బ్రహ్మ జజ్ఞానం ప్రథమం పురస్తాద్వి సీమతః సురుచో వేన ఆవః స బుధ్న్యా ఉపమా అస్య విష్ఠాః సతశ్చ యోనిమసతశ్చ వివః
బ్రహ్మ మొదట జన్మించింది, ఆది కాలంలో, అన్నిటికన్నా ముందుగా. దానివలన ప్రకాశవంతమైన ఋషి వ్యాపించాడు. దాని పునాదులు లోతుల్లో ఉన్నాయి—దాని పరిమాణాలు ఉన్నదానికి, లేనిదానికి గర్భస్థానంగా ఉన్నాయి.
అపూర్వ్యా పురుతమాన్యస్మై మహే వీరాయ తవసే తురాయ విరప్శినే వజ్రిణే శన్తమాని వచాంస్యాస్మై స్థవిరాయ తక్షుః
అపూర్వమైన, అత్యంత సమృద్ధిగా ఉన్న వరాలు అతనికి సిద్ధమయ్యాయి—మహానుభావుడైన, వీరుడైన, బలవంతుడైన, విశాలదృష్టి కలిగిన, వజ్రాయుధుడైన వాడికి. అతనికి, స్థిరమైనవాడికి, శాంతమైన మాటలు రచించబడ్డాయి.
అవ ద్రప్సో అంశుమతీమతిష్ఠదీయానః కృష్ణో దశభిః సహస్రైః ఆవత్తమిన్ద్రః శచ్యా ధమన్తమప స్నీహితిం నృమణా అధద్రాః
కృష్ణవర్ణమైన ద్రవం, ప్రకాశవంతమైనదానిపై నిలబడి, పది వేలతో కదిలింది. ఇంద్రుడు తన శక్తితో దాన్ని వెనక్కు తిప్పాడు, గట్టిగా కొట్టినదాన్ని, మానవులు తమ నైపుణ్యంతో మచ్చను తొలగించారు.
వృత్రస్య త్వా శ్వసథాదీషమాణా విశ్వే దేవా అజహుర్యే సఖాయః మరుద్భిరిన్ద్ర సఖ్యం తే అస్త్వథేమా విశ్వాః పృతనా జయాసి
వృత్రుని శ్వాసను ఎదుర్కొనడంలో నీకు సహాయం చేయాలని అన్ని దేవతలు నీ మిత్రులయ్యారు. ఇంద్రా! మరుత్ దేవతలు నీతో ఉండాలి. అలా నీవు ఈ యుద్ధాలన్నింటినీ గెలవాలి.
విధుం దద్రాణం సమనే బహూనాం యువానం సన్తం పలితో జగార దేవస్య పశ్య కావ్యం మహిత్వాద్యా మమార స హ్యః సమాన
దేవుని మహిమను చూడు: ఎంతో మంది యువకులతో కలసి ఉన్న యువకుడు నెరిసిన వెంట్రుకలతో మెలకువగా ఉన్నాడు. అతని గొప్పతనం నిలిచిపోయింది, కానీ నిన్నటి వరకు అతనిలాంటి వాడొకడు మరణించాడు.
త్వం హ త్యత్సప్తభ్యో జాయమానో ఽశత్రుభ్యో అభవః శత్రురిన్ద్ర గూఢే ద్యావాపృథివీ అన్వవిన్దో విభుమద్భ్యో భువనేభ్యో రణం ధాః
నీ జననమే శత్రువులకు శత్రువుగా మారింది, ఇంద్రా! ఆకాశమూ భూమి నీ తడవను దాచినా, నీవు మహా లోకాలలో ప్రవేశించి, బలమైన ప్రజల మధ్య యుద్ధాన్ని నెలకొల్పావు.
మేడిం న త్వా వజ్రిణం భృష్టిమన్తం పురుధస్మానం వృషభం స్థిరప్స్నుమ్ కరోష్యర్యస్తరుషీర్దువస్యురిన్ద్ర ద్యుక్షం వృత్రహణం గృణీషే
ఓ వజ్రధారి! నీవు బలమైనవాడవు, స్థిరమైనవాడవు, అనేక ధనసంపదల యజమానివి. నిన్ను కోరేవారు, పూజించే వారు, యుద్ధంలో నీకు ఆశ్రయమిచ్చేవారు నిన్ను పాడుతారు. వృత్రుని సంహరించే తేజోమయుడవు, నిన్ను నేను స్తుతిస్తున్నాను.
