సామవేదః

అ యన్మన్యసే వరేణ్యమిన్ద్ర ద్యుక్షం తదా భర చ్ విద్యామ తస్య తే వయమకూపారస్య దావనః

ఇంద్రా! నీవు ఏది ఉత్తమమైనదిగా, స్వర్గీయమైనదిగా భావిస్తావో, దయచేసి అదే మాకు ఇవ్వు. నీ అక్షయమైన, ప్రకాశించే వరాన్ని మేము తెలుసుకోవాలని కోరుకుంటున్నాము.

అ యత్తే దిక్షు ప్రరాధ్యం మనో అస్తి శ్రుతం బృహత్ చ్ తేన దృఢా చిదద్రివ ఆ వాజం దర్షి సాతయే

ఓ శత్రువులను నశింపజేసేవాడా! నీ మనస్సు అన్ని దిక్కులలో ప్రసిద్ధి చెందినది, విస్తారమైనది. ఆ బలమైన మనస్సుతో నీవు విజయాన్ని సాధించేందుకు కావలసిన ఫలితాన్ని సంపాదిస్తావు.

పఞ్చమ ప్రథమో ఽర్ధః అ శిశుం జజ్ఞానం హర్యతం మృజన్తి శుమ్భన్తి విప్రం మరుతో గణేన చ్ కవిర్గీర్భిః కావ్యేనా కవిః సన్త్సోమః పవిత్రమత్యేతి రేభన్

ఐదవదిలో మొదటి భాగంలో, మరుతులు తమ గుంపుతో కలసి పసిపిల్లలా పుట్టిన పసుపు రంగు సోమాన్ని శుభ్రపరచి అలంకరిస్తారు. కవి తన పాటలతో, కవిత్వంతో, ఆ సోమాన్ని పవిత్రతను మించిపోయేలా చేస్తాడు.

అ ఋషిమనా య ఋషికృత్స్వర్షాః సహస్రనీథః పదవీః కవీనామ్ చ్ తృతీయం ధామ మహిషః సిషాసన్త్సోమో విరాజమను రాజతి ష్టుప్

ఎవరికి ఋషిలా మనస్సు ఉందో, ఋషిలా కార్యాలు చేయగలవాడో, ఆకాశంలో ప్రకాశించే వాడో, వెయ్యి మార్గాలను అనుసరించేవాడో, కవుల దారిలో నడిచేవాడో, మూడవ నిలయం చేరిన మహా సోముడు కాంతిని కోరుతూ మహిమతో రాజ్యాన్ని పాలిస్తాడు.

అ చమూషచ్ఛ్యేనః శకునో విభృత్వా గోవిన్దుర్ద్రప్స ఆయుధాని బిభ్రత్ చ్ అపామూర్మిం సచమానః సముద్రం తురీయం ధామ మహిషో వివక్తి

పక్షి అయిన శ్యేనుడు, గోవిందుడు, ద్రప్సుడు ఆయుధాలను ధరించి, నీటితో కలసి సముద్రాన్ని చేరతాడు. మహా సోముడు నాలుగవ నిలయాన్ని వేరుచేస్తాడు.

అ ఏతే సోమా అభి ప్రియమిన్ద్రస్య కామమక్షరన్ చ్ అస్య వీర్యమ్

ఈ సోమాలు ఇంద్రుని ప్రీతిని తీరుస్తూ ప్రవహిస్తున్నాయి. అవి ఆయన వీరత్వాన్ని ప్రదర్శిస్తున్నాయి.

అ పునానాసశ్చమూషదో గచ్ఛన్తో వాయుమశ్వినా చ్ తే నో ధత్త సువీర్యమ్

పరిశుద్ధమవుతూ, సోమాలు వాయువు, అశ్వినులతో కలిసి సాగిపోతున్నాయి. అవి మాకు గొప్ప బలాన్ని ప్రసాదించుగాక.

