યોગ્ય ઘીથી દેવતાઓ તરફ જતાં માર્ગોને અભિષેક કરવામાં આવે છે, જેથી જ્ઞાનવાન અને ઝડપી ઘોડો દેવતાઓ સુધી પહોંચે. સાત દિશાઓ તેની સાથે ચાલે છે અને આ યજમાન માટે અર્પણ સ્થાપિત થાય છે. હે તેજસ્વી અને શુદ્ધ, બલવાન અને યજ્ઞયોગ્ય અગ્નિ, તું સ્તુતિ અને પૂજાનો અધિકારી છે. જાતવેદા અગ્નિ, વસુઓ અને અન્ય દેવતાઓ સાથે મળીને પ્રિય અગ્નિની યાત્રા કરે છે. વિસ્તૃત અને સુવ્યવસ્થિત કુશાસન, જે પ્રથમ વીસાળ ધરા પર સ્થાપિત થયું છે, તે આનંદપૂર્વક સ્વીકારવામાં આવે છે. અદિતિ દેવતાઓ સાથે મિલીને તેને સભામાં સુખદ આસન રૂપે મૂકે છે. આ તારા શુભ અને સર્વરૂપ દ્વાર છે, જે પાંખોથી શોભિત અને ઉંચા થાંભલાવાળા છે. એ દિવ્ય દ્વારો ઊંચા, તેજસ્વી અને ભવ્ય બની ઉત્તમ માર્ગ બને છે. મિત્ર અને વરુણ વચ્ચે ગતિ કરતા તમે યજ્ઞના મુખ તરફ સભામાં પહોંચો છો. સુવર્ણમય અને કુશળ ઉષાઓ, હું તમને અહીં સત્યના ગર્ભમાં બેઠાં કરું છું. તમને બંને, પ્રથમ, સુવર્ણયુક્ત અને સર્વલોકદ્રષ્ટા દેવતાઓ, પ્રગટ થયા છો. તમારી પ્રેરણાથી ઋત્વિજો પ્રકાશને માપીને દિશાઓમાં વિતરે છે. ભારતી આદિત્યો સાથે અમારા યજ્ઞને આશીર્વાદ આપે, સરસ્વતી રુદ્રો સાથે અમારી રક્ષા કરે. ઇડા દ્વારા આહ્વાનિત અને વસુઓ સાથે મળીને, દેવીઓ અમારો યજ્ઞ અમરલોકમાં સ્થાપિત કરે. તવષ્ટ્રે એક પરાક્રમી પુત્રનો જન્મ આપ્યો, જે દેવતાઓને ઇચ્છનીય હતો; તવષ્ટ્રથી ઝડપી ઘોડો ઉત્પન્ન થયો. તવષ્ટ્રે સમગ્ર જગતનું સર્જન કર્યું; હે હોતૃ, અહીં સર્વનિર્માતા તવષ્ટ્રનું પૂજન કરો. ઘીથી અભિષેક કરાયેલો ઘોડો યોગ્ય સમયે દેવતાઓ સુધી પહોંચે. દેવલોક જાણનારો વૃક્ષ અગ્નિ સાથે સુંદર અર્પણ વહન કરે. હે અગ્નિ, પ્રજાપતિની તપશ્ચર્યાથી મજબૂત બનેલા, તું નવજાત થઈ યજ્ઞ સ્વીકાર્યો છે. સ્વાહા સાથે અર્પણ લઈને નેતા તરીકે આગળ વધ; સાધ્યો અને દેવતાઓ અર્પણનો સ્વીકાર કરે. જ્યારે પ્રથમ રડવાનો અવાજ જન્મ સમયે આવ્યો, સમુદ્રમાંથી કે પ્રવાહમાંથી, ત્યારે બાજના પાંખો અને ઘોડાના હાથો—હે ઘોડા, તારો જન્મ મહાન અને સ્તુતિયોગ્ય છે. યમ દ્વારા આપવામાં આવેલો, ત્રિતાએ તેનું આયુષ્ય લંબાવ્યું; ઇન્દ્રે પ્રથમ તેને આરૂઢ કર્યો. ગંધર્વે તેની વાળ પકડી; વસુઓએ ઘોડાને સૂર્યમાંથી બહાર લાવ્યો. હે ઘોડા, તું યમ છે, તું આદિત્ય છે, તું ગુપ્ત વ્રત ધરાવતો ત્રિતા છે. તું સોમ સાથે એકતામાં છે, અલગ સ્થાને