అగ్నిం హోతారం మన్యే దాస్వన్తం వసోః సూనుం సహసో జాతవేదసం విప్రం న జాతవేదసమ్ య ఊర్ధ్వరో స్వధ్వరో దేవో దేవాచ్యా కృపా ఘృతస్య విభ్రాష్టిమను శుక్రశోచిష ఆజుహ్వానస్య సర్పిషః
అగ్ని దేవుడు యజ్ఞకారుడిగా, దాతగా, బలవంతుడిగా, అన్నివిషయాలు తెలిసినవాడిగా, జ్ఞానిగా, నిత్యజ్ఞానిగా నేను భావిస్తున్నాను. ఆయన నేరుగా నిలబడి, స్వయంగా ఏర్పడిన దేవుడిగా, పూజకు యోగ్యుడిగా, నెయ్యి ప్రవాహాన్ని అనుసరిస్తూ, ప్రకాశవంతమైన జ్వాలలతో, నెయ్యిని స్వీకరిస్తూ ఉంటాడు.
యజిష్ఠం త్వా యజమానా హువేమ జ్యేష్ఠమఙ్గిరసాం విప్ర మన్మభిర్విప్రేభిః శుక్రమన్మభిః పరిజ్మానమివ ద్యాం హోతారం చర్షణీనామ్ శోచిష్కేశం వృషణం యమిమా విశః ప్రావన్తు జూతయే విశః
యజ్ఞానికి అత్యుత్తముడవైన నిన్ను, అంగిరసులలో గొప్పవాడవైన అగ్ని నిన్ను, మన మనస్సుతో, జ్ఞానుల మనస్సుతో పిలుస్తున్నాము. నువ్వు ఆకాశంలా అన్నిటినీ ఆవరించి, ప్రజల యజ్ఞకారుడిగా, ప్రకాశవంతమైన జుట్టుతో, బలవంతుడిగా, వంశాలు నీకు మార్గదర్శకత్వం కోసం సహాయపడతాయి.
స హి పురూ చిదోజసా విరుక్మతా దీద్యానో భవతి ద్రుహన్తరః పరశుర్న ద్రుహన్తరః వీడు చిద్యస్య సమృతౌ శ్రువద్వనేవ యత్స్థిరమ్ నిష్షహమాణో యమతే నాయతే ధన్వాసహా నాయతే
అతడు ఎంత బలమైనవాడైనా, అద్భుతంగా ప్రకాశిస్తూ, మోసానికి దూరంగా ఉంటాడు. అతడు గొడ్డలిలా మోసానికి దూరంగా ఉంటాడు. అతని సభలో బలంగా ఉన్నదైనా, అడవిలో విన్నట్టు వింటాడు. ఓర్పుతో, అతడు కొలిచి, ముందుకు నడిపిస్తాడు, యుద్ధంలో ఎవ్వరూ అతడిని ఓడించలేరు.
నవమ ద్వితీయో ఽర్ధః అగ్నే తవ శ్రవో వయో మహి భ్రాజన్తే అర్చయో విభావసో బృహద్భానో శవసా వాజముక్థ్యం దధాసి దాశుషే కవే
ఓ అగ్ని! నీ కీర్తి, బలం ఎప్పుడూ కొత్తగా, గొప్పగా ఉంటాయి. నీ ప్రకాశవంతమైన జ్వాలలు వెలుగుతుంటాయి. నీ బలంతో, పూజకుడికి ప్రశంసనీయమైన విజయాన్ని ఇస్తావు, ఓ జ్ఞానీ!
పావకవర్చాః శుక్రవర్చా అనూనవర్చా ఉదియర్షి భానునా పుత్రో మాతరా విచరన్నుపావసి పృణక్షి రోదసీ ఉభే
నీవు ప్రకాశవంతంగా, స్వచ్ఛంగా, ఎప్పుడూ వెలుగు తగ్గకుండా, నీ కాంతితో పైకి ఎక్కుతావు. కుమారుడిగా తల్లి తండ్రి మధ్య తిరుగుతూ, రెండు లోకాలను నీవు నింపుతావు.
