ప్ర కేతునా బృహతా యాత్యగ్నిరా రోదసీ వృషభో రోరవీతి దివశ్చిదన్తాదుపమాముదానడపాముపస్థే మహిషో
తన గొప్ప జెండాతో అగ్ని ముందుకు సాగుతాడు. వృషభుడు భూమి-ఆకాశాల మధ్య గర్జిస్తాడు. ఆకాశాంతాల నుంచి, జలాల ఒడిలో మహిషుడు పైకి లేచాడు.
అగ్నిం నరో దీధితిభిరణ్యోర్హస్తచ్యుతం జనయత ప్రశస్తమ్ దూరేదృశం గృహపతిమథవ్యుమ్
ప్రకాశవంతమైన కిరణాలతో, మనుషులు అగ్నిని జన్మింపజేస్తారు. అతడు ప్రశంసించదగినవాడు, ప్రకాశవంతుని చేతిలో నుంచి జారిపడినవాడు, దూరాన్ని చూడగల ఇంటి యజమాని, పూజించదగినవాడు.
అబోధ్యగ్నిః సమిధా జనానాం ప్రతి ధేనుమివాయతీముషాసమ్ యహ్వా ఇవ ప్ర వయాముజ్జిహానాః ప్ర భానవః సస్రతే నాకమచ్ఛ
మనుషులలో నిప్పు ప్రగల్భంగా వెలిగినప్పుడు, ఉదయాన్ని ఆవు తన పాలు పంచినట్లు వ్యాపింపజేస్తుంది. బలమైన యువకులు లేచినట్లుగా, ఆ కిరణాలు ఆకాశాన్ని తాకేందుకు విస్తరించాయి.
ప్ర భూర్జయన్తం మహాం విపోధాం మూరైరమూరం పురాం దర్మాణమ్ నయన్తం గీర్భిర్వనా ధియం ధా హరిశ్మశ్రుం న వార్మణా ధనర్చిమ్
అతడు మహాశక్తివంతుడు, అపారమైన వెలుగును ప్రసాదిస్తాడు. తెలివిగలవారిని, మూర్ఖులను కూడి పురాతన పట్టణాన్ని నడిపిస్తాడు. పాటలతో జ్ఞానాన్ని కోరుతూ, బంగారు మీసాలవాడైన అతడిని, ప్రకాశవంతమైన కవచంతో ఉన్నవాడిని మనం ఆరాధిస్తాం.
శుక్రం తే అన్యద్యజతం తే అన్యద్విషురూపే అహనీ ద్యౌరివాసి విశ్వా హి మాయా అవసి స్వధావన్భద్రా తే పూషన్నిహ రాతిరస్తు
నీ వెలుగు ఒకటి, నీ పవిత్రత మరొకటి; నువ్వు రెండు రూపాలలో ఉన్నావు, అగ్ని! పగలు, రాత్రిలా. నీ శక్తులన్నీ అద్భుతమైనవి. ఓ పుషణుడు, నీ దయ మన దగ్గర ఉండాలని కోరుకుంటున్నాం.
ఇడామగ్నే పురుదంసం సనిం గోః శశ్వత్తమం హవమానాయ సాధ స్యాన్నః సూనుస్తనయో విజావాగ్నే సా తే సుమతిర్భూత్వస్మే
ఓ అగ్ని, ఎప్పుడూ ధనాన్ని ఇచ్చేవాడవు. నిన్ను పిలిచేవారికి గోవు భాగంలో శాశ్వతమైన వాటాను ప్రసాదించు. మన కుమారుడు, మన వంశజుడు విజయవంతుడవాలని, నీ మేలైన దయ మనపై ఉండాలని కోరుకుంటున్నాం.
ప్ర హోతా జాతో మహాన్నభోవిన్నృషద్మా సీదదపాం వివర్తే దధద్యో ధాయీ సుతే వయాంసి యన్తా వసూని విధతే తనూపాః
పెద్ద యాజమానుడు జన్మించాడు, ఆకాశాన్ని తెలిసినవాడు, మనుషుల మధ్య కూర్చున్నాడు, జలాలను తిప్పాడు. బలిపదార్థాలను పట్టుకున్నాడు, ధనాన్ని తెచ్చిపెట్టేవాడు, శరీరాన్ని కాపాడేవాడు, సంపద వైపు నడిపేవాడు.
ప్ర సమ్రాజమసురస్య ప్రశ్స్తం పుంసః కృష్టీనామనుమాద్యస్య ఇన్ద్రస్యేవ ప్ర తవసస్కృతాని వన్దద్వారా వన్దమానా వివష్టు
రాజు, ప్రభువు, ప్రసిద్ధుడైన వాడు, ప్రజలలో మానవుడు, గౌరవించదగినవాడు, ఇంద్రుని వలె మహాశక్తివంతుడైన వాడు ముందుకు రావాలి. అతడిని స్తుతులతో ఆహ్వానించినప్పుడు, అతడు మనకు కృపను ప్రసాదించాలి.
