આકાશમાં અગ્નિ, વૈશ્વાનર, વિશાળ પ્રકાશથી ઝગમગાટે છે. પૃથ્વી પર પ્રજ્વલિત થયેલ એ અગ્નિ, પોતાની શક્તિથી વધતો જાય છે અને અંધકારને દૂર કરી પ્રકાશ ફેલાવે છે. ત્યારે, ઇન્દ્ર અને અગ્નિ સાથે, એક અજોડ રહસ્યમય અવયવ, પગ વિના કમળના ડાંઠમાંથી આવ્યુ, અને તેનું માથું છોડીને, જીભ વડે બોલ્યું, ચાલ્યું અને ત્રીસ પગલાં ચાલ્યું. દેવતાઓ સર્વે, મનુ માટે એકત્વથી, એક મનથી એકઠા થયા. તેઓ આજે પણ, આવતીકાલે પણ, અમારા માટે રહે, અને અમને માર્ગ દર્શાવે—એવી પ્રાર્થના થાય છે. ઇન્દ્રે શાપો દૂર કર્યા છે, દુષ્ટનાશક બનીને, તેજસ્વી થયો છે. દેવોએ, હે ઇન્દ્ર, તમને મિત્ર તરીકે પસંદ કર્યા છે—મરુતોના સમૂહપતિ, તેજસ્વી ઇન્દ્ર! મહાન ઇન્દ્ર માટે મરુતો સ્તુતિ કરે છે. જે વૃત્રનો સંહારક છે, સહસ્રશક્તિમાન છે, તે પોતાના વજ્રથી દુશ્મનને પરાજિત કરે છે. ઇન્દ્રની બળવત્તા, તેની વાછરડા જેવી શક્તિ, સોમરસના આનંદમાં વધે છે. આજે પણ, તેના પુત્રો તેની મહાનતાની સ્તુતિ કરે છે જેમ પહેલાં કરતા. એ જે દૂર સુધી ફેલાય છે, જાગૃત અવસ્થામાં પણ દિવ્ય છે, અને નિદ્રામાં પણ આગળ વધે છે—એ પ્રકાશોમાં પ્રકાશ, અંતર દોરી જાય છે; એ જ મન શુભ સંકલ્પથી પુરાય—એવી પ્રાર્થના થાય છે. જેણે વિદ્વાનો, વિચારશીલ લોકો યજ્ઞ-કર્મો, સભાઓમાં કાર્ય કરે છે; એ અજોડ, રહસ્યમય સત્તા, સર્વજીવોમાં વસે છે—એ મન શુભ સંકલ્પથી પુરાય. એ discernment, ચેતના, અને ધૈર્ય છે; એ અમર પ્રકાશ, સર્વ જીવોમાં વસે છે; એ વિના કશું થાય જ નહીં—એ મન શુભ સંકલ્પથી પુરાય. એ જ, જેના દ્વારા સર્વ સત્તા, જગત, અને ભવિષ્ય, અમરતાથી આવરી લેવામાં આવે છે; એ જ સાત ઋત્વિજ યજ્ઞને ધારે છે—એ મન શુભ સંકલ્પથી પુરાય. જેમાં ઋચા, સામ, યજુર્વેદના મંત્રો, રથના નાભિમાં સ્પોક્સની જેમ સ્થિત છે; જેમાં સર્વ જીવોની ચેતના ગૂંથાયેલી છે—એ મન શુભ સંકલ્પથી પુરાય. કુશળ રથચાલક જેમ ઘોડાઓને વશ કરે છે, તેમ એ મન માણસોને વશ કરે છે; હૃદયમાં સ્થિત, ઝડપી અને ચંચળ—એ મન શુભ સંકલ્પથી પુરાય. હવે હું એ શક્તિશાળી, ધર્મવાન પિતાની સ્તુતિ કરું છું, જેણે ત્રિતાની જેમ બલથી બહુમસ્તક વૃત્રનો સંહાર કર્યો. અનુમતિની કૃપાથી, તું અમને કલ્યાણ આપ, સંકલ્પ અને કુશળતા પ્રેરણા આપી જીવનના પાર ઉતાર. આજે અનુમતિ, દેવોમાં અમારી યજ્ઞ સ્વીકાર કરે; અને અગ્નિ, હવનના વહનકર્તા, ઉપાસકને આનંદ આપે. સીનીવાલી, વિશાળ કટિવાળી, દેવીઓમાં બહેન, તું આ હવન સ્વીકાર અને અમને સંતાન આપ. પાંચ નદીઓ, સરસ્વતી સાથે, પોતાના પ્રવાહથી વહે છે; સરસ્વતી, પાંચરૂપે, એ ભૂમિમાં નદી બની. અગ્નિ, તું અંગિરસ ઋષિઓમાં પ્રથમ, દેવોમાં દિવ્ય, શુભ મિત્ર; તારી આજ્ઞાએ કવિઓ અને વિદ્વાનો જન્મ્યા, અને તેજસ્વી દૃષ્ટિવાળા મરુતો પણ. અગ્નિ, તું અમને તારી દિવ્ય રક્ષા આપી, દયાળુ, અમારા શરીરનું રક્ષણ કર; સંતાન, પશુ અને સંતતિનું રક્ષણ કર, અને તારી પ્રતિજ્ઞામાં સાવચેત રહેજે. વિસ્તરેલી પૃથ્વી પર, વિદ્વાનએ ઉર્જાવાન વાછરડાને ઝડપથી જન્માવ્યો; લાલચટક પાયરો, પોતાની શક્તિમાં તેજસ્વી, ઈડા પુત્ર તરીકે જન્મ્યો. ઈડાના પાદે, પૃથ્વીના