అ ఇన్ద్రస్య సోమ రాధసే పునానో హార్ది చోదయ చ్ దేవానాం యోనిమాసదమ్

ఇంద్రుని అనుగ్రహం కోసం పరిశుద్ధమవుతున్న సోమా! మనసును ఉత్తేజపరచు. దేవతల స్థానంలో స్థిరపడు.

అ మృజన్తి త్వా దేశ క్షిపో హిన్వన్తి సప్త ధీతయః చ్ అను విప్రా అమాదిషుః

ఏడు జ్ఞానులు నిన్ను శుభ్రపరచి, ప్రవహింపజేస్తున్నారు, ఓ సోమా! ఆ మునులు యాగాల్లో నిన్ను అనుసరిస్తున్నారు.

అ దేవేభ్యస్త్వా మదాయ కం సృజానమతి మేష్యః చ్ స గోభిర్వాసయామసి

దేవతలకు ఆనందం కోసం మేము నిన్ను పంపిస్తున్నాము, ఓ సోమా! పశువులతో నిన్ను అలంకరిస్తాము.

అ పునానః కలశేష్వా వస్త్రాణ్యరుషో హరిః చ్ పరి గవ్యాన్యవ్యత

పాత్రల్లో పరిశుద్ధమవుతూ, పసుపు రంగు సోముడు, ప్రకాశవంతుడైనవాడు, వస్త్రాలను విస్తరించి, ఆవుల చర్మాలతో తనను తాను కప్పుకుంటాడు.

అ మఘోన ఆ పవస్వ నో జహి విశ్వా అప ద్విషః చ్ ఇన్దో సఖాయమా విశ

ఓ దాత! మాకు ప్రవహించు, అన్ని శత్రువులను తొలగించు. ఓ ఇంద్రుని ప్రియమైన సోమా! మాకు స్నేహాన్ని కలిగించు.

అ నృచక్షసం త్వా వయమిన్ద్రపీతం స్వర్విదమ్ చ్ భక్షీమహి ప్రజామిషమ్

మేము మానవ దృష్టితో, ఇంద్రుడు సేవించిన, వెలుగును తెలిసిన నిన్ను, ఓ సోమా! సంతానానికి పోషకాహారంగా సేవించబోతున్నాము.

అ వృష్టిం దివః పరి స్రవ ద్యుమ్నం పృథివ్యా అధి చ్ సహో నః సోమ పృత్సు ధాః

ఆకాశం నుండి వర్షాన్ని కురిపించు, భూమిపై బలాన్ని ప్రసాదించు. ఓ సోమా! యుద్ధాల్లో మాకు శక్తిని ఇవ్వు.

అ సోమః పునానో అర్షతి సహస్రధారో అత్యవిః చ్ వాయోరిన్ద్రస్య నిష్కృతమ్

పరిశుద్ధమవుతూ సోముడు వెయ్యి ప్రవాహాలతో, అపారమైన శక్తితో ప్రవహిస్తున్నాడు. అది వాయువు, ఇంద్రునికి సంబంధించిన భాగం.

అ పవమానమవస్యవో విప్రమభి ప్ర గాయత చ్ సుష్వాణం దేవవీతయే

పరిశుద్ధమవుతున్న, జ్ఞానమున్న సోముని గురించి, దేవతలకు జరిగే ఉత్సవానికి ఆనందంగా పాడండి.

అ పవన్తే వాజసాతయే సోమాః సహస్రపాజసః చ్ గృణానా దేవవీతయే

విజయాన్ని కోసం పరిశుద్ధమవుతున్న, వెయ్యి బలములతో కూడిన సోమాలను, దేవతలకు జరిగే ఉత్సవంలో కీర్తిస్తూ పాడుతున్నారు.

అ ఉత నో వాజసాతయే పవస్వ బృహతీరిషః చ్ ద్యుమదిన్దో సువీర్యమ్

ఓ సోమా, మా కోసం గొప్ప ఐశ్వర్యంతో, సమృద్ధిగా పోషణతో, ప్రకాశవంతమైన బలంతో ప్రవహించు.