ప్ర వో మహే మహేవృధే భరధ్వం ప్రచేతసే ప్ర సుమతిం కృణుధ్వమ్ విశః పూర్వీః ప్ర చర చర్షణిప్రాః
మహోన్నతుడైన, మహిమ పెరుగుతున్న, జ్ఞానవంతుడైన వాడిని మీరు స్తుతించండి. ప్రజలారా, మంచి మనసుతో ముందుకు సాగండి. నాయకులారా, పురాతన సమూహాల వైపు అడుగులు వేయండి.
శునం హువేమ మఘవానమిన్ద్రమస్మిన్భరే నృతమం వాజసాతౌ శృణ్వన్తముగ్రమూతయే సమత్సు ధ్నన్తం వృత్రాణి సఞ్జితం ధనాని
ఈ యుద్ధంలో మనకు బహుమతి దక్కించేవాడైన దాత, ఇంద్రుని పిలుపుదాం. ఆయన మన పిలుపు విని, శత్రువులను జయించి, ధనాన్ని మనకు అందించుగాక.
ఉదు బ్రహ్మాణ్యైరత శ్రవస్యేన్ద్రం సమర్యే మహయా వసిష్ఠ ఆ యో విశ్వాని శ్రవసా తతానోపశ్రోతా మ ఈవతో వచాంసి
పాటలు మహిమ కోసం పైకి లేచాయి. వసిష్ఠుడు సభలో ఇంద్రుని మహిమను గొప్పగా చెప్పాడు. ఆయన తన కీర్తిని అన్ని చోట్ల వ్యాపింపజేశాడు. నా మాటలను ఆసక్తిగా విని, స్తుతిని కోరుకుంటాడు.
చక్రం యదస్యాప్స్వా నిషత్తముతో తదస్మై మధ్విచ్చచ్ఛద్యాత్ పృథివ్యామతిషితం యదూధః పయో గోష్వదధా ఓషధీషు
ఆయన చక్రం నీటిలో ఉంచినప్పుడు, భూమిపై మధురపానీయం దాన్ని కప్పుగాక. పాలు ఎక్కడ ఉతికినా, ఆయన వాటిని ఆవులలో, మొక్కలలో ఉంచాడు.
త్యమూ షు వాజినం దేవజూతం సహోవానం తరుతారం రథానామ్ అరిష్టనేమిం పృతనాజమాశుం స్వస్తయే తార్క్ష్యమిహా హువేమ
మన మంగళార్థం కోసం, బలవంతుడైన, బహుమతులు గెలుచుకునే, దేవతలు నడిపే, వేగవంతుడైన, యుద్ధంలో పుట్టిన తార్క్ష్యుని ఇక్కడ పిలుద్దాం. అతని రథచక్రం ఎప్పటికీ విరగదు.
త్రాతారమిన్ద్రమవితారమిన్ద్రం హవేహవే సుహవం శూరమిన్ద్రమ్ హువే ను శక్రం పురుహూతమిన్ద్రమిదం హవిర్మఘవా వేత్విన్ద్రః
రక్షకుడైన ఇంద్రుని, సహాయకుడైన ఇంద్రుని, ప్రతి పిలుపులో సులభంగా చేరువయ్యే శూరుడైన ఇంద్రుని, బహుమతుల యజమానుడైన ఇంద్రుని పిలుస్తున్నాను. ఈ హవనం ఇంద్రునికి చేరుగాక.
యజామహ ఇన్ద్రం వజ్రదక్షిణం హరీణాం రథ్యం వివ్రతానామ్ ప్ర శ్మశ్రుభిర్దోధువదూర్ధ్వధా భువద్వి సేనాభిర్భయమానో వి రాధసా
వజ్రాయుధాన్ని కుడిచేతిలో పట్టుకున్న, నెమలిరేఖలతో అలంకరించిన, అరుణగమన రథాన్ని నడిపే ఇంద్రుని పూజిద్దాం. ఆయన గడ్డం పైకి ఊగుతూ, తన సైన్యాలతో, నిర్భయంగా, బహుమతులు పంచుతూ వచ్చుగాక.
సత్రాహణం దాధృషిం తుమ్రమిన్ద్రం మహామపారం వృశభం సువజ్రమ్ హన్తా యో వృత్రం సనితోత వాజం దాతా మఘాని మఘవా సురాధాః
శత్రువులను సంహరించే, బలమైన, మహా శక్తివంతుడైన, అపారమైన, మంచి వజ్రాయుధాన్ని కలిగిన వృషభుడైన, వృత్రుని సంహరించే, విజయాన్ని అందించే, దాత, నిజమైన దయగల ఇంద్రుడు.
