సామవేదః

ఓ పవిత్రుడా! ఆలోచన చేత నడిపింపబడుతూ, గర్జిస్తూ, నీవు నీ గర్భాన్ని చేరుకుంటావు; స్వధర్మాన్ని అనుసరించి, వాయువుని అధిరోహిస్తావు. రోజూ, ఓ సోమా, పింగళవర్ణముతో విరాజిల్లే ఇంద్రుడా! నీ స్నేహం కోసం నేను ప్రార్థిస్తాను; అనేక ఆనందాలు నాకు లభించునట్లు, ఆ సుఖవలయాన్ని నాకు ప్రసాదించు. రాత్రిండు పగలు నీ ప్రవాహానికి నేను చేరుకుంటాను, ఓ సోమా! నిన్ను తాకాలని ఆకాంక్షతో, మండే సూర్యుని దాటి, పక్షిలా ఎగిరిపోతాను. ప్రక్షాళనచేసుకుని, జ్ఞానవంతుడు, అన్ని విఘ్నాలను జయించి ముందుకు సాగుతాడు; ప్రేరణ కలిగిన ఋషులు తమ ధ్యానంతో అతన్ని అలంకరిస్తారు. ఆ అరుణవర్ణుడు గర్భాన్ని అధిరోహించి, బలవంతుడు పిండిపడిన సోమరసమై ఇంద్రుని చేరుకుంటాడు; అతడు స్థిరాసనంలో కూర్చోవాలని కోరతారు. ఇప్పుడు, ఓ సోమా! అన్ని వైపులా నుండి మాకు అపారమైన ధనాన్ని ప్రసాదించు; వేలాది సంపదలు ప్రవహించు. ఇంద్రా! ఈ సోమరసాన్ని పానంచేయుము; నిన్ను ఉల్లాసపరిచే ఈ రసం, నిమ్మరాయితో పిండిపడింది, చురుకైన నీవు, పిండించినవారి చేతుల్లో నైపుణ్యంతో నడిపించబడుతున్నావు. నీ ఉల్లాసమే, ఇంద్రా! నీవు వృత్రులను సంహరించినదే; అదే నీకెంతో ఆనందాన్ని కలిగించుగాక. ఓ దాతా! వసిష్ఠుడు నీకు అర్పించే ఈ స్తోత్రాన్ని వినుము; ఈ హృద్యమైన గీతలను సమూహ భోజనంలో స్వీకరించుము. సమస్త మానవ సమూహాలు, తమ మిత్రులతో కలిసి, ఇంద్రునికి రాజ్యాధికారం కల్పించాయి; బలానికి, శ్రేష్ఠ స్థానానికి, విస్తృత శక్తికి, ఉగ్రతకు, అతని వేగానికి పునాది వేసాయి. జ్ఞానులు తమ దృష్టితో వలయాన్ని వంచి, గానం చేస్తారు; నీ నిర్దోషులైన, ప్రకాశించే వారు, ఓ శక్తిమంతుడా! తమ చెవులతో గీతలో పాల్గొంటారు. గాయకులు కలిసి ఇంద్రుని సోమపానానికి ఆహ్వానిస్తారు; శుభకర్త, వ్రతస్థుడైన ప్రభువు, తన గణాలతో, శక్తితో బలవంతుడవుతాడు. ప్రజల రాజు, రథారోహకుడు, అలసిపోని, సమస్త శత్రువులను నాశనం చేసే, అగ్రగామి, వృత్ర సంహారి – అతనిని నేను స్తుతిస్తాను. దానం చేసే ఇంద్రుని, శక్తివంతుడైన దేవుడిని, మేధావి వజ్రాన్ని అతని చేతిలో స్థాపించినవాడిని, సూర్యుడిలా ప్రత్యక్షంగా కనిపించే వాడిని మహిమనిచ్చు. దివ్య కవి, సంతాన మార్గంలో స్థాపించబడి, తన స్వరాలతో ప్రయాణిస్తూ, కవిత్వ జ్ఞానం కలిగి ఉన్నాడు. పవిత్రమైన కుమారుడు తల్లుల నుండి జన్మించి, జన్మ సమయంలో ప్రకాశిస్తూ, మహత్తరుడై, ఋతుని అనుసరించి ఎదిగాడు. నీవు అలసిపోని వాడవు, నిష్కళంక ప్రజలకు పునఃపునః ప్రవహించేవాడవు, ఓ ప్రేరణదాయకుడా! వారి అభివృద్ధికి నీవు సహాయపడతావు. నిజంగా, పవమానా! నీవు దివ్య జన్మల్లో అత్యంత ప్రకాశవంతుడవు; అమరత్వాన్ని ప్రకటించేవాడవు. నవగ్వులు, దధ్యంచ్, ప్రేరితులు – వీరందరినీ నీవు తృప్తిపరిచినవాడు; దేవతల అనుగ్రహాన్ని, అమృతాన్ని, ఖ్యాతిని నీవే ప్రసాదించేవాడవు. శుద్ధమైన సోమరసం వడపోతలో ప్రవహిస్తూ, ముందుగా పవమానుడు గర్జిస్తూ తన స్వరాన్ని ప్రకటిస్తాడు. ప్రార్థనలతో