సామవేదః

స న ఇన్ద్రాయ యజ్యవే వరుణాయ మరుద్భ్యః వరివోవిత్పరిస్రవ

ఇంద్రునికోసం, యజ్ఞానికోసం, వరుణునికోసం, మరుత్ దేవతలకోసం, సోమా, విస్తృత స్థలాన్ని ప్రసాదిస్తూ ప్రవహించు.

ఏనా విశ్వాన్యర్య ఆ ద్యుమ్నాని మానుషాణామ్ సిషాసన్తో వనామహే

ఈ సోమరసం ద్వారా, మానవులందరి మహిమలను కోరుతూ, ఓ ఆర్యా, మేము విజయం సాధించగలుగుతాము.

అహమస్మి ప్రథమజా ఋతస్య పూర్వం దేవేభ్యో అమృతస్య నామ యో మా దదాతి స ఇదేవమావదహమన్నమన్నమదన్తమద్మి

నేనే ఋతానికి మొదటి పుట్టినదాన్ని, దేవతలకు ముందుగా, అమృతత్వానికి పేరు; ఎవడు నన్ను ఇస్తాడో అతడే ఇలా పొందుతాడు— నేను అన్నం, అన్నాన్ని తినేవాడిని తింటాను.

త్వమేతదధారయః కృష్ణాసు రోహిణీషు చ పరుష్ణీషు రుశత్పయః

నీవు నల్లగోరెల మధ్య, ఎర్రగోరెల మధ్య, మచ్చలున్న గోరెల మధ్య ప్రకాశవంతమైన పాలతో వాటిని పోషించావు.

అరూరుచదుషసః పృశ్నిరగ్రియ ఉక్షా మిమేతి భువనేషు వాజయుః మాయావినో మమిరే అస్య మాయయా నృచక్షసః పితరో గర్భమాదధుః

ఆ గోరు, అదుపు చేయలేనిది, మచ్చలున్న వాటిలో ప్రథముడు, బహుమతి కోసం లోకాలలో గర్జిస్తూ తిరుగుతాడు. మాయగాళ్లు అతన్ని మాయతో కొలిచారు; మనుష్య దృష్టి ఉన్న పితృదేవతలు అతని గర్భాన్ని స్వీకరించారు.

ఇన్ద్ర ఇద్ధర్యోః సచా సమ్మిశ్ల ఆ వచోయుజా ఇన్ద్రో వజ్రీ హిరణ్యయః

ఇంద్రుడు, రెండు జతగా కట్టినవాటితో కలసి, మాటతో కలిపి, బంగారు వజ్రాన్ని ధరించినవాడు.

ఇన్ద్ర వాజేషు నో ఽవ సహస్రప్రధనేషు చ ఉగ్ర ఉగ్రాభిరూతిభిః

ఇంద్రా, పోటీల్లోను, వెయ్యి బహుమతులు ఉన్న పోటీల్లోను, నీ గొప్ప సహాయాలతో మమ్మల్ని కాపాడు.

ప్రథశ్చ యస్య సప్రథశ్చ నామానుష్టుభస్య హవిషో హవిర్యత్ ధాతుర్ద్యుతానాత్సవితుశ్చ విష్ణో రథన్తరమా జభారా వసిష్ఠః

ప్రపంచాన్ని వ్యాపించే వాడి పేరు, అనుష్టుప్ హవిస్సు పేరు, బహుమతులు ఇచ్చే ఆ హవిస్సును వసిష్ఠుడు, సహాయకుని తేజస్సు నుండి, సవితా మరియు విష్ణువు నుండి, రథంతరాన్ని స్వీకరించాడు.

నియుత్వాన్వాయవా గహ్యయం శుక్రో అయామి తే గన్తాసి సున్వతో గృహమ్

నీ వాహనాలతో రా, వాయువా; నీవు ప్రకాశవంతుడవు, నేను నీ దగ్గరకు వస్తున్నాను. సోమాన్ని పిండే ఇంటికి నువ్వు రానున్నావు.

యజ్జాయథా అపూర్వ్య మఘవన్వృత్రహత్యాయ తత్పృథివీమప్రథయస్తదస్తభ్నా ఉతో దివమ్

మఘవన్, నీవు వృత్రుని సంహరించడానికి జన్మించినప్పుడు, భూమిని విస్తరించి, దానిని నిలబెట్టావు; అలాగే ఆకాశాన్నీ నిలబెట్టావు.

మయి వర్చో అథో యశో ఽథో యజ్ఞస్య యత్పయః పరమేష్ఠీ ప్రజాపతిర్దివి ద్యామివ దృంహతు

నా లోపల తేజస్సు కలగాలి, కీర్తి కలగాలి, యజ్ఞపు సారం కలగాలి; పరముడు ప్రజాపతి, ఆ తేజస్సును ఆకాశంలో, ఆకాశాన్ని నిలబెట్టినట్లే స్థాపించాలి.

