યજ્ઞના પવિત્ર પ્રસંગે, મધની મીઠાશથી ભરપૂર અને આનંદિત કરનાર નરશંસ અને અગ્નિ દેવને ભજવામાં આવે છે. સર્વ કલ્યાણ આપનારા, શ્રેષ્ઠ રીતે પૂજિત અને દેવતાઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા સવિતા દેવ પ્રસન્ન થાય છે. એ દેવ પોતાની શક્તિથી છાયાની તરફ આગળ વધે છે, ઘીથી અભિષેકિત અને શ્રદ્ધાપૂર્વક સ્તુતિ પામે છે; યજ્ઞમાં, હવનના સમયે, અગ્નિ પ્રગટ થાય છે. જે યજમાન આનંદદાયક અને ઉત્તમ દાન આપનાર અગ્નિના મહિમાનો અનુભવ કરે છે, એ જ સાચા અર્થમાં સમૃદ્ધિ અને શ્રેષ્ઠતા પ્રાપ્ત કરે છે. સર્વ દેવદ્વારો અગ્નિની સેવા કરે છે; સર્વ વ્રતો અગ્નિ માટે સ્થાપિત થયેલા છે, જે પોતાનું રાજ્ય વ્યાપક રીતે ફેલાવે છે. આ સમયે, સ્વર્ગમાં રહેલી બે દિવ્ય કન્યાઓ, ઉષા અને નક્તા, જેમ કે સ્વર્ગીય ગર્ભમાં રહેલી સ્ત્રીઓ, અમારા યજ્ઞની, અમારા વિધિની રક્ષા કરે એવી પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે. બે દિવ્ય હોધા, અમારા યજ્ઞને ઊંચું ઉઠાવે, અગ્નિના જિહ્વાની સ્તુતિ કરે અને અમારો અર્પણ યોગ્ય રીતે સ્થાપિત કરે. પછી ઈડા, સરસ્વતી અને ભારતી – આ ત્રણ મહાન અને પ્રસિદ્ધ દેવીઓ – પવિત્ર કુશ પર બેસે છે. ત્વષ્ટા, જે અદભુત અને અનેકવિધ કુશળતામાં નિપુણ છે, તે અમને અદ્વિતીય શક્તિ આપે, સમૃદ્ધિ અને વૈભવ આપે એવી આશા રાખવામાં આવે છે. વનના સ્વામી, જ્યારે તું દેવતાઓ વચ્ચે આનંદથી વિહાર કરે છે, ત્યારે અગ્નિ, શાંતિદાયી, હવનનું આયોજન કરે છે. “અગ્નિ, સ્વાહા! હે જાતવેદા, ઇન્દ્ર માટે આ અર્પણ સ્વીકાર; સર્વ દેવતાઓ આ હવન સ્વીકાર કરે,” એમ પ્રાર્થના થાય છે. અગ્નિ, જે અન્નમાં સમૃદ્ધ, ધનવર્ધક, જ્ઞાની અને તેજસ્વી છે, તે પોતાના સમૂહ સાથે ચાલે છે; સૌ મનથી એક થઈ વાયુ માટે ઊભા રહે છે, અને સર્વ પુરૂષોએ મહાન કાર્યો સિદ્ધ કર્યા છે. ધન માટે, આ બંને લોકોએ તેને જન્મ આપ્યો છે; ધન માટે, દિવ્ય ધિષણા દેવતાઓને આપે છે; પછી વાયુના સાથે સમૂહ જોડાય છે અને તેજસ્વી વસુધિતિ વિશિષ્ટ બને છે. જ્યારે શક્તિશાળી જળો સર્વને ધારણ કરીને અગ્નિને જન્મ આપે છે, ત્યારે એમાંથી દેવતાઓનો