అరణ్యోర్నిహితో జాతవేదా గర్భ ఇవేత్సుభృతో గర్భిణీభిః దివేదివ ఈడ్యో జాగృవద్భిర్హవిష్మద్భిర్మనుష్యేభిరగ్నిః
అరణ్యంలో దాగి ఉన్న జాతవేదసు, గర్భంలో బాగా పెరిగిన శిశువులా వెలుగుతాడు. ప్రతి రోజు, మానవుల్లో, హవిస్సులతో, మేల్కొన్నవారు అగ్నిని స్తుతించాలి.
సనాదగ్నే మృణసి యాతుధానాన్న త్వా రక్షాంసి పృతనాసు జిగ్యుః అను దహ సహమూరాన్కయాదో మా తే హేత్యా ముక్షత దైవ్యాయాః
పురాతన కాలం నుంచే, అగ్ని, నీవు మాంత్రికులను నాశనం చేస్తావు; యుద్ధాలలో రాక్షసులు నిన్ను ఓడించలేదు. దుష్టులను, భక్షకులను కాల్చివేయు; నీ దైవాస్త్రం లక్ష్యాన్ని తప్పకూడదు.
అగ్న ఓజిష్ఠమా భర ద్యుమ్నమస్మభ్యమధ్రిగో ప్ర నో రాయే పనీయసే రత్సి వాజాయ పన్థామ్
అగ్ని, మనకు అత్యంత గొప్ప బలాన్ని ఇవ్వు, అది తగ్గిపోకుండా ఉండాలి. మనకు ధనాన్ని దారితీసే మార్గాన్ని చూపించు, విజయం దక్కే దారిని ప్రసాదించు.
యది వీరో అను ష్యాదగ్నిమిన్ధీత మర్త్యః ఆజుహ్వద్ధవ్యమానుషక్శర్మ భక్షీత దైవ్యమ్
ఒక వీరుడు పుట్టినప్పుడు, మానవుడు అగ్నిని వెలిగించాలి. మానవ హవిస్సును సమర్పించి, దైవ రక్షణను పొందాలి.
త్వేషస్తే ధూమ ఋణ్వతి దివి సం చ్ఛుక్ర ఆతతః సూరో న హి ద్యుతా త్వం కృపా పావక రోచసే
నీ పొగ, ఓ ఉగ్రుడా, ఆకాశాన్ని తాకుతుంది. నీ ప్రకాశవంతమైన జ్వాల, సూర్యుడిలా వ్యాపిస్తుంది. ఓ పవిత్రుడా, నీవు నీ వెలుగుతో మెరిసిపోతున్నావు.
త్వం హి క్షైతవద్యశో ఽగ్నే మిత్రో న పత్యసే త్వం విచర్షణే శ్రవో వసో పుష్టిం న పుష్యసి
నీవు గొప్ప కీర్తిని కలిగి ఉన్నావు, అగ్ని; మిత్రునిలా నీవు అధిపతివి. ఓ జ్ఞానవంతుడా, నీవు మనుషులకు కీర్తిని ఇస్తావు, నీవు సంపదను పెంచుతావు.
ప్రాతరగ్నిః పురుప్రియో విష స్తవేతాతిథిః విశ్వే యస్మిన్నమర్త్యే హవ్యం మర్తాస ఇన్ధతే
ప్రభాతంలో, అనేకమందికి ప్రియమైన అగ్ని అతిథిగా స్తుతించబడాలి. అందులో అన్ని మానవులు తమ హవిస్సును సమర్పిస్తారు, ఆ అమరుడిలో.
యద్వాహిష్ఠం తదగ్నయే బృహదర్చ విభావసో మహిషీవ త్వద్రయిస్త్వద్వాజా ఉదీరతే
ఏది అత్యుత్తమమో, అది అగ్నికి, గొప్ప స్తోత్రంతో అర్పించాలి, ఓ ప్రకాశవంతుడా. గొప్ప ఆవులా, నీ ధనం, నీ బలం నీవే ప్రసాదిస్తావు.
విశోవిశో వో అతిథిం వాజయన్తః పురుప్రియమ్ అగ్నిం వో దుర్యం వచః స్తుషే శూషస్య మన్మభిః
ప్రతి ఇంట్లోనూ, ప్రియమైన అతిథి అగ్నిని స్తుతిస్తూ, ఓ బలవంతుడా, నీకోసం నా ఆకాంక్షతో ఈ మాటను పలుకుతున్నాను.
బృహద్వయో హి భానవే ఽర్చా దేవాయాగ్నయే యం మిత్రం న ప్రశస్తయే మర్తాసో దధిరే పురః
బహుళంగా వెలిగే అగ్నికి దేవతలు స్తుతిని సమర్పించారు. మిత్రునిలా, కీర్తికోసం, మానవులు అతడిని ముందుగా ఉంచారు.
అగన్మ వృత్రహన్తమం జ్యేష్ఠమగ్నిమానవమ్ య స్మ శ్రుతర్వన్నార్క్షే బృహదనీక ఇధ్యతే
మేము వృత్రుని సంహరించే అగ్ని వద్దకు వచ్చాము. అతడు పెద్దవాడు, జ్ఞానవంతుడు. అతడు దానాలకోసం ప్రసిద్ధి పొందినవాడు, విశాలమైన ముఖంతో వెలిగిపోతున్నాడు.
