సామవేదః

ఇన్ద్రస్య ను వీర్యాణి ప్రవోచం యాని చకార ప్రథమాని వజ్రీ అహన్నహిమన్వపస్తతర్ద ప్ర వక్షణా అభినత్పర్వతానామ్

ఇప్పుడు నేను ఇంద్రుని పరాక్రమాలను ప్రకటించబోతున్నాను. వజ్రాన్ని ధరించినవాడు మొదట చేసిన కార్యాలు ఇవే. ఆయన పామును సంహరించాడు, నదులను విడదీసాడు, పర్వతాలను బలంగా కొట్టాడు.

అగ్నిరస్మి జన్మనా జాతవేదా ఘృతం మే చక్షురమృతం మ ఆసన్ త్రిధాతురర్కో రజసో విమానో ఽజస్రం జ్యోతిర్హవిరస్మి సర్వమ్

నేను జన్మతో అగ్ని, అన్నివిధాల జ్ఞాని. నా చూపు నెయ్యి, నా ఆహారం అమృతం. నేను మూడు లోకాలకు ఆధారం, సూర్యుడు, ఆకాశంలో సంచరించేవాడిని. ఎప్పటికీ మాయపడని వెలుగు, హవిస్సు, సమస్తమూ నేనే.

పాత్యగ్నిర్విపో అగ్రం పదం వేః పాతి యహ్వశ్చరణం సూర్యస్య పాతి నాభా సప్తశీర్షాణమగ్నిః

విప్రులలో అగ్రస్థానాన్ని అగ్ని కాపాడుతాడు. సూర్యుని వేగవంతమైన అడుగును ఆయన రక్షిస్తాడు. అగ్ని, ఏడుగలతో, మధ్యభాగాన్ని కాపాడుతాడు.

భ్రాజన్త్యగ్నే సమిధాన దీదివో జిహ్వా చరత్యన్తరాసని స త్వం నో అగ్నే పయసా వసువిద్రయిం వర్చో దృశే ఽదాః

ప్రభలు చిమ్మే అగ్ని, నువ్వు వెలిగినప్పుడు బాగా మెరిసిపోతావు. నీ నాలుక లోపల మంటలా కదులుతుంది. అగ్ని! నీవు మాకు పోషణతో కూడిన ధనం, తేజస్సు, మంచి చూపును ప్రసాదించు.

వసన్త ఇన్ను రన్త్యో గ్రీష్మ ఇన్ను రన్త్యః వర్షాణ్యను శరదో హేమన్తః శిశిర ఇన్ను రన్త్యః

వసంతం వచ్చింది, ఎంత ఆనందంగా ఉంది! గ్రీష్మం వచ్చింది, అది కూడా సంతోషంగా ఉంది. వర్షాకాలం, శరదృతువు, హేమంతం, శిశిరం—all కాలాలు ఆనందదాయకంగా ఉన్నాయి.

సహస్రశీర్షా పురుషః సహస్రాక్షః సహస్రపాత్ స భూమిం సర్వతో వృత్వాత్యతిష్ఠద్దశాఙ్గులమ్

పురుషుడు వెయ్యి తలలు, వెయ్యి కళ్ళు, వెయ్యి కాళ్లు కలవాడు. భూమిని అన్ని వైపులా వ్యాపించి, దాని మీద పది వేల్ల పొడవు ఎత్తుగా నిలిచాడు.

త్రిపాదూర్ధ్వ ఉదైత్పురుషః పదో ఽస్యేహాభవత్పునః తథా విష్వఙ్ వ్యక్రామదశనానశనే అభి

పురుషుని మూడు భాగాలు పైకి ఎగబాకాయి. ఒక భాగం మళ్లీ ఇక్కడ జన్మించింది. ఆయన అన్నిచోట్ల వ్యాపించాడు—తినేవాటిలో, తినని వాటిలో కూడా.

పురుష ఏవేదం సర్వం యద్భూతం యచ్చ భావ్యమ్ పాదో ఽస్య సర్వా భూతాని త్రిపాదస్యామృతం దివి

ఈ జగత్తులో ఉన్నదంతా, గతంలో ఉన్నదీ, భవిష్యత్తులో ఉండేదీ, అన్నీ పురుషుడే. అన్ని జీవులు ఆయనలో నాలుగవ భాగం; మూడవ భాగం అమృతంగా ఆకాశంలో ఉంది.

తావానస్య మహిమా తతో జ్యాయాంశ్చ పూరుషః ఉతామృతత్వస్యేశానో యదన్నేనాతిరోహతి

ఇంతటి మహిమ ఆయనది. అయినా పురుషుడు ఇంకా గొప్పవాడు. ఆయన అమృతత్వానికి అధిపతి; ఆహారంతో మరింత ఎదుగుతాడు.