ఊర్జో నపాజ్జాతవేదః సుశస్తిభిర్మన్దస్వ ధీతిభిర్హితః త్వే ఇషః సం దధుర్భూరివర్పసశ్చిత్రోతయో వామజాతాః
ఓ జాతవేదా! బలానికి పుట్టినవాడా! మా మంచి ఆశయాల్లో ఆనందించు. మా ధ్యానాలతో నిన్ను స్థాపించాము. గొప్ప రూపంతో, అద్భుతంగా పుట్టిన ధనాన్ని నీకు అందించారు.
ఇరజ్యన్నగ్నే ప్రథయస్వ జన్తుభిరస్మే రాయో అమర్త్య స దర్శతస్య వపుషో వి రాజసి పృణక్షి దర్శతం క్రతుమ్
ప్రకాశిస్తూ, ఓ అగ్ని! జీవుల మధ్య నీవు వెలుగుగా కనిపించు. ఓ అమరుడా! మాకు ధనం ప్రసాదించు. నీవు అందరికీ కనబడే రూపంతో ప్రకాశిస్తావు. మాకు స్పష్టమైన జ్ఞానశక్తిని నింపుతావు.
ఇష్కర్త్తారమధ్వరస్య ప్రచేతసం క్షయన్తం రాధసో మహః రాతిం వామస్య సుభగాం మహీమిషం దధాసి సానసిం రయిమ్
నీవే యజ్ఞాన్ని నిర్వహించే వాడవు, జ్ఞానంతో, గొప్ప దానాలను నిలబెట్టేవాడవు. నీవు దయతో, భాగ్యవంతమైన సంపదను, సమృద్ధిగా తిండి, నిలిచే ధనాన్ని ప్రసాదిస్తావు.
ఋతావానం మహిషం విశ్వదర్శతమగ్నిం సుమ్నాయ దధిరే పురో జనాః శ్రుత్కర్ణం సప్రథస్తమం త్వా గిరా దైవ్యం మానుషా యుగా
పూర్వకాలంలో ప్రజలు, అన్నింటినీ చూడగల గొర్రెపోతు వంటి అగ్నిని, మధురతతో, దయతో స్థాపించారు. అతి ప్రఖ్యాతుడవైన, అందరి కీర్తిని పొందిన, దైవస్వరూపుడవైన నిన్ను, అగ్ని, మనుషుల యుగాలంతా, తమ వాక్కుతో పాడుతూ నిలిపారు.
ప్ర సో అగ్నే తవోతిభిః సువిరాభిస్తరతి వాజకర్మభిః యస్య త్వం సఖ్యమావిథ
అగ్ని! నీ సహాయంతో, నీ వీరత్వంతో, ధైర్యమైన పనులు చేసే వారు సులభంగా దాటి పోతారు. నువ్వు అతనితో స్నేహాన్ని పెంపొందించావు.
తవ ద్రప్సో నీలవాన్వాశ ఋత్వియ ఇన్ధానః సిష్ణవా దదే త్వం మహీనాముషసామసి ప్రియః క్షపో వస్తుషు రాజసి
అగ్ని! నీ నీలిరంగు రూపాన్ని యజ్ఞంలో పురోహితుడు వెలిగిస్తాడు. నువ్వు ఉదయకాలాలకు ప్రియుడవు, రాత్రుల్లో ఇష్టుడవు, ఇంటింటా రాజుగా ఉంటావు.