છે; કહે છે કે તારી ત્રણ બંધનો સ્વર્ગમાં છે. કહે છે કે તારી ત્રણ બંધનો સ્વર્ગમાં, ત્રણ જળમાં, અને ત્રણ સમુદ્રમાં છે. હે ઘોડા, જ્યાં તારો સર્વોચ્ચ જન્મસ્થાન છે, ત્યાં વરુણ તને મુક્ત કરે. અહીં તારા શુદ્ધિ સ્થાન છે, હે ઝડપી, અહીં તારા ખુરોની વિશ્રાંતિ છે. અહીં મેં તારી શુભ વાળ જોઈ, જેને સત્યના રક્ષકો સંરક્ષે છે. મારા મનથી મેં તારી આત્માને ઓળખી, જેમ પંખી દિવસે ઉડે છે. હે પાંખધારી, મેં તારો શિર જોઈ, જે સરળ માર્ગે ધૂળમાં પ્રયત્ન કરે છે. અહીં મેં તારો સર્વોચ્ચ સ્વરૂપ જોયું, જે ગાયના પગ પાસે પુરસ્કાર માટે પ્રયત્ન કરે છે. જ્યારે કોઈ મરણશીલ તારી કૃપા મેળવે છે, ત્યારે તું વનસ્પતિઓને ભક્ષે છે, હે ઘોડા. પછી તારા પાછળ રથ જાય છે, પછી યોદ્ધા, પછી ગાયો અને રાજાઓનું સૌભાગ્ય. તારી પાછળ સમૂહો મિત્રતા શોધે છે; તારી પાછળ દેવતાઓએ તારી શક્તિ માપી છે. આ સુવર્ણશૃંગ ધરાવનાર, જેના પગ મન જેટલા ઝડપી છે, તેની પાછળ ઇન્દ્ર ચાલે છે. દેવતાઓ તેની અર્પણમાં આવ્યા, કારણ કે એ પ્રથમ ઘોડા પર આરૂઢ થયો હતો. આ ઘોડાઓ દુધથી સમૃદ્ધ, મધ્યમાં કોમળ વાળવાળા, મજબૂત જટાવાળા અને દિવ્ય છે. હંસોની જેમ ગોઠવાઈને, જ્યારે સ્વર્ગીય માર્ગે ઘોડાઓ દોડે છે, ત્યારે એ એકસાથે પ્રયત્ન કરે છે. હે ઘોડા, તારો શરીર ઉડવા માટે આતુર છે, તારી આત્મા પવન જેવી છે, વાળ પકડી રાખે છે. તારા શૃંગ વિસ્તૃત છે અને અનેક વનોમાં ગર્જના કરે છે. ઝડપી ઘોડો આજ્ઞા તરફ આગળ વધે છે, મનમાં તેજસ્વી અને દિવ્ય કૃપાથી ઝળકે છે. બકરો તેની નાભિરૂપે આગળ લઈ જાય છે અને પછી ગાયકોએ ગાન કરતા અનુસરે છે. એ સર્વોચ્ચ આસન સુધી પહોંચે છે, પિતા-માતાની નજીક આવે છે. આજે દેવતાઓને મળવા એ સૌથી પ્રિય છે; ત્યારબાદ એ યજમાનને ઇચ્છિત દાન આપે છે. આજે મનુષ્યના ઘરે પ્રજ્વલિત થયેલા જાતવેદા અગ્નિ, તું દેવતાઓનું પૂજન કરે છે. હે જ્ઞાની, મિત્ર અને વરુણને અહીં લાવ; તું દૂત, ઋષિ અને ચેતન છે. હે તનૂનપાત, સત્યના માર્ગે ચાલનારા, જેને મધ અને મીઠા વચનથી અભિષેક કરે છે, અમે મન અને પ્રાર્થનાથી યજ્ઞ પ્રજ્વલિત કરીએ છીએ; અમારો યજ્ઞ દેવોમાં સફળ કર. ચાલો, અમે નરશંસના મહિમાની યજ્ઞથી સ્તુતિ કરીએ, જે પૂજનયોગ્ય છે અને જેના વિદ્વાન, શુદ્ધ અને દૃષ્ટિવાન દેવતાઓ બંને પ્રકારના અર્પણનો આનંદ લે છે. સ્તુતિ અને પૂજાના અધિકારી અગ્નિ, વસુઓ સાથે