નાભિમાં, હે જાતવેદસ, અમે તને, અગ્નિને, અમારી આહુતિ વહન કરવા સ્થાપીએ છીએ. અમે એ શક્તિશાળી, તેજસ્વી, અંગિરસ જન્મેલા દેવની સ્તુતિ કરીએ છીએ; સુવ્યવસ્થિત મંત્રોથી ઋગ્વેદના સ્તોત્ર અને પ્રસિદ્ધ પુરુષના ગીત ગાઈએ. મહાન દેવને, ગીત અને સ્તુતિથી મહિમા અર્પણ કરો; જેમ આપણા પૂર્વજ અંગિરસ ઋષિઓએ પોતાના મંત્રોથી ગાયોને શોધી કાઢી. હે ઇન્દ્ર, તારા મિત્રો તને ઈચ્છે છે, તું આનંદદાયક છે; તેઓ સોમ પિંચે છે, હવનો તૈયાર કરે છે; લોકોની નિંદા સહન કરે છે, કારણ કે તારા જેવો બુદ્ધિમાન બીજું કોઈ નથી. હે પરમેશ્વર, તારા માટે કોઈ અંતર દૂર નથી; હવે તું તારા બે વાછરડાઓ સાથે આગળ વધ, ગદાધારી. આ પથ્થરો, સ્થિર વાછરડાના માટે, અગ્નિમાં પિંચાણ માટે તૈયાર છે. યુદ્ધમાં અજેય, વિજયી, પ્રકાશદાતા, જળ અને પ્રજાનો રક્ષક—એવા સોમને અમે અનુસરીએ, જે સમૃદ્ધિ, કીર્તિ અને સ્પર્ધામાં વિજય આપે છે. સોમ ગાય આપે છે, ઝડપી ઘોડો આપે છે, પરાક્રમી માણસ આપે છે; જે તેનું હવન કરે છે તેને મિત્ર, બુદ્ધિ, સભા અને પિતૃઓની સ્તુતિ આપે છે. હે સોમ, તું બધાં વનસ્પતિઓનું સર્જન કર્યુ, જળોને લાવ્યો, ગાયો ઊપજાવી; તું વિશાળ અંતરિક્ષ ફેલાવ્યું અને તારા પ્રકાશથી અંધકાર દૂર કર્યો. દિવ્ય મનથી, હે સોમ, અમારું ધન-હિત માટે સ્પર્ધા કર; શક્તિવાન તારો હક ન લઈ જાય—બન્ને પક્ષે ચેતન રહેજે. આઠ ભૂમિ પ્રદેશો, ત્રણ રણના અંતર, સાત નદીઓ છે; સુવર્ણનેત્રવાળા દેવ સવિતા, ઉપાસક માટે ખજાનો અને કિંમતી દાન લઈને આવ્યા. સુવર્ણહસ્તી, સર્વજ્ઞ સવિતા, આકાશ અને પૃથ્વી બંનેમાં વિહરે છે; રોગ દૂર કરે છે, સૂર્ય સુધી પહોંચે છે, અને તેના કાળી ચાદરથી આકાશ ઢાંકે છે. સુવર્ણહસ્તી, કૃપાળુ, દયાળુ અસુર દેવ, સારા માર્ગદર્શન સાથે આવે છે; દુષ્ટો અને તાંત્રિકોને દૂર કરે છે—દેવતા દરેક ઉષા પર રક્ષક બની ઊભો છે, ગાયકોએ તેની સ્તુતિ કરી છે. હે સવિતા, તારા એ પ્રાચીન, ધૂળરહિત, સુવ્યવસ્થિત માર્ગો, અંતરિક્ષમાં—તે સરળ માર્ગે આજે અમને રક્ષા કર, અને રક્ષક તરીકે અમારું વચન બોલ. હે અશ્વિનીકુમારો, બંને પાન કરો; અમને અવિનાશી સહાય અને રક્ષા આપો. હે અશ્વિનીકુમારો, અમને પ્રેરક વાણી આપો; અદ્ભુત, શક્તિશાળી, અમને બુદ્ધિ આપો. જરૂર અને સ્પર્ધામાં હું તમને પોકારું છું—વિજય માટે તમે અમારી શક્તિ બનો. દિવસે અને રાત્રે, હે અશ્વિનીકુમારો, અમને સુરક્ષિત રાખો, અખંડ શુભતાથી; મિત્ર, વરુણ, અદિતિ, નદી, પૃથ્વી અને આકાશ અમને દુઃખથી બચાવે. અંધકારમય વિસ્તારમાં ગતિ કરતા, અમર અને મરણીય જીવોની સ્થાપના કરતા, દેવ સવિતા પોતાના સુવર્ણ રથમાં સર્વ લોકોએ જોતા જાય છે. રાત્રિએ પૃથ્વી પર પોતાના પ્રકાશથી વ્યાપી છે; તે સ્વર્ગના મહાન ગૃહોમાં ઊભી છે, અને તેની મહાન અંધકારશક્તિ વિરાજે છે. હે ઉષા, અમને એ તેજસ્વી પ્રકાશ આપ, જે ઘોડાઓથી સમૃદ્ધ છે, જેના દ્વારા અમે સંતાન અને વંશને પોષી શકીએ. પ્રભાતે અમે અગ્નિને પોકારીએ છીએ, પ્રભાતે ઇન્દ્રને, પ્રભાતે મિત્ર અને વરુણને, પ્રભાતે અશ્વિનીકુમારોને; પ્રભાતે ભાગ, પુષણ, બ્રહ્મણસ્પતિ, સોમ અને રુદ્રને સ્મરીએ છીએ.