తమోషధీర్దధిరే గర్భమృత్వియం తమాపో అగ్నిం జనయన్త మాతరః తమిత్సమానం వనినశ్చ వీరుధో ఽన్తర్వతీశ్చ సువతే చ విశ్వహా
ఔషధులు యజ్ఞ గర్భాన్ని ఉంచాయి; నీళ్లైన తల్లులు అగ్నిని పుట్టించాయి; చెట్లు, వృక్షాలు, లోపల దాగి ఉన్నవి, ప్రవహించే ఔషధాలు—all కలసి, ఆ విశ్వవ్యాప్తుడిని ఉత్పత్తి చేశాయి.
అగ్నిరిన్ద్రాయ పవతే దివి శుక్రో వి రాజతి మహిషీవ వి జాయతే
ఇంద్రునికి అగ్ని శుద్ధిగా వెలుగుతాడు; ఆకాశంలో ప్రకాశిస్తాడు; గొప్ప గొర్రెపోతు వలె పుట్టుకొస్తాడు.
యో జాగార తమృచః కామయన్తే యో జాగార తము సామాని యన్తి యో జాగార తమయం సోమ ఆహ తవాహమస్మి సఖ్యే న్యోకాః
ఎవడు జాగ్రత్తగా ఉండుతాడో, వేదపాఠాలు అతనిని కోరుకుంటాయి; ఎవడు జాగరణలో ఉంటాడో, గీతాలు అతనివైపు పోతాయి; ఎవడు మేల్కొని ఉంటాడో, సోమరసం అతనితో ఇలా అంటుంది: 'నేను నీ స్నేహితుడిని, నీతోనే నివసిస్తున్నాను.'
అగ్నిర్జాగార తమృచః కామయన్తేగ్నిర్జాగార తము సామాని యన్తి అగ్నిర్జాగార తమయం సోమ ఆహ తవాహమస్మి సఖ్యే న్యోకాః
అగ్ని మేల్కొని ఉన్నాడు, వేదపాఠాలు అతనిని కోరుకుంటాయి; అగ్ని మేల్కొని ఉన్నాడు, గీతాలు అతనివైపు పోతాయి; అగ్ని మేల్కొని ఉన్నాడు, సోమరసం అతనితో ఇలా అంటుంది: 'నేను నీ స్నేహితుడిని, నీతోనే నివసిస్తున్నాను.'
నమః సఖిభ్యః పూర్వసద్భ్యో నమః సాకన్నిషేభ్యః యుఞ్జే వాచం శతపదీమ్
ముందుగా కూర్చున్న స్నేహితులకు నమస్కారం; ఇప్పుడు కలిసి కూర్చున్నవారికి నమస్కారం; నేను వంద మార్గాల వాక్కును ప్రేరేపిస్తున్నాను.
యుఞ్జే వాచం శతపదీం గాయే సహస్రవర్త్తని గాయత్రం త్రైష్టుభం జగత్
నేను వంద మార్గాల వాక్కును ప్రేరేపిస్తున్నాను; వెయ్యి మార్గాల గీతను పాడుతున్నాను; గాయత్రీ, త్రిష్టుప్, జగతీ ఛందస్సులను పాడుతున్నాను.
గాయత్రం త్రైష్టుభం జగద్విశ్వా రూపాణి సమ్భృతా దేవా ఓకాంసి చక్రిరే
గాయత్రీ, త్రిష్టుప్, జగతీ—ఈ రూపాలను దేవతలు సమకూర్చుకున్నారు; అవి తమ నివాసాలను ఏర్పరచుకున్నారు.
అగ్నిర్జ్యోతిర్జ్యోతిరగ్నిరిన్ద్రో జ్యోతిర్జ్యోతిరిన్ద్రః సూర్యో జ్యోతిర్జ్యోతిః సూర్యః
అగ్ని వెలుగు, వెలుగు అగ్ని; ఇంద్రుడు వెలుగు, వెలుగు ఇంద్రుడు; సూర్యుడు వెలుగు, వెలుగు సూర్యుడు.
