సామవేదః

పఞ్చమ ద్వితీయో ఽర్ధః అ అక్రాన్త్సముద్రః ప్రథమే విధర్మం జనయన్ప్రజా భువనస్య గోపాః చ్ వృషా పవిత్రే అధి సానో అవ్యే బృహత్సోమో వావృధే స్వానో అద్రిః

ఆయన సముద్రాన్ని దాటి, మొదట ధర్మాన్ని స్థాపించి, ప్రజలను సృష్టించాడు, లోకానికి కాపాడేవాడయ్యాడు; పావనమైన కొండపై వృషభుడు సోమరసం పాత్రలో పెరిగి, రాయి గర్జించింది.

అ మత్సి వాయుమిష్టయే రాధసే చ మత్సి మిత్రావరుణా పూయమానః చ్ మత్సి శర్ధో మారుతం మత్సి దేవాన్మత్సి ద్యావాపృథివీ దేవ సోమ

వాయువూ! మాకు అనుగ్రహం, దయ కలిగించు; మిత్ర, వరుణా! మేము పవిత్రులమవుతున్నప్పుడు మాకు ఆనందించు; మారుతగణమూ, దేవతలూ, ఆకాశభూములు, సోమదేవా! మమ్మల్ని ఆశీర్వదించు.

అ మహత్తత్సోమో మహిషశ్చకారాపాం యద్గర్భో ఽవృణీత దేవాన్ చ్ అదధాదిన్ద్రే పవమాన ఓజో ఽజనయత్సూర్యే జ్యోతిరిన్దుః

ఆ మహాసోముడు, నీళ్ల గర్భంగా దేవతలను ఎంచుకున్నప్పుడు, ఇంద్రునికి బలాన్ని ఇచ్చాడు, ప్రవహించే వాడా! సూర్యునిలో వెలుగును పుట్టించాడు.

అ ఏష దేవో అమర్త్యః పర్ణవీరివ దీయతే చ్ అభి ద్రోణాన్యాసదమ్

ఈ అమరదేవుడు, చెట్టు కొమ్మలా విస్తరిస్తూ, పాత్రల్లోకి ప్రవహిస్తున్నాడు.

అ ఏష విప్రైరభిష్టుతో ఽపో దేవో వి గాహతే చ్ దధద్రత్నాని దాశుషే

మహర్షులచే స్తుతింపబడే ఈ దేవుడు, జలాల్లోకి ప్రవేశించి, భక్తులకు ధనాలను ప్రసాదిస్తున్నాడు.

అ ఏష విశ్వాని వార్యా శూరో యన్నివ సత్వభిః చ్ పవమానః సిషాసతి

ఈ బలవంతుడు పవమానుడు, తన శక్తులతో వీరుడు లాగా, అన్ని మంగళకరమైన వస్తువులను కోరుకుంటూ ఉన్నాడు.

అ ఏష దేవో రథర్యతి పవమానో దిశస్యతి చ్ ఆవిష్కృణోతి వగ్వనుమ్

ఈ దేవుడు పవమానుడు, రథంపై ప్రయాణిస్తూ, వేగంగా ముందుకు దూసుకెళ్తూ, వాక్కును, ధ్వనిని ప్రదర్శిస్తున్నాడు.

అ ఏష దేవో విపన్యుభిః పవమాన ఋతాయుభిః చ్ హరిర్వాజాయ మృజ్యతే

పండితులు, ధర్మాన్ని పాటించేవారు పవిత్రం చేసిన ఈ పసుపు రంగు దేవుడు పవమానుడు, విజయానికి శుభ్రపరచబడుతున్నాడు.

అ ఏష దేవో విపా కృతో ఽతి హ్వరాంసి ధావతి చ్ పవమానో అదాభ్యః

పవిత్రుడైన ఈ దేవుడు, అన్ని అడ్డంకులను దాటి పోతాడు; పవమానుడు ఓడించలేనివాడు.

అ ఏష దివం వి ధావతి తిరో రజాంసి ధారయా చ్ పవమానః కనిక్రదత్

ఈ పవిత్రుడు గంభీరమైన ధారతో, ఆకాశాన్ని దాటి, ధూళి మధ్యన పరుగెత్తుతూ, గంభీరంగా నాదించుకుంటూ ప్రయాణిస్తాడు.

అ ఏష దివం వ్యాసరత్తిరో రజాంస్యస్పృతః చ్ పవమానః స్వధ్వరః

ఈ పవిత్రుడు, తన స్వభావంతో, ఆకాశాన్ని విస్తరించి, ధూళి మధ్యన తాకకుండా ప్రవహిస్తున్నాడు.

అ ఏష ప్రత్నేన జన్మనా దేవో దేవేభ్యః సుతః చ్ హరిః పవిత్రే అర్షతి

ఈ పురాతన జన్మ కలిగిన దేవుడు, దేవతల కోసం పిండించబడి, పసుపు వర్ణంతో పవిత్రతలో ప్రవహిస్తున్నాడు.

అ ఏష ఉ స్య పురువ్రతో జజ్ఞానో జనయన్నిషః చ్ ధారయా పవతే సుతః

ఈ అనేక విధుల కలిగినవాడు, జన్మించి, వెలుగులను పుట్టిస్తూ, పిండించబడి తన ధారతో ప్రవహిస్తున్నాడు.

అ ఏష ధియా యాత్యణ్వ్య శూరో రథేభిరాశుభిః చ్ గచ్ఛన్నిన్ద్రస్య నిష్కృతమ్

ఈ శక్తివంతుడు, సూక్ష్మమైన ధ్యానంతో, వేగవంతమైన రథాలతో, ఇంద్రుని నివాసాన్ని చేరేందుకు సాగిపోతున్నాడు.

