సామవేదః

ఇంద్రుడు మరియు అగ్నిదేవుడికి అర్పించిన ఈ ప్రార్థనల కథ ఇలా సాగుతుంది. భక్తులు తమ హృదయాలలోని భక్తితో, ఇంద్రుడు మరియు అగ్నికి అద్భుతమైన సోమరసాన్ని తయారు చేసి, వారిని ఆహ్వానించారు. ‘‘ఓ ఇంద్రా, ఓ అగ్నీ! మేము మీ కోసం ఈ స్తోత్రాలను రచించాము. మీకు ప్రీతికరమైన సోమాన్ని రాగమంటూ రండి, పానానికి సిద్ధంగా ఉంది’’ అని వారు ప్రార్థించారు. ‘‘మీ శక్తివంతమైన సేనలతో పాటు మా యజ్ఞానికి రండి’’ అని కోరారు. ‘‘మహానుభావులైన మీరు, మీ సేనలతో ఈ సోమయాగానికి వచ్చి, సోమాన్ని ఆస్వాదించండి’’ అని వారు మరింత వేడుకున్నారు. ఆ సమయంలో, ప్రకాశవంతమైన సోమరసం ఘనంగా ప్రవహిస్తూ పాత్రల్లో నిండింది. అది తగిన చోట్ల స్థిరపడింది. ఆ సోమరసం ఇంద్రుడికీ, వాయుదేవుడికీ, వరుణుడికీ, మరుత్స్వాములకు, విష్ణువుకూ అర్పించబడింది. ‘‘ఓ సోమా! అన్ని దిశల నుండి మాకు పోషణను, సంతానాన్ని ప్రసాదించు; వేల రెట్లు సంపదను మాకు అందించు’’ అని భక్తులు వేడుకున్నారు. పూజారులు సోమాన్ని పిండుతూ, శుద్ధి చేసి, అది వేగంగా పరుగెత్తే గుర్రంలా ప్రవహించింది. ఆనందాన్ని పంచే ఆ ప్రవాహం, పచ్చిక పొలాల్లో, పాలు ఇచ్చే ఆవులతో రక్షించబడి, నదుల్లా సముద్రాన్ని చేరింది. ఆ ఉల్లాసంలో సోమరసం ఆనందించసాగింది. ‘‘ఓ సోమా! పరలోకంలోనూ, భూమిలోనూ ఉన్న మహిమ గల సంపదను మాకు ప్రసాదించు, శుద్ధి చేసి మాకు దోహదపడు’’ అని వారు ప్రార్థించారు. శుద్ధమైన, ఉజ్వలమైన సోమరసం, యజ్ఞ కుశాలలో స్థిరపడింది; పసుపు రంగులో మెరిసింది. ‘‘ఇంద్రుడు, సోముడు—మీరిద్దరూ మేల్కొన్నవారు, గోవులను కాపాడే అధిపతులు. మా ప్రార్థనలకు ఫలితం కలిగించండి’’ అని వారు కోరారు. ఇంద్రుడు, ఉల్లాసానికి, బలానికి పుట్టినవాడు. వృత్రాసురుని సంహరించినవాడు. మహాసంగ్రామాల్లో ఆయనను పిలిచే వారు విజయాన్ని కోరారు. ‘‘మీరు యోధులకు నాయకులు, దాతలు, వినయపూర్వకులకు కూడా దయచేసే వారు. సోమాన్ని పిండే భక్తులకు సంపద ప్రసాదించేవారు’’ అని వారు గౌరవించారు. ‘‘పోరాటానికి యోధులు సిద్ధమవుతున్నప్పుడు, బహుమతి ధైర్యవంతులకు సిద్ధంగా ఉన్నప్పుడు, మీ ఉల్లాసాన్ని కలిగించే గుర్రాలను యోగ్యం చేయండి. మీరు ఎవరిని సమృద్ధిగా చేయబోతున్నారు, ఎవరిని గెలిపించబోతున్నారు? ఓ ఇంద్రా, మమ్మల్ని సంపన్నులుగా చేయు’’ అని వారు ప్రార్థించారు. ఆవులు మధురమైన, పొంగిపొర్లే తేనెను తాగాయి. ఇంద్రునితో కలిసి ఉన్న వారు బలంతో ఉల్లాసంగా