పునరూర్జా ని వర్త్తస్వ పునరగ్న ఇషాయుషా పునర్నః పాహ్యంహసః
మళ్లీ పోషణతో తిరిగి రా; మళ్లీ, అగ్ని, ఆహారం, ఆయుష్షుతో తిరిగి రా; మళ్లీ రా, మమ్మల్ని కష్టాలనుండి కాపాడు.
సహ రయ్యా ని వర్తస్వాగ్నే పిన్వస్వ ధారయా విశ్వప్స్న్యా విశ్వతస్పరి
సంపదతో తిరిగి రా, అగ్ని! సమృద్ధితో అభివృద్ధి చెందు; అన్నింటినీ పోషించే ధారతో, అన్ని వైపులా వ్యాపించు.
యదిన్ద్రాహం యథా త్వమీశీయ వస్వ ఏక ఇత్ స్తోతా మే గోసఖా స్యాత్
ఇంద్రుడా! నేను నీలా ధనాన్ని పాలించగలిగితే, నా స్తోత్రం ప్రత్యేకంగా ఉండాలి; నా స్నేహితుడు గొర్రెలు ఇచ్చేవాడిగా ఉండాలి.
శిక్షేయమస్మై దిత్సేయం శచీపతే మనీషిణే యదహం గోపతిః స్యామ్
శక్తియుక్తుడా! జ్ఞానవంతుడికి నేర్చుకుని, అతనికి దానం చేయాలని కోరుకుంటున్నాను; నేను గొర్రెలు కాపాడే వాడినైతే.
ధేనుష్ట ఇన్ద్ర సూనృతా యజమానాయ సున్వతే గామశ్వం పిప్యుషీ దుహే
ఇంద్రుడా! మధురంగా మాట్లాడే ఆవు, యజ్ఞం చేసే వాడికి, సోమాన్ని పిండే వాడికి, పాలు, గొర్రెలు, కుదిరిన గుర్రాలను పాలు పీల్చిపెడుతుంది.
ఆపో హి ష్ఠా మయోభువస్తా న ఊర్జే దధాతన మహే రణాయ చక్షసే
నీళ్ళు! ఇక్కడికి రండి, ఆనందాన్ని తీసుకురండి; మాకు బలాన్ని ఇవ్వండి, గొప్ప విజయం కోసం, యుద్ధంలో విజయం కోసం.
యో వః శివతమో రసస్తస్య భాజయతేహ నః ఉశతీరివ మాతరః
మీరిచ్చే శుభమైన రసాన్ని మాకు ఇక్కడ పంచండి; పిల్లలను పోషించే తల్లిలా మమ్మల్ని పోషించండి.
తస్మా అరం గమామ వో యస్య క్షయాయ జిన్వథ ఆపో జనయథా చ నః
అందుకే, మనం ఆ పరమాత్ముని దగ్గరకు వెళ్లుదాం. నీళ్లూ! మీరు ఆయన నివాసానికి కృషి చేస్తారు కదా, మమ్మల్ని కూడా పుట్టించండి, పోషించండి.
వాత ఆ వాతు బేషజం శమ్భు మయోభు నో హృదే ప్ర న అయూంషి తారిషత్
గాలి మనకు ఔషధాన్ని తీసుకురావాలి. అది ఆనందాన్ని, సంతోషాన్ని మన హృదయాల్లో నింపాలి. మన ఆయుష్సు దీర్ఘంగా ఉండేలా దారి చూపించాలి.
ఉత వాత పితాసి న ఉత భ్రాతోత నః సఖా స నో జీవాతవే కృధి
గాలీ! నువ్వు మా తండ్రివి, మా అన్నయ్యవు, మా మిత్రుడివి. మాకు జీవితం ప్రసాదించు.
యదదో వాత తే గృహే ఽమృతం నిహితం గుహా తస్యో నో దేహి జీవసే
గాలీ! నీ ఇంట్లో రహస్యంగా దాచిన అమృతాన్ని మాకు జీవించేందుకు ఇవ్వు.