యో నో వనుష్యన్నభిదాతి మర్త ఉగణా వా మన్యమానస్తురో వా క్షిధీ యుధా శవసా వా తమిన్ద్రాభీ ష్యామ వృషమణస్త్వోతాః
మనకు ఎవరైనా మానవుడైనా కానివాడైనా, గుంపుగా ఉన్నా, తనను బలవంతుడని భావించినా, వేగవంతుడైనా, మాయగాడైనా ఎదురు వస్తే, నీ బలంతో, ఇంద్రుని సహాయంతో మేము వారిని యుద్ధంలో జయించగలుగుతాము.
యం వృత్రేషు క్షితయ యం యుక్తేషు తురయన్తో హవన్తే యం శూరసాతౌ యమపాముపజ్మన్యం విప్రాసో వాజయన్తే స ఇన్ద్రః
యుద్ధాల్లో ప్రజలు పిలిచే వాడిని, పోటీల్లో ప్రేరేపించే వాడిని, ధైర్యవంతులు పోరాటంలో పిలిచే వాడిని, పండితులు నీరు పిండే వేళ శక్తి కోసం పిలిచే వాడిని — ఆ వాడే ఇంద్రుడు.
ఇన్ద్రాపర్వతా బృహతా రథేన వామీరిష ఆ వహతం సువీరాః వీతం హవ్యాన్యధ్వరేషు దేవా వర్ధేథాం గీర్భీరిడయా మదన్తా
ఇంద్రుడు, పార్వతీతో కలిసి, మీ గొప్ప రథంలో ధనాన్ని తీసుకొచ్చి, యజ్ఞాల్లో మా హవిస్సులను స్వీకరించండి. దేవతలారా, మా పాటలతో ఆనందిస్తూ, మా స్తుతులతో అభివృద్ధి చెందండి.
ఇన్ద్రాయ గిరో అనిశితసర్గా అపః ప్రైరయత్సగరస్య బుధ్నాత్ యో అక్షేణేవ చక్రియౌ శచీభిర్విష్వక్తస్తమ్భ పృథివీముత ద్యామ్
ఇంద్రుని కోసం, ఆపకుండా పుట్టిన పాటలు ప్రవహించాయి. ఆయన సముద్రపు లోతు నుండి నీటిని ప్రవహింపజేశాడు. తన శక్తులతో, చక్రంలా, భూమిని, ఆకాశాన్ని అన్ని వైపులా నిలిపాడు.
ఆ త్వా సఖాయః సఖ్యా వవృత్యుస్తిరః పురూ చిదర్ణవాం జగమ్యాః పితుర్నపాతమా దధిత వేధా అస్మిన్క్షయే ప్రతరాం దీద్యానః
నీ మిత్రులు నిన్ను స్నేహితుడిగా ఎంచుకున్నారు. నీవు అనేక విస్తారమైన సముద్రాలను దాటి వచ్చావు. పితామహుని వంశజా, ఈ గృహంలో నిన్ను జ్ఞానవంతుడు వెలుగుగా స్థాపించుగాక.
కో అద్య యుఙ్క్తే ధురి గా ఋతస్య శిమీవతో భామినో దుర్హృణాయూన్ ఆసన్నేషామప్సువాహో మయోభూన్య ఏషాం భృత్యామృణధత్స జీవాత్
ఈ రోజు ఎవరు ఆ సత్యగావులను యోగానికి కట్టుతారు? అవి వేగంగా, ప్రకాశవంతంగా, అదుపు చేయలేని వైనవు. వాటిలో ఆనందాన్ని తెచ్చేవాడు నీటిని మోసుకొచ్చాడు. వీరి సేవను నెరవేర్చాడు, వారికి జీవితం ఇచ్చాడు.
చతుర్థ ద్వితీయో ఽర్ధః గాయన్తి త్వా గాయత్రిణో ఽర్చన్త్యర్కమర్కిణః బ్రహ్మాణస్త్వా శతక్రత ఉద్వంశమివ యేమిరే
గాయత్రీ మంత్రాన్ని పాడేవారు నిన్ను నాల్గవ, రెండవ భాగాల్లో కీర్తిస్తారు. అర్కా గాయకులు అర్కమంత్రాలతో నిన్ను స్తుతిస్తారు. బ్రాహ్మణులు, శతక్రతువా, నిన్ను పతాకంలా పైకి ఎత్తారు.
ఇన్ద్రం విశ్వా అవీవృధన్త్సముద్రవ్యచసం గిరః రథీతమం రథీనాం వాజానాం సత్పతిం పతిమ్
ఇంద్రుని గురించి అన్ని స్తోత్రాలు మహిమను వర్ణించాయి. సముద్రాలంతా వ్యాపించి ఉన్నవాడు, రథికులలో శ్రేష్ఠుడు, బలానికి అధిపతి, నిజమైన పాలకుడు, రక్షకుడు అయిన ఇంద్రుడు.
ఇమమిన్ద్ర సుతం పిబ జ్యేష్ఠమమర్త్యం మదమ్ శుక్రస్య త్వాభ్యక్షరన్ధారా ఋతస్య సాదనే
ఇంద్రా! ఈ పిండిన సోమరసాన్ని పానము చేయు. ఇది గొప్పదైన, అమరత్వాన్ని ఇచ్చే మదము. నీ కొరకు ధారగా పారిన ప్రకాశవంతమైన సత్య ప్రవాహాలు, ధర్మస్థానంలో నీకోసం వచ్చాయి.
యదిన్ద్ర చిత్ర మ ఇహ నాస్తి త్వాదాతమద్రివః రాధస్తన్నో విదద్వస ఉభయాహస్త్యా భర
ఇంద్రా! నీ వల్ల లభించని, ఇక్కడ లేని ఏ అద్భుతమైన వరమైతే ఉందో, ఆ దయను మాకు ప్రసాదించు. రెండు విధాలైన ఐశ్వర్యాన్ని ఇక్కడకు తేవు.
శ్రుదీ హవం తిరశ్చ్యా ఇన్ద్ర యస్త్వా సపర్యతి సువీర్యస్య గోమతో రాయస్పూర్ధి మహాం అసి
దూరంలో ఉన్నవాడైనా, నిన్ను ఆరాధించే వాడి పిలుపు విను ఇంద్రా! వీరపుత్రులు, గొప్ప ధన సంపదలు కావాలని కోరే మన ఆకాంక్షను నీవు నెరవేర్చు. నీవు మహానుభావుడవు.
అసావి సోమ ఇన్ద్ర తే శవిష్ఠ ధృష్ణవా గహి ఆ త్వా పృణక్త్విన్ద్రియం రజః సూర్యో న రశ్మిభిః
ఇంద్రా! నీకొరకు సోమరసం పిండబడింది. నీవు శక్తిశాలి, ధైర్యవంతుడవు. రా, నీ బలాన్ని నింపుకో. సూర్యుడు తన కిరణాలతో ఆకాశాన్ని నింపినట్లు నీవు పరిపూర్ణుడవు కావాలి.
ఏన్ద్ర యాహి హరిభిరుప కణ్వస్య సుష్టుతిమ్ దివో అముష్య శాసతో దివం యయ దివావసో
ఇంద్రా! నీ హరివాహనాలతో కన్వుని స్తుతిని ఆలకించేందుకు రా. ఆ స్వర్గాధిపతి ఆజ్ఞతో, స్వర్గలోకానికి, దివ్య నివాసానికి రా, దినపతి.
ఆ త్వా గిరో రథీరివాస్థుః సుతేషు గిర్వణః అభి త్వా సమనూషత గావో వత్సం న ధేనవః
పాటలను ప్రేమించే ఇంద్రా! నీకోసం స్తోత్రాలు వచ్చాయి. అవి రథికులు పందెంలో చేరినట్టు, ఆ పాటలు నిన్ను చుట్టుముట్టాయి. ఆవులు దూడను చుట్టినట్టు నిన్ను చేరాయి.
ఏతో న్విన్ద్రం స్తవామ శుద్ధం శుద్ధేన సామ్నా శుద్ధైరుక్థైర్వావృధ్వాంసం శుద్ధైరాశీర్వాన్మమత్తు
ఇప్పుడు మనం పవిత్రమైన గీతాలతో, పవిత్రమైన స్తోత్రాలతో, పవిత్రమైన ఆశీర్వాదాలతో శుద్ధుడైన ఇంద్రుణ్ణి స్తుతిద్దాం. ఆయన మన పవిత్ర నైవేద్యాలలో ఆనందించు గాక.