సం తే పయాంసి సము యన్తు వాజాః సం వృష్ణ్యాన్యభిమాతిషాహః ఆప్యాయమానో అమృతాయ సోమ దివి శ్రవాంస్యుత్తమాని ధిష్వ

నీ పోషకశక్తులు కలిసివచ్చాలి, విజయాలు ఒక్కటవ్వాలి, ప్రతిబంధకాలను దాటి వచ్చే బలాలు చేరాలి. అమృతత్వానికి పరిపుష్టమైన సోమా, పరమ కీర్తిని ఆకాశంలో స్థాపించు.

త్వమిమా ఓషధీః సోమ విశ్వాస్త్వమపో అజనయస్త్వం గాః త్వమాతనోరుర్వాన్తరిక్షం త్వం జ్యోతిషా వి తమో వవర్థ

సోమా, నీవు ఈ అన్ని ఔషధులను సృష్టించావు, నీరు సృష్టించావు, ఆవులను సృష్టించావు. నీ శరీరంతో విస్తారమైన మధ్యాకాశాన్ని విస్తరించావు; నీ వెలుతురుతో చీకటిని పారద్రోలావు.

అగ్నిమీడే పురోహితం యజ్ఞస్య దేవమృత్విజమ్ హోతారం రత్నధాతమమ్

యజ్ఞానికి పురోహితుడైన అగ్ని దేవుని, హోతను, ధనాన్ని ప్రసాదించేవాడిని నేను స్తుతిస్తున్నాను.

తే మన్వత ప్రథమం నామ గోనాం త్రిః సప్త పరమం నామ జనాన్ తా జానతీరభ్యనూషత క్షా ఆవిర్భువన్నరుణీర్యశసా గావః

వారు మొదటి గోరెల పేరును, మూడు ఏడు సముదాయాల పేరును, ప్రజలలో అత్యున్నతమైన పేరును ఆలోచించారు. వాటిని తెలిసినవారు వెంబడించారు; అరుణవర్ణమైన, కీర్తిగల గోరెలు భూమిపై కనిపించాయి.

సమన్యా యన్త్యుపయన్త్యన్యాః సమానమూర్వం నద్యస్పృణన్తి తమూ శుచిం శుచయో దీదివాంసమపాన్నపాతముప యన్త్యాపః

కొన్ని నదులు కలసి పోతున్నాయి, మరికొన్ని చేరుతున్నాయి; అన్నీ ఒకే విస్తారాన్ని తాకుతున్నాయి. పరిశుద్ధమైనవి, ప్రకాశవంతమైనవి, ఆహారాన్ని కలిగించే పరిశుద్ధ జలాలను చేరుతున్నాయి.

ఆ ప్రాగాద్భద్రా యువతిరహ్నః కేతూన్త్సమీర్త్సతి అభూద్భద్రా నివేశనీ విశ్వస్య జగతో రాత్రీ

పూర్వ దిక్కునుంచి శుభ్రమైన యువతి అయిన పగలు లేచింది, ఆమె సంకేతాలు వ్యాపించాయి. శుభ్రమైన విశ్రాంతి స్థలం ఏర్పడింది; అది ఈ జగత్తు అంతటికీ రాత్రి.

ప్రక్షస్య వృష్ణో అరుషస్య నూ మహః ప్ర నో వచో విదథా జాతవేదసే వైశ్వానరాయ మతిర్నవ్యసే శుచిః సోమ ఇవ పవతే చారురగ్నయే

ఇప్పుడు మేము ఆ ఎర్రగోరె గొప్పతనాన్ని స్తుతిద్దాం. మా మాటలు జాతవేదసుని వద్ద సభలోకి పోయాలి, వైశ్వానరుని వద్దకి, కొత్తగా ఆలోచించే వాడి వద్దకి. పరిశుద్ధమైనవి, పావనమైన సోమంలా, అగ్నికి అందంగా ఉంటాయి.

విశ్వే దేవా మమ శృణ్వన్తు యజ్ఞముభే రోదసీ అపాం నపాచ్చ మన్మ మా వో వచాంసి పరిచక్ష్యాణి వోచం సుమ్నేష్విద్వో అన్తమా మదేమ

అన్ని దేవతలు, భూమి ఆకాశాలు, జలపుత్రుడూ నా యజ్ఞాన్ని వినాలి. నా మాటలు మీలో చెదరిపోకూడదు; అవి మీకు మేలు కలిగించేలా చెప్పాలి; చివరికి మేమంతా ఆనందించాలి.

యశో మా ద్యావాపృథివీ యశో మేన్ద్రబృహస్పతీ యశో భగస్య విన్దతు యశో మా ప్రతిముచ్యతామ్ యశస్వ్యాస్యాః సం సదో ఽహం ప్రవదితా స్యామ్

నా కీర్తి భూమి ఆకాశాల నుండి, ఇంద్రుడు బృహస్పతి నుండి, భగదేవుని నుండి కలగాలి. నా కీర్తి నాకు విడిపోవాలి. కీర్తిగల వారి సభలో నేను ప్రసంగించేవాడిని కావాలి.