జాతః పరేణ ధర్మణా యత్సవృద్భిః సహాభువః పితా యత్కశ్యపస్యాగ్నిః శ్రద్ధా మాతా మనుః కవిః
పరమ ధర్మంతో జన్మించిన నీవు, మహాశక్తులతో కలిసి బలవంతుడవయ్యావు. అగ్ని కశ్యపునికి తండ్రి, శ్రద్ధ తల్లి, మనువు ముని.
సోమం రాజానం వరుణమగ్నిమన్వారభామహే ఆదిత్యం విష్ణుం సూర్యం బ్రహ్మానం చ బృహస్పతిమ్
సోముడు, రాజు, వరుణుడు, అగ్ని, ఆదిత్యుడు, విష్ణువు, సూర్యుడు, బ్రహ్మా, బృహస్పతి — వీరిని మనం పిలుస్తున్నాము.
ఇత ఏత ఉదారుహన్దివః పృష్ఠాన్యా రుహన్ ప్ర భూర్జయో యథా పథోద్యామఙ్గిరసో యయుః
ఇక్కడినుంచి వారు ఆకాశపు ఎత్తులకు ఎదుగుతారు; వారు ముందుకు సాగుతారు, విజేతలుగా, ఒకప్పుడు అంగిరసులు వెలుగుమార్గంలో ప్రయాణించినట్టు.
రాయే అగ్నే మహే త్వా దానాయ సమిధీమహి ఈడిష్వా హి మహే వృషం ద్యావా హోత్రాయ పృథివీ
ఓ అగ్నీ! సంపద కోసం, గొప్పతనానికి, మేము నిన్ను వెలిగిస్తున్నాము; నీవు నిజంగా స్తుతించదగినవాడివి, పరమ బలవంతుడవు — ఆకాశం, భూమి నీకు హోతారులుగా ఉంటాయి.
దధన్వే వా యదీమను వోచద్బ్రహ్మేతి వేరు తత్ పరి విశ్వాని కావ్యా నేమిశ్చక్రమివాభువత్
ఇక్కడ జ్ఞానవంతుడు 'బ్రహ్మం' అని చెప్పినదేదైనా, అది అన్ని జ్ఞాన కార్యాలను చుట్టుముట్టినట్లుగా ఉంటుంది; అది చక్రానికి నాభి ఎలా ఉంటుందో అలా.
ప్రత్యగ్నే హరసా హరః శృణాహి విశ్వతస్పరి యాతుధానస్య రక్షసో బలం న్యుబ్జవీర్యమ్
ఓ అగ్నీ! నీ శక్తితో అన్ని వైపుల నుంచి విను; మాయగాడు, రాక్షసుడి బలాన్ని, మాయను తగ్గించు.
త్వమగ్నే వసూంరిహ రుద్రాం ఆదిత్యాం ఉత యజా స్వధ్వరం జనం మనుజాతం ఘృతప్రుషమ్
ఇక్కడ, ఓ అగ్నీ! వసువులు, రుద్రులు, ఆదిత్యులను పూజించు; సత్కార్యులు, మానవులు, నెయ్యి చల్లి పూజించే వారికీ నీవు హవి సమర్పించు.
ద్వితీయ ప్రథమో ఽర్ధః పురు త్వా దాశివాం వోచే ఽరిరగ్నే తవ స్విదా తోదస్యేవ శరణ ఆ మహస్య
రెండవది, మొదటి భాగం — నిజంగా, నీకు భక్తుడిగా నేను మాట్లాడతాను; ఓ అగ్నీ! నీ శత్రువు ఎవరు? బాణంలా నీ మహిమకు ఆశ్రయం కోరుకుంటూ వస్తున్నాను.
ప్ర హోత్రే పూర్వ్యం వచో ఽగ్నయే భరతా బృహత్ విపాం జ్యోతీంషి బిభ్రతే న వేధసే
పూర్వకాలపు వాక్యాన్ని హోతాకు, అగ్నికి, భృగువులలో గొప్పవాడైనవాడికి, జ్ఞానజ్యోతులు కలిగినవాడికి సమర్పించు.
అగ్నే వాజస్య గోమత ఈశానః సహసో యహో అస్మే ధేహి జాతవేదో మహి శ్రవః
ఓ అగ్నీ! బలానికి, ధనానికి అధిపతివైనవాడా, శక్తి, పరాక్రమానికి అధిపతివా, ఓ జాతవేదా! మాకు గొప్ప ఖ్యాతిని ప్రసాదించు.
అగ్నే యజిష్ఠో అధ్వరే దేవాం దేవయతే యజ హోతా మన్ద్రో వి రాజస్యతి స్రిధః
ఓ అగ్నీ! యజ్ఞానికి అర్హుడవు, దేవతలకు యజమానుని తరఫున పూజించు; ఆనందంగా హోతగా, నీవు ప్రకాశిస్తూ, అడ్డంకులను తొలగిస్తావు.