సామవేదః

పవమానుని తత్వం మహా నైపుణ్యంతో ప్రకాశించి, ఆ పరమ జ్యోతి ఆకాశ దర్శనానికి మార్గదర్శిగా వెలుగుతుంది. వేగంగా పరిగెత్తే, బలమైనవారు ఉత్సాహంగా పాలు పిత్తురు పశువుల వలె ముందుకు దూసుకెళ్తారు, చీకటి చర్మాన్ని తొలగిస్తారు. మేము దాతృత్వంతో ప్రసాదించే పవిత్రుని అనుగ్రహాన్ని కోరుకుంటున్నాము; కఠినమైన అడ్డంకిని దాటి, ధర్మవిరుద్ధ శత్రువును జయించాలనుకుంటున్నాము. పవమానుని గంభీర ధ్వని వర్షపు గర్జన వలె వినిపిస్తుంది; మేఘాల్లో మెరుపులు మెరుస్తున్నాయి. సోమా! గొప్ప ఐశ్వర్యంతో, పశువులతో, బంగారంతో, కుఱ్రాళ్లతో, వీరులతో మన కోసం ప్రవహించు. సమస్తాన్ని పోషించే వాడా, ఆకాశ భూములను నింపుతూ, ఉదయపు వెలుగు, సూర్యుని వలె ప్రకాశించు. సోమా! నీ సమస్త ప్రవాహంతో మాకు ఆశ్రయం కలిగించు; రసము అన్నికడలా విస్తరించు. మహోన్నతమైన మనస్సుతో, ప్రియమైన నివాసాన్ని చుట్టుముట్టు—అక్కడ దేవతలు నివసిస్తారని చెబుతారు. అపవిత్రాన్ని పవిత్రం చేస్తూ, ప్రజలకు దుష్టాన్ని తొలగిస్తూ, పరమాకాశం నుండి వర్షాన్ని కురిపించు. పవిత్రతను పొంది, వడపోత ద్వారా శీఘ్రంగా ఆకాశమంతా ప్రవహిస్తున్నాడు; నదీ తరంగం విస్తరించింది. వడపోసిన రసం స్వచ్ఛంగా, తేజస్సుతో, బలంతో, ప్రకాశిస్తూ, వివేకంతో, వెలుగుతీర్చేలా వస్తోంది. ఆ రసం ఇంద్రునికి సమీప, దూర ప్రాంతాల నుండి తేనె వలె పారుతోంది. ఒకే సురభిగా వారు పింగాణి రాళ్లతో పసుపు రంగు సోమాన్ని నురిపి, ఇంద్రునికి పానార్థం సిద్ధం చేస్తున్నారు. చెల్లెళ్ళు చాతుర్యంతో సంతానాధిపతిని, మహా సోమాన్ని, వీరులు సంస్కరిస్తున్నారు. దేవతలకు నిమిత్తంగా నూరబడే పవమానుడు సమస్త ధనాలను ప్రజలకు పంచుతాడు. పవమానా! ఉత్తమమైన స్తుతి, వర్షాన్ని దేవతలకు తేచి, సమాహృత హవికి ప్రవహించు. ప్రజల రక్షకుడు, అప్రమత్తుడు, అగ్ని, నూతన ఐశ్వర్యానికి జన్మించాడు; ఘృతంతో అభిషిక్తమైన ముఖంతో, ఆకాశాన్ని తాకుతూ, భరతులకు స్వచ్ఛంగా, ప్రకాశిస్తూ వెలుగుతున్నాడు. అంగిరసులు ప్రతి అడవిలో దాగి ఉన్న అగ్నిని కనుగొన్నారు; నీవు మంటలతో పుట్టినవాడవు, బలపుత్రుడవు, ఓ అంగిరసా! మానవులు త్రిపదాసనంలో, యజ్ఞ సంకేతమైన అగ్నిని, మొదటి పూజారిని, ఇంద్రుడితో పాటు దేవతలతో, హోతారుగా, పండితుడిగా స్థాపిస్తారు. ఇదిగో, మిత్రవరుణులకు, సత్యబలం పెరిగిన సోమరసం సమర్పించబడింది; నా ప్రార్థనను వినండి. అవిచ్ఛిన్నమైన ధారలో ఆనందించే