తతో విరాడజాయత విరాజో అధి పూరుషః స జాతో అత్యరిచ్యత పశ్చాద్భూమిమథో పురః

ఆయన నుండి విరాట్ జన్మించింది. విరాట్ నుండి మళ్లీ పురుషుడు పుట్టాడు. పుట్టిన తర్వాత, భూమి వెనుక, ముందు అన్నిచోట్ల వ్యాపించాడు.

మన్యే వాం ద్యావాపృథివీ సుభోజసౌ యే అప్రథేథామమితమభి యోజనమ్ ద్యావాపృథివీ భవతం స్యోనే తే నో ముఞ్చతమంహసః

దేవతలారా! మీరు ఆకాశం, భూమి—మీరు అపారంగా వ్యాపించి, కలిసిపోయారు. మీరు మాకు నిలకడగా ఉండండి. పాపాల నుండి మమ్మల్ని విముక్తి చేయండి.

హరీ త ఇన్ద్ర శ్మశ్రూణ్యుతో తే హరితౌ హరి తం త్వా స్తువన్తి కవయః పురుషాసో వనర్గవః

ఇంద్రా! నీకు పసుపు రంగు గడ్డాలు, నీకు పసుపు రంగు గుర్రాలు. కవులు, మానవులు, గాయకులు నిన్ను పొగిడుతున్నారు, పసుపు వర్ణుడా!

యద్వర్చో హిరణ్యస్య యద్వా వర్చో గవాముత సత్యస్య బ్రహ్మణో వర్చస్తేన మా సం సృజామసి

బంగారం వంటి తేజస్సు, ఆవుల తేజస్సు, సత్యం, బ్రహ్మవాక్కు—ఈ తేజస్సుతో మేము కలిసిపోవాలని కోరుకుంటున్నాం.

సహస్తన్న ఇన్ద్ర దద్ధ్యోజ ఈశే హ్యస్య మహతో విరప్శిన్ క్రతుం న నృమ్ణం స్థవిరం చ వాజం వృత్రేషు శత్రూన్త్సుహనా కృధీ నః

ఇంద్రా! ఆ శక్తితో మాకు బలాన్ని ప్రసాదించు. నీవే ఈ గొప్ప శక్తికి అధిపతి, దూరదృష్టి కలవాడు. మాకు జ్ఞానం, మానవత, నిలకడైన బలం ఇవ్వు. యుద్ధాల్లో శత్రువులను జయించేటట్లు మమ్మల్ని చేయు.

సహర్షభాః సహవత్సా ఉదేత విశ్వా రూపాణీ బిభ్రతీర్ద్వ్యూద్నీః ఉరుః పృథురయం వో అస్తు లోక ఇమా ఆపః సుప్రపాణా ఇహ స్త

బలమైన ఎద్దులు, దూడలతో, అన్ని రూపాలనూ ధరించి, మీరు ఇద్దరు దేవతా గోవులు లేచి రండి. ఈ విశాలమైన లోకం మీదే కావాలి. ఈ మంచిగా కాపాడబడిన నీళ్లు మీకోసం ఇక్కడ ఉన్నాయి.

అగ్న ఆయూంషి పవస ఆసువోర్జమిషం చ నః ఆరే బాధస్వ దుచ్ఛునామ్

అగ్ని! మా ఆయుష్షును పవిత్రం చేయు. మాకు వేగంగా బలాన్ని, ఆహారాన్ని ఇవ్వు. చెడు మనసు కలవారిని దూరంగా నెట్టి వేయు.

విభ్రాఙ్బృహత్పిబతు సోమ్యం మధ్వాయుర్దధద్యజ్ఞపతావవిహ్రుతమ్ వాతజూతో యో అభిరక్షతి త్మనా ప్రజాః పిపర్తి బహుధా వి రాజతి

ప్రభలతో కూడినవాడు, గొప్ప సోమాన్ని పానంచేయాలి. ఆ యజ్ఞాధిపతికి ఆయుష్షు, ఆనందం కలిగించాలి. వాయువుతో నడిచేవాడు తన శక్తితో రక్షణనిచ్చి, సంతానాన్ని పోషించి, అనేక రూపాల్లో ప్రకాశిస్తాడు.