వారు శక్తివంతుడిని వృక్షంలో శుద్ధి చేస్తారు, వేగవంతమైన గుర్రాల్లా ఆడుతూ; త్రిసంధి చుట్టూ గీతలు మారుమోగుతాయి. అతడు పాత్రల చుట్టూ ప్రవహిస్తూ, దాతగా, బహుమతుల కోసం ఉత్సుకుడైన రథికుడిలా, శుద్ధి చెయ్యబడి, వాక్కును సృష్టించి పంపుతాడు. శుద్ధమైన సోమా, నీవు ఆలోచనలకు, ఆకాశానికి, భూమికి, అగ్నికి, సూర్యునికి, ఇంద్రునికి, విష్ణువుకి సృష్టికర్తవు. దేవతలలో పురోహితుడు, ఋషుల మార్గదర్శి, ప్రేరితుల కవి, మృగరాజు, గద్దలలో గద్ద, అరణ్య సంరక్షకుడు – సోమా గర్జిస్తూ వడపోతను దాటి సాగిపోతాడు. వాక్కుతో, తరంగంలా, నదిలా, గీతలు, ఆలోచనలతో పవమానుడు ముందుకు సాగుతాడు; అంతర్గతంగా చూస్తూ, ఆవుల మధ్య నిలిచిన వృషభుడు, తక్కువ స్థాయిలను తెలిసినవాడు. యజ్ఞాలను పెంచే అగ్నికి, దాత, బలవంతుడైన వంశజుడికి మన ఆలోచనలు సమర్పిస్తాము. త్వష్టా ఈ అగ్నిని ఎలా మలిచాడో, శిల్పి రూపాలను ఎలా సృష్టించాడో, అలాగే అతని సంకల్పంతో ప్రఖ్యాతి కలిగినవాడి మహిమ వెలుగుతుంది. దేవతలలో అధిపతిగా ఉన్న ఈ అగ్ని, అన్నింటికంటే ప్రకాశవంతుడవాడు; అతడు మాకు బహుమతులతో రానుగాక. ఇంద్రా! ఈ పిండిపడిన సోమరసాన్ని పానంచేయుము; ఇది అతి గొప్ప, అమరత్వాన్ని ప్రసాదించే ఉల్లాసం; ప్రకాశించే ప్రవాహాలు నీకు సత్యాసనంలో చేరాయి. నీవు నీ గుర్రాలను యోగ్యపరిచి, ఓ ఇంద్రా! ఎవరూ నిన్ను మించలేరు; ఎవరూ నీ మార్గంలో, తమ గుర్రాల ద్వారా నిన్ను చేరలేరు. ఇప్పుడు ఇంద్రునికి గౌరవం చూపండి, స్తోత్రాలు పఠించండి; పిండిపడిన సోమాలు, అత్యున్నత శక్తిని ఆరాధిస్తూ, బలంతో అతనిని పూజించండి. ఇంద్రా! అంగీకరించు, రమ్ము, నీ గుర్రాలతో, వీరుడా! పిండిపడిన సోమాన్ని పానించు; మధురమైన ఆలోచనలతో, ఉల్లాసంలో ఆనందించు. ఇంద్రా! ఆకాశ మధువుతో, ఈ పిండిపడిన సోమరసంతో నీ నూతన కడుపును నింపుకో; ఉల్లాసభరిత, మధురమైన పానీయాలు నీకు వచ్చాయి. ఇంద్రుడు, మిత్రుడిలా బలవంతుడై వృత్రుని సంహరించాడు; హోతృవులా వలాన్ని విప్పాడు; భృగువులా శత్రువులను సోమ ఉల్లాసంలో తట్టుకున్నాడు. సోమా! నీవు మూడవదానివి, రెండవ భాగమివి; పశుదానాన్ని, ధనాన్ని, బంగారం కనుగొనువాడివి కావు. లోకాలలో స్థాపితుడవై ప్రవహించు, ఓ ఇండు! నీవు వీరుడవు, సర్వజ్ఞుడవు; మానవులు నీ వద్ద కూర్చుని పాడతారు. సోమా! నీవు మానవులలో సర్వదర్శి, ప్రక్షాళిత వృషభుడవు; నీవు ఎక్కడికైనా పరుగెడతావు. ధనంతో, బంగారంతో మాకు ప్రవహించు, మేము లోకాలలో జీవించగలిగేలా. ఓ ఇండు! నీవు ఈ లోకాలలో సంచరిస్తూ, వేగవంతమైన ఆకుపచ్చ రెక్కలవాటిని యోగ్యపరచు; అవి మధురమైన నెయ్యి, పాలను ప్రవహించనివ్వు; నీ ఆజ్ఞతో ప్రజలు స్థిరంగా ఉండుగాక. ప్రక్షాళిత, సర్వజ్ఞుడైన నీ ప్రవాహాలు, ఓ సోమా! సూర్య కిరణాల్లా వెలిసాయి. ఆకాశంపై పతాకంలా, అన్ని రూపాల్లో సంచరిస్తూ, సముద్రంలా విస్తరిస్తావు, ఓ సోమా! జన్మించి, నీవు వాక్కును వెతుకుతావు, ఓ పవిత్రుడా! నీ పయనంలో దేవుడిలా, సూర్యుడిలా నీవు గర్జిస్తావు.