ఇన్ద్రస్య ను వీర్యాణి ప్రవోచం యాని చకార ప్రథమాని వజ్రీ అహన్నహిమన్వపస్తతర్ద ప్ర వక్షణా అభినత్పర్వతానామ్

ఇప్పుడు నేను ఇంద్రుని పరాక్రమాలను ప్రకటించబోతున్నాను. వజ్రాన్ని ధరించినవాడు మొదట చేసిన కార్యాలు ఇవే. ఆయన పామును సంహరించాడు, నదులను విడదీసాడు, పర్వతాలను బలంగా కొట్టాడు.

అగ్నిరస్మి జన్మనా జాతవేదా ఘృతం మే చక్షురమృతం మ ఆసన్ త్రిధాతురర్కో రజసో విమానో ఽజస్రం జ్యోతిర్హవిరస్మి సర్వమ్

నేను జన్మతో అగ్ని, అన్నివిధాల జ్ఞాని. నా చూపు నెయ్యి, నా ఆహారం అమృతం. నేను మూడు లోకాలకు ఆధారం, సూర్యుడు, ఆకాశంలో సంచరించేవాడిని. ఎప్పటికీ మాయపడని వెలుగు, హవిస్సు, సమస్తమూ నేనే.

పాత్యగ్నిర్విపో అగ్రం పదం వేః పాతి యహ్వశ్చరణం సూర్యస్య పాతి నాభా సప్తశీర్షాణమగ్నిః

విప్రులలో అగ్రస్థానాన్ని అగ్ని కాపాడుతాడు. సూర్యుని వేగవంతమైన అడుగును ఆయన రక్షిస్తాడు. అగ్ని, ఏడుగలతో, మధ్యభాగాన్ని కాపాడుతాడు.

భ్రాజన్త్యగ్నే సమిధాన దీదివో జిహ్వా చరత్యన్తరాసని స త్వం నో అగ్నే పయసా వసువిద్రయిం వర్చో దృశే ఽదాః

ప్రభలు చిమ్మే అగ్ని, నువ్వు వెలిగినప్పుడు బాగా మెరిసిపోతావు. నీ నాలుక లోపల మంటలా కదులుతుంది. అగ్ని! నీవు మాకు పోషణతో కూడిన ధనం, తేజస్సు, మంచి చూపును ప్రసాదించు.

వసన్త ఇన్ను రన్త్యో గ్రీష్మ ఇన్ను రన్త్యః వర్షాణ్యను శరదో హేమన్తః శిశిర ఇన్ను రన్త్యః

వసంతం వచ్చింది, ఎంత ఆనందంగా ఉంది! గ్రీష్మం వచ్చింది, అది కూడా సంతోషంగా ఉంది. వర్షాకాలం, శరదృతువు, హేమంతం, శిశిరం—all కాలాలు ఆనందదాయకంగా ఉన్నాయి.

సహస్రశీర్షా పురుషః సహస్రాక్షః సహస్రపాత్ స భూమిం సర్వతో వృత్వాత్యతిష్ఠద్దశాఙ్గులమ్

పురుషుడు వెయ్యి తలలు, వెయ్యి కళ్ళు, వెయ్యి కాళ్లు కలవాడు. భూమిని అన్ని వైపులా వ్యాపించి, దాని మీద పది వేల్ల పొడవు ఎత్తుగా నిలిచాడు.

త్రిపాదూర్ధ్వ ఉదైత్పురుషః పదో ఽస్యేహాభవత్పునః తథా విష్వఙ్ వ్యక్రామదశనానశనే అభి

పురుషుని మూడు భాగాలు పైకి ఎగబాకాయి. ఒక భాగం మళ్లీ ఇక్కడ జన్మించింది. ఆయన అన్నిచోట్ల వ్యాపించాడు—తినేవాటిలో, తినని వాటిలో కూడా.

పురుష ఏవేదం సర్వం యద్భూతం యచ్చ భావ్యమ్ పాదో ఽస్య సర్వా భూతాని త్రిపాదస్యామృతం దివి

ఈ జగత్తులో ఉన్నదంతా, గతంలో ఉన్నదీ, భవిష్యత్తులో ఉండేదీ, అన్నీ పురుషుడే. అన్ని జీవులు ఆయనలో నాలుగవ భాగం; మూడవ భాగం అమృతంగా ఆకాశంలో ఉంది.

తావానస్య మహిమా తతో జ్యాయాంశ్చ పూరుషః ఉతామృతత్వస్యేశానో యదన్నేనాతిరోహతి

ఇంతటి మహిమ ఆయనది. అయినా పురుషుడు ఇంకా గొప్పవాడు. ఆయన అమృతత్వానికి అధిపతి; ఆహారంతో మరింత ఎదుగుతాడు.