એકમાત્ર સ્વામી પ્રગટ થાય છે – તો કયા દેવને આપણે આ અર્પણ કરું? કોણે આ મહાન જળોને જોયા, જેમણે કુશળતા ધારણ કરી, યજ્ઞને જન્મ આપ્યો? દેવોમાંથી એ એકમાત્ર કોણ છે? કયા દેવને આપણે આ અર્પણ કરું? જે દેવ તને ઉપાસક સુધી લઈ જાય છે, વાયુના આનંદ માટે ઘર સુધી, એ અમને સહેલાઈથી ઉપભોગી શકાયું ધન, વિર પુત્રો, ગાયો, ઘોડા અને દાન આપે. વાયુ, તારા સમૂહ સાથે, હજારો-હજારો સાથે, અમારા યજ્ઞમાં આવો; અર્પણ પાસે આવો; વાયુ, આ સોમ પાનમાં આનંદ માણો, હંમેશા અમને આશીર્વાદથી રક્ષો. વાયુ, તેજસ્વી, હું તને ધ્યાને ધરી રહ્યો છું; તું સોમ પાન કરનારના ઘરમાં પ્રવેશ કર. વાયુ, સ્વર્ગમાં વસતા, મીઠાસમાં શ્રેષ્ઠ, તેજસ્વી દેવ, તું સમૂહ સાથે સોમપાન માટે આવો. વાયુ, નેતા તરીકે, યજ્ઞથી પ્રસન્ન થઈ, સમૂહ અને મન સાથે અર્પણ પાસે ઉપસ્થિત થાય છે; શુભ સમૂહ સાથે શુભ ફળ આપે છે. વાયુ, તારા હજાર રથો સાથે આવો, સમૂહ સાથે સોમપાન માટે આવો. એક, દસ, તારા પોતાના, બે અર્પણ માટે, વીસ, ત્રણ અને ત્રીસ સમૂહો સાથે, વાયુ, અહીં તેમને મુક્ત કરો. વાયુ, પવનના સ્વામી, ત્વષ્ટાના અદભુત જમાઈ, અમે તારા આશીર્વાદ પસંદ કરીએ છીએ. પછી યજમાન ઇન્દ્રની સ્તુતિ કરે છે, જેમ ગાય પોતાના દુધિયા વાછરડાને બોલાવે છે; હે ઇન્દ્ર, તું સ્થિર અને ચળવળતા જગતનો સ્વામી છે, સ્વર્ગમાં તેજસ્વી છે. તારા જેવો બીજો કોઈ નથી – ન તો સ્વર્ગમાં, ન પૃથ્વી પર, ન જન્મેલો કે જન્મવાનો; હે દાનવીર ઇન્દ્ર, અમે તને ઘોડા, ધન અને ગાયોની ઇચ્છાથી બોલાવીએ છીએ. ગાયકોએ ઇન્દ્રને બોલાવ્યા, શક્તિ આપનાર, યોદ્ધાઓમાં સ્વામી, વનમાં કે ઘોડાઓ વચ્ચે, બધે ઇન્દ્રને પુકારવામાં આવે છે. હે મહાન, તેજસ્વી વજ્રધારી, શૂરવીર, પર્વત તોડનારા, અમને ગાય, ઘોડા, રથ અને ધન આપ, જેથી કોઈ અમને પરાજિત ન કરી શકે. કઈ શક્તિથી તે અદભુત, હંમેશા વધતી શક્તિ અને મિત્ર બન્યો? કઈ શક્તિશાળી સહાયથી તે પસંદ થયો? કોણ દેવ સોમપાનથી સૌથી વધુ હર્ષિત થાય છે, કોણ દબાયેલા સોમમાં આનંદ મેળવે છે? એ સ્થિર ખજાનાં પણ તે ખોલી દે છે. તુ અમારો મિત્ર બનીને અમને રક્ષા કર, અમને શતગુણ સહાય