એક ઋષિએ, જે ગુહ્ય ગુહામાં છુપાયેલું છે અને જ્યાં સર્વે વસ્તુઓ એક જ ઘોનેમાં એકત્ર થાય છે, તે દ્રષ્ટા એ સર્વને એકતામાં અને વિભક્ત રૂપે ચાલતા જુએ છે. એ સર્વ જીવોમાં ગૂંથાયેલો અને ફરીથી ગૂંથાતો છે. જેણે અમર તત્વને જાણ્યું છે, એ વિદ્વાન ગંધર્વ એ ગુહ્ય આવાસને જાહેર કરે છે. એ ગુહામાં તેના ત્રણ પગલાં સ્થિત છે; જે તેને ઓળખે છે, તે પિતાના પણ પૂર્વજ બની જાય છે. એ જ આપણો સ્વજ્ઞ, સર્જક અને વ્યવસ્થાપક છે; તેને સર્વ લોક અને આવાસોનું જ્ઞાન છે. દેવતાઓ પણ અમરતાની શોધમાં ત્રીજા આવાસ સુધી પહોંચ્યા હતા. એ સર્વ જીવ, લોક, દિશા અને પ્રદિશાઓને આવરીને, સત્યના મૂળ જન્મ સુધી પહોંચે છે; પોતે પોતામાં પ્રવેશ કરે છે. એ સ્વર્ગ અને પૃથ્વી, સર્વ લોક, દિશા અને આકાશને આવરીને, સત્યના ખેંચાયેલા સૂત્રને જુએ છે; તેને ઓળખે છે, અને એ જ બની જાય છે. એ આશ્ચર્યજનક, પ્રિય, ઇન્દ્રને પણ પ્રિય એવા સ્વામી પાસે હું જ્ઞાન સાથે એકતાની ઇચ્છા રાખું છું. જે જ્ઞાન દેવતા અને પિતૃઓ પણ પૂજતા આવે છે, એ જ્ઞાન દ્વારા, હે અગ્નિ, તું આજે મને વિદ્વાન કર. વારુણ, અગ્નિ, પ્રજાપતિ, ઇન્દ્ર, વાયુ અને ધાતા—એ બધા મને જ્ઞાન આપે. બ્રાહ્મ અને ક્ષત્ર પણ મારા માટે સમૃદ્ધિ પામે અને દેવતાઓ સર્વોચ્ચ સમૃદ્ધિ મને આપે. આ અવિનાશી, વશમાં કરાયેલ, દિશાવાળી અગ્નિની તેજસ્વી જ્વાલાઓ, શુદ્ધ, ધોળા ટોચવાળી, ગર્જના કરતી, લાકડાં ભસ્મ કરતી, પવન સમાન, સોમ સમાન છે. પીળા ધુમાડાના ધ્વજાઓ પવનથી દોડીને આકાશ તરફ ઉદ્દેશે છે; અગ્નિ વિવિધ રીતે વિભાજીત છે. મિત્ર અને વારુણ, અમારા માટે, દેવતાઓ માટે, મહાન સત્ય માટે અર્પણ કરો; અગ્નિ, તું પોતાના ઘરમાં અર્પણ કર. અગ્નિ, દેવતાઓના ઘોડાઓને યોક, જેમ રથચાલક કરે છે; પ્રાચીન હોતા પોતાની આસન પર બેસે. બે વિવિધ સ્વરૂપવાળા પ્રકાશ તરફ આગળ વધે છે; દરેક એક વાછરડાને જન્મ આપે છે. એકમાં પીળો, સ્વયં આધારિત છે; બીજામાં તેજસ્વી, પ્રકાશમાન છે. અહીં, સર્જકોએ તેને સૌપ્રથમ સ્થાપિત કર્યો—યજ્ઞ માટે યોગ્ય હોતા, ભૃગુઓ અને અપ્નવાનો એ વનમાં પ્રકાશમાન, ચમત્કારી, દરેક કુળમાં પ્રતિષ્ઠિત કર્યો. ત્રણસો ત્રણ હજાર અને ઉણત્રીસ દેવતાઓએ અગ્નિનું સેવન કર્યું; ઘૃતથી અભિષેક કર્યો, સમિદ્ધ ઘાસ bichavi, અને હોતા તરીકે સ્થાપિત કર્યો. આકાશના શિખરે અને પૃથ્વીના આધારસ્થાને દેવોએ અગ્નિને ઉત્પન્ન કર્યો—સર્વવ્યાપી, સત્યથી જન્મેલો અગ્નિ, ઋષિ, રાજા, પ્રજાનો મહેમાન, પાત્રરૂપે નજીક લાવ્યો. અગ્નિ, અવરોધોનો વિનાશક, જ્ઞાન દ્વારા ધન આપનાર, શુદ્ધ અર્પણથી પ્રજ્વલિત થાય છે. અગ્નિ, બધા દેવતાઓ સાથે, ઇન્દ્ર અને વાયુ સાથે, મિત્રની શક્તિથી સોમ-મધ પી. જ્યારે પુરુષોત્તમ પુરુષને બળ માટે બોલાવવામાં આવે છે, શુદ્ધ બીજ વહેંચાય છે, સ્વર્ગ ધ્યાન આપે છે; અગ્નિ નિર્દોષ, યુવાન સૈન્ય ઉત્પન્ન કરે છે અને તેને વૃદ્ધિ આપે છે. અગ્નિ, સૈન્યને મહાન સમૃદ્ધિ તરફ દોરી જા; તારી મહાન મહિમા અમારી થાઓ. સ્નેહપૂર્ણ સંબંધ સ્થાપિત કર, અમારી શિસ્ત દૃઢ કર, અને દુશ્મનો સામે શક્તિથી