అన్తశ్చరతి రోచనాస్య ప్రాణాదపానతీ వ్యఖ్యన్మహిషో దివమ్
అతడు లోపలే వెలుగుతో సంచరిస్తూ, ఊపిరిని లోపలికి తీసుకుని బయటకు వదులుతాడు. ఆ గొప్ప మహిషుడు ఆకాశాలను వెల్లడించాడు.
త్రింషద్ధామ వి రాజతి వాక్పతఙ్గాయ ధీయతే ప్రతి వస్తోరహ ద్యుభిః
ముప్పది నిలయాలలో అతడు ప్రకాశిస్తాడు; వాక్కు ఆ వేగంగా పరిగెత్తే వానికోసం ప్రతి చోట, వెలుగు కలిగినవారితో కలిపి ఉంచబడింది.
అప త్యే తాయవో యథా నక్షత్రా యన్త్యక్తుభిః సూరాయ విశ్వచక్షసే
పక్షులు ఎగిరిపోతున్నట్లుగా, ఈ కిరణాలు కూడా వెళ్ళిపోతాయి; నక్షత్రాలు రాత్రులతో కలిసి సూర్యుని దగ్గరకు, అన్నివైపులా చూస్తున్న వాడివద్దకు చేరుకుంటాయి.
అదృశ్రన్నస్య కేతవో వి రశ్మయో జనాం అను భ్రాజన్తో అగ్నయో యథా
అతని సంకేతాలు ఎవరికీ కనిపించవు, అతని కిరణాలు ప్రజల మధ్య విస్తరించి, అగ్నిలా ప్రకాశిస్తాయి.
తరణిర్విశ్వదర్శతో జ్యోతిష్కృదసి సూర్య విశ్వమాభాసి రోచనమ్
నీవు వేగవంతుడవు, అన్నివైపులా చూసేవాడవు, వెలుగు కలిగించేవాడవు, ఓ సూర్యుడా! నీవు అన్నీ వెలిగే లోకాలను ప్రకాశింపజేస్తావు.
ప్రత్యఙ్ దేవానాం విశః ప్రత్యఙ్ఙుదేషి మానుషాన్ ప్రత్యఙ్ విశ్వం స్వర్దృశే
నీవు దేవతల సమూహాలను, మానవుల సమూహాలను, మొత్తం లోకాన్ని సూర్యుని దర్శనానికి తిరిగి మళ్లిస్తావు.
యేనా పావక చక్షసా భురణ్యన్తం జనాం అను త్వం వరుణ పశ్యసి
ఈ పవిత్రమైన చూపుతో, ఓ వరుణా! నీవు సంచరించే ప్రజలందరినీ చూస్తావు.
ఉద్ద్యామేషి రజః పృథ్వహా మిమానో అక్తుభిః పశ్యఞ్జన్మాని సూర్య
నీవు ఉదయించి, నీ కిరణాలతో విశాలమైన ఆకాశాన్ని కొలుస్తూ, జననాలను గమనిస్తూ ఉంటావు, ఓ సూర్యుడా!
అయుక్త సప్త శున్ధ్యువః సూరో రథస్య నప్త్ర్యః తాభిర్యాతి స్వయుక్తిభిః
సూర్యుడు ఏడు వేగంగా పరిగెత్తే యెద్దులను, రథపు కుమార్తెలను జోడించి, వాటితో తానే నడిపించుకుంటూ ప్రయాణిస్తాడు.
సప్త త్వా హరితో రథే వహన్తి దేవ సూర్య శోచిష్కేశం విచక్షణ
ఏడు ప్రకాశించే వాహనాలు నిన్ను రథంలో మోస్తున్నాయి, ఓ దేవ సూర్యుడా! అగ్నిలా జ్వలించే జుట్టుతో, అన్నివైపులా చూసేవాడవు.
ఇత్యారణ్యం పర్వ .. మహానామ్న్య విదా మఘవన్ విదా గాతుమనుశంసిషో దిశః శిక్షా శచీనాం పతే పూర్వీణాం పురూవసో
ఇలా అరణ్య పర్వతానికి, మహా మహిమాన్వితులకు, ఓ మఘవన్! స్తుతి మార్గాన్ని తెలుసుకో. శక్తులను నడిపించు, ఓ పురాతన శక్తుల అధిపతి, అనేక కోరికలు కలిగినవాడా!