మెరిసిపోయారు; వారు సంపదను పొందారు, సూర్యుని ప్రభుత్వాన్ని అనుసరించారు. ఆ మచ్చల ఆవులు సోమాన్ని పిండాయి; అవి ఇంద్రునికి ప్రీతికరమైనవి. అవే వజ్రాయుధాన్ని, బాణాన్ని సిద్ధం చేశాయి; సంపదను కలిగి, సూర్యుని ప్రభుత్వాన్ని అనుసరించాయి. పండితులు, జ్ఞానులు, ఆయన బలాన్ని భక్తితో సేవించారు. గతంలో జరిగిన అనేక యజ్ఞాలను ఆయన సంతోషానికి నిర్వహించారు. వారు కూడా సంపదను పొందారు, సూర్యుని ప్రభుత్వాన్ని అనుసరించారు. ఆ ఉల్లాసానికి పిండిన సోమరసం, జలాల్లో నైపుణ్యం కలిగి, పర్వతాలలో నివసిస్తూ, గద్దలా తన స్థానాన్ని చేరుకుంది. శుద్ధమైన సోమరసం, లోపరహితంగా, దేవతల వాయువు చేత నడిపించబడుతూ, జలాల్లో కడిగి, మనుషులచే పిండబడింది; ఆవులు తమ పాలతో దాన్ని మధురంగా చేశాయి. గుర్రాన్ని యుగానికి కట్టినట్టు, అమృతానికి సోమరసాన్ని అలంకరించారు. ‘‘ఓ బలదాయకుడా! నీ మహిమను ప్రదర్శించు, భక్తులకు మధ్యలో పాత్రను తెరువు’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘ఓ నిపుణుడా! పాత్రలోని సోమరసాన్ని ప్రజల్లో అగ్ని వలె ప్రసరించనివ్వు; సోమా, వానగా పరవళ్లు తెచ్చి, గోవుల కోసం, జ్ఞానానికి ప్రవాహాన్ని ప్రసాదించు’’ అని కోరారు. మహాత్ముల సంతానం వెలుగును ప్రసరించగా, ఆ సత్యప్రభను కదిలించగా, అతడు అందరి ప్రియుడయ్యాడు; వారందరినీ ఏకతగా కలిపాడు. త్రితుని శిలను చేరి, దాగిన స్థలాన్ని కనుగొన్నప్పుడు, యజ్ఞానికి సంబంధించిన ఏడు స్థలాలను చేరుకున్నాడు. త్రితుని మూడు ఆధారాలతో, వెనుక భాగాల్లో ప్రయాణిస్తూ, దారిని కొలిచాడు; అతని యుక్తులు బాగా ఏర్పాటయ్యాయి. ‘‘బలాన్ని పొందేందుకు, శుద్ధికరించబడి, పిండిన సోమరసం ప్రవహించు. మధురతతో, ఇంద్రుడికీ, విష్ణువుకీ, దేవతలకు అర్పించబడినవాడవు’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘ఓ పసుపు సోమా! ఆలోచనలతో నీవు శుద్ధికరించబడ్డావు; మోసం లేని వాడవు; తల్లి దూడను ఎలా ప్రేమించునో, నీవు నీ ప్రవాహంలో అలానే ఉన్నావు’’ అని వారు వర్ణించారు. ‘‘నీ మహాబలంతో ఆకాశాన్ని, భూమిని ఆలింగనం చేశావు; నీ మహిమతో మూతను తొలగించావు’’ అని సోమరసాన్ని స్తుతించారు. ‘‘శక్తితో నిండిన ఆ బిందువు, గోవులకు సమృద్ధిగా ప్రవహిస్తుంది; ఇంద్రునికి సోమరసం బలాన్ని, ఉల్లాసాన్ని ప్రసాదిస్తుంది; అపవిత్రులను తరిమివేస్తుంది, విరోధాన్ని తొలగిస్తుంది, ప్రజలకు రాజుగా విస్తారమైన మార్గాన్ని సృష్టిస్తుంది.’’ ‘‘తేనెతో కలిసిన సోమరసం, శుద్ధికరణ ద్వారా ప్రవహిస్తూ, రాయిలో నుండి పిండబడింది. ఇంద్రునితో స్నేహాన్ని ఆస్వాదిస్తూ, దేవతకు దేవతగా ఉల్లాసాన్ని కలిగిస్తుంది.’’ ‘‘శుద్ధికరించుకుంటూ, ఆ దేవుడు వ్రతాలతో ప్రవహిస్తాడు; తన సారం ద్వారా దేవతలను నింపుతాడు; సత్యాన్ని ధరించి, ధర్మాన్ని నిలబెడతాడు; పదివేలు అతన్ని అశస్తిమైన శిఖరంపై కాపాడుతాయి.’’ ‘‘ఓ అగ్నీ! మేము నీను, అమరుడైన, ప్రకాశవంతుడైన దేవుడిని, ప్రదీప్తి చేసి పూజిస్తున్నాము; నీ మహిమయుతమైన యుద్ధం ప్రకాశించనివ్వు; మాకు పరలోక ఫలితాన్ని ప్రసాదించు’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘ఓ అగ్నీ! గీతంతో, హవిస్సుతో మేము నిన్ను పిలుస్తున్నాము; ప్రజలకు వెలుగునిచ్చే ప్రభావంతుడవు, అద్భుతుడవు, హవిస్సును మోసుకెళ్లేవాడవు; మా గాయకులకు పోషణను ప్రసాదించు’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘ఓ ప్రజలకు వెలుగునిచ్చే ప్రభావంతుడా! నీ కోసం రెండు కపాలాలు నింపబడ్డాయి; మా స్తోత్రాలు నిన్ను సంతృప్తిపర్చాలని కోరుకుంటున్నాము; మా గాయకుల కోసం పోషణను ప్రసాదించు’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘ఇంద్రునికి, ప్రేరణాత్మకుడికి, మహాబలశాలి, మహోన్నతుడికి సామగానం పాడండి; ప్రార్థనకర్త, జ్ఞానవంతుడు, స్తుతించదగినవాడు ఆయన’’ అని వారు స్తుతించారు. ‘‘ఓ ఇంద్రా! నీవు సమస్త విజేతవు; నీవే సూర్యుని ప్రకాశాన్ని వెలిగించావు; నీవే జగత్కర్తవు, విశ్వదేవతవు, మహోన్నతుడవు’’ అని వారు వర్ణించారు. ‘‘ప్రకాశవంతంగా వెలుగుతూ, దేవతలు వెలుగులోకి వేగంగా పోతారు; నీవు, ఇంద్రా, స్నేహాన్ని స్వీకరించావు’’ అని వారు చెప్పారు. ‘‘ఇంద్రా, నీ కోసం సోమరసం పిండబడింది; నీవు మహాబలుడవు. బలంతో రా; నీ శక్తి సూర్యుని కిరణాలా పరిపూర్ణంగా ఉండాలి’’ అని ప్రార్థించారు. ‘‘వృత్రుని సంహరించినవాడా! నీ రెండు గుర్రాలను ప్రార్థనతో యుక్తం చేసి, నీ రథాన్ని అధిరోహించు. రాయి, తన అగ్నితో, నీ మనస్సును మా వైపు మళ్లించనివ్వు’’ అని కోరారు. ఇంద్రుని రెండు గుర్రాలు, ఎవ్వరూ ఎదిరించలేని ఆయన బలాన్ని మోసుకుంటూ, ఋషుల స్తోత్రాలకు, మానవుల యజ్ఞాలకు ఆయనను తీసుకెళ్తాయి. ఇలా భక్తుల ప్రార్థనలు, సోమయాగ ఘోషలు, దేవతలకు అర్పణలు పరిపూర్ణంగా సాగాయి. దేవతలు ఆనందంతో, భక్తులకు ఆశీస్సులు ప్రసాదిస్తూ, యజ్ఞాన్ని కీర్తించగలిగారు.