అదిత్యులు, దాతృత్వాధిపతులు, సహస్రాధారాలతో ఉన్న ఉన్నతాసనంలో నిలకడగా కూర్చున్నారు. ఇంద్రుడు, దధీచి ఎముకలతో, అపరాజితుడై, తొంభై తొమ్మిది శత్రువులను సంహరించాడు. పర్వతాలలో దాగి ఉన్న గుర్రం తల కోసం తపించగా, గద్దపక్షి సహాయంతో దాన్ని కనుగొన్నాడు. ఇక్కడ త్వష్టృ కుమార్తె అయిన పశువు పేరు వెదకారు; అది చంద్రమండలంలో జరిగింది. ఇది ఇంద్ర, అగ్నులకు ప్రాచీనమైన స్తోత్రం; మేఘంలో వర్షంలా, మధురమైన మనస్సులో జన్మించింది. ఓ ఇంద్ర, అగ్ని! గాయకుని పిలుపును వినండి; స్తోత్రాలను అంగీకరించి, మేధలను పోషించండి. మమ్మల్ని దుష్కార్యానికి, అపకీర్తికి దూరంగా ఉంచండి; నివాసంలో హానిచేయవద్దు. పింగాణి సోమా! దేవతలకు పానార్థంగా ప్రవహించు; ఆ ఉల్లాసం మరుత్, వాయువుకి కలగాలి. దేవతలతో పాటు, బలవంతుడైన కవి, స్వస్థలంలో ప్రియుడై, అపరాజితుడై, పవిత్రునిగా వెలుగుతాడు. ధ్యానంతో ప్రేరేపితుడై, గర్జనతో, సోముడు తన గర్భాన్ని చేరుకుంటాడు; తన ధర్మబలంతో వాయువుని చేరుకుంటాడు. ఓ సోమా! నీ మిత్రత్వం కోసం, ప్రతి రోజూ నీ అనుగ్రహాన్ని కోరుకుంటాను; అనేక సుఖాలు నాకు లభించాలి—ఆ ఆనంద వలయాన్ని నాకు ప్రసాదించు. రాత్రింబవళ్ళు నీ ప్రవాహాన్ని చేరుకుంటాను, ఓ సోమా! ఉల్లాసంతో, ఎండను దాటి, పక్షివలె ఎగిరిపోతాను. తనను తాను పవిత్రం చేసుకుంటూ, శత్రువులను జయించి, ఋషులు ధ్యానంతో అలంకరించగా, సోముడు ముందుకు వచ్చాడు. పసుపు రంగు సోముడు గర్భాన్ని అధిరోహించి, బలవంతుడై, ఇంద్రుని వద్దకు చేరాడు; అతడు స్థిరాసనంలో కూర్చోవాలి. సోమా! అన్ని వైపుల నుండీ వేలాది సంపదలను మాకు ప్రసాదిస్తూ ప్రవహించు. ఇంద్రా! సోమరసం సేవించు; నిపుణుడైన నురిపి చేతులు నూరిన, నీ వేగవంతమైన గుర్రాల కోసం సిద్ధం చేసిన ఈ రసం నిన్ను ఉల్లాసపరచాలి. నీ ఉల్లాసం, యుక్తంగా, అందంగా, వృత్రులను సంహరించినదే—అది నిన్ను సంతోషపెట్టాలి. ఓ దాతా! వసిష్ఠుడు నీకు చేస్తున్న ఈ స్తుతిని విను; ఈ హవ్యాలను సహపంక్తి భోజనంలో అంగీకరించు. సమస్త మానవ సమూహాలు, తమ సహచరులతో కలిసి, ఇంద్రుని రాజ్యాధికారానికి సృష్టించారు; బలానికి, శ్రేష్ఠ స్థానానికి, విస్తృత శక్తికి, అతివేగానికి, అత్యుత్తమాధికారానికి. ఇలా పవిత్ర సోముడు, అగ్ని, ఇంద్రుడు, ఇతర దేవతలు—వారి మహిమలు, బలాలు, స్తుతులు, యజ్ఞ వైభవం, భక్తుల ప్రార్థనలు పరస్పరం మిళితమై, ఈ రుగ్వేద కథనంలో పరిపూర్ణంగా ప్రవహిస్తున్నాయి.