આપ. યજ્ઞ પછી યજ્ઞ, અવાજ પછી અવાજ, કુશળતા માટે, અમે અમર જાતવેદા અગ્નિને, પ્રિય મિત્રને, જેમ કોઈ પ્રિય મિત્રની પ્રશંસા કરે તેમ, સ્તુતિ કરીએ છીએ. અગ્નિ, એકથી અમને રક્ષે; બીજાથી પણ રક્ષે; ત્રણ શબ્દોથી રક્ષે, બળના સ્વામી; ચારથી પણ રક્ષે, ધન આપનાર. બળના સંતાન, લાવનારને, ભક્તિપૂર્વક અર્પણ કરીએ; તે સ્પર્ધામાં અમારો રક્ષક, વૃદ્ધિદાતા અને જીવનો રક્ષક બને. તુ વર્ષ છે, તુ ચક્ર છે, તુ અર્ધવર્ષ, ઋતુ, મહિનો, પખવાડિયો, દિવસ-રાત અને ઉષા છે; આ બધું તારા માટે તૈયાર થાય, વર્ષ તારા માટે તૈયાર થાય. ગયા પછી ફરી પાછા આવ, સાથે ચાલો, આગળ વધો. તુ સુપર્ણ પણ છે; અંગિરસની દિવ્ય શક્તિથી તારો સ્થિર આસન ગ્રહણ કર. પછી હોતૃએ ઈડા સ્થાને, પૃથ્વીના નાભિ પર, સમિધા-ઈન્દ્રને બોલાવે છે; તે સ્વર્ગના વિસ્તૃત ક્ષેત્રમાંથી પ્રગટે, જનસમૂહમાં વિજયી બને. હોતૃ, ઘૃત અર્પણ કર. હોતૃ તનૂનપાતને, પોતાની શક્તિઓ સાથે, અજેય વિજયીને બોલાવે છે; ઈન્દ્ર, પ્રકાશ જાણનાર દેવ, મીઠા માર્ગો સાથે, પુરુષોની શક્તિથી આવે. હોતૃ, ઘૃત અર્પણ કર. હોતૃ ઈડાના વખાણથી પ્રસન્ન, અમર, કરછથી બોલાવવામાં આવેલા ઈન્દ્રને બોલાવે છે; દેવોમાં મહાન, વજ્રધારી, નગરવિનાશક ઈન્દ્ર આવે. હોતૃ, ઘૃત અર્પણ કર. હોતૃ ઈન્દ્રને પવિત્ર કુશ પર, પોતાના આસન પર, પુરુષોમાં વાછરડા સમાન, વસુ, રુદ્ર અને આદિત્યો સાથે, સુશક્ત રથમાં બેસાડે છે. હોતૃ, ઘૃત અર્પણ કર. હોતૃ ઈન્દ્રને શક્તિ, બળ, પરાક્રમ અને એ દ્વારો બોલાવે છે, જેમણે ઈન્દ્રને મજબૂત બનાવ્યો છે; સત્યથી વધેલા, સુપથવાળા દ્વારો, આ યજ્ઞમાં ઈન્દ્ર માટે ખુલ્લા થાય. હોતૃ, ઘૃત અર્પણ કર. હોતૃ ઈન્દ્રની પોષક ગાયોને, બે મહાન માતાઓને, સદા દૂધ આપનારને બોલાવે છે; તેઓ ઝડપથી પવનની જેમ ઈન્દ્રને વાછરડા સમાન પોષે. હોતૃ, ઘૃત અર્પણ કર. હોતૃ દિવ્ય હોધાઓ, વૈદ્ય, મિત્રોને બોલાવે છે; તેઓ ઈન્દ્રને આરોગ્ય આપે; વિદ્વાન દેવો, બુદ્ધિશાળી, ઈન્દ્રને બળ આપે. હોતૃ, ઘૃત અર્પણ કર. આ રીતે, યજ્ઞના પવિત્ર પ્રસંગે, દેવતાઓની આરાધના, સ્તુતિ અને અર્પણ દ્વારા, યજમાન અને ઉપાસક દેવકૃપાને પામે છે.