ఆభిష్ట్వమభిష్టిభిః స్వా ఽర్న్నాంశుః ప్రచేతన ప్రచేతయేన్ద్ర ద్యుమ్నాయ న ఇషే
ఈ ఆశీర్వాదాలతో, మధురమైన భోజనంతో, ప్రకాశించే, జ్ఞానవంతుడైన ఇంద్రుడు శక్తికి సిద్ధమవుతాడు, అవసరానికి కాదు.
ఏవా హి శక్రో రాయే వాజాయ వజ్రివః శవిష్ఠ వజ్రిన్నృఞ్జసే మంహిష్ఠ వజ్రిన్నృఞ్జస ఆ యాహి పిబ మత్స్వ
ఇలా, ఓ శక్రా! సంపదకోసం, బలానికోసం, వజ్రాయుధముతో, అత్యంత శక్తివంతుడవు, మానవులకు దయగలవాడవు, రా, పానం చేయి, ఆనందించు.
విదా రాయే సువీర్యం భవో వాజానాం పతిర్వశాం అను మంహిష్ఠ వజ్రిన్నృఞ్జసే యః శవిష్ఠః శూరాణామ్
సంపద కోసం మంచి వీరత్వాన్ని తెలుసుకో, బలానికి అధిపతివి, ఐశ్వర్యానికి యజమానివి, మానవులకు దయగలవాడవు, బలవంతులలో అత్యంత శక్తివంతుడవు.
యో మంహిష్ఠో మఘోనామ్ంశుర్న్న శోచిః చికిత్వో అభి నో నయేంద్రో విదే తము స్తుహి
దాతల్లో అత్యంత దయగలవాడు, సూర్యునిలా ప్రకాశించే జ్ఞానవంతుడు, ఇంద్రుడు మనలను నడిపించాలి; తెలిసిన వాడిని స్తుతించు.
ఈశే హి శక్రస్తమూతయే హవామహే జేతారమపరాజితమ్ స నః స్వర్షదతి ద్విషః ఋతం బృహత్
ఆ శక్తికి అధిపతివాడు శక్రుడే; జయించలేని విజేతను మేము పిలుస్తున్నాము. అతడు మన శత్రువులను చెదరగొట్టాలి, గొప్పవాడు, సత్యవంతుడు.
ఇన్ద్రం ధనస్య సాతయే హవామహే జేతారమపరాజితమ్ స నః స్వర్షదతి ద్విషః స నః స్వర్షదతి ద్విషః
సంపదను పొందేందుకు, జయించలేని విజేత అయిన ఇంద్రుణ్ణి మేము పిలుస్తున్నాము. అతడు మన శత్రువులను చెదరగొట్టాలి, మన శత్రువులను చెదరగొట్టాలి.
పూర్వస్య యత్తే అద్రివోం ఽశుర్మదాయ సుమ్న ఆ ధేహి నో వసో పూర్తిః శవిష్ఠ శస్యతే వశీ హి శక్రో నూనం తన్నవ్యం సంన్యసే
నీకు పూర్వం పిండిన సోమరసం ఉల్లాసానికి, ఓ శిలాయుధధారి! నీ అనుగ్రహాన్ని మాపై ఉంచు, ఓ దయగలవాడా! సంపూర్ణతను స్తుతిస్తారు, ఓ శక్తివంతుడా! నిజంగా, శక్రుడా, నీవు ఈ కొత్త దానాన్ని ఇప్పుడు స్వీకరిస్తున్నావు.
ప్రభో జనస్య వృత్రహన్త్సమర్యేషు బ్రవావహై శూరో యో గోషు గచ్ఛతి సఖా సుశేవో అద్వయుః
ప్రభూ, మనుషుల మధ్య తిరుగుతూ, వృత్రుని సంహరించిన వీరుడి గురించి మనం మాట్లాడుదాం. ఆయన పశువుల మధ్య స్నేహితుడిగా, శాంతియుతంగా, ఎవరికీ శత్రువుగా లేని దయామయుడిగా ఉంటాడు.
అథ పఞ్చ పురీషపదాని ఏవాహ్యో ఽ ఽ ఽవా ఏవా హ్యగ్నే ఏవాహీన్ద్ర ఏవా హి పూషన్ ఏవా హి దేవాః ఓం ఏవాహి దేవాః
ఇప్పుడు ఐదు పురీషపదాలు: ఓ అగ్ని, నిజంగా; ఓ ఇంద్ర, నిజంగా; ఓ పూషణ, నిజంగా; ఓ దేవతలారా, నిజంగా. ఓం, నిజంగా దేవతలారా.
