సామవేదః

ఓ శ్రోతలారా, ఇప్పుడు నేను మీకు సోమయాజ్ఞంలో జరిగిన మహత్తర సందర్భాన్ని, దైవిక కిరణాలతో నిండిన ఘట్టాలను, వేదమంత్రాల ప్రకాశాన్ని, శ్రద్ధాభక్తులతో కూడిన యజ్ఞకార్యాన్ని వివరంగా చెప్పబోతున్నాను. సోమా దేవా! నీవు అన్ని వైపులా నుండి వేలాది సంపదలతో నిండిన నాలుగు సముద్రాలను మాకు ప్రసాదించు. నీ మధురమైన, పిండిన సోమరసాలు, ఇంద్రునికి ఆనందదాయకంగా, వడపోతల ద్వారా, దేవతలకు నిరంతరంగా చేరాలని కోరుకుంటున్నాము. "ఇంద్రునికోసం ఇండు పిండబడింది" అని దేవతలే చెప్పారు; వాక్కునాధుడు యజ్ఞంలో ఆనందిస్తాడు, అతడు సమస్త శక్తులకు అధిపతి. వెయ్యి ప్రవాహాలతో సముద్రం ప్రవహిస్తూ, మాటను వెతుకుతుంది; ధనాధిపతి సోముడు, ఇంద్రునితో మిత్రుడుగా, ప్రతి రోజూ ప్రవహిస్తాడు. ప్రభువైన సోమా! నీ వడపోత విస్తరించబడింది; నీవు సమస్త దేహాలలో స్వామిగా సంచరిస్తావు. ఎవరి దేహం వేడిగా లేనిదో, బలహీనుడు దానిని పొందలేడు; శుద్ధులైన వారు, హవనాన్ని మోసుకుంటూ, దానిని చేరతారు. ఆ స్వర్గాసనంలో వేడి వడపోత పరచబడింది; దాని తంతువులు ప్రకాశవంతంగా విస్తరించాయి; ఆ శుద్ధికర అగ్నిజ్వాలలు వడపోతలుగా, స్వర్గపు వెనుక భాగంలో తమ కాంతితో ఎగసిపోతున్నాయి. ప్రశ్నియి మొదటి పుట్టిన ఎద్దు, ఉదయాన్నే లోకాలలో బలానికి గర్జిస్తూ ప్రకాశించాడు; మాంత్రికులు తమ మాయతో అతడిని కొలిచారు; ఋషులు, మానవ దృష్టితో, గర్భాన్ని స్థాపించారు. ఇప్పుడు, అత్యున్నతుడు, మహిమగలవాడు, ఋతాన్ని నిలిపే వాడు, ప్రకాశవంతుడు, బలవంతుడు అయిన అగ్నిని స్తుతించండి. వీరులను ప్రసిద్ధిచేసే మఘవాన్, కీర్తితో ఆహ్వానించబడి, మనకు అనుగ్రహంతో, బహుమతులతో చేరాలని కోరుకుందాం. ఓ సోమా! నీ ఆహ్లాదాన్ని, బలాన్ని, విజయాన్ని, లోకాల సృష్టికర్తను, రత్నశోభతో వెలిగే నీ మహిమాన్విత రూపాన్ని మేము స్తుతిస్తున్నాము. ఆయు, మనువులకు వెలుగును నీవు ఎలా గుర్తించావో, ఈ ఆసనంలో ఆనందిస్తూ, నీవు మహిమాన్వితంగా ప్రకాశిస్తున్నావు. ఈ రోజు కూడా, మనస్సుతో ఉన్నవారు, పూర్వంలాగా గాయకులు స్తుతిస్తున్నారు; మహాబలవంతుని భార్యలైన జలాలు, ప్రతిరోజూ విజయాన్ని పొందుతాయి. ఇంద్రా! నీకు పూజ చేసే మన యాచనను విను; నీవు మహోన్నతుడు, మాకు వీరబలంతో, గొప్ప ధనంతో, పశువులతో నింపుము. ఇంద్రా! ఎవడు కొత్తగా మధురమైన గీతాన్ని సృష్టించాడో, పురాతనమైన, జ్ఞానమయమైన, పోషకమైన సత్యవిచారణను రూపొందించాడో, అతడిని మేము స్తుతిద్దాం. ఇంద్రుని అనేక వరాల కోసం, అతని కృపను పొందేందుకు, మేము పాటలు పాడుతూ, ప్రయత్నిద్దాం. పవమాన సోమా! అశ్వినుల దేవతల గోవులు పాలు పిండినట్టుగా హవనపీఠంపై ప్రవహించాయి; వాయుమండలం నుండి, ప్రాచీనులు ప్రవహించారు; ప్రేరణతో, నైపుణ్యంతో ఉన్నవారు వాటిని శుద్ధిచేశారు. పరిశుద్ధుని రెండు వైపులా, కిరణాలు, స్థిరమైనవి, జెండాల్లా తిరుగుతున్నాయి; పింగడిచేసినవాడు వడపోతపై శుద్ధించబడినప్పుడు, అతడు గర్భంలో, పాత్రలలో స్థిరంగా కూర్చున్నాడు. సర్వదృష్టి కలవారు, నైపుణ్య జెండాలు, బలవంతులు, స్థిరమైనవాడి చుట్టూ తిరుగుతారు; సోమా! నీవు నీ ధర్మంతో విస్తృతంగా ప్రవహిస్తున్నావు; సమస్త భూతాలకు అధిపతివి, జగతికి రాజువి. పవమానుడు ఆకాశం నుండి ఆశ్చర్యకరమైన, మేఘగర్జన లాంటి శబ్దాన్ని, మహత్తరమైన, విశ్వాన్ని కాంతిని ఉత్పత్తి చేశాడు. పవమానా! నీ రసం, నీ ఉల్లాసం, రాజుగా, ఎలాంటి అడ్డంకులు లేకుండా ప్రతిచోటా ప్రవహిస్తోంది. పవమానా! నీ సారం నైపుణ్యంతో ప్రకాశిస్తుంది; ఆ కాంతి, సర్వదృష్టి, స్వర్గ దర్శనానికి వెలుగిస్తుంది. ఉత్సాహంతో ఉన్న ఆ వేగవంతమైన, బలవంతమైనవి, ఆ కృష్ణ చర్మాన్ని తొలగిస్తూ పరుగెత్తినప్పుడు, మేము దయావంతుడైన వాడి అనుగ్రహాన్ని కోరుతున్నాము; కఠినమైన అడ్డంకిని దాటి, ధర్మహీన శత్రువును జయించగలుగుతాము. పవమానుని శబ్దం, వర్షధ్వనిలా, గంభీరంగా వినిపిస్తుంది; మెరుపులు ఆకాశంలో సంచరిస్తున్నాయి. సోమా! గొప్ప ధనంతో, పశువులతో, బంగారంతో, గుర్రాలతో, వీరులతో మాకు ప్రవహించు. సర్వపోషకుడా! నీవు మహత్తరమైన స్వర్గ భూములను నింపుము; ఉదయాన్నీ, సూర్యుడిలా నీ కిరణాలతో ప్రకాశించు. సోమా! నీ విస్తృత ప్రవాహంతో మాకు ఆశ్రయం ప్రసాదించు; ఆ విస్తారంలో, నీ రసం ప్రతిచోటా వ్యాపించు. ఓ మహాబలవంతుడా! నీ ఉన్నతమైన మనస్సుతో పరుగెత్తు; నీ ప్రియమైన నివాసంతో చుట్టుముట్టు, అక్కడ దేవతలు నివసిస్తారని చెబుతారు. శుద్ధి చేయని దానిని శుద్ధి చేస్తూ, ప్రజల కోసం దుష్టాన్ని పారద్రోలుతూ, వానను ఆకాశం నుండి కురిపించు. ఇతడే వాడు, వడపోతలో శుద్ధి చెయ్యబడి, వేగంగా ఆకాశంలో చుట్టుముట్టాడు; నది తరంగం విస్తరించింది. పిండిన రసం, పరిశుద్ధంగా, కాంతితో, బలంతో, ప్రకాశిస్తూ, వివేచనతో, వెలుగునిచ్చేలా వస్తోంది. ఇంద్రునికోసం, దూరం దగ్గర నుంచి, తేనెపోల రసం పోయబడుతోంది. అందరూ కలిసిపడి, పింగడిని రాళ్లతో పిండుతున్నారు; ఇంద్రునికి పానార్థంగా సోమాన్ని సిద్ధం చేస్తున్నారు. చెల్లెళ్లవారు, నైపుణ్యంతో, వీరుడైన సంతానాధిపతిని పిండుతున్నారు; మహాసోమాన్ని, బలవంతులు సిద్ధం చేస్తున్నారు. పవమానుడు, ప్రకాశవంతంగా, దేవతలకు పిండిన దేవుడు, సమస్త ధనాలను ప్రజలకు పంచుతున్నాడు. పవమానా! ఉత్తమమైన స్తోత్రాన్ని, వానను దేవతలకు తీసుకురా; సమీకృత హవనానికి ప్రవహించు. ప్రజల రక్షకుడు, అప్రమత్తుడైన అగ్ని, నూతన వైభవానికి పుట్టాడు; నెయ్యి పూసిన ముఖంతో, విశాలమైన ఆకాశాన్ని తాకుతూ, ప్రకాశంగా, భరతులకు పరిశుద్ధంగా వెలుగుతున్నాడు. అగ్నీ! అంగిరసులు నిన్ను అడవుల్లో దాగి ఉన్నవాడిగా కనుగొన్నారు; నీవు మంటలతో పుట్టినప్పుడు, బలపుత్రుడిగా, అంగిరసుడా, పిలవబడతావు. మానవులు అగ్నిని, యజ్ఞానికి సంకేతంగా, మొదటి పురోహితుడిగా, మూడు ఆసనాలలో ప్రज్వలింపజేస్తారు; ఇంద్రునితో, దేవతలతో కలిసి, హోతృవుగా, పండితుడిగా, దర్భపై కూర్చుంటాడు. ఈ పిండిన సోమరసం, మిత్రవరుణులకు, సత్యంతో పెరిగింది; ఇక్కడ నా ప్రార్థనను వినండి. ఇలా సోమయాగంలో, దేవతల ఆహ్వానం, శుద్ధి, ప్రకాశం, ధనసంపద, వర్షం, విజయాలు, యజ్ఞశ్రద్ధ, అగ్ని ప్రాభవం, సమస్తం పరస్పర అనుసంధానంగా, పరమ పవిత్రంగా, సుందరంగా నడిచింది.