చిత్రం దేవానాముదగాదనీకం చక్షుర్మిత్రస్య వరుణస్యాగ్నేః ఆప్రా ద్యావాపృథివీ అన్తరిక్షం సూర్య ఆత్మా జగతస్తస్థుషశ్చ

దేవతల అద్భుత రూపం వెలుగులోకి వచ్చింది—అది మిత్రుడు, వరుణుడు, అగ్ని యొక్క కళ్ళు. అది ఆకాశాన్ని, భూమిని, మధ్యలోని స్థలాన్ని నింపింది. సూర్యుడు ఈ జగత్తు నడిచేది, నిలిచేది అన్నిటికీ ప్రాణం.

ఆయం గౌః పృశ్నిరక్రమీదసదన్మాతరం పురః పితరం చ ప్రయన్త్స్వః

ఈ పచ్చబొట్టు గోవు ముందుకు నడిచింది. తల్లి ముందు కూర్చుంది. తండ్రి దగ్గరకు, ఉదయాన్ని కోరుకుంటూ చేరింది.

అన్తశ్చరతి రోచనాస్య ప్రాణాదపానతీ వ్యఖ్యన్మహిషో దివమ్

అతడు లోపలే వెలుగుతో సంచరిస్తూ, ఊపిరిని లోపలికి తీసుకుని బయటకు వదులుతాడు. ఆ గొప్ప మహిషుడు ఆకాశాలను వెల్లడించాడు.

త్రింషద్ధామ వి రాజతి వాక్పతఙ్గాయ ధీయతే ప్రతి వస్తోరహ ద్యుభిః

ముప్పది నిలయాలలో అతడు ప్రకాశిస్తాడు; వాక్కు ఆ వేగంగా పరిగెత్తే వానికోసం ప్రతి చోట, వెలుగు కలిగినవారితో కలిపి ఉంచబడింది.

అప త్యే తాయవో యథా నక్షత్రా యన్త్యక్తుభిః సూరాయ విశ్వచక్షసే

పక్షులు ఎగిరిపోతున్నట్లుగా, ఈ కిరణాలు కూడా వెళ్ళిపోతాయి; నక్షత్రాలు రాత్రులతో కలిసి సూర్యుని దగ్గరకు, అన్నివైపులా చూస్తున్న వాడివద్దకు చేరుకుంటాయి.

అదృశ్రన్నస్య కేతవో వి రశ్మయో జనాం అను భ్రాజన్తో అగ్నయో యథా

అతని సంకేతాలు ఎవరికీ కనిపించవు, అతని కిరణాలు ప్రజల మధ్య విస్తరించి, అగ్నిలా ప్రకాశిస్తాయి.

తరణిర్విశ్వదర్శతో జ్యోతిష్కృదసి సూర్య విశ్వమాభాసి రోచనమ్

నీవు వేగవంతుడవు, అన్నివైపులా చూసేవాడవు, వెలుగు కలిగించేవాడవు, ఓ సూర్యుడా! నీవు అన్నీ వెలిగే లోకాలను ప్రకాశింపజేస్తావు.

ప్రత్యఙ్ దేవానాం విశః ప్రత్యఙ్ఙుదేషి మానుషాన్ ప్రత్యఙ్ విశ్వం స్వర్దృశే

నీవు దేవతల సమూహాలను, మానవుల సమూహాలను, మొత్తం లోకాన్ని సూర్యుని దర్శనానికి తిరిగి మళ్లిస్తావు.

యేనా పావక చక్షసా భురణ్యన్తం జనాం అను త్వం వరుణ పశ్యసి

ఈ పవిత్రమైన చూపుతో, ఓ వరుణా! నీవు సంచరించే ప్రజలందరినీ చూస్తావు.

ఉద్ద్యామేషి రజః పృథ్వహా మిమానో అక్తుభిః పశ్యఞ్జన్మాని సూర్య

నీవు ఉదయించి, నీ కిరణాలతో విశాలమైన ఆకాశాన్ని కొలుస్తూ, జననాలను గమనిస్తూ ఉంటావు, ఓ సూర్యుడా!

అయుక్త సప్త శున్ధ్యువః సూరో రథస్య నప్త్ర్యః తాభిర్యాతి స్వయుక్తిభిః

సూర్యుడు ఏడు వేగంగా పరిగెత్తే యెద్దులను, రథపు కుమార్తెలను జోడించి, వాటితో తానే నడిపించుకుంటూ ప్రయాణిస్తాడు.

సప్త త్వా హరితో రథే వహన్తి దేవ సూర్య శోచిష్కేశం విచక్షణ

ఏడు ప్రకాశించే వాహనాలు నిన్ను రథంలో మోస్తున్నాయి, ఓ దేవ సూర్యుడా! అగ్నిలా జ్వలించే జుట్టుతో, అన్నివైపులా చూసేవాడవు.