అ అత్యా హియానా న హేతృభిరసృగ్రం వాజసాతయే చ్ వి వారమవ్యమాశవః

పందెం గుర్రాల్లా వేగంగా పరిగెత్తుతూ, నిన్ను ఎవరూ ఆపలేరు; నీవు ధనాన్ని సంపాదించేందుకు నిరోధం లేకుండా, ఉత్సాహంగా ఉప్పొంగుతావు.

అ తే నః సహస్రిణం రయిం పవన్తామా సువీర్యమ్ చ్ సువానా దేవాస ఇన్దవః

దేవతలారా, ఆ సోమరసపు బిందువులు మాకు వెయ్యిరకాల సంపదను, వీరబలాన్ని ప్రసాదించుగాక.

అ వాశ్రా అర్షన్తీన్దవో ఽభి వత్సం న మాతరః చ్ దధన్విరే గభస్త్యోః

సోమరసపు బిందువులు, తల్లి దూడను ఎలా ఆలింగనం చేస్తుందో అలా, తమ చేతుల్లో ఆయనను పట్టుకుని, ప్రేమగా చుట్టుముట్టాయి.

అ జుష్ట ఇన్ద్రాయ మత్సరః పవమాన కనిక్రదత్ చ్ విశ్వా అప ద్విషో జహి

పరిశుద్ధమై, గర్జిస్తూ, ఇంద్రుడికి ఆనందాన్ని ఇచ్చే సోమా, మా శత్రువులందరినీ నాశనం చేయు.

అ అపఘ్నన్తో అరావ్ణః పవమానాః స్వర్దృశః చ్ యోనావృతస్య సీదత

పరిశుద్ధమై, ప్రకాశించే వారు, శత్రువులను త్రోసికొట్టి, రాయిని మంచంలో కూర్చుంటారు.

అ సోమా అసృగ్రమిన్దవః సుతా ఋతస్య ధారయా చ్ ఇన్ద్రాయ మధుమత్తమాః

సత్యప్రవాహంతో నిండిన మధురమైన సోమరసపు బిందువులు, ఇంద్రునికి ప్రవహిస్తున్నాయి.

అ అభి విప్రా అనూషత గావో వత్సం న ధేనవః చ్ ఇన్ద్రం సోమస్య పీతయే

ప్రేరణ పొందినవారు, ఆవులు దూడను పిలిచినట్లు, సోమరసాన్ని పానంచేయడానికి ఇంద్రుణ్ణి పిలిచారు.

అ మదచ్యుత్క్షేతి సాదనే సిన్ధోరూర్మా విపశ్చిత్ చ్ సోమో గౌరీ అధి శ్రితః

సోముడు, జ్ఞానవంతుడు, నదీ ప్రవాహంతో కూడిన చోట, పసుపు గోవుపై విశ్రాంతిగా నిలిచాడు.

అ దివో నాభా విచక్షణో ఽవ్యో వారే మహీయతే చ్ సోమో యః సుక్రతుః కవిః

సోముడు, జ్ఞానముగల కవి, ఆకాశపు మధ్యలో, మేఘాలు లేని విస్తారంలో మహిమను పొందుతున్నాడు.

అ యః సోమః కలశేష్వా అన్తః పవిత్ర ఆహితః చ్ తమిన్దుః పరి షస్వజే

పాత్రల్లో, శుద్ధికరణంలో ఉంచిన ఆ సోమాన్ని, ఇండు ఆలింగనం చేశాడు.

అ ప్ర వాచమిన్దురిష్యతి సముద్రస్యాధి విష్టపి చ్ జిన్వన్కోశం మధుశ్చుతమ్

ఇండు సముద్రపు ఉపరితలంపై నుండి వాక్కును పంపిస్తాడు, తేనెతో నిండిన పాత్రను ప్రేరేపిస్తాడు.