అ ఏష పురూ ధియాయతే బృహతే దేవతాతయే చ్ యత్రామృతాస ఆశత

ఈ పవిత్రుడు, గొప్ప యజ్ఞానికి అనేక మంది ధ్యానంతో పిలవబడతాడు; అక్కడ అమృతులు కూర్చున్నారు.

అ ఏతం మృజన్తి మర్జ్యముప ద్రోణేష్వాయవః చ్ ప్రచక్రాణం మహీరిషః

ఈ పవిత్రుని, పాత్రల్లో రాళ్లతో శుభ్రపరచి, విస్తారమైన ఐశ్వర్యాన్ని పంచుతూ శుద్ధి చేస్తున్నారు.

అ ఏష హితో వి నీయతే ఽన్తః శున్ధ్యావతా పథా చ్ యదీ తుఞ్జన్తి భూర్ణయః

ఈ స్థాపించబడినవాడు, శుద్ధి మార్గంలో ముందుకు నడిపించబడి, రోలర్లు ప్రేరేపించినప్పుడు సాగిపోతున్నాడు.

అ ఏష రుక్మిభిరీయతే వాజి శుభ్రేభిరంశుభిః చ్ పతిః సిన్ధూనాం భవన్

ఈ వజ్రపు కిరణాలతో, మెరిసే ప్రవాహాలతో, నదుల అధిపతిగా మారుతూ ముందుకు సాగుతున్నాడు.

అ ఏష శృఙ్గాణి దోధువచ్ఛిశీతే యూథ్యో వృషా చ్ నృమ్ణా దధాన ఓజసా

ఈ యువ వృషభుడు, తన కొమ్ములు ఊపుతూ, గుంపులో శక్తిని, పురుషోత్తమ బలాన్ని కలిగి ఉన్నాడు.

అ ఏష వసూని పిబ్దనః పరుషా యయివాం అతి చ్ అవ శాదేషు గచ్ఛతి

ఈ ఐశ్వర్యంతో నిండినవాడు, కఠినమైన ప్రదేశాలను దాటి, విశ్రాంతి స్థలాల్లోకి ప్రవేశిస్తున్నాడు.

అ ఏతము త్యం దశ క్షిపో హరిం హివన్తి యాతవే చ్ స్వాయుధం మదిన్తమమ్

ఈ పసుపు వర్ణుడు, పది వేళ్లు ప్రయాణానికి పిండించగా, తన ఆయుధంతో మత్తును కలిగించేవాడు.

అ ఏష ఉ స్య వృషా రథో ఽవ్యా వారేభిరవ్యత చ్ గచ్ఛన్వాజం సహస్రిణమ్

ఈ వృషభుని రథం, కవచాలతో రక్షించబడి, వేలాది బహుమతుల కోసం సాగిపోతున్నాడు.

అ ఏతం త్రితస్య యోషణో హరిం హిన్వన్త్యద్రిభిః చ్ ఇన్దుమిన్ద్రాయ పీతయే

ఈ పసుపు వర్ణుని, త్రితుని స్త్రీలు రాళ్లతో పిండించి, ఇంద్రుడు పానానికి సిద్ధం చేస్తున్నారు.

అ ఏష స్య మానుషీష్వా శ్యేనో న విక్షు సీదతి చ్ గచ్ఛం జారో న యోషితమ్

ఈవాడు, మనుషుల మధ్య, పక్షిరాజు వలె గ్రామాల్లో కూర్చుని, ప్రియురాలిని చేరే ప్రియుడిలా సాగిపోతున్నాడు.

అ ఏష స్య మద్యో రసో ఽవ చష్టే దివః శిశుః చ్ య ఇన్దుర్వారమావిశత్

ఈ మత్తును కలిగించే రసం, ఆకాశపు శిశువుగా, కవచాన్ని దాటి వెలుగులోకి వస్తోంది.

అ ఏష స్య పీతయే సుతో హరిరర్షతి ధర్ణసిః చ్ క్రన్దన్యోనిమభి ప్రియమ్

ఈ పసుపు వర్ణుడు, పిండించబడి, మత్తు కోసం ఉప్పొంగుతూ, గర్జిస్తూ తన ప్రియమైన స్థలాన్ని వెతుకుతున్నాడు.

అ ఏతం త్యం హరితో దశ మర్మృజ్యన్తే అపస్యువః చ్ యాభిర్మదాయ శుమ్భతే

ఈ పసుపు వర్ణుని, పది ప్రకాశవంతమైనవారు శుభ్రపరచి, మత్తు కోసం అతడిని మెరిపిస్తున్నారు.

అ ఏష వాజీ హితో నృభిర్విశ్వవిన్మనసస్పతిః చ్ అవ్యో వారం వి ధావతి

ఈ వాజి, మనుషులు ప్రేరేపించగా, సమస్త జ్ఞానానికి అధిపతి, ఎటువంటి అడ్డంకీ లేకుండా తన లక్ష్యానికి వేగంగా పరుగెత్తుతున్నాడు.

అ ఏష పవిత్రే అక్షరత్సోమో దేవేభ్యః సుతః చ్ విశ్వా ధామాన్యావిశన్

ఈ సోమరసం, దేవతల కొరకు పిండించబడింది, శుద్ధికరణంలో నిరంతరం ప్రవహిస్తూ అన్ని స్థలాలలోకి చేరుతోంది.