અહીં આવી. તું દેવતાઓનો મહાન પુરૂહિત છે; આમંત્રણ પ્રમાણે શ્રેષ્ઠ યજ્ઞથી તેમનું પૂજન કર. પૂર્વ દિશાનું પવિત્ર કુશાસન ધરા પર વિછાયું છે, જે દિવસોની શરૂઆતમાં શ્રેષ્ઠ સ્થાન છે. તે વિશાળપણે વિસ્તરે છે, દેવો અને અદિતિ માટે શ્રેષ્ઠ અને સુખદ આસન બને છે. વિસ્તૃત અને તેજસ્વી દેવીઓ, પતિઓ માટે શણગારેલી સ્ત્રીઓની જેમ, પોતાના સ્થાન પર બેઠી જાય. દિવ્ય દ્વારો, મહાન અને સર્વવ્યાપી, દેવો માટે સરળ માર્ગ બની જાય. મીઠી વિશ્રાંતિ આપનારનું આગમન સમયે પૂજન થાય છે; ઉષા અને રાત્રિ પોતાનું સ્થાન ગ્રહણ કરે છે. દિવ્ય ગૃહમાં મહાન અને ભવ્ય સ્ત્રીઓ તેજસ્વી આભૂષણ ધારણ કરે છે. દિવ્ય પુરૂહિતો, પ્રથમ અને વાક્પટુ, પુરુષો માટે યજ્ઞ માપે છે અને ગાયકોએ સભામાં પ્રેરણા આપે છે, પૂર્વ દિશાનો પ્રકાશ દર્શાવે છે. ભારતી યજ્ઞમાં આવે, ઇડા માનવની જેમ ચેતન બની હાજર રહે. ત્રણે દેવીઓ, સરસ્વતી, આ પવિત્ર કુશાસન પર બેઠી, અમને કલ્યાણ આપે. જે પોતાના સ્વરૂપોથી આકાશ અને ધરા, બંને માતાઓ સહિત સમગ્ર વિશ્વને ભરપૂર કરે છે—હે પુરૂહિત, આજે આ સર્વાધિક પૂજનયોગ્ય તવષ્ટ્રનું અહીં નિર્દેશ પ્રમાણે પૂજન કરો. વનસ્પતિ દેવ, અગ્નિ, પોતે સ્થિર રહી, યોગ્ય સમયે દેવતાઓ માટે અર્પણ ગોઠવે. એ ચાખનાર મધ અને ઘી સાથે અર્પણનો આનંદ માણે. નવજાત અગ્નિએ યજ્ઞનું માપન કર્યું અને દેવતાઓનો નેતા બન્યો. પુરૂહિતના નિર્દેશ પ્રમાણે, સત્યવાણીમાં, દેવતાઓ સ્વાહા સાથે અર્પણનો સ્વીકાર કરે. અદૃશ્ય માટે સંકેતરૂપ, તું મરણશીલનું શણગાર છે, નિર્વર્ણ માટે નહીં. તું ઉષાઓ સાથે જન્મેલ છે. જેમ મેઘમાળા સ્વરૂપ ધરાવે છે, તેમ શસ્ત્રધારી શાંતિથી યુદ્ધના સ્થળે પહોંચે છે; અવિઘાત શરીરથી તું વિજયી થા—કવચનું મહિમા તને રક્ષે. ધનુષથી આપણે ગાય જીતીએ, ધનુષથી યુદ્ધ જીતીએ; ધનુષથી ભયાનક સ્પર્ધા જીતી લઈએ; ધનુષ દુશ્મનની ઈચ્છાને નિષ્ફળ કરે—અમે સર્વ દિશાઓમાં વિજયી થઈએ. ધનુષની ડોરી, જાણે બોલતી હોય, કાન પાસે આવે છે, પ્રિય સાથીને જોડે છે; સ્ત્રીની જેમ, ખેંચાયેલી ધનુષથી તીર સાથે છાંટે છે. આ બંને, સ્ત્રીની જેમ સહયોગથી, જેમ માતા બાળકને સ્તનમાં ધરે છે, છૂટતા દુશ્મનોને વિધી કરે છે—આ ધનુષની ડોરીઓ, ઝણકાર સાથે, શત્રુઓને વિખેરે છે. આ રીતે યજ્ઞ, દેવતાઓ, ઘોડા અને શસ્ત્રોની મહિમા સાથે આ સંહિતા પૂર્ણ થાય છે—દરેક ક્રમમાં, શ્રદ્ધા અને ભક્તિથી.