ఇతి పఞ్చ పురీషపదాని .. .. ఇతి .. ఉత్తర ప్రథమ ప్రథమో ఽర్ధః అసితః కాశ్యపో దేవలో వా. గాయత్రీ. పవమానః సోమః. అ ఉపాస్మై గాయతా నరః పవమానాయేన్దవే చ్ అభి దేవాం ఇయక్షతే
ఇవి ఐదు పురీషపదాలు. ఇది ఉత్తర ప్రథమ భాగం: అసితుడు, కాశ్యపుడు లేదా దేవలుడు. గాయత్రీ. పవిత్రుడైన సోముడు. ఓ మనుష్యులారా, పవిత్రుడైన ఇందువుకు గానం చేయండి; దేవతలు ఆయనవద్దకు చేరుకుంటారు.
అ అభి తే మధునా పయో ఽథర్వాణో అశిశ్రయుః చ్ దేవం దేవాయ దేవయు
అథర్వణులు మధురమైన పాలతో నీ వద్దకు వచ్చారు; దేవునికి, దివ్యునికి.
అ స నః పవస్వ శం గవే శం జనాయ శమర్వతే చ్ శం రాజన్నోషధీభ్యః
మాకు శుభం కలిగించు, పశువులకు, ప్రజలకు, రథసారధికి, రాజుకు, ఔషధాలకు మేలు కలిగించు.
కశ్యపో మారీచః. గాయత్రీ. పవమానః సోమః. అ దవిద్యుతత్యా రుచా పరిష్టోభన్త్యా కృపా చ్ సోమాః శుక్రా గవాశిరః
మారీచుని కుమారుడు కాశ్యపుడు. గాయత్రీ. పవిత్రుడైన సోముడు. మెరుపులతో, ప్రకాశంతో, తెల్లగా, గోవు తలలతో కూడిన సోమాలు ప్రవహిస్తున్నాయి.
అ హిన్వానో హేతృభిర్హిత ఆ వాజం వాజ్యక్రమీత్ చ్ సీదన్తో వనుషో యథా
పూజారుల ప్రేరణతో, బలాన్ని ఇచ్చేవాడు విజయం కోసం ముందుకు సాగుతున్నాడు, గెలిచినవారు తమ స్థానాల్లో కూర్చునేలా.
అ ఋధక్సోమ స్వస్తయే సంజగ్మానో దివా కవే చ్ పవస్వ సూర్యో దృశే
సోముడు విజయవంతమై, మన శ్రేయస్సు కోసం చేరిపోవాలి, ఓ జ్ఞానీ; సూర్యుని దర్శనం కోసం పవిత్రమవు.
శతం వైఖానసాః, గాయత్రీ, పవమానః సోమః. అ పవమానస్య తే కవే వాజిన్త్సర్గా అసృక్షతే చ్ అర్వన్తో న శ్రవస్యవః
వంద మంది వైఖానస ఋషులు, గాయత్రీ, పవిత్రుడైన సోముడు. ఓ మేధావీ, నీ కోసం బలాన్ని ఇచ్చే ప్రవాహాలు ప్రసరిస్తున్నాయి, పేరుగాంచిన గుర్రాలు పరుగెత్తినట్లు.
అ అచ్ఛా కోశం మధుశ్చుతమసృగ్రం వారే అవ్యయే చ్ అవావశన్త ధీతయః
తేనెతో పొంగిపొర్లే పాత్రవద్దకు, నశించని నీటివద్దకు, స్తోత్రాలు పరుగెత్తాయి.
అ అచ్ఛా సముద్రమిన్దవో ఽస్తం గావో న ధేనవః చ్ అగ్మన్నృతస్య యోనిమా
సముద్రాన్ని향ించి బిందువులు వెళ్లాయి, ఆవులు తమ గోతిలోకి వెళ్లినట్లు; అవి సత్యపు గర్భాన్ని చేరాయి.
భరద్వాజో బార్హస్పత్యః, గాయత్రీ, అగ్నిః. అ అగ్న ఆ యాహి వీతయే గృణానో హవ్యదాతయే చ్ ని హోతా సత్సి బర్హిషి
బృహస్పతిపుత్రుడు భరద్వాజుడు, గాయత్రీ, అగ్ని. ఓ అగ్ని, హవిని అందుకోవడానికి, స్తుతింపబడుతూ, ఇక్కడికి రా; హోతగా బర్హిస్సుపై కూర్చో.