ઊભો રહેજે. તને, આનંદદાયક અગ્નિ, અમે સ્તુતિથી પસંદ કરીએ છીએ; અમારી પ્રાર્થનામાં ધ્યાન આપ. તું ઇન્દ્ર સમાન શક્તિશાળી છે; શ્રેષ્ઠ મનુષ્યો તને ભેટ આપે છે, જેમ દેવતાઓ અને વાયુને આપે છે. હે અગ્નિ, તારી આરાધનાથી, અમારા મહાન લોકો પ્રિય થાઓ; એ દયાળુ નેતાઓ, જે પશુઓ માટે વિશાળ ચરોતરો આપે છે. હે અગ્નિ, શ્રવણમાં પ્રસિદ્ધ, તું અને તારા સાથી દેવતાઓ, યજ્ઞસ્થળે, મિત્ર અને અર્યમાન સાથે, પવિત્ર ઘાસ પર બેસો. આદિતિ સર્વ પૂજનીયોમાં શ્રેષ્ઠ છે; મનુષ્યોમાં અગ્નિ મહેમાન છે. જાતવેદા, સર્વ જન્મોને જાણનારો, દેવતાઓની રક્ષા કરનારો, અમ પર કૃપા કર. મહાન, તેજસ્વી અગ્નિની રક્ષામાં, અમે મિત્ર અને વારુણ સામે નિર્દોષ રહીએ, સુખ-શાંતિ પામીએ; સવિતૃની કૃપામાં શ્રેષ્ઠ રહીએ; આજે અમે દેવતાઓની રક્ષા પસંદ કરીએ છીએ. પાણીયાં પણ, ગાયોની જેમ વહેતી, નિયમનો ભંગ કરતી નથી, હે ઇન્દ્ર; ન તો સ્તુતિ કરનારાઓ કરે છે; વાયુ પોતાના ભક્તો પાસે જાય છે તેમ તું પણ આવો, કેમ કે તું વિચારો દ્વારા પુરસ્કાર વહેંચે છે. ગાયો, યજ્ઞ માટે સમૃદ્ધિ લાવતી, નજીક આવી છે; બંનેના કાન સોનેરી છે. આજે, સૂર્યોદયે, મિત્ર અને અર્યમાન જાગે છે, ત્યારે સવિતૃ અને ભાગા સમૃદ્ધિ આપે છે. સૂર્ય-પૃથ્વીના તેજને દાણમાં વહાવો; રસા મહાબલવાન વૃષ્ણિને આધાર આપે છે—એ પ્રાચીન વેણા છે. જ્યારે એ પ્રગટ થાય છે, બધા તેને શોભા આપે છે, તેજસ્વી વસ્ત્ર ધારણ કરીને, એ તેજમાં ચાલે છે; એ મહાન અસુરનું મહાન નામ છે, અનેક સ્વરૂપવાળો, અમર વસ્તુઓની સ્થાપના કરનાર. મહાન, આનંદમય, વિશ્વાનર સર્વવ્યાપકને અમે આનંદદાયક પાન સાથે સ્તુતિ કરીએ છીએ; જેના અનુકંપા, શક્તિ અને યશને ઇન્દ્ર અને બંને લોક પૂજતા આવે છે. ખરેખર, તેમનો ઈંધણ ઘણું છે, તેમનો યશ મહાન છે, તેમનું ગાન વ્યાપક છે; તેમ માટે ઇન્દ્ર યુવાન મિત્ર છે. આવો, ઇન્દ્ર, સોમપાનમાં આનંદ માણો, બધા પાન કરનારાઓ સાથે; તમારી શક્તિથી અમને મહાન સમૃદ્ધિ આપો. ઇન્દ્રે પોતાની ભયાનક શક્તિથી વૃત્રને સંહાર્યો; માયાવાળાઓને ખુલ્લા કર્યા; જંગલમાં પડેલા સર્પને માર્યો અને ગાયો લાવી, સુંદરતાઓને ઉજાગર કરી. હે ઇન્દ્ર, તું ક્યાંથી, એકલાં જ, સત્યના સ્વામી બનીને, આગળ વધે છે? શું કરે છે? તું યુદ્ધમાં મહાન લોકોને પ્રશ્ન કરે છે; અમને કહો, હે વજ્રધારી, તારી પાસે શું છે? ઇન્દ્ર મહાન છે, તેને કોઈ હરાવી શકે નહીં. તે ઇન્દ્ર પાસે આયવાઓ ધનવાન ગૌલોક તરફ આગળ વધે છે. જે અનેક સંતાનોવાળા છે, પૃથ્વી, મહાન, હજાર પ્રવાહવાળી, સમૃદ્ધિ એકસાથે દોહે છે. હું આ વિચાર તને અર્પણ કરું છું, હે મહાન, શક્તિશાળી, આ સ્તુતિ માટે, જે મેં રચી છે. ઉત્સવ અને પ્રયત્નમાં દેવતાઓએ પોતાની શક્તિથી વિજયી ઇન્દ્રનું અનુસરણ કર્યું છે. પ્રભા ધરાવનાર દેવતા, મધુર સોમપાન કરો, યજમાનને નિર્વિઘ્ન આયુષ્ય આપો. જે પવનથી ચલિત છે, પોતાની શક્તિથી રક્ષા કરે છે, અનેક રીતે પ્રજાને પોષે છે અને તેજથી પ્રકાશિત થાય છે. કિરણો એ દેવતા, જાતવેદાસ, સૂર્યને ઉપર લઈ જાય છે, સૌનાં માટે દર્શનિય બને છે. સ્વાહા!