાતા અંતરિક્ષમાં, પુરોહિત વેદિ પર, મહેમાન ઘરમાં; માણસોમાં, દેવોમાં, સત્યમાં, આકાશમાં; જળ, ગાય, સત્ય અને પર્વતોમાંથી જન્મેલો—સત્ય, મહાન. "અગ્નિ, આ માતાની કોડમાં બેસો, સર્વ માર્ગ જાણો; તમારી જ્વાળા અને તાપથી તેને દહાવશો નહીં—અગ્નિ, અંદર પ્રકાશરૂપે ઝળહળો." "અગ્નિ, અંદર, તમારી દીપ્તિથી, ઘરનાં સ્થાન પર બેસો; શક્તિથી, તેજથી, જાતવેદા, શુભ રહો." "શુભ બની, અગ્નિ, મારા માટે બેસો; સર્વ દિશાઓને શુભ બનાવો, અને અહીં તમારા મૂળમાં સ્થિર થાઓ." અગ્નિ પ્રથમ વાર આકાશમાંથી જન્મે છે; ત્યાંથી જાતવેદા બીજવાર જન્મે છે; ત્રીજી વાર, મનુષ્યોમાં, જળમાં સતત પ્રજ્વલિત થાય છે—જેઓ પોતાનું સ્વરૂપ જાણે છે, તેઓ તેને પોષે છે. "અગ્નિ, અમે તમારી ત્રિવિધ સ્વરૂપોને જાણીએ છીએ; તમે અનેક સ્થાનોમાં વસો છો; તમારું પરમ, ગુપ્ત નામ જાણીએ છીએ; હા, અમે એ સ્ત્રોત જાણીએ છીએ, જ્યાંથી તમે આવ્યા છો." "અગ્નિ, સમુદ્રમાં, મનુષ્યોમાં, જળમાં, દૃષ્ટિ સાથે, તમે આકાશની ધારા પરથી પ્રગટો છો; ત્રીજા પ્રદેશમાં ઊભા છો, જળના કોડમાં મહાનોએ તમને વૃદ્ધિ આપ્યા છે." અગ્નિ ફરી ગર્જના કરે છે; પૃથ્વી ધરે છે, વનસ્પતિઓ શોભાયમાન બને છે; તાજા જન્મેલા અગ્નિ તેજથી પ્રકાશિત થાય છે—આકાશ અને પૃથ્વી વચ્ચે તેજ ફેલાવે છે. આ રીતે, દેવો, ઋષિઓ અને મનુષ્યો અગ્નિને આહ્વાન કરે છે, તેનો મહિમા ગાય છે, અને તેની કૃપાથી કલ્યાણ, સમૃદ